منطق، فلسفه و کلام اسلامی

بخشهای گوناگون قرآن کریم در فاصله های زمانی نامرتّب و بر طبق مصلحتها و گاه بعد از پرسشها یا رخ دادن برخی حادثه ها، بر پیامبر (ص) نازل می گردید. یعنی در دوران رسالت، جبرئیل پیوسته بر پیامبر(ص) نازل نشده و «اتّصال وحی» در حیات تاریخی صدر اسلام، واقعیت نداشته است. با این همه، بیشتر منابع تاریخی و تفسیری، از وقوع حادثة مهمّی پس از نزول نخستین آیات و حیانی، تحت عنوان «انقطاع وحی» یاد کرده و عوامل و شؤون متفاوتی را در شروع و انقضای دورة آن، مطرح ساخته اند. این مقاله پس از طرح و نقل مهمترین گزارشهای مربوط به این حادثه در منابع روایی، تاریخی و تفسیری، به بررسی و نقد آنها پرداخته و در این جهت، با استناد به برخی شواهد و قراین، به اصل حدوث واقعة «انقطاع وحی» با ویژگیهای مطرح در روایات مزبور، خدشه وارد کرده و آن را مردود دانسته است.

۱۵۷۹۵.

تئوریهای ایمان و نقد جی . ال. مکی بر آنها(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: اعظم پویازاده (پویا)

منبع: مقالات و بررسی ها ۱۳۷۸ شماره ۶۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۷۳۹ تعداد دانلود : ۹۹۷

از زمانی که ستون «عقل» در بر پا نگاه داشتن بنای دین ناتوان گشت، متالهان به جستجوی ستونی دیگر برخاستند و «ایمان» را یافتند. به زعم آنان، ضعف عقل نظری را با استمداد ازعقل عملی جبران می توان کرد. پیش از این متألهانی چون توماس آکویناس، تزلزل عقل را در پاره ای از گزاره های دینی دریافته و راه را بر ورود عقل عملی گشوده بودند. و آنگاه از پس فرو ریختن حشمت عقل، متالّهانی چون ویلیام جیمز و پاسکال، پای عقل عملی را به محوری ترین، گزاره های دینی، یعنی وجود خدا و جهان آخرت کشاندند و به مؤمنان نوید دادند که رنجوری عقل را چه باک، «اراده» هست. رأی این بزرگان نیز چونان آراء پیشینیان از تیغ نقد محفوظ نماند و متألّهان و غیر متألّهان هر یک به نحوی به جرح آن پرداختند. جی.ال. مکّی پرسشهایی در برابر این رأی نهاد که پاسخ قطعی نیافت. طرح و شرح پرسشها و انتقادهای وی بر تئوریهای «ایمان» بر عهدة این نوشتار است.

۱۵۷۹۶.

نگاهی به سیره تبلیغی امام جواد (ع)

نویسنده: محمد حاج اسماعیلی

منبع: مبلغان ۱۳۷۸ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۲۴۹ تعداد دانلود : ۶۷۷

۱۵۷۹۷.

علم و اراده ی گسترده ی خدا و آزادی انسان(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: هیات تحریریه

منبع: کلام اسلامی ۱۳۷۸ شماره ۳۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام خداشناسی صفات و اسماء خدا

تعداد بازدید : ۸۵۶۸

۱۵۷۹۸.

ارتباط دانش کلام و فلسفه دین با دیگر دانش ها(5)(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: عزالدین رضا نژاد

منبع: کلام اسلامی ۱۳۷۸ شماره ۳۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام کلیات رابطه کلام با علوم دیگر

تعداد بازدید : ۵۶۲۴

۱۵۷۹۹.

تبیین فلسفی توحید فاعلی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: محمد صافحیان

منبع: کلام اسلامی ۱۳۷۸ شماره ۳۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام خداشناسی صفات و اسماء خدا

تعداد بازدید : ۵۶۰۵

۱۵۸۰۰.

فلسفه در جهان عرب

مصاحبه شونده: حسن حنفی

منبع: کیهان اندیشه ۱۳۷۸ شماره ۸۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی فلسفه اسلامی کلیات تاریخ فلسفه

تعداد بازدید : ۴۹۸۳

درخت حوزه‌های تخصصی