درخت حوزه‌های تخصصی

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه دانش و نگرش محیط زیستی با رفتارهای محیط زیستی و نقش میانجی وظیفه شناسی در دانش آموزان است. روش این پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری این پژوهش را دانش آموزان مقطع متوسطه دوره دوم شهر شیراز تشکیل دادند که 270 نفر از آنان را با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه سنجش رفتارهای محیط زیستی امامقلی (1390)، پرسشنامه نگرش محیط زیستی تامپسون و برتون (۱۹۹۴)، پرسشنامه دانش محیط زیستی می و همکاران (2012) و پرسشنامه شخصیتی نئو (1989) و برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار SPSS 22 و  AMOS-22استفاده شد. نتایج نشان داد که دانش و نگرش محیط زیستی با وظیفه شناسی و رفتارهای محیط زیستی رابطه ساده و معنی داری دارند. همچنین اثرات مستقیم دانش و نگرش محیط زیستی بر رفتارهای محیط زیستی و وظیفه شناسی بر رفتارهای محیط زیستی اثر مستقیم و معنی داری داشت. نتایج نشان داد که وظیفه شناسی توانست به طور معنی داری رابطه میان دانش و نگرش محیط زیستی با رفتارهای محیط زیستی را میانجی گری نماید. نتایج برازش مدل نشان داد که مدل پیشنهادی توانست 57/0 درصد از واریانس رفتارهای محیط زیستی را تبیین نمود و با شاخص برازش 001/0RAMSEA= تأیید شد. نتیجه گیری می شود وظیفه شناسی نقشی اساسی در تقویت رفتارهای محیط زیستی دارد و صرف افزایش دانش و نگرش برای تغییر رفتار کافی نیست؛ بنابراین، برنامه های آموزشی باید علاوه بر ارتقای آگاهی و نگرش، بر پرورش مسئولیت پذیری و تعهد فردی نیز تمرکز کنند تا رفتارهای پایدار محیط زیستی شکل گیرد.

شرایط اقلیمی و محیطی ایران در وضعیت کنونی توانِ چندانی برای تداوم کشاورزی به روش سنتی را ندارد. بر این اساس، در دهه های اخیر به مرور کشاورزی محیط زیستی و پایدار در ایران رواج پیدا کرده است. در طی این مدت، پژوهش های مختلفی در زمینه کشاورزی محیط زیستی در ایران، چالش ها و راهبردهای توسعه آن انجام شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق مرور نظام مند تلفیقی (تلفیق یافته های پژوهش های انجام شده با روش های تحقیق مختلف) به بررسی این پژوهش ها پرداخت. نمونه موردبررسی، 28 مقاله علمی-پژوهشی بودند که در رشته های علوم انسانی به زبان فارسی بین سال های 1385 تا 1403 منتشر شده بودند. این نمونه ها با استفاده از نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. یافته های پژوهش نشانگر این است که کشاورزی محیط زیستی دارای سه بعد اصلی است: پایداری محیط زیستی، پایداری غذایی و پایداری انسانی-اجتماعی. پایداری اقتصادی در درون هر سه این ابعاد نهفته است. این سه بعد در تعامل با یکدیگر قرار داشته در طی این تعامل، کشاورزی محیط زیستی را شکل می دهند. همچنین، بررسی پژوهش های انجام شده نشان داد که چالش های کشاورزی محیط زیستی در ایران عبارت اند از: ناکارآمدی نهادی-مدیریتی، بی ثباتی مالی-اقتصادی، ضعف زیرساختی-فنی، زمینه های فرهنگی -اجتماعی نامناسب، نظام آموزشی-ترویجی ناکارآمد و بی ثباتی محیط زیستی. در پژوهش های بررسی شده، راهبردهای مختلفی برای توسعه کشاورزی محیط زیستی ارائه شده اند که مهم ترین آن ها عبارت اند از: توسعه دانش بومی، هوشمندسازی سبز، اقتصاد سبز کشاورزی، دانش افزایی سبز، کارآمدی نهادی، توسعه زیرساخت ها و تقویت سرمایه اجتماعی سبز.

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شاخص های حکمرانی خوب و نقش آن در سلامت محیط زیست ایران انجام شده است. این مطالعه ازنظر هدف، بنیادی، ازنظر ماهیت و روش، توصیفی و ازلحاظ نحوه روابط بین متغیرها جزو مطالعات همبستگی است. گردآوری داده ها در دو مرحله انجام شد: ابتدا مبانی نظری و پیشینه پژوهشی با استفاده از روش کتابخانه ای و سپس نظرات پژوهشگران از طریق پرسشنامه های محقق ساخته گردآوری شد. جامعه آماری شامل دو گروه بودند: گروه اول، 25 نفر از خبرگان دانشگاهی که به شیوه گلوله برفی انتخاب شدند. این افراد جهت سنجش روایی و پایایی پرسشنامه ها در فرآیند تحقیق مشارکت کردند. گروه دوم، 87 نفر از پژوهشگرانی بودند که درباره متغیرهای این تحقیق مطالعه کرده اند که طبق برآورد فرمول کوکران 73 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده، برای پاسخ دهی به پرسشنامه ها انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان می دهد: نخست، حکمرانی خوب را می توان به واسطه شاخص های حکومت محلی، سازمان های مردم نهاد، حاکمیت قانون، پاسخگویی عمومی و مسئولیت اجتماعی تبیین کرد. همچنین مؤلفه های مدیریت منابع آب، کاهش گازهای گلخانه ای، کاهش فرسایش خاک، استفاده از انرژی های سبز و مدیریت پسماند، قابلیت تبیین سلامت محیط زیست را دارند. دوم، مطابق نتایج آزمون همبستگی، بین حکمرانی خوب و سلامت محیط زیست رابطه ای مستقیم و معناداری وجود دارد. سوم، طبق نتایج آزمون رگرسیون، هر یک از شاخص های حکمرانی خوب سهم نسبی در پیش بینی تغییرات محیط زیست دارند. درنهایت می توان استدلال کرد حکمرانی خوب رویکردی مهم و مطمئن جهت حفظ و سلامت محیط زیست است و از طریق استقرار آن می توان به حل بحران های محیط زیستی کمک کرد.

ساخت و سازهای امروزی، به بناهای تاریخی نه به عنوان قوت و کانون در بافت های شهری که به عنوان مانعی برای رشد فیزیکی شهرها دیده می نگرند. این اندیشه و نگرش موجب از بین رفتن بناهای ارزشمند گذشته و دگرگون شدن بافت های تاریخی شهر می گردد. شناخت و مطالعه بناهای تاریخی می تواند در کنار شناسایی ویژگی ها و الگوهای این معماری، فرصتی برای معرفی ارزش های معماری گذشته فراهم نماید و بهره گیری از مؤلفه های قابل استفاده از آن در طراحی بناهای معاصر می تواند منجر به پیوستگی و هماهنگی کالبد شهر و معماری گردد. خانه به عنوان اولین و مهم ترین کاربری شهری جایگاه مهمی در بناهای تاریخی دارد. این پژوهش به دنبال شناسایی مؤلفه های کالبدی خانه های تاریخی در شهر رشت است. در این راستا در بخش اول پژوهش به روش تحلیلی- توصیفی مفاهیم پژوهش مانند مؤلفه های کالبدی در بناهای معماری و خانه های تاریخی تبیین می گردد. در بخش دوم پژوهش مؤلفه ها و عناصر معرفی شده در بخش اول در خانه های تاریخی شهر رشت به عنوان نمونه موردی مطالعه و بررسی می شوند. یافته های پژوهش نشان داد که خانه های تاریخی رشت دارای مؤلفه های کالبدی مشخص در فرم کلی و موقعیت قرارگیری در محیط (بافت و سایت) هستند. عناصر نما مانند ورودی، جداره و بازشو در خانه های تاریخی مطالعه شده به صورت های مختلف و کارکردهای گوناگون ظهور می یابند. ایوان در خانه های تاریخی رشت نقشی فراتر از یک مؤلفه کالبدی در ایجاد فضاهای نیمه باز و همچنین کارکردهای متفاوت عملکردی و اقلیمی داشته و به عنوان یک کیفیت بصری در شکل گیری تناسبات و نظم دهی سایر عناصر نما تأثیرگذار است. موارد اشاره شده در کنار تنوع سطوح و مؤلفه های کالبدی جداره و آرایه های تزئیناتی، غنای بصری در نمای خانه های تاریخی رشت را ایجاد کرده است.

گردشگری به عنوان یکی از صنایع تأثیرگذار بر توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق، نیازمند توجه به اصول اخلاقی و مسئولیت های اجتماعی است. در استان گیلان، با توجه به جاذبه های طبیعی و فرهنگی منحصربه فرد، طراحی مدل های اخلاق گردشگری ضروری است. مسئله اصلی این پژوهش، کمبود الگوهای مشخص و کاربردی در زمینه اخلاق گردشگری در این منطقه است که می تواند منجر به آسیب های اجتماعی و محیطی گردد. هدف پژوهش، طراحی یک مدل اخلاق گردشگری در استان گیلان با رویکرد مدل سازی ساختاری تفسیری ( ISM ) است. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی-پیمایشی می باشد. برای تعیین حجم نمونه به روش نمونه گیری قضاوتی هدفمند عمل شد و 12 نفر از خبرگان در امر پژوهش مشارکت کردند. با مطالعه مبانی نظری و تأیید خبرگان، 6 مؤلفه برای طراحی مدل شناسایی شد. نتایج نشان داد که مؤلفه های مؤثر بر رفتارهای اخلاقی در گردشگری به ترتیب اولویت عبارتند از: «مسئولیت اجتماعی مقصد گردشگری» به عنوان مهم ترین مؤلفه، «ارزش های جامعه میزبان» و «اخلاق کسب وکارها» در اولویت دوم، «رفتار اخلاقی گردشگر» در اولویت سوم، «مدیریت و سیاست های گردشگری» در اولویت چهارم و «گردشگری اخلاق محور» در اولویت پنجم. این پژوهش نشان داد که توجه به اصول اخلاقی در گردشگری می تواند به بهبود کیفیت تجربه گردشگران و توسعه پایدار مناطق گردشگری کمک کند. با شناسایی مؤلفه های کلیدی، می توان راه کارهای مؤثری برای ارتقاء آگاهی و مسئولیت پذیری در این صنعت ارائه داد.

رشد صنعت گردشگری در دهه های اخیر به گونه ای چشمگیر بوده است که امروزه به یکی از صنایع غالب در سطح جهان تبدیل شده و آثار اقتصادی قابل توجهی بر کشورهای مختلف برجای گذاشته است. در این میان، مؤلفه هایی همچون تصویر مقصد، انگیزه و رضایت گردشگران، نقش تعیین کننده ای در تبیین وفاداری آنان ایفا می کنند و در تحقیقات گوناگون مورد توجه قرار گرفته اند. یکی از گونه های مهم و پرطرفدار گردشگری، گردشگری طبیعت گرا است که به ویژه در مقاصد ساحلی و شهرهای مرزی از جذابیت بیشتری برخوردار است. شهر مرزی آستارا به عنوان یکی از کانون های شاخص این نوع گردشگری، جایگاهی ویژه در مطالعات مرتبط با گردشگری دارد . هدف پژوهش حاضر، بررسی ارتباط میان ادراک بازدیدکنندگان از نواحی ساحلی و رفتار گردشگران در شهر مرزی آستارا است. این تحقیق از حیث رویکرد، در زمره پژوهش های توصیفی – تحلیلی و از منظر هدف، کاربردی به شمار می آید. جامعه آماری تحقیق را گردشگرانی تشکیل می دهند که به این شهر سفر کرده اند. با توجه به حجم گردشگران ورودی، حجم نمونه ۳۸۵ نفر برآورد گردید. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه بوده و داده های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار Smart PLS مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت . یافته های تحقیق نشان داد که نقش تعدیل گر تجربه بر انگیزه، رضایت و تصویر مقصد مورد تأیید قرار نگرفت. همچنین، فرضیه های مربوط به تأثیر انگیزه گردشگران بر رضایت و وفاداری آنان رد شد. افزون بر این، تأثیر تجربه گردشگران بر وفاداری نیز به اثبات نرسید. با وجود این، سایر فرضیه های پژوهش تأیید گردید. در پایان، پیشنهادهایی متناسب با نتایج تحقیق و در راستای بهبود سیاست گذاری ها و برنامه ریزی های گردشگری در شهر مرزی آستارا ارائه شده است .  

نبود مشارکت کافی و جدایی فعالیت و عملکرد نظام مدیریت شهری از فضای فکری شهروندان مسئله ای است که طی سال های مختلف کمتر موردتوجه قرارگرفته است؛ به نظر می رسد قابلیت های حکمروایی هوشمند شهری می تواند زیرساخت مناسبی برای برقراری ارتباط بین نظام مدیریت شهری و شهروندان ایجاد کند. ازاین رو پژوهش حاضر باهدف تحلیل عوامل مؤثر بر تحقق حکمروایی هوشمند شهری نوشته شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. در راستای گردآوری داده ها از روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شد. جامعه آماری این تحقیق کارشناسان و متخصصین و اساتید دانشگاهی مرتبط با حوزه برنامه ریزی شهری و شهرسازی می باشند. به منظور تعیین حجم نمونه از روش تعداد متغیرهای مشاهده پذیر و مقدار حجم نمونه استفاده شد با توجه به اینکه تعداد سؤالات پرسشنامه برابر با 20 سؤال یود ازاین رو حجم نمونه به ازای هر سؤال 5 نفر در نظر گرفته شد؛ حجم نمونه به دست آمده برابر با 100 نفر بود. پایایی پرسشنامه از طریق محاسبه آلفای کرونباخ و محاسبه ضریب پایایی ترکیبی (cr) سنجیده شد و به تأیید رسید. روایی پرسشنامه نیز در دو مرحله روایی صوری و ظاهری از طریق کسب نظر از اساتید و کارشناسان تأیید، و روایی واگرا با محاسبه شاخص میانگین واریانس استخراج شده (AVE) تأیید شد. در این پژوهش به منظور بررسی داده های پژوهش از مدل سازی معادلات ساختاری در محیط نرم افزار لیزرل استفاده شده است. یافته های حاصل از این پژوهش نشان داد که مدیریت خدمات الکترونیک با ضریب مسیر 15/0، مشارکت الکترونیک با ضریب مسیر 26/0، کیفیت خدمات الکترونیک با ضریب مسیر 57/0 و آموزش الکترونیک با ضریب مسیر 17/0 تأثیر مثبت و معناداری بر حکمروایی هوشمند شهری دارند.

هوش مصنوعی نقش کلیدی در بهینه سازی سیستم های حمل ونقل شهری دارد و با تحلیل داده های واقعی، ترافیک را کاهش و مصرف انرژی را کاهش می دهد. پژوهش حاضر با رویکرد علم سنجی کیفی-کمی و روش توصیفی-تحلیلی، به تحلیل روند، ساختار مفهومی، شکاف های پژوهشی و جهت گیری های آینده در حوزه کاربست هوش مصنوعی در حمل ونقل پایدار شهری طی سال های 2005 تا 2024 پرداخته است. جامعه آماری متشکل از 172 سند نمایه شده در پایگاه اسکوپوس است که با جست وجوی ساختاریافته و تحلیل هم رخدادی کلیدواژگان با نرم افزار VOSviewer، تحلیل گردید. بر اساس یافته ها پژوهش، تولید علمی از رشد تدریجی (2005–2015) به رشد شتابان (به ویژه از 2021 به بعد) تغییریافته که علت آن تحولات فناوری، فشارهای اقلیمی، گسترش شهرهای هوشمند و پاندمی کووید-19 هم زمان است. توزیع جغرافیایی منابع نشانگر پیشتازی کشورهایی نظیر هند، چین، ایالات متحده و ایتالیا است که نمایانگر تأثیر شهرنشینی شتابان و سیاست های ملی در تولید دانش است. تحلیل خوشه ای شش حوزه مفهومی کلیدی مشتمل بر فناوری های هوش مصنوعی، ابعاد زیست محیطی و پایداری، رفتار کاربران و تحرک، سیاست گذاری حمل ونقل، بهینه سازی سیستم ها و سیستم های پشتیبان تصمیم را آشکار نمود. نتایج نشانگر آن است که هدف نهایی هوش مصنوعی در برنامه ریزی حمل ونقل شهری، تحقق اهداف پایداری شهری است، اما با شکاف هایی در ادغام عدالت اجتماعی، جزئیات الگوریتمی، شاخص های زیست محیطی و تحلیل های زمینه محور مواجه است. ازاین رو، پژوهش های آینده باید هوش مصنوعی را از کارایی به سمت عدالت اجتماعی، یکپارچگی محیطی، الگوریتم های زمینه محور، همکاری های میان رشته ای و آزمایشگاه های زنده شهری به سمت حرکت دهند.

اصولاً استفاده از چارچوب های جامع نظیر مدیریت یکپارچه شهری و ارزیابی تأثیرات میراث فرهنگی می تواند به کاهش تعارضات میان توسعه بافت و حفظ ارزش های محیطی و اجتماعی کمک کند. این پژوهش با هدف تحلیل عوامل بازدارنده و محرک توسعه بافت شهر ایلام با رویکرد ساماندهی و توانمندسازی پرداخته است. مطالعه حاضر با ماهیتی کاربردی _ نظری و رویکردی ترکیبی، در دو مرحله طراحی و اجرا شد. در مرحله اول، داده ها از طریق مطالعات اسنادی، پیمایش و مصاحبه های نیمه عمیق جمع آوری شدند. در مرحله دوم، داده ها با استفاده از تحلیل عاملی و مدل سازی معادلات ساختاری موردبررسی قرار گرفتند. جامعه آماری این تحقیق شامل ساکنان چهار منطقه شهری ایلام است که در ۱۴ ناحیه شهری تقسیم بندی شده اند. بر اساس تحلیل های انجام شده، ۴۳ عامل بازدارنده و ۳۸ عامل محرک توسعه در چهارچوب شش گروه اصلی (زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی _ فضایی و نهادی _ مدیریتی) شناسایی شدند. یافته های پژوهش نشان داد که مهم ترین عوامل بازدارنده توسعه بافت شهری ایلام شامل ضعف زیرساخت های کالبدی (مانند شبکه حمل ونقل ناکارآمد با بار عاملی ۰.۸۴)، تخریب منابع طبیعی (بار عاملی ۰.۷۷)، کمبود اعتبارات مالی (بار عاملی ۰.۸۱)، و ضعف هماهنگی میان نهادهای مدیریتی (بار عاملی ۰.۸۷) است. تمامی شاخص های برازش مدل نشان دهنده تناسب مناسب مدل با داده ها بودند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که ضعف زیرساخت های کالبدی و تخریب منابع طبیعی چالش های اصلی توسعه پایدار بافت شهری ایلام هستند.

خشکسالی یکی از پیچیده ترین و پرچالش ترین مخاطرات اقلیمی است که با تصاویر ماهواره ای نیز پایش می شود؛ اما تنوع پوشش گیاهی و تأثیرپذیری متفاوت آن ها از شرایط خشکسالی از چالش های آن می باشد. براین اساس در پژوهش حاضر، ارتباط بین دو شاخص خشکسالی SPI و SPEI با 3 شاخص ماهواره ای TCI، VCI و VHI در 3 پوشش گیاهی جنگلی، مرتع و زراعی بررسی شد تا ضمن شناسایی مناسب ترین شاخص خشکسالی هواشناسی، مناسب ترین شاخص ماهواره ای در پوشش های گیاهی مختلف نیز بررسی شود. شاخص های ماهواره ای از تصاویر سنجنده مودیس با کد نویسی در محیط GEE برای دوره 2000 تا 2023 (24 سال) استخراج و شاخص های SPI و SPEI نیز از داده های ایستگاه هاشم آبادِ گرگان در مقیاس سالانه محاسبه شدند. نتایج نشان داد تغییرات اقلیمی معنا داری در منطقه در اثر افزایش دما رخ داده است و این باعث شده تا SPEI که علاوه بر بارش، تبخیر و تعرق را نیز در برمی گیرد شرایط خشک تری را نسبت به SPI به تصویر بکشد و همچنین این شاخص روند کاهش معناداری را نیز نشان دهد. SPEI نسبت به SPI همبستگی بالاتری را با شاخص های ماهواره ای برقرار کرد و از بین شاخص های ماهواره ای نیز TCI از همبستگی بالاتری با شاخص های ماهواره ای برخوردار بودند و در این میان بین TCI با SPEI در پوشش مرتعی بالاترین همبستگی، برابر 77 درصد بدست آمد. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که شاخص TCI ابزار مناسب تری برای پایش خشکسالی می باشد. روند افزایشی معنادار VCI در پوشش جنگلی بر خلاف روند خشکسالی در منطقه، ناشی از گرمایش جهانی بوده که باعث افزایش دوره سبزینگی جنگل می باشد. در نهایت می توان نتیجه گرفت که شاخص های ماهواره ای برای پایش خشکسالی رفتار متفاوتی را در پوشش های گیاهی مختلف نشان می دهند و در مقیاس سالانه باید با احتیاط بیشتری از این شاخص ها استفاده کرد.

صنعت گردشگری بزرگ ترین و تأثیرگذارترین بخش اقتصادی جهان است که به ایجاد درآمد و اشتغال زایی در جوامع میزبان کمک می کند. در دهه های اخیر متغیرهای زیادی بر این صنعت به صورت مستقیم و غیرمستقیم تأثیر گذاشته اند. ازجمله این متغیرها، انتخاب مقصد به صورت مستقیم و تغییر اقلیم به صورت غیرمستقیم بوده است. تأثیر تغییرات اقلیمی بر گردشگری در بسیاری از پژوهش های علمی موردتوجه قرارگرفته است و برای کاهش آسیب پذیری راه حل هایی مانند تاب آوری و سازگار کردن گردشگری با این تغییرات ارائه شده است.هدف این پژوهش توصیف و ترسیم نقشه ای از مقاله های منتشرشده در حوزه گردشگری، تاب آوری و تغییرات اقلیمی با روش علم سنجی است که به ترسیم نقشه دانشی و خوشه بندی موضوعی این حوزه پرداخته است. در چارچوب این روش با توجه به کلیدواژه های گردشگری، تغییرات اقلیمی و تاب آوری، مقالات نمایه شده در بازه زمانی سال های 2007 تا 2023 با نرم افزارهای “VOSviewer” و”Gephi” موردبررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که کشورهای آمریکا، انگلیس، کانادا و استرالیا بیشترین مطالعات پژوهشی را با در جه مرکزیت بالای نویسندگان به خود اختصاص داده اند. مفاهیم و کلیدواژه های تغییرات اقلیمی، گردشگری، تاب آوری، سازگاری، آسیب پذیری، پایداری، مدیریت ریسک و اثرات اقلیم به تنهایی یا دوبه دو بیشترین کاربرد را داشته اند. در این مطالعه، متأسفانه کشور ایران در مقایسه با سایر کشورها نقش قابل اتکایی در تولید علم این حیطه ایفا نکرده است و شبکه همکاری محدودی با سایر کشورهای دنیا داشته است.

امروزه گردشگری به شکل یک صنعت تمام عیار درآمده و موفقیت در آن نیازمند ارائه تصویر مطلوب و متمایز از سایر رقبا است. مقاله حاضر نیز با هدف مطالعه تصویر مقصد برای گردشگران ورودی به اصفهان قبل از سفر و بعد از سفر و بررسی رضایت گردشگران و رابطه آن با تصویر مقصد به انجام رسیده است.این پژوهش با روش تحلیل ثانویه بر داده های موج اول پیمایش ملی گردشگری ایران ( سال 1400) انجام شده است. جامعه آماری شامل گردشگران ورودی به اصفهان بوده است که بر اساس فرمول نمونه گیری کوکران 382 نفر برآورد شده است. گردشگران خارجی در شهر اصفهان در مورد 9 مولفه مقصد (جاذبه های گردشگری، آب و هوا، زیرساخت ها، حمل و نقل، رستوران و غذا، بازارهای خرید، امنیت و مردم) مورد پرسش قرار گرفته و این عوامل را قبل از بازدید از ایران و پس از بازدید از ایران ارزیابی کرده اند که با استفاده از آزمون مقایسه میانگین زوجی مورد تحلیل واقع شده است. رابطه تصویر مقصد و رضایت از مولفه های گردشگری نیز با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون بررسی شده است. همچنین جهت شناسایی عوامل موثر بر تصویر مقصد از رگرسیون خطی بهره جسته شده است. یافته های این پژوهش نشان داد که تصویر مقصد در تمامی مولفه ها پس از بازدید از ایران، نسبت به قبل از سفر، مطلوب تر بوده است. همچنین این مطلوبیت در رابطه با مولفه های مردم و امنیت بیشترین تغییرات را برای گردشگران قبل و بعد از سفرشان به ایران به همراه داشته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که موثرترین عوامل در تصویر پسینی از مقصد نزد گردشگران خارجی، قابل اعتماد بودن مردم و رضایت از اقامتگاه، رضایت از غذا و مهمان نوازی مردم ایران است..

توسعه گردشگری در شهرهای جزیره ای به عنوان یک عامل کلیدی در رشد اقتصادی و اجتماعی این مناطق شناخته می شود. جزیره کیش به عنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری در ایران، نیازمند یک الگوی مدیریت جامع برای بهره برداری بهینه از ظرفیت های خود است. هدف این تحقیق ارائه یک الگوی مدیریت توسعه گردشگری در جزیره کیش بوده است. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و از ترکیبی از داده های کیفی و کمی بهره می برد. اطلاعات از طریق پرسشنامه های استاندارد، مصاحبه های عمیق با کارشناسان و تحلیل اسناد موجود جمع آوری شده است. جامعه آماری شامل گردشگران، ساکنان محلی و کارشناسان حوزه گردشگری در جزیره کیش است. حجم نمونه برای گروه اول و دوم هر کدام ۳۰۰ نفر و برای گروه سوم، 50 نفر تعیین شده که به روش تصادفی هدفمند انتخاب شده اند. داده ها با استفاده از نرم افزارهای آماری مانند SPSS و Smart-PLS و تحلیل محتوا مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفته اند. یافته های تحقیق نشان داد که عواملی نظیر زیرساخت های گردشگری، سیاست های مدیریتی، حفظ محیط زیست و مشارکت جامعه محلی از مهم ترین مؤلفه ها در مدیریت توسعه گردشگری در جزیره کیش هستند. همچنین، نیاز به تدوین برنامه های آموزشی و افزایش آگاهی عمومی در زمینه گردشگری پایدار به وضوح مورد تأکید قرارگرفته است. نتایج نشان دهنده وجود پتانسیل های بالای گردشگری در جزیره کیش است همچنین نتایج حاکی از آن است که برای دستیابی به توسعه پایدار گردشگری در جزیره کیش، لازم است یک الگوی مدیریتی جامع و یکپارچه طراحی شود که تمامی ذینفعان را در فرآیند تصمیم گیری دخیل کند.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل سطح دانش و نگرش و نیز رفتارهای محیط زیستی مدیران اماکن ورزشی شهر تبریز انجام شد. این پژوهش توصیفی و از نوع پژوهش های کاربردی- توسعه ای است. جامعه آماری پژوهش، کلیه مدیران اماکن ورزشی دولتی شهر تبریز بودند (97 N=) که نمونه به شیوه تمام شمار انتخاب شد و مدیر 63 مجموعه ورزشی در پژوهش حاضر شرکت کردند. ابزار پژوهش پرسشنامه های سنجش دانش، نگرش و رفتار محیط زیستی بود که روایی صوری و محتوایی پرسشنامه ها توسط متخصصین مدیریت ورزشی تأیید و پایایی آن ها نیز به روش آلفای کرونباخ محاسبه شد. به منظور دستیابی به اهداف پژوهش از آزمون های غیرپارامتریک علامت ها، ضریب همبستگی رتبه ای اسپیرمن و یومن ویتنی استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 26 در سطح معنی داری 05/0≥P انجام شد. نتایج نشان داد که اختلاف معنی داری بین سطح دانش و نیز رفتار محیط زیستی مدیران با نقطه میانی وجود ندارد اما سطح نگرش محیط زیستی مدیران به طور معنی داری کمتر از نقطه میانی بود. بررسی روابط بین متغیرها نشان داد که بین دانش محیط زیستی مدیران با نگرش و رفتار محیط زیستی آنان رابطه معنی داری وجود ندارد، اما رابطه بین نگرش محیط زیستی مدیران و رفتار محیط زیستی آنان معنی دار بود. بخش دیگر نتایج نشان داد دانش، نگرش و رفتار محیط زیستی مدیران اماکن ورزشی ارتباطی با سطح تحصیلات، سنوات خدمت و شرکت در دوره های دانش افزایی آنان ندارد. بر اساس یافته های پژوهش حاضر می توان گفت توسعه نگرش مثبت نسبت به مسائل محیط زیستی در مدیران اماکن ورزشی می تواند همراه با تغییر رفتار در حفظ محیط زیستی آنان باشد.

امروزه نقش کلیدی نسل زد در تحولات پایداری و تأثیرگذاری آنها بر نسل های دیگر توجه زیادی در صنعت ازجمله بازاریابی به خود جلب کرده است. هدف این پژوهش تبیین مدل عوامل مؤثر بر رفتار پایدار مصرف کننده نسل زد با روش ترکیبی است. در بخش کیفی، با روش مطالعات اسنادی و تکنیک فراترکیب طبق دستورالعمل های سندلوسکی و باروسو، به استخراج شاخص های پژوهش پرداخته شد. جامعه آماری در این بخش، مقالات معتبر علمی هم راستا باهدف پژوهش بودند. نمونه کتابشناختی شامل 24 مقاله معتبر علمی بودند که معیارهای ورود و خروج را دارا بودند. روایی تفسیری مطالعه بر اساس رهنمودهای سندلوفسکی و باروسو تائید شد. از نرم افزار Endnote برای ذخیره و مدیریت مقالات استفاده شد. پایایی پژوهش نیز با روش ارزیابی مقایسه ای از طریق برنامه مهارت های ارزیابی انتقادی تائید شد. در بخش کمی، از روش مطالعات میدانی استفاده شد. جامعه پژوهش، دانشجویان نسل زد شهر تهران هستند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ۳۶۱ پرسشنامه معتبر مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. از ابزار پرسشنامه جهت گردآوری داده ها و برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش تحلیل عاملی با معادلات ساختاری و نرم افزار اسمارت PLS استفاده شد. برای ارزیابی روایی، از دو شاخص روایی یگانه دوگانه و معیار فورنل-لاکر استفاده شد. پایایی نیز با ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد که برای کلیه ابعاد بالای 7/0 بود. نتایج حاکی از این بود که در بین 6 عامل شناسایی شده عوامل فرهنگی و اجتماعی با رتبه اول، سیاست های پایداری دولت با رتبه دوم، استراتژی های بازاریابی پایدار با رتبه سوم، عوامل روان شناختی با رتبه چهارم، فناوری های دیجیتال با رتبه پنجم، سبک زندگی پایدار با رتبه ششم، بیشترین تأثیر را بر رفتار پایدار مصرف کننده نسل زد دارند. در بخش کمی، از روش مطالعات میدانی استفاده شد. جامعه پژوهش، دانشجویان نسل زد شهر تهران هستند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ۳۶۱ پرسشنامه معتبر مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. از ابزار پرسشنامه جهت گردآوری داده ها و برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش تحلیل عاملی با معادلات ساختاری و نرم افزار اسمارت PLS استفاده شد. برای ارزیابی روایی، از دو شاخص روایی یگانه دوگانه و معیار فورنل-لاکر استفاده شد. پایایی نیز با ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد که برای کلیه ابعاد بالای 7/0 بود. نتایج حاکی از این بود که در بین 6 عامل شناسایی شده عوامل فرهنگی و اجتماعی با رتبه اول، سیاست های پایداری دولت با رتبه دوم، استراتژی های بازاریابی پایدار با رتبه سوم، عوامل روان شناختی با رتبه چهارم، فناوری های دیجیتال با رتبه پنجم، سبک زندگی پایدار با رتبه ششم، بیشترین تأثیر را بر رفتار پایدار مصرف کننده نسل زد دارند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه الگوهای ارتباطی خانواده و تمایل به مصرف سبز با توجه به نقش واسطه ای هویت اخلاقی در میان دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر شیراز انجام گرفت. این پژوهش از منظر هدف کاربردی و ازنظر شیوه اجرا توصیفی همبستگی بوده است. برای این منظور 384 نفر از دانش آموزان (دختر و پسر) به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به پرسشنامه های خودگزارشی حاوی مقیاس الگوهای ارتباطی خانواده (فیتز پاتریک و ریچی،2007)، هویت اخلاقی (آکوئینو و رید،2002) و تمایل به مصرف سبز (رابرت و بیکن، 1997) پاسخ دادند ضمناً ویژگی های فنی (پایایی و روایی) مقیاس های مورداستفاده، بررسی و مورد تأیید قرار گرفت. به طورکلی نتایج تحلیل مسیر نشان داد که الگوی ارتباطی خانواده در دو بعد گفت وشنود و همنوایی بر تمایل به مصرف سبز اثر غیرمستقیم و مثبت دارد و دو بعد برونی سازی و درونی سازی هویت اخلاقی بر تمایل به مصرف سبز اثر مثبت و مستقیم دارد و اثر مستقیم و مثبت الگوی ارتباطی خانواده (گفت وشنود و همنوایی) بر هویت اخلاقی (برونی سازی و درونی سازی) مورد تأیید قرار گرفت. واریانس تبیین شده ی تمایل به مصرف سبز نیز در این پژوهش برابر با 29/0 به دست آمد و درنهایت مشخصه های برازندگی به دست آمده بیانگر برازش مناسب مدل پیش بینی تمایل به مصرف سبز با جامعه نظری بوده است.

امروزه مقاصد گردشگری برای دستیابی به توسعه پایدار، می بایست از زیرساخت ها، منابع و مزیت های رقابتی خود در زمینه گردشگری، بهترین استفاده را داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر توسعه زیرساخت های مقاصد گردشگری بر رقابت پذیری مقاصد گردشگری طراحی و اجرا شد. از نظر هدف، کاربردی و دارای ماهیتی توصیفی-تحلیلی و ژرفانگرانه است. از نظر نوع روش، در گروه پژوهش های کمی است. جامعه آماری پژوهش حاضر گردشگران ورودی به شهرستان گرگان بودند. با توجه به این که تعداد حجم جامعه آماری مشخص نبود از فرمول کوکران برای حجم جامعه نامحدود استفاده شد و حجم نمونه 384 نفر برآورد گردید. روش نمونه گیری در این پژوهش به صورت تصادفی ساده بود و به منظور تجزیه وتحلیل داده ای پژوهش از نرم افزارهای spss و Amos استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که با توجه به مقدار ضریب مسیر به دست آمده متغیر کیفیت زیرساخت های گردشگری با ضریب مسیر 48/0 دارای بیشترین تأثیر بر روی متغیر وابسته یعنی رقابت پذیری مجتمع های گردشگری داشته است. نتایج حاصل شده این پژوهش حاکی از آن بود که مؤلفه های حمایت از توسعه زیرساخت های اقامتی، تفریحی، خدماتی و حمل ونقل گردشگری بر رقابت پذیری مقاصد گردشگری شهرستان گرگان مؤثر است.

در شیوه های نوین اداره امور حکومتی، جامعه مدنی و مردم نیز در تصمیم گیری ها دخالت داده می شوند. در این راستا حکمروایی شایسته شهری الگوواره جدیدی است که مورد توجه محافل علمی و نهادهای مختلف قرار گرفته است. حکمروایی در مقایسه با شیوه ها و فرآیندهای سنّتیِ تصمیم گیری و سیاستگذاریِ حکومتی که معمولاً بالا به پایین بوده و به صورت فرآیندهایی غیرمشارکتی و بدون دخالت بازیگران، گروه ها، افراد و ذی نفعانِ غیرحکومتی انجام می پذیرد، به مثابه فرآیند تصمیم گیری مشارکتی تعریف می شود. از این رو مقاله حاضر با هدف سنجش وضعیت مؤلفه های حکمروایی شایسته در نقاط شهریِ اصلی و پرجمعیت بخش مرکزی هشت شهرستان استان سمنان صورت پذیرفت. بنابراین 220 پرسشنامه در شهرستان های استان میان شهروندان به شیوه  تصادفی توزیع گردید. نتایج نیز در نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای رتبه بندی مؤلفه ها از آزمون رتبه بندی فریدمن و برای تعیین تفاوت میانگین ها از آزمون تحلیل واریانس (آنوا) استفاده گردید. نتایج نشان داد که در میان مؤلفه های حکمروایی شایسته به ترتیب مؤلفه های مشارکت، قانونمندی، کارایی و اثربخشی بیشترین امتیاز و مؤلفه های مسئولیت پذیری، پاسخگویی و شفافیت امتیاز کمتری را کسب کردند. همچنین اختلاف معنی داری بین میانگین شهرهای سمنان، شاهرود، دامغان، گرمسار، مهدیشهر، سرخه، میامی و آرادان وجود دارد. بر این مبنا وضعیت مؤلفه های حکمروایی شایسته در نقاط مورد اشاره ضعیف ارزیابی می گردد. حکمروایی ضعیف می تواند مشارکت گریزی شهروندان و بی اعتمادی شهروندان به مدیران و عناصر رسمی نظام حکمروایی را در پی داشته باشد. در مقابل حکمروایی شایسته می تواند منجر به همگرایی شهروندان، اعتماد آنان به دولت و نهادهای رسمی و توزیع عادلانه خدمات و زیرسا خت ها گردد که خود در افزایش کارایی و اثربخشی مؤثر است.

مطالعه حاضر بر تاثیر برنامه ریزی شهری جهت ارتقاء سلامت خواب بانوان شهر مشهد با بهره گیری از فضاهای سبز شهری تاکید مینماید. با مطالعه پیشینه، ارتباط بین فضای سبز و سلامت خواب مشخص شد. همچنین مشخص گردید که سلامت خواب بر سلامت جسمانی نیز اثرگذار است و مدل تحقیق بر این مبنا رسم گردید. هر یک از این ابعاد متغیر پنهان هستند و به منظور برازش متغیرهای پنهان از مدل معادلات ساختاری در نرم افزار آموس استفاده شد. از آنجا که افراد با وضعیت اجتماعی_ اقتصادی پایین به احتمال زیاد از اختلالات خواب رنج می برند لذا سه منطقه درآمدی مختلف مشهد به عنوان جامعه آماری درنظر گرفته شدند و بر اساس فرمول کوکران 400 نفر از بانوان آن ها به عنوان نمونه انتخاب شدند. جمع آوری اطلاعات با استفاده از ابزار پرسشنامه انجام گرفت و فضای سبز از 4 بعد دسترسی، حضور، امکانات و حفاظت بررسی شد. همچنین آلفای کرونباخ پرسشنامه برابر 9/0 بدست آمد. نتایج پژوهش نشان می دهد که براساس شاخص RMSEA=0.9 مدل طراحی شده بر داده های جامعه مورد مطالعه منطبق است. همچنین اثرگذاری فضای سبز بر سلامت خواب و سلامت خواب بر سلامت جسمانی تأیید گردید. در ارتباط با ابعاد تشکیل دهنده فضای سبز، ابعاد حفاظت و امکانات بیشترین اثرگذاری را دارند. یافته های این مطالعه برای برنامه ریزان و مدیران شهری کاربردهای مهمی دارد زیرا کیفیت محیط های شهری و مخصوصا فضاهای سبز و ماهیت توسعه از عوامل اصلی سلامت هستند.

افزایش شهرنشینی، نارضایتی افراد محروم و آسیب پذیر در شهرها و افزایش نگرانی نهادهای بین المللی به منظور کاهش نابرابری ها، موجب شکل گیری رویکردهای نوین در برنامه ریزی شهری مانند شهر فراگیر گردیده است. رویکرد شهر فراگیر با هدف توزیع برابر منابع و امکانات میان همه ی ساکنان شهر و تحقق حقوق شهروندی به دنبال برقراری عدالت در مناطق شهری می باشد. با توجه به تأثیر برنامه ریزی شهر فراگیر در تحقق حقوق شهروندی، پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه های توسعه ی شهر فراگیر در شهر قائن با تأکید بر حقوق شهروندی نگارش شده است. در این راستا، روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت تحلیلی- اکتشافی می باشد که به منظور تجزیه و تحلیل داده ها نیز از معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس با روش حداقل مربعات جزئی در نرم افزار Smart-pls استفاده شده است. جامعه ی آماری تحقیق نیز شامل مدیران و مسئولان شهری و نخبگان دانشگاهی است که با توجه به مشخص نبودن تعداد جامعه ی آماری، حجم نمونه با استفاده از روش کوهن 90 نفر تعیین گردیده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که به ترتیب بیشترین اثرگذاری بر تحقق شهر فراگیر قائن با تأکید بر حقوق شهروندی مربوط به مؤلفه های مدنی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، با ضرایب 791/0، 724/0، 639/0 و 579/0 می باشد. در بین مؤلفه های فرعی نیز بیشترین اثرگذاری مورد مربوط به مؤلفه های اجرای یکسان قوانین برای همه با درنظرگیری اقشار و گروه های مختلف جامعه، ایجاد فرصت پیشرفت در زندگی برای همه در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و فردی، آزادی بیان و عقیده و ایجاد زمینه ای برای تشکیل اجتماعات و انجمن ها برای اقشار و اصناف مختلف در زمینه ی پیگیری حقوق خود است.