درخت حوزه‌های تخصصی

این تحقیق یک رویکرد ترکیبی از شاخص های پوشش گیاهی را برای پایش استرس محصولات کشاورزی با استفاده از داده های فراطیفی پهپادی (270 باند) و ماهواره ای (هایپریون با 242 باند) پیشنهاد کرده است. ابتدا با شانزده شاخص گیاهی منفرد و سپس با پنج شاخص ترکیبی پیشنهادی، محصولات کشاورزی را در چهار کلاس ریسک پذیری طبقه بندی نموده و سپس نقشه نهایی حاصل شده است. نتایج نشان داد که به ترتیب در تصویر هایپریون و تصویر پهپادی تقریباً 55 و 47 درصد از هر منطقه مورد مطالعه در سطح ریسک پذیری متوسط به بالا قرار دارند. همچنین، در مقایسه میانگین شاخص های ترکیبی و منفرد با نقشه حاصل از طبقه بندی، نتایج نشان داد که در تصویر هایپریون شاخص های ترکیبی از دقت بالایی نسبت به شاخص های منفرد برخوردارند و تقریباً در کلاس پرریسک، شاخص های منفرد خطای 18 درصد و شاخص های ترکیبی خطای 10 درصدی را نشان می دهند. از اینرو به کارگیری شاخص های ترکیبی در تصاویر با قدرت تفکیک مکانی متوسط و پایین تقریباً 42 درصد خطای تخمین مناطق ریسک پذیری محصولات گیاهی را کاهش داده و دقت بهتری را رقم می زند. علیرغم اینکه در تصویر هایپریون با قدرت تفکیک مکانی متوسط و پایین شاخص های ترکیبی از دقت بالایی نسبت به شاخص های منفرد برخوردارند، ولی در تصویر پهپادی با قدرت تفکیک بالا ( 0.43 متر)  نتایج نشان داد که دقت شاخص های ترکیبی نسبت به شاخص های منفرد افزایش محسوسی در تشخیص استرس محصولات کشاورزی ندارند. بنابراین استفاده از شاخص های ترکیبی پیشنهادی در تصاویر با قدرت تفکیک مکانی متوسط و پایین توصیه می شود.

این پژوهش به بررسی ارتباط ویژگی های مورفومتریک تلماسه ها و الگوهای بادی در ریگ یلان ، واقع در غرب دشت لوت، ایران، با استفاده از داده های مدل ارتفاعی رقومی پرداخته است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی جهات باد غالب و فرعی با تأکید بر ویژگی های ژئومورفیک تلماسه ها است. روابط بین شاخص های ژئومورفیک تلماسه ها و جهت گیری بادهای غالب با مطالعه و تحلیل آماری فضایی داده های مورفومتریک (شیب، زبری سطح، انحنای پروفیل، انحنای طرح، شاخص موقعیت توپوگرافی، شاخص موقعیت نسبی، تفاوت ارتفاع، و شاخص حمل رسوب تعین شده اند. در این راستا با بهره گیری از Google Earth Engine و GIS، شاخص های مورفومتریک از داده های SRTM محاسبه و با فیلتر کرنل گاوسی (شعاع 15، سیگما 2) نویزها کاهش یافتند. ارزیابی تأثیرات متقابل این شاخص ها نشان داد که تغییرات انحنای پروفیل و پلان تلماسه ها می تواند به عنوان شاخصی برای شناسایی مناطق فرسایش پذیر در نظر گرفته شود. یافته های کلیدی نشان دهنده جهت باد غالب از جنوب شرقی و جنوب (SE,S)، با ستیغ های تلماسه ای در راستای شمال غربی و شمال (NW,N)، و شاخص تقارن 0.21- با سطح اطمینان بالا (۹۵٪) هستند. نتایج تحلیل ها (میانگین شیب 11.87 درجه در NW، زبری 13.90 در NW، و STI =162.70 در NW در NW) الگوهای ستیغ ها و گودال ها را در جهت های NW و SE تأیید کردند. نتایج همچنین نشان دادند که تغییرات شاخص حمل رسوب در امتداد محور NW-SE همبستگی بالایی با تغییرات زبری سطح دارد، که می تواند در مدل سازی پویایی تلماسه ها کمک کنند. نتایج همچنین بیانگر پتانسیل بالای داده های دورسنجی برای پایش تغییرات مورفولوژیکی در مناطق فراخشک و جایگزین مناسبی برای داده های میدانی در مناطقی که دسترسی به داده های بادشناسی محدود و ممکن نیست، است. این نتایج اهمیت تحلیل مورفومتریک مشتق شده از DEMs را برای درک فرآیندهای بادی در بیابان ها، مدیریت منابع طبیعی، و پیش بینی فرسایش بادی برجسته می کنند. محدودیت هایی مانند فقدان داده های میدانی و بادی محلی، مسیرهای تحقیقاتی آینده را مشخص می کنند.

این مطالعه به بررسی بی هنجاری های گردش های جوی در تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال و تأثیر آن بر دوره های خشک و تر ایران طی سال های ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۴ و ارتباط تغییرات بارش با شاخص ENSO-Modoki می پردازد. با تلفیق داده های بارش ۱۷۹ ایستگاه و میدان ژئو پتانسیل بازتحلیل، دوره های خشک و تر شناسایی و میانگین ترکیبی بی هنجاری ها محاسبه شد. نتایج نشان داد بیشترین سهم بارش سالانه مربوط به ماه های ژانویه، فوریه، مارس، آوریل و دسامبر است. روند بارش در اغلب ماه ها کاهشی بوده و بیشترین کاهش در دسامبر، ژانویه و مارس رخ داده که تهدیدی جدی برای منابع آب کشور محسوب می شود. تحلیل درصد تغییرات ماهانه بارش نشان داد در برخی سال ها نوسانات بسیار شدیدی رخ داده است؛ به گونه ای که افزایش هایی بیش از ۱۰۰ درصد (مارس ۱۹۹۶ با ۱۳۶+ درصد و دسامبر ۲۰۰۴ با ۱۴۳+ درصد) و کاهش هایی بیش از ۸۰ درصد (ژانویه ۲۰۲۱ با ۸۷- درصد و مارس ۲۰۰۸ با ۸۹- درصد) ثبت شد. این نوسانات عمدتاً ناشی از تغییر در الگوهای جوی، به ویژه ناوه های تراز میانی وردسپهر است. بی هنجاری های ارتفاع تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال نشان داد در دوره های خشک و تر، الگوهای جوی نواحی اقیانوس آرام شمالی، اطلس شمالی، اروپا و غرب روسیه رفتار مشخصی دارند؛ به گونه ای که بی هنجاری های منفی (مثبت) در این مناطق با دوره های خشک (تر) ایران همراه است. همبستگی مثبت و معنادار سالانه میان انسو - مودوکی و بارش کل کشور (51/0≈ r) و همبستگی منفی قوی میان ارتفاع ۵۰۰ هکتوپاسکال اقیانوس ها و بارش ایران نشان داد که ترکیب شاخص های دور پیوندی با تحلیل های تراز میانی جو می تواند مهارت پیش بینی فصلی را بهبود بخشد.

سیل از جمله بلایای طبیعی است که هر ساله خسارات مالی و جانی زیادی را در سراسر جهان به بار می آورد. با تهیه نقشه خطر سیل و تعیین مناطق مستعد سیل، می توان خسارات احتمالی این پدیده را کاهش داد. برای تهیه نقشه حساسیت سیل در حوزه شهری اقلید (استان فارس) عوامل مؤثر بر وقوع سیل شامل شیب، شاخص تابش خورشیدی، شاخص موقعیت توپوگرافی، شاخص قدرت جریان، فاصله از رودخانه، تراکم زهکشی، انحنای سطح، بارندگی، شاخص پوشش گیاهی، سنگ شناسی، کاربری اراضی و نوع خاک استفاده شد. سپس، برای تهیه نقشه خطر سیل، از الگوریتم جنگل تصادفی (RF) و ماشین بردار پشتیبان (SVM) به عنوان دو مدل یادگیری ماشین در نرم افزار R پیاده سازی و نتایج آنها با هم مقایسه شده است. مدل های RF و SVM بر اساس منحنی ROC به ترتیب با دقت (83/0 و 84/0) اعتبارسنجی شده اند که هر دو عملکرد خوب و تقریباً یکسانی داشته اند. با تحلیل اهمیت ویژگی های لایه ها در مدل RF مشخص شد که مؤلفه های بارندگی، خاک، کاربری اراضی و تراکم زهکشی بیش ترین تأثیر را بر خطر سیل دارند؛ همچنین در مدل SVM، بارندگی، شیب، خاک و تراکم زهکشی به ترتیب مهم ترین متغیرها برای پیش بینی خطر سیل شناخته شدند. نقشه ها و داده های حاصل از این مطالعه می توانند به مسئولین و مدیران شهری به عنوان ابزارهای کلیدی برای برنامه ریزی های پیشگیرانه، آگاه سازی عمومی و طراحی زیرساخت های مقاوم در برابر سیل کمک کنند.

توسعه متوازن فضاهای تفریحی و فراغتی در گستره شهرها ازجمله مهم ترین دغدغه های برنامه ریزان شهری برای ارتقاء ظرفیت گردشگری، افزایش نشاط و کیفیت زندگی در میان شهروندان است. بنابراین آنچه در این پژوهش دنبال می شود، نیازسنجی و تحلیل ساختار فضایی مکان های تفریحی و فراغتی در شهر شیراز به عنوان نمونه موردی پژوهش است. در این پژوهش از فنون کمّی به منظور پیشبرد اهداف استفاده شده است؛ به منظور بررسی نحوه توزیع فضایی مکان فعالیت های تفریحی و فراغتی منتخب شهروندان شیرازی از روش های نزدیک ترین همسایگی، تحلیل تراکم کرنل و بیضی انحراف معیار استفاده شده است. پس از بررسی پیشینه پژوهش، در مجموع 36 نوع مکان فعالیت های تفریحی و فراغتی که در شهر شیراز نیز وجود دارد شناسایی و طبقه بندی شد و پس از ارائه پرسشنامه به شهروندان شهر شیراز، به ترتیب هفت مکان تفریحی و فراغتی شامل رستوران ها، کافی شاپ ها، سینماها، مراکز تجاری، استخرها، پارک ها و باشگاه های ورزشی، به عنوان مکان های محبوب فعالیت های تفریحی و فراغتی شهروندان در سطح شهر شیراز شناسایی شد. نتایج این پژوهش نشان می دهد الگوی توزیع فضایی فعالیت های تفریحی و فراغتی در شهر شیراز به صورت تمرکزگرا بوده و دارای یک پهنه تفریحی و فراغتی گسترده در مرکز شهر است اما با گذر زمان این ساختار به یک ساختار تمرکزگریز تغییریافته و طی سال های اخیر، چندین پهنه تفریحی و فراغتی در بخش غربی و شمال غربی شهر شیراز ایجادشده است و درعین حال توسعه این گونه فعالیت ها در پهنه های جنوبی و جنوب شرقی شیراز کمتر مشاهده می شود.

بازآفرینی شهری به عنوان راهبردی اساسی برای مقابله با فرسودگی کالبدی، نابرابری فضایی، سکونتگاه های غیررسمی و افت کیفیت زندگی مطرح شده است. ایران نیز در بستر شهرنشینی شتابان، با چالش هایی مشابه ازجمله تمرکز جمعیت در کلان شهرها، گسترش بافت های فرسوده، ناکارآمدی حکمرانی و ضعف نهادهای مشارکتی روبه روست. رویکرد اجتماع محور بر نقش شهروندان، نهادهای محلی و سازمان های مدنی در تصمیم گیری و اجرا تأکید دارد، بااین حال تجربه عملی در ایران نشان می دهد ضعف حکمرانی، نبود الگوهای پایدار، محدودیت بودجه ریزی مشارکتی و سیاست های پراکنده، مانع تحقق مؤثر این رویکرد شده است. این پژوهش با بهره گیری از روش های فراتحلیل و فراترکیب، به شناسایی روندها، خلأها و جایگاه واقعی مشارکت اجتماعی در سیاست ها و پروژه های شهری می پردازد. در این راستا، ۵۳ اثر منتشرشده بین سال های 1391 تا 1402 از پایگاه های علمی گردآوری و بر اساس نوع مطالعه، روش، ابزار و مضامین تحلیل شده اند. نتایج فراتحلیل، الگوهای تکرار، روندهای زمانی و فضایی و تمرکز موضوعی را نشان می دهد و فراترکیب، مضامین کیفی و ابعاد مفهومی را در قالب مقوله هایی همچون حکمرانی اجتماع محور، بودجه ریزی مشارکتی، رویکردهای دارایی محور و نقش دفاتر اجتماعی استخراج کرده است. بازآفرینی شهری اجتماع محور در ایران مستلزم چارچوب حکمرانی یکپارچه، تقویت سازوکارهای قانونی و نهادی و تحقق مشارکت مؤثر شهروندان است.

چکیده فارسی توسعه گردشگری مقاصد که ادغامی از آمایش زمین فعالیت و انسان است. همواره با چالش های مختلفی روبرو شده که منجر به موفقیت و شکست در این امر می شود. لذا شناخت مؤلفه های سنجه ها و روشهای ارزیابی مؤثر و عادلانه مری ضروری است. هدف از این پژوهش بررسی روشها و مؤلفه های ارزیابی و سنجش آمایش گردشگری خانواده محور در شهر جهانی یزد است. هدف این پژوهش بررسی روشها و مؤلفه های ارزیابی و سنجش آمایش گردشگری خانواده محور در شهر جهانی برد است. این تحقیق کاربردی و کیفی با جامعه آماری متشکل از خبرگان دانشگاهی مدیران اجرایی میراث فرهنگی شهرداری یزد) و فعالان خصوصی (آژانس ها، هتل ها در بازه مهر تا بهمن ۱۱۰۳ از طریق مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته و تحلیل محتوا با نرم افزار مکس کیودا ۲۰۲۰ انجام شده است. یافته ها نشان می دهد روشهای ارزیابی شامل شناسایی و تعامل با ذینفعان ارزیابی های میدانی بازدید سایت ها، ممیزی دسترسی از استانداردها آمار بازدید رضایت محکونی ارزیابی زیر ساخت ها کیفیت خدمات ایمنی بازخورد جامعه، ارزیابی تأثیرات ازیست محیطی اقتصادی فرهنگی و نظارت مستمر است. این ارزیابی های ترکیبی (کمی و کیفی که دیدگاه همه گروه های ذینفع را در بر می گیرد. موفقیت توسعه گردشگری خانواده محور و بهبود تجربه گردشگران را تضمین می کند. راهکارهای کلیدی شامل ایجاد سامانه امتیازدهی سطح خانواده دوستی زیر ساخت ها. توسعه پروتکل های ممیزی دسترسی برای اقامتگاه ها و طراحی کارگاه های آموزشی مشترک برای همسوسازی اهداف است.

ارتقاء کیفیت محیط شهری در جهت تحقق عدالت فضایی و بهبود شرایط کالبدی در سطح محلات شهری، به ویژه در سکونتگاه های غیررسمی که با کمبود خدمات و ناهماهنگی های فضایی و کالبدی مواجه اند، از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف این پژوهش، تحلیل نابرابری های فضایی و کالبدی و ارتقاء کیفیت محیط شهری از طریق تعادل بخشی میان کاربری های خدماتی، ساختار کالبدی و نیازهای ساکنان در محله خواجه ربیع مشهد می باشد. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و ماهیت آن کاربردی است. داده ها از طریق مطالعات اسنادی و کتابخانه ای، بازدید میدانی، و تحلیل شبکه در محیط GIS گردآوری و تحلیل شده اند. ابتدا وضعیت موجود محله از منظر شاخص های کالبدی و توزیع کاربری ها بررسی گردید و سرانه کاربری های خدماتی با چهار منبع استاندارد (منابع علمی، طرح جامع، طرح تفصیلی و میانگین سرانه شهر مشهد) مقایسه شد. سپس با استفاده از تحلیل شبکه و هم پوشانی لایه های اطلاعاتی کالبدی و خدماتی، مکان یابی بهینه کاربری ها و فضاهای شهری به منظور کاهش نابرابری و ارتقاء کیفیت محیط انجام شد. نتایج نشان داد کاربری های فضاهای سبز و درمانی دارای کمبود هستند؛ بنابراین این دو نوع کاربری به ترتیب در اولویت نخست و دوم توسعه محله قرار دارند. کاربری های فرهنگی و مذهبی در وضعیت نسبتاً متعادل و کاربری های ورزشی و آموزشی در وضعیت مناسب تری قرار دارند. همچنین تحلیل شبکه نشان داد بخش های مرکزی، شرقی و غربی محله دارای ضعف کالبدی و فضایی در دسترسی به خدمات هستند. بر این اساس، پلاک های اراضی بایر، نزدیک به مراکز جمعیتی، دارای دسترسی مطلوب به شبکه های ارتباطی و مطابق طرح تفصیلی، به عنوان نقاط اولویت دار توسعه کالبدی و خدماتی معرفی می شوند.

این پژوهش با شناسایی استراتژی ها و سازوکارهای کلیدی، به دنبال تحلیل نظام مند و ارائه چارچوب نظری جامع برای تحقق شهر بدون کربن است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش فراتحلیل، از چارچوب استاندارد پریزما شامل مراحل شناسایی، غربالگری، ارزیابی واجد شرایط بودن و شمولیت منابع استفاده نموده است. با جست وجوی نظام مند در پایگاه های علمی معتبر نظیر الزویر، اشپینگر و ریسرچ گیت و با استفاده از معیارهای دقیق ورود و خروج، 37 منبع برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. . 128 کد باز، هشت کد انتخابی و 39 کد محوری استخراج شدند که نشان دهنده اهمیت عواملی نظیر کاهش مصرف انرژی، مدیریت پسماند، جنگل داری شهری و علم و فناوری در تحقق شهر بدون کربن است. تحلیل زمانی نشان داد که تمرکز تحقیقات از مفاهیم عمومی به سمت مفاهیم خاص تری نظیر شهر هوشمند کم کربن و اقتصاد دایره ای تغییر یافته است. بر اساس یافته ها، تحقق شهر بدون کربن مستلزم همیاری ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی است. در این راستا، مدل سازی نظری انجام شده که بر پیشران های درون زا (علم و فناوری، منابع و محیط زیست، اقتصاد و صنعت) و برون زا (امکانات، سرمایه و شرایط نهادی) تأکید دارد. این مدل، چارچوبی جامع برای برنامه ریزی و عملیاتی کردن شهرهای بدون کربن ارائه می دهد. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که سیاست گذاران و برنامه ریزان با توجه به شکاف های شناسایی شده، به ویژه در حوزه های محلی و منطقه ای، اقدام به تدوین استراتژی های سازگار و اختصاصی نمایند و از چارچوب نظری ارائه شده به عنوان راهنمای عملی در طراحی و اجرای شهرهای پایدار بدون کربن استفاده نمایند.

احساس تنهایی یک مشکل روان شناختی و اجتماعی و به عنوان بیماری همه گیر پنهان در قرن 21 مطرح است، محیط و فضاهای شهری، به عنوان محل زندگی و فعالیت، بر ایجاد و افزایش شدت این احساس تأثیرگذار هستند. شناسایی عوامل ایجادکننده احساس تنهایی در محیط های شهری به برنامه ریزان و طراحان کمک می کند تا با ایجاد محیط هایی انسان محور، از بروز و شیوع این احساس در شهروندان جلوگیری کرده یا آن را کاهش دهند. هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر در ایجاد احساس تنهایی در فضای شهر با استفاده از تحلیل عاملی است. ازنظر روش شناختی، پژوهش حاضر از نوع آمیخته، بر اساس ماهیت هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت روش، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را خبرگان حوزه های روان شناسی، جامعه شناسی، علوم اجتماعی، معماری، شهرسازی و روان شناسی اجتماعی تشکیل داده اند. حجم نمونه با روش ماشین حساب معادلات ساختاری 100 نفر انتخاب شد، توزیع پرسشنامه بر اساس روش گلوله برفی به افراد خبره در موضوع پژوهش توزیع گردید. روایی ابزار به روش قضاوتی مورد تأیید قرار گرفت و پایایی نیز بر اساس آزمون بارتلت و KMO تأیید شد. در تجزیه وتحلیل داده ها از روش تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نتایج نشان داد که 16 عامل شامل فقدان ارتباط به طبیعت در فضای شهر، فقدان پیوند بین فضای شهر و هویت شهروندان، از بین رفتن ارتباط بین فضای شهر و فرهنگ سنتی، تأثیر فناوری بر تعاملات اجتماعی، دسترسی نامناسب به مکان های اجتماعی، مشکلات اقتصادی و اجتماعی، نابرابری اجتماعی و اقتصادی، کمبود مشارکت اجتماعی، شرایط نامناسب مسکن، دسترسی نامناسب به مراکز خرید روزانه، روزمرگی در زندگی، نارضایتی از محل زندگی، ترافیک شهری، عدم دسترسی به فضاهای سبز و پارک ها، مهاجرپذیری و بالا بودن تراکم جمعیتی در محیط شهر باعث ایجاد احساس تنهایی می شوند.

شهرهای هوشمند در حال تبدیل شدن به یکی از رضایت بخش ترین ابزار برای سیاست گزارانی است که به دنبال دستیابی به اهداف توسعه پایدار شهری و منطقه ای و دستیابی به کیفیت زندگی شهری هستند. پژوهش پیش رو با هدف مقایسه تطبیقی نماگرهای حمل و نقل هوشمند در مناطق 15 گانه کلانشهر اصفهان انجام شده است. پژوهش از نوع کمی بوده است سعی شده است که با استفاده از مدل آنتروپی و تکنیک های چند شاخصه کریتیک و میرکا به تحلیل تجهیزات هوشمندسازی حمل و نقل در مناطق 15 گانه کلانشهر اصفهان پرداخته شود. در این پژوهش، مقایسه ای بین روش وزن دهی از طریق مدل آنتروپی شانون و تکنیک وزن دهی کریتیک صورت گرفته است و وزن های به دست آمده از این دو مدل در تکنیک میرکا بکار گرفته شده اند. داده های مورد نیاز پژوهش از آمارنامه کلانشهر اصفهان در سال 1402 جمع آوری شده است. با به کارگیری وزن مدل کریتیک در تکنیک میرکا و محاسبه مجموع مقادیر نهایی شکاف کل، منطقه 11 کلانشهر اصفهان با کسب امتیاز (0/0616) بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داده است. منطقه 10 با کسب امتیاز (0/0243)، منطقه 5 با کسب امتیاز (0/0252) و منطقه 1 با کسب امتیاز (0/0261) دارای وضعیت ضعیفی بوده اند و کمترین امتیازات را به دست آوردند. با وزن مدل آنتروپی با استفاده از تکنیک میرکا و محاسبه مجموع مقادیر نهایی شکاف کل منطقه 11 کلانشهر اصفهان با کسب امتیاز (0/0632) بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داده است. منطقه 5 با کسب امتیاز (0/0252)، منطقه 1 با کسب امتیاز (0/0253) و منطقه 10 با کسب امتیاز (0/0282) دارای وضعیت ضعیفی بوده اند و کمترین امتیازات را کسب کرده اند. مقایسه امتیازات به دست آمده تکنیک میرکا که مبنای وزن دهی آن مدل آنتروپی شانون بوده است، نابرابری بیشتری را بین مناطق 15 گانه شهری اصفهان نشان می دهد.

ایجاد برندگردشگری در کشورهای در حال توسعه ای مانند ایران به خصوص در نواحی روستایی که با چالش های مختلفی روبه رو هستند درعین حال که جاذب گردشگری بوده می تواند به عنوان یکی از راه های مهم گریز چالش ها محسوب شود. از این رو هدف پژوهش حاضر به دنبال عوامل کلیدی و پیشران های اصلی شکل گیری برند گردشگری در سکونتگاه های روستایی شهرستان زبرخان در استان خراسان رضوی است. روش پژوهش براساس هدف از نوع کاربردی و براساس هدف توصیفی_پیمایشی با رویکرد آینده پژوهی است. روش جمع آوری اطلاعات به روش اسنادی (کتابخانه ای، مجلات علمی) و میدانی (پرسشنامه) بوده است. جهت استخراج عوامل کلیدی پرسشنامه در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و محیطی موثر بر شکل گیری برند گردشگری در سکونتگاه های روستایی تهیه و در بین اعضای جامعه نمونه توزیع و تکمیل گردید. جامعه نمونه این پژوهش را 25 نفر از کارشناسان و متخصصان تشکیل می دهند. جهت تجزیه وتحلیل داده ها و تحلیل ساختاری تأثیرگذاری هریک از شاخص های مؤثر بر شکل گیری برند گردشنگری سکونتگاه های روستایی از نرم افزارMicmac کمک گرفته شد. یافته های پژوهش نشان داده است که در بین 30 عامل مورد بررسی در سه بعد؛ سه عامل کلیدی شامل آگاهی جامعه محلی، دانش و مهارت کافی مردم برای انجام فعالیت تولیدی – خدماتی مرتبط با گردشگری مستقیم(3) غیرمستقیم(1278)، مشارکت زنان و دختران روستایی در فعالیت های اقتصادی و اجتماعی گردشگری مستقیم(1)غیر مستقیم (405)، وجود پتانسیل برای توسعه انواع گردشگری (کشاورزی، ورزشی، خانه های دوم) مستقیم (6) غیرمستقیم (1680) به عنوان پیشران های کلیدی شناسایی شدند. که انتظار می رود با پیشران های یادشده شهرستان زبرخان بتواند در جهت ایجاد برند گردشگری در سکونتگاه های روستایی گام بردارد.

گردشگری پزشکی به عنوان یکی از پویاترین و پررشدترین بخش های صنعت خدمات در قرن بیست ویکم شناخته می شود. توسعه این صنعت نه تنها متأثر از نوآوری های فناوری در حوزه پزشکی، بلکه وابسته به محیط کلان نوآوری در هر کشور است. در این میان، نقش فناوری های دیجیتال، به ویژه تله مدیسین، به عنوان یک عامل تسهیل گر و توانمندساز در ارائه خدمات یکپارچه و کارآمد به گردشگران پزشکی غیرقابل انکار است.در این راستا،پژوهش حاضر به برسی نقش پزشکی از راه دور در توسعه گردشگری پزشکی تهران می پردازد.هدف اصلی این پژوهش،برسی نقش خدمات از راه دور در توسعه گردشگری پزشکی تهران است.این پژوهش از نظر هدف،کاربردی-توسعه ای و از نظر ماهیت کمی-کیفی، منبع گرد آوری داده ها کتابخانه ای، از نظر روش گردآوری پیمایشی، است.جامعه آماری پژوهش شامل (خبرگان،اساتید و کارشناسان حوزه گردشگری سلامت) می باشد.حجم نمونه بصورت گلوله برفی استفاده شده است.تجزیه و تحلیل داده ها ابتدا با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه، معیارهای پزشکی از راه دور در گردشگری پزشکی تهران توسط خبرگان و کارشناسان حوزه گردشگری سلامت شناسایی و مشخص شد و در قالب 8 معیار و 64 زیر معیار قرار گرفت. به کمک مدل راهبردی تجزیه و تحلیل عوامل استراتژیک(SFAS) نقاط قوت،ضعف،فرصت ها و تهدیدهای مرتبط با هر عامل مشخص و با نشان دادن برنامه ریزی های کوتاه مدت،میان مدت و بلند مدت برای هر عامل استراتژی های مناسب ارائه شد.در نهایت با توجه به نتایج تکنیک ها،پیشنهاداتی در قالب زمانی مختلف ارائه گردید که از مهم ترین آن ها می توان به تقویت زیرساخت ارتباطی برای ایجاد اعتماد در بیماران خارجی و سرعت بخشیدن به خدمات، ایجاد همکاری های علمی بین المللی و ارتقای برند تهران به عنوان قطب پزشکی منطقه ، طراحی دوره های مهارتی و کارگاه های آموزشی برای آشنایی کادر درمان با فناوری های پزشکی از راه دور اشاره کرد.

پژوهش حاضر با هدف تبیین روابط علی میان عوامل اصلی توسعه گردشگری سلامت در شهرهای ایران می باشد. پژوهش حاضر کاربردی با رویکرد توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری در این تحقیق شامل اساتید دانشگاه، پزشکان، تجار و کارشناسان وزارتخانه ها و ادارات مختلف دخیل در موضوع پژوهش باشد. روش نمونه گیری از نوع احتمالی و چندمرحله ای است. از بین این افراد و با توجه به فرمول جامعه نامحدود، 384 نفر به صورت تصادفی انتخاب می شود. به منظور جمع-آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده گردیده است. روایی پرسشنامه توسط اساتید و خبرگان و پایایی ابزار نیز با استفاده از اندازه گیری ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفته است. تجزیه و تحلیل داده ها از طریق روش های آماری توصیفی و آماری استنباطی انجام گرفته است. مطابق یافته های پژوهش، تمام فرضیه ها مورد تایید قرار گرفته است. براین اساس، عوامل اقتصادی و پیامدهای توسعه بر توسعه اقتصادی شهرها با تاکید بر گردشگری سلامت تاثیر دارد. همچنین، عوامل درون شهری و زیرساختی بر توسعه اقتصادی شهرها با تاکید بر گردشگری سلامت تاثیر دارد. علاوه براین، عوامل مدیریتی، نهادی و سیاست گذاری بر توسعه اقتصادی شهرها با تاکید بر گردشگری سلامت تاثیر دارد و درنهایت نیز عوامل پشتیبانی کننده و مقوم بر توسعه اقتصادی شهرها با تاکید بر گردشگری سلامت تاثیر دارد.

سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال روسیه طی دوران محمد بن سلمان، با تحولات چشمگیری همراه بوده است. پس از به قدرت رسیدن محمد بن سلمان، عربستان سعودی تلاش نموده است رویکرد سنتی خود را در روابط خارجی بازنگری کرده و به سمت متنوع سازی شرکای راهبردی خود حرکت کند. در این راستا، تعاملات ریاض با مسکو از سطح همکاری های اقتصادی و انرژی فراتر رفته و ابعاد سیاسی و امنیتی بیشتری یافته است. سؤال اصلی این مقاله آن است که: مؤلفه های تأثیرگذار بر سیاست خارجی عربستان سعودی نسبت به روسیه در دوران محمد بن سلمان کدام اند؟ در این راستا، فرضیه تحقیق مطرح می کند که: شکل گیری نظم منطقه ای جدید در خاورمیانه و ضرورت کاهش وابستگی راهبردی به آمریکا، مهم ترین عوامل در جهت گیری جدید عربستان سعودی به سوی تقویت روابط با روسیه بوده اند. بر اساس یافته های مقاله، عوامل متعددی در سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال روسیه در دوران بن سلمان تاثیرگذار بوده اند که مهم ترین آن ها عبارت اند از: تحولات بازار انرژی و قیمت نفت، ملاحظات امنیتی و نظامی و محاسبات ژئوپلیتیک، گرایش به بازیگری مستقل و چندجانبه گرایی.مطالعه موردی سیاست های اقتصادی و دیپلماسی نفتی نشان می دهد که همکاری با روسیه علاوه بر منافع اقتصادی، در راستای افزایش وزن سیاسی عربستان در سطح منطقه ای و بین المللی صورت گرفته است. در مجموع، نتایج پژوهش بیانگر آن است که تعامل با روسیه برای عربستان صرفاً ابزاری مقطعی نیست

در پژوهش حاضر، فرایندها و پدیده های ژئومورفولوژیک شهر بندرعباس و توسعه ای که طی سال های 1370-1400 داشته است، مورد بررسی قرار گرفت.  داده های مورد نیاز از منابع مختلف و همچنین داده های سنجش از دور جمع آوری شده و با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، به لایه های اطلاعاتی مورد نیاز تبدیل شدند که شامل لایه های زلزله، نزدیکی به کانون زلزله، سیل و آبگرفتگی، ریزش سنگ، زمین لغزش، گسل، نشست زمین، جزر ومد، امواج و طوفان های دریایی، طوفان های گرد و غبار با منشا خارجی، فرسایش بادی، پیشروی و پسروی دریا می باشد. در ادامه جهت هم طیف نمودن لایه ها، با استفاده از تئوری منطق فازی، لایه ها استانداردسازی شده اند. جهت استخراج ارزش نسبی هریک از لایه ها در مشخص نمودن پهنه های ژئومورفولوژیکی، از روش تحلیل سلسله مراتبی ( Fuzzy ANP ) استفاده  شده است. پس از ارزش گذاری نسبی لایه های اطلاعاتی، به روی هم گذاری لایه ها با استفاده از روش وزن دهی جمعی ساده ( SAW )  اقدام گردید. همچنین به منظور بررسی میزان خطی در قسمت های گسترش یافته شهر در دهه های اخیر، ابتدا میزان گسترش فیزیکی شهر در سال های 1370 تا 1400 از تصاویر ماهواره ای لندست استخراج گردید و پس از مطابقت با نقشه های کاربری اراضی، روند گسترش فیزیکی شهر در بازه زمانی مورد نظر مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور از روش Crosstab استفاده گردید. نتایج حاصل از بررسی روند گسترش شهری در بازه زمانی مورد نظر نشان می دهد که بیشترین گستردگی شهری در پهنه هایی بوده است که قابلیت ژئومورفولوژیکی کمتری دارند و این نیازمند مدیریت بیشتر در جهت دهی توسعه فیزیکی شهر بندرعباس در پهنه های با قابلیت ژئومورفولوژیک مناسب است.

افزایش شهرگرایی و جمعیت شهرنشینی در کشور به طور روزافزون منجر به ایجاد چالش ها و مسائل مختلف مانند کاهش کیفیت فضاهای شهری درنتیجه گسترش انواع آلودگی ها و همچنین شهرسازی سریع و بدون توجه به مؤلفه ها و ارزش های فرهنگی و تاریخی شده است. مفهوم زیست پذیری به عنوان رویکردی شناخته می شود که می تواند به بهبود کیفیت زندگی محیط شهری در ابعاد مختلف کمک نموده و درنهایت سبب افزایش مطلوبیت ساکنین شود. بر این اساس، این پژوهش باهدف ارزیابی زیست پذیری فضاهای عمومی شهر بوشهر با رویکرد ایرانی – اسلامی و به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. جامعه آماری موردنظر فضاهای عمومی شهر بوشهر است که به روش غیر تصادفی توسط کارشناسان و خبرگان مدیریت و برنامه ریزی شهری انتخاب شده اند. به منظور تجزیه وتحلیل نتایج از روش های تصمیم گیری چند معیاره تحلیل سلسه مراتبی برای وزن دهی به معیارها و روش کوپراس برای رتبه بندی فضاهای عمومی شهری بر اساس معیارهای موردنظر استفاده شده است. بر اساس نتایج، معیارهای  "رعایت مقیاس انسانی در طراحی" و "دسترسی به فضاهای عمومی" به ترتیب با وزن های 125/0 و 120/0 بیشترین اهمیت را داشته و در میان فضاهای عمومی موردبررسی، "پیاده راه لیان" و "فضاهای عمومی ساحلی" به ترتیب با وزن های 860/0 و 747/0 بیشترین زیست پذیری را دارند. در ادامه و به منظور بهبود زیست پذیری این فضاها پیشنهادهای ارائه شده است.

امروزه ش هرها ت وان فراه م ک ردن زیرس اختهای لازم ب رای جمعی ت مهاجر روستایی جدی د را ندارن د و ای ن عام ل باع ث ران ده ش دن جمعی ت جدی د ب ه س مت پیرام ون آنه ا می ش ود و درنتیجه موجب تبدی ل بس یاری از روس تاها ب ه کارک رد س کونتی خوابگاه ی در مناطق پیراشهری می ش ود. ازین جهت، باید توجه ویژه ای به روستاهای پیراشهری نمود تا با تقویت آنها، از تبدیل شدن به روستاهای خوابگاهی و ایستا جلوگیری کرد. در این راستا، این پژوهش در نظر دارد با تدوین برنامه 5 ساله برای روستای کلاته یاوری، از مشکلات احتمالی پیش رو به علت مهاجرت زیاد جمعیت جلوگیری کرده و نقش مهم و فعال برای این روستا متصور شود. همچنین، تدوین این برنامه باعث نهادینه شدن اهمیت برنامه ریزی و داشتن چشم انداز 5 ساله برای مسؤولین مربوطه، به ویژه شوراها و دهیاری می گردد. روش این پژوهش از نظر ماهیت، توصیفی- تحلیلی می باشد. برای گردآوری اطلاعات نیز از روش های کتابخانه ای و میدانی (پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده) استفاده شده است. همچنین از گروه کانونی و روش کیفی برای تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده گردیده است. قلمرو جغرافیایی این تحقیق، روستای کلاته یاوری از روستاهای حریم شهر بجنورد می باشد. نرخ رشد جمعیت این روستا در 4 دوره سرشماری، 3/7 درصد بوده است که نشان از مهاجرپذیری بالا می باشد. یافته های پژوهش نشان داد که موقعیت روستای کلاته یاوری در حریم شهر بجنورد باعث شده تا میزان مهاجرت به این روستا افزایش یافته و باعث بروز مسائل و مشکلات زیادی شده است. طبق نتایج SWOT نقاط قوت و تهدید این روستا بیشتر از نقاط قوت و فرصت می باشد. بنابراین مهمترین استراتژی در تدوین راهبردهای توسعه این روستا، استراتژی تدافعی است. طبق نتایج تحقیق، به ترتیب، ایجاد و ارتقاء خدمات، زیرساخت ها و امکانات مورد نیاز روستا، توسعه بخش صنعتی-کارگاهی روستا، بازنگری و اجرای مرحله دوم طرح هادی روستایی، بهبود وضعیت محورهای ارتباطی به شهر بجنورد و روستاهای اطراف، ارتقاء سطح ایمنی روستا و ارتقاء شاخص های اجتماعی و فرهنگی روستا، مهمترین راهبردهای توسعه روستای کلاته یاوری هستند. برنامه ریزی روستاهای پیراشهری و توسعه آنها، یک اقدام برد- برد است، چرا که از یک جهت باعث توسعه با برنامه روستا می شود و از سوی دیگر نیازهای شهر مرکزی را تعیین کرده و در صورت نیاز، جمعیت سرریز را به صورت از پیش تعیین شده در خود جای می دهد.

حکمروایی مطلوب گردشگری کلیدی برای توسعه پایدار و موفقیت آمیز صنعت گردشگری است. هدف از این پژوهش تبیین ساختاری موانع اجرای حکمروایی مطلوب گردشگری پایدار در استان خوزستان است. این پژوهش با رویکردی کاربردی و روش توصیفی تحلیلی و گردآوری نظر سی تن از خبرگان حوزه گردشگری از طریق روش دلفی، و با استفاده از مدل سازی ساختاری تفسیری (ISM) و نرم افزار میک مک صورت گرفته است. در این پژوهش، هجده مانع اصلی شناسایی شده است که بر حکمروایی مطلوب گردشگری پایدار در استان خوزستان اثر می گذارند. روابط پیچیده و متقابل این موانع با روش تحلیل شبکه ای بررسی شده است تا مشخص شود کدام یک از این موانع تأثیر بیشتری در سایر موانع و درنهایت در حکمروایی مطلوب گردشگری دارد. نتایج پژوهش نشان می دهد که موانع نهادی ساختاری تأثیرگذارترین موانع و موانع زیست محیطی و اقتصادی تأثیرپذیرترین عوامل در اجرای حکمروایی گردشگری پایدار در استان خوزستان به شمار می آیند. همچنین، با استفاده از نرم افزار میک مک مشخص شد که شانزده مورد از هجده مانع شناسایی شده، به عنوان متغیرهای پیوندی، نقش کلیدی در ایجاد موانع پیچیده و درهم تنیده برای اجرای حکمروایی مطلوب گردشگری پایدار در استان خوزستان ایفا می کنند، که از قدرت نفوذ و وابستگی بسیاری برخوردارند و نیازمند توجه ویژه مسئولان استان خوزستان اند.

اقتصاد شهری پایدار به دنبال ایجاد تعادل بین رشد اقتصادی، عدالت اجتماعی و حفاظت از محیط زیست در شهرها است. این مفهوم بر استفاده بهینه از منابع، کاهش اثرات زیست محیطی و ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان تمرکز دارد. برایسون در برنامه ریزی شهری پایدار، چارچوبی استراتژیک ارائه می دهد که شامل تحلیل ذینفعان، تدوین چشم انداز مشترک و اجرای برنامه های عملیاتی است. این رویکرد بر مشارکت عمومی، مدیریت منابع محلی و تقویت زیرساخت های سبز تأکید دارد تا شهرها به عنوان موتورهای اقتصادی، ضمن حفظ پایداری زیست محیطی و اجتماع، عمل کنند. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی، از نظر روش جمع آوری داده ها، آمیخته (کمی-کیفی) و از نظر زمانی، مقطعی است و از نظر مکانی در ناحیه 5 منطقه 20 تهران (منطقه حرم عبدالعظیم شهرری) انجام شده است. در راستای مباحث مطرح شده، برنامه ریزی استراتژیک حرم عبدالعظیم حسنی (ع) طبق مراحل ده گانه مبتنی بر برنامه ریزی استراتژیک (مدل برایسون)، تهیه چارچوب تحلیلی برای فرآیند تصمیم گیری استراتژیک و مرجعی برای پایش (شهرداری منطقه 20) به عنوان خروجی مدل برایسون برای توسعه اقتصاد پایدار محدوده ارائه می دهد.