درخت حوزه‌های تخصصی

با نگاهی اجمالی به میزان پیشرفت تجارت الکترونیکی در شرکتهای تولیدی-صادراتی خشکبار در ایران مشخص می شود تنها 8/26درصد از شرکتهای صادراتی خشکبار که در اتحادیه صادرکنندگان خشکبار ایران فعال می باشند، دارای وب سایت اختصاصی هستند که از این تعداد نیز تنها 03/1 آنها آماده قیمت گذاری (در حال بارگذاری) در وب سایت خود می باشد. این نشان می دهد صنعت صادرات خشکبار از عقب افتاده ترین صنایع در زمینه پیاده سازی تجارت الکترونیکی در ایران است که ریشه یابی عوامل این امر از ضروریات می باشد. تحقیق حاضر با هدف بررسی موانع پذیرش تجارت الکترونیکی در شرکتهای صادراتی خشکبار ایران و ارائه راهکارهای رفع آن انجام شده است. بدین منظور با مرور ادبیات تحقیق، مهم ترین موانع پذیرش تجارت الکترونیکی شناسایی گردیده و در قالب مدل سه شاخگی در سه شاخه ی موانع ساختاری، محتوایی و زمینه ای به عنوان سه فرضیه تحقیق دسته بندی شده شدند. پس از پخش و جمع آوری پرسشنامه در بین 61 شرکت تولیدی- صادراتی خشکبار آذربایجانشرقی که به طور تصادفی انتخاب شده بودند و تجزیه و تحلیل داده ها؛ هر سه دسته موانع مورد تایید قرار گرفتند و به عنوان با اهمیت ترین عامل، موانع ساختاری موجب عدم پذیرش تجارت الکترونیکی در شرکتهای تولیدی-صادراتی خشکبار شناخته شد. همچنین رتبه بندی کلی موانع نشان می دهد عوامل عدم اعتماد خریداران، کمبود افراد کارشناس، ابهام در قوانین و نبود جایگزینهای سیستم پرداخت به ترتیب چهار مانع اصلی عدم پذیرش تجارت الکترونیکی در این شرکت ها به شمار می روند. دولت و سازمانهای تجاری مربوطه می توانند برای کمک به بخش خصوصی برای پیاده سازی تجارت الکترونیکی و از میان برداشتن موانع آن، به راهکارهای اشاره شده در این تحقیق توجه بیشتری نمایند.

بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری در ایران با رشدی شتابان در تأسیس، در دام مشابهتها و ارائهی خدمات یکسان و مشابه خود را محصور کرده اند؛ یعنی روندی که تمایز جدی برای مشتریان نمیآفرینند. برای تمایز باید بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری فراتر از دانش فنی که عمدتاً به آن مجهز هستند نظیر حضور پررنگ کارشناسان مالی و علوم بانکی، به موضوعات و دانشهای تازه ای بپردازند تا گوی سبقت را در رقابت بربایند. ""روانشناسی مشتریان خدمات مالی"" در باور ما یکی از همان موضوعات و دانشهای تازه ای است که می تواند بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری را در مسابقهی رقابت، پیروز میدان سازد. از این رو از شمارهی پیشین (سال پنجم، شمارهی 18، فروردین و اردیبهشت 1390) به این موضوع پرداخته شد. در شمارهی پیشین، پس از تعریف ""مالیهی رفتاری""، ""عدد جادویی هفت و تأثیر آن بر تصمیم گیریهای مشتریان خدمات مالی"" بررسی شد. اینک به موضوع ""حسابداری ذهنی"" پرداخته شده است.

بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری در ایران رو به افزایش اند. با وجود این، بانکهای نوظهور و مؤسسات مالی و اعتباری جدید، بیشتر در پی استخدام کارشناسان مالی و بانکی هستند و همواره در روابط عمومی و تبلیغات خود بر خدمات بانکی و مالی تأکید میکنند؛ یعنی همان رویه ای را تکرار میکنند که تا پیش از این بانکهای دولتی و خصوصی به هنگام تأسیس به جد آن را دنبال میکردند! این در حالی است که اگر قرار بود آن رویه ها به درآمدهای سرشار و مؤسسات و بانکهای مقتدر میانجامید، دیگر چه نیازی بود به این بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری جدید و نوظهور در ایران! اکنون کانون مرکزی رقابت در بین بانکهای بین المللی و پیشرفتهی جهانی این است که چگونه باید این خدمات مالی را به مشتریان ارائه کرد تا مشتریان از بین هزاران بانک، یکی را در میان هزارها برگزینند؟ چگونه میتوان مشتریان خدمات مالی را ترغیب کرد تا در بانک ما حساب باز کنند، و هزاران بانک دیگر را فراموش کنند؟ ""مالیهی رفتاری"" پاسخگوی این پرسشها و بسیاری پرسشهای دیگری است که از سوی بانکهای برجستهی جهانی در سالهای اخیر به شدت مورد توجه واقع شده که میتوانند گوی سبقت را از رقبای مقتدر جهانی خود بربایند. آیا بانکها و مؤسسات مالی اعتباری در ایران علاقه دارند خود را با دانش روز بانکهای جهانی آشتی دهند یا همچنان تمایل دارند با استفاده از شیوه های نخ نماشدهی گذشته و قدیمی، با کوبیدن بر طبل تبلیغات و تکرار اینکه ما خدمات مالی و اعتباری میدهیم، مشتری جذب کنند؟! اثری که پیش رو دارید بر آن است تا با استفاده از تازه ترین نظریه پردازان صاحبنام خدمات مالی و تجربیات بانکهای جهانی و بین المللی، دیدگاههایی را معرفی کند که به رونق بانکها و مؤسسات مالی اعتباری ایران بیفزاید؛ بویژه بانکهایی که در پی آنند تا طرحی نو دراندازند. مؤلف این اثر، نخست ""مالیهی رفتاری"" را تعریف میکند و سپس یکی از موضوعات آن را با عدد ""جادویی هفت"" برمیگزیند تا نشان دهد چرا بسیاری از تلاشهای پرهزینهی بانکها و مؤسسات مالی اعتباری در ایران، برای مشتریان آنان بیمعنی است، چگونه میتوان با درک دقیق از اصول مالیهی رفتاری، توجه مشتریان خدمات مالی را با کمترین هزینه برانگیخت تا سودآوری بانکها و مؤسسات مالی اعتباری تأمین شود. گفتنی آنکه در شماره های آینده، این موضوع یعنی ""مالیهی رفتاری"" با موضوعات تازه پی گرفته خواهد شد. قطعاً آرا و نظرات مدیران و کارشناسان بانکها و مؤسسات مالی اعتباری در ایران میتواند بر غنای این مباحث بیفزاید. همچنین روانشناسان میتوانند متکی بر نظریه های روانشناختی، در کاربردی کردن علوم بانکی و خدمات مالی ایران نقش بسزایی ایفا کنند...

گلنارا زد کاریموا، اهل روسیه، بتازگی پایان نامهی دکتری را در رشتهی ارتباطات و رسانه در دانشگاه مدیترانهی شرقی قبرس به پایان برد. کاریموا در تهران نیز سمینارهایی دربارهی مدیریت برند، برنامه ریزی تبلیغات برگزار کرده و با ایران کاملاً آشنا است. از وی مقالات متعددی در نشریات بین المللی چاپ و منتشر شده است. او همچنین کتابی را بتازگی و در سال 2011 نوشت که در سایت آمازون قابل دسترسی است. کتاب او با نام رنگ به مثابه شیوه ای برای تأثیرگذاری بر مصرفکننده (color as a method of influence on consumers) با هدف به کارگیری رنگ در تبلیغات تدوین شده است. کاریموا این کتاب را بر پایهی تئوری رواندرمانگر شهیری به نام الکین(Elkin)، در حوزهی تبلیغات بسط و گسترش داد. به گفتهی صاحبنظران، این مؤلف، چشم انداز جدیدی را دربارهی نظریهی رنگ- موسیقی در زمینهی تبلیغات و تأثیر بر مخاطب یا مصرفکننده گشوده است. در شماره های آیندهی نشریه، کتاب خانم کاریموا معرفی خواهد شد تا بخشی از دیدگاههای او برای خوانندگان نشریه تشریح شود. تا آن زمان، مقاله ای که وی در حوزهی تبلیغات محیطی تألیف کرده، پیش روی شما است. مقالهی کاریموا دربارهی تبلیغات محیطی از آن رو دارای اهمیت است که در این باره یعنی تبلیغات محیطی، هم کتاب، و هم مقاله در ایران بسیار اندک است. مطالعهی این مقاله میتواند راههای تازه ای برای علاقه مندان به تبلیغات محیطی را فراتر از ""بیلبوردها"" معرفی کند.

خرده فروشی"" با تنوعی از موضوعات و سلیقه های مشتریان روبه رو است. شهروند، رفاه، اتکا، صرفه، 55 و... در زمرهی فروشگاههای خرده فروشی در ایران محسوب میشوند که هر یک برای جذب ""مشتریان"" با سلیقه ها و استراتژیهای گوناگونی تأسیس شدند و کار میکنند. دلیل تنوع موضوعات در خرده فروشی آن است که شما با لشکری از کالاهای شناور و انبوهی از مردم و سلیقه های متنوع روبه روئید. با اندک اقدامی در یک کالا نظیر تخفیف یا افزایش، به یکباره با حجمی از تقاضا یا کاهش تقاضا در محصول دیگری روبه رو میشوید که در ابتدا هیچ نوع ارتباط منطقی پیدا نمیکنید. اندک اقدامی در یک فروشگاه یا شعبه، بلافاصله سایر شعبه های فروشگاه را تحت تأثیر قرار خواهد داد و این نیز دلیل بر حضور مشتریان شناوری است که همچون کالاها از نزدیکترین تا دورترین مقصدها جابه جا میشوند. شما به عنوان یک خرده فروش همواره باید مترصد باشید که تأثیر قیمتها بر روی کالاهای یک طبقه از محصول، تصمیم مشتری را به میزان فراوانی تغییر خواهد داد؛ تصمیمی که در وهلهی نخست حتی برای خود مشتری نیز آگاهانه قابل توجه نیست. کافی است تخفیفی برای نوشابهی خاصی بدهید، به یکباره درمییابید که این تخفیف بر روی قیمتهای آبمیوه، دوغ، و سایر نوشیدنیها تأثیری فراوان گذاشته است تا جایی که مشتری درست برخلاف تصمیم منطقی شما، کالایی دیگر را جایگزین میکند که نه شما انتظار آن را داشتید، و نه او در حالت معمولی چنین تصمیمی را میگرفت، چه رسد به اجرای آن. شما به عنوان یک خرده فروش، مصمم میشوید در کنار فروش کالا به صورت فیزیکی و خرید معمول، از فروش تلفنی، یا سفارش خرید آنلاین، نیز بهره گیرید. به مرور درمییابید که برخی اقدامات شما در آن خریدها نظیر تخفیف در تعداد، یا تخفیف در حجم، رفتار مشتریان شما را در فروشگاه نیز تغییر داده است. چون شما با ازدحامی از مشتریانی روبه رو هستید که با هم صحبت میکنند، انتقال اطلاعات صورت میگیرد و نهایتاً بر پایهی تصمیم شما، مشتریان به پردازشی دست میزنند که در باور شما نمیگنجد. ""قیمت"" و ""قیمت گذاری"" یکی از موضوعات اصلی و جدی است که مشتریان در فروشگاههای خرده فروشی، هربار آن را در نظر میگیرند. خرده فروشان هر لحظه باید زیرکانه و هوشمندانه رفتار مشتریان را در نظر داشته باشند که به لحاظ ""قیمت"" یا شیوه های ""قیمت گذاری""، مشتری حاضر است مسافتهای فراوان را با هزینه های حمل و نقل در گرما و سرما بپردازد تا از فروشگاهی خریداری کند که ""قیمت"" منصفانه است. این مقاله با چنین هدفی به سراغ انواع رقابت در قیمت گذاری رفته است. به رقابت درون کانالی و رقابت میان کانالی و تمایز بین این دو پرداخته است، همچنین از دو استراتژی قیمت گذاری کلیدی و ویژگیها و مزایای آن برای خرده فروشان راهنماییهای سودمندی دارد.

هرچند از توجه ویژه به مفهوم وفاداری مشتریان در مباحث بازاریابی چندین دهه می گذرد، با این حال، طراحی، تبیین و اعتبارسنجی تجربی مدل وفاداری پایدار در بافت تجارت الکترونیکی، به ویژه خرده فروشی های الکترونیکی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین، هدف مطالعه حاضر، اعتبار سنجی عوامل موثر بر وفاداری پایدار و ارائه یک مدل جامع است. به این منظور، ابتدا بر اساس مبانی نظری بازاریابی و تجارت الکترونیکی، مجموعه منسجمی از سازه ها طراحی شده و سپس این ابزار روی 211 مشتری وب سایت های خرده فروشی با استفاده از روش تحلیل مسیر آزمون شده است. یافته ها بیانگر آن است که همه عوامل مورد بررسی شامل: اعتماد، امنیت پرداخت، ارزش ادارک شده، رضایت مشتری، سفارشی بودن، سهولت خرید، اعتبار نام تجاری وب سایت و تعاملی بودن خرید، ارتباط معناداری با وفاداری پایدار مشتریان در خرده فروشی های الکترونیکی دارند. همچنین، رضایت مشتری و اعتماد، در مدل، نقش متغیر میانجی را ایفا می کنند.

بازارمحوری[1] و تأثیر آن بر مزیت رقابتی از جمله مباحث کلیدی و مهم در مدیریت بازاریابی است. هر چه سازمان بتواند شناخت بیش تری از نیازهای مشتریان و هم چنین فعالیت های رقبا و عوامل تاثیرگذار بر شرایط بازار به دست آورد و این اطلاعات را در کلیه سطوح سازمان پراکنده کند، از توانایی بیش تری برای بقا در بازار رقابتی برخوردار خواهد بود. شرکت های بازار محور، دارای مزیت رقابتی در سرعت پاسخ گویی به نیاز های بازار و مشتریان می باشند. هم چنین در پاسخ گویی به فرصت ها و تهدیدات بازار اثربخش عمل می کنند. بنابراین بازار محوری، می تواند تأثیر مهمی بر موفقیت سازمان که آن نیز در گرو کسب مزیت رقابتی است، داشته باشد. مقاله حاضر تحقیقی میدانی است که هدف از آن بررسی رابطه بازار محوری و مزیت رقابتی در گروه صنایع تراکتورسازی ایران می باشد. پژوهش حاضر به دنبال ارائه و آزمون مدلی در حوزه در این رابطه می باشد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات، ابتدا به بررسی قابل قبول بودن مدل نظری از طریق نرم افزار لیزرل پرداخته شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که مدل برای جامعه آماری قابل استفاده می باشد. هم چنین ضرایب هر یک از متغیرهای تاثیرگذار بر آن با استفاده از معادلات ساختاری مشخص شده است. نتایج نشان می دهد که از بین سه متغیر فرهنگ بازاریابی، هوشمندی بازار و قابلیت های بازاریابی، هوشمندی بازار بیشترین تاثیر را بر بازار محوری دارند و از میان متغیرهای تاثیرگذار بر مزیت رقابتی استراتژی تمایز و حرکت پیشرو بیشترین ضرایب را به خود اختصاص داده اند که نشان از اهمیت این متغیرهاست. هم چنین طیق نتایج، رابطه بین بازار محوری و مزیت رقابتی مثبت و معنی دار و ضریب آن قابل توجه است. در واقع از نتایج این پژوهش می توان استنباط کرد که بازار محوری یکی از ارکان اصلی و مهم وجود مزیت رقابتی در سازمان هاست.

این مقاله با هدف بررسی تاثیر ارزش بر نگرش در راستای تبلیغات اینترنتی با توجه به نقش جنسیت شکل گرفته است. برای نیل به این هدف، فضای نمونه 252 نفری از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده انتخاب گردید. همچنین ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد شده دوکافی (1996) و زانگ و وانگ (2005)، بوده است که روایی و پایایی آن تأیید گردیده و داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار اسمارت پی.ال.اس مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج به دست آمده نشان داد که ارزش درک شده کاربران از سرگرمی و آگاهی بخشی به عنوان دو استراتژی پرکابرد در زمینه تبلیغات اینترنتی، ارتباط مستقیم و معناداری با نگرش در راستای تبلیغات اینترنتی دارد و همچنین جنسیت، بر ارتباط بین ارزش درک شده آگاهی بخشی و سرگرمی و نگرش، تاثیر تعدیل کننده دارد.

بازاریابی حسی"" عنوانی است روزآمد، که توسعه مهندسی بازار در دو شمارهی قبلی نیز به آن پرداخت. گفتگو با محمد سالا ری، مدیر دپارتمان بازاریابی حسی شرکتTMBA، و معرفی سایت دپارتمان بازاریابی حسی شرکت TMBA به نشانی www.Experientialmarketing.ir و درج مطالعات موردی از شرکتهای معتبر دنیا که برای اجرای فعالیتهای خود از بازاریابی حسی بهره بردند، و نوید انتشار کتاب ترجمه شدهی بازاریابی حسی با ترجمهی پرویز درگی و محمد سالا ری در بهمن ماه امسال از سوی TMBA، بخشی از مطالبی بود که در شمارهی 14 نشریه (سال چهارم، تابستان 1389) درج شد. این بحث در قالب مطالعات موردی در شمارهی پیشین (سال چهارم، شمارهی 15، مهر و آبان 1389) ادامه یافت و کاربرد بازاریابی حسی در اجرای کمپین شرکتهای پاناسونیک و بیام دبیلیو و باشگاه آرسنال، معرفی شد. مقالهی حاضر دریچه ای است نوین به این موضوع، که میکوشد با مطالعهی موردی دو کمپین موفق بازاریابی حسی انجام شده با عنوان ""کمپین حسی ویمبلدون"" و ""سایت شبکهی مادران""، از ارتباط تنگاتنگ بازاریابی حسی با رسانه های دیجیتال پرده بردارد. اهمیت روزافزون تکنولوژیهای دیجیتال در زندگی و کسب وکارها، بر کسی پوشیده نیست؛ امروزه شرکتهای موفق آنهایی هستند که هم راستا با پیشرفت جامعهی جهانی، خود را به روز میکنند و در این میان هدفهای کمپین حسی خود را بر بال امواج رسانه ها، و بالا خص رسانه های دیجیتال سوار میکنند تا سهم بیشتری از بازار را از آن خود سازند. جالب آنکه بر پایهی تجربهی این شرکتها، هر کجا که پیوند محکمتری میان دیجیتال و بازاریابی حسی برقرار میشود، نتایج درخشانتری حاصل میشود تا آنجا که ارائهی تجربیات روزمرهی وظایف مادری در سایتی با نام ""شبکهی مادران""، بیش از 1124 میلیون کاربر و 25 میلیون بازدید در ماه را به همراه دارد. به نظر میرسد آشنایی با چنین شیوه هایی میتواند یاریرسان شرکتها و مدیران ایرانیای باشد که افق آینده را روشنتر از هر زمانی جستجو میکنند؛ بدین رو توسعه مهندسی بازار رسالت خود را بر توسعه و آموزش هر چه بیشتر در زمینهی ""بازاریابی حسی""، و معرفی تجربه های موفق جهانی در این زمینه بنا نهاده است. توسعه مهندسی بازار پذیرای آثار و مقالا ت صاحبنظران و استادان دربارهی بازاریابی حسی است و همچنین از تجارب شرکتها و سازمانهایی که دربارهی بازاریابی حسی اقداماتی را به ثمر رسانده اند، استقبال میکند.

خرده فروشی در دنیای کسب وکار، کاری پیچیده است؛ کسب وکاری برگرفته از تئوریهای متنوع علمی، همراه با ظرافتهای هنری. صاحبان خرده فروشیهای بزرگ از هر ذره و سانتیمتر محل کار خود بیشترین استفاده را میبرند تا بتوانند بیشترین فروش را به دست آورند. دقتهای خاص همراه با ظرافتهای هنری را به کار میگیرند تا آراسته ترین ویترین فروشگاه را در معرض دید و بازدید خریداران قرار دهند. هوشمندانه و پرسلیقه تابلوهای متنوعی را به کار میگیرند تا مشتریان بیشتری را به داخل فروشگاه بیاورند و موضوعاتی از این دست که در شماره های پیشین نشریهی توسعه مهندسی بازار در مقالات خرده فروشی چاپ و منتشر شد. قفسه بندی در این شماره موضوع اصلی است؛ نویسنده فرض را بر آن گرفته است که اهمیت ویژهی قفسه بندی نیازی به تأکید فراوان ندارد. بدین رو سرراست و مستقیم مجموعهی وسیعی از قفسه های فروشگاهها را معرفی میکند تا توجه بیشتر مشتریان را برانگیزد. راجع به هر نوع از قفسه بندیها و کارایی و کاربرد آن برای کالاها و محصواتی خاص، توضیحاتی کوتاه و گزیده میدهد، بیآنکه حاشیه پردازی کند. ویژگی ممتاز این اثر در آن است که افزون بر چیدمان داخل قفسه، به نرم افزارهایی اشاره میکند که بیشترین کمک را به صاحبان خرده فروشیها و فروشگاهها خواهد کرد.

بسیاری از مدیران، با بروز یـکی از حالات چهارگانه ی زیـر، برنامه های جامع تبلیغاتی رابـه اجرا در می آورند: فروش شرکت پایین است؛ پس به کمی تبلیغ نیاز داریم. شرکت رقیب بتازگی فعالیتهای تبلیغاتی خود را آغاز کرده است. پس ما هم همان اقدام را انجام دهیم تا از رقیب عقب نمانیم.  میزان بودجه ی سالیانه نشان می دهد که می توانیم به اندازه یX تبلیغ کنیم.در واقع این روالی است که مدتها به همین شکل بوده و شکایتی هم صورت نگرفته، پس به همین روش، کار خود را ادامه می دهیم.  اخیراً شرکت نیروی جدیدی (مدیر اجرایی، مدیر بازاریابی، مدیر برند، گرافیست، نیروی تبلیغاتی) استخدام کرده است. پس ضروری است به منظور بهبود شرایط فعلی، تفکرات جدیدی را در شرکت جاری کنیم. تمام رویکرد های فوق اشتباه هستند! حتی در بعضی موارد اتخاذ چنین تصمیماتی می تواند اوضاع را بدتر کند. اجازه دهید تا هر یک از این اشتباهات، مورد به مورد بررسی شود.

مرچندایزینگ را در ایران به بازارپردازی ترجمه می کنند. این ترجمه ی رایج، برخی از صاحبنظران را برآن داشته که هربار در به کارگیری واژه ی بازارپردازی، توضیحاتی را بیفزایند که مقصود کلام آنها را بهتر انتقال دهد. فارغ از نبود واژه ی دقیقتر در ایران برای مرچندایزینگ، ظاهراً هنوز کتاب مستقلی درباره ی مرچندایزینگ یا بازارپردازی تألیف و ترجمه نشده است. اما گاه دانشجویان بنا به ذوق و علائق شخصی، مرچندایزینگ را به عنوان موضوع پایان نامه ای خویش برگزیده اند که حاصل آن به صورت جسته و گریخته، در فروش برخی از فروشگاههای زنجیره ای یا برخی از کالاها مؤثر افتاده است و این نیز نتایج تحقیقات پیشین را تائید می کند که مرچندایزینگ یا بازارپردازی بر تصمیم خرید مشتریان بشدت تأثیرگذار است. در سودمندی مرچندایزینگ یا بازارپردازی از سوی بسیاری از فروشگاههای زنجیره ای، شرکتها و صاحبان کالاهای مصرفی تردیدی نیست، اما نبود اطلاعات جامع دراین باره مانع از آن شده مرچندایزینگ یا بازارپردازی به عنوان یک مجموعه فعالیت و روشها درکنار سایر فعالیتهای بازاریابی، درست در زمان مناسب اجرا شود، اندازه گیری شود، و برپایه ی نتایج به دست آمده در زمانهای آتی تداوم یابد؛ این در حالی است که شرکتها و صاحبان کالا نیازمند این دانش نظری و کاربردی مرچندایزینگ یا بازارپردازی هستند. مرچندایزینگ یا بازارپردازی به لحاظ دانش نظری بازاریابی، زیرمجموعه ی بازاریابی میدانی است و زمانی که جایگاه فعالیتهای مرچندایزینگ یا بازارپردازی با سایر فعالیتهای بازاریابی پیوندی هدفمند پیدا کنند، سودزایی و اثربخشی آن آشکار خواهد شد. توسعه مهندسی بازار به سهم خود می کوشد برای تعمیق دانش نظری بویژه کاربردی کردن این دانش تلاشهایی را به ثمر رساند. سایت بازاریابی میدانی به نشانی www.Fieldmarketing.ir، درج مقالاتی دراین باره از شماره های پیشین و این شماره ی نشریه، بخشی از آن تلاشها است. افزون بر آن، در این شماره ی نشریه، گفتگویی را با دکتر محمد بلوریان تهرانی داریم که داوری برخی از پایان نامه های دانشجویی را با موضوع مرچندایزینگ یا بازارپردازی برعهده داشته اند و تجارب عملی نیز دارد. بلوریان تهرانی، اکنون عضو هیأت علمی دپارتمان آموزش TMBA، مدرس و مؤلف کتابها و مقالات بازاریابی است؛ متولد 1325، دانش آموخته ی اقتصاد و بازاریابی و دارنده ی مدرک دکتری D.A. از دانشگاه دولتی ایندیانای امریکا. سوابق تدریس او در دانشگاه آزاد واحدهای تهران و کرج، دانشگاه علم و صنعت، دانشگاه علوم و فنون مازندران و دانشکده صدا و سیما است. علاوه بر دانشگاههای فوق وی با سازمان مدیریت صنعتی، مرکز آموزش مدیریت صنعتی، مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران، انجمن مدیران صنایع، انجمن مدیریت ایران و سازمان توسعه تجارت نیز سابقه همکاری و تدریس داشته و به موازات آنها سالها به مشاوره و پژوهش بازاریابی و تبلیغات در صنایع و واحدهای تولیدی و خدماتی کشور اشتغال داشته است. گفتگوی ما با دکتر بلوریان تهرانی عمدتاً متکی بر دانش کاربردی مرچندایزینگ یا بازارپردازی است. کوشیدیم از روشها و تکنیکهای مرچندایزینگ فراتر رویم. محورهایی نظیر استخدام و آموزش نیروهای به کار گرفته شده در مرچندایزینگ، زمان مناسب برای اجرای مرچندایزینگ یا بازارپردازی، نحوه ی ارزیابی این فعالیت، تصحیح فعالیت مرچندایزینگ برای اقدامات آتی بخشی از پرسشهایی بود که وی بدان پاسخ گفت. توسعه مهندسی بازار پذیرای آثار و مقالات صاحبنظران درباره ی مرچندایزینگ است، و همچنین از تجارب شرکتها و سازمانهایی که درباره ی مرچندایزینگ یا بازارپردازی اقداماتی را به ثمر رسانده اند، استقبال می کند.

فضای مجازی، نقش و جایگاه مصرف کنندگان را در دنیای تجارت به کلی دگرگون ساخت. دسترسی آسان به اطلاعات، امکان مقایسه یسریع محصولات و بسیاری از امکاناتی که اینترنت در اختیار مصرف کنندگان قرار داده است، قدرت مصرف کنندگان را به مراتب بیشتر ساخته است. در این میان تنها کسانی می توانند در دنیای رقابت باقی بمانند که بتوانند بیش از پیش مشتریان خود را راضی نگه دارند و این مهم تحقق نمی یابد مگر با شناخت هرچه بیشتر مشتریان و تلاش برای فردی سازی کالاها و خدمات. در این راستا این پژوهش به بررسی بررسی رابطه ی ویژگی های شخصیتی کاربران اینترنت و تاثیر آن بر رفتار خرید اینترنتی آن ها می- پردازد. برای این منظور از پرسش نامه ای حاوی دو بخش شامل شخصیت و رفتار خرید استفاده شده است. در بخش شخصیت پرسش نامه استاندارد نئو مورد استفاده قرار گرفت. برای تعیین متغیر های خرید نیز از پژوهش های انجام شده در این زمینه استفاده شده است و برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از آزمون فریدمن استفاده شد.

بازاریابی حسی"" در زمره ی تازه ترین موضوعات بازاریابی روز دنیا است که توسعه مهندسی بازار در شماره ی پیشین (سال چهارم، شماره 14، تابستان 1389) بدان پرداخت. مصاحبه با محمد سالاری، مدیر دپارتمان بازاریابی حسی شرکت TMBA، معرفی سایت بازاریابی حسی به نشانی www.Experientialmarketing.ir، نوید انتشار کتاب ترجمه شده ی بازاریابی حسی با ترجمه ی پرویز درگی و محمد سالاری در ماههای آتی از سوی TMBA، درج مطالعات موردی از شرکتهای معتبر دنیا نظیر هوندا،ایی بی، آدیداس و فیفا که برای اجرای فعالیتها ی خود از بازاریابی حسی سود بردند، بخشی از اخبار و مطالب آن شماره بود. در این شماره ی نشریه، همچنان مطالعات موردی شرکتهای سامسونگ، اتومبیل ساز معروف، بی ام دبلیو، و باشگاه آرسنال مورد توجه قرار گرفته اند که با اجرای بازاریای حسی به کامیابیهای مالی و نفوذ برند خود دست یافته اند. جالب آنکه درباره ی باشگاه آرسنال، گفتگویی با مدیر بازاریابی این باشگاه آمده است که شیوه های نوینی را در بازاریابی ورزشی معرفی می کند؛ این شیوه ها می تواند برای بازاریابی ورزشی ایران درسهایی داشته باشد.

کاتلر،پرآوازه ترین بازاریاب مدرن جهان، شخصیت شناخته شده ای در ایران است.کتابهای او در ایران به سرعت ترجمه و درتیراژهای مناسب به فروش میرسد. درشمارهی پیشین با معرفی کتاب وی با عنوان مدیریت وبازاریابی کسب وکارها درعصرآشوب،مدیریت محترم انتشارات سیته اعلام کردند که ترجمه کتاب از سوی دو تن از مترجمان پایان یافته، ودرماههای آینده، خوانندگان آثار کاتلرمیتوانند آن را خریداری کنند. این بار نیز کتابی دیگر از کاتلر معرفی میشود که وی به همراه دوتن از همکارانش آن راتالیف و تدوین کردند و انتشارات وایلی در ماه می 2010 آن را چاپ کرد. عنوان کتاب بسیارکوتاه وگزیده است:"" marketing 3.0"" . درفارسی شاید بتوان آن را بازاریابی 3.0 ترجمه کرد.عنوان بالاتری که برروی کتاب درج شده تاحدودی گویا و معرف کتاب خواهدبود. و آن این است:از محصول به مشتری و (ازمشتری) به روح وروان آدمی.کاتلر، رویکردمبتنی برمحصول رابازاریابی 1.0 ، و رویکرد مبتنی بر مشتری را بازاریابی 2.0 نامگذاری می کند. وی رویکرد مبتنی بر توجه به روح و روان آدمی را در بازاریابی به بازاریابی 3.0 نامگذاری کرده است. این به نوعی سیر تاریخی را نشان میدهدکه در آغاز،بازاریابها همواره برمحصول و ویژگیهای محصول تاکید میکردند، و به مرور دریافتند که مدار و محوراصلی نه محصول بلکه،مشتری است. تامین نیازهای مشتری رویکرد تازه ای بودکه بازاریابان درپرتوآن توانستند فرصتهای بیشتری را برای فعالیت خود رقم بزنند.اینک این چرخه و معادله نیز تغییر یافته است.نمیتوان تنها برای تامین نیازهای مشتری گام برداشت بلکه، باید به فراتر از شخص مشتری و نیازهای وی اندیشید و آن تامین و ارضای نیازهای والایی است که در روح و روان آدمی (ونه مشتری) قرار دارد. فیلیپ کاتلر با تحریر چنین کتابی، از دانش روانشناسی خود بیشتربهره برده است.چه، میدانیم کاتلر پس از دریافت مدارج عالی در ریاضیات،اقتصاد و مدیریت، و روانشناسی و بهره مندی و آمیزهی این علوم توانست از بازاریابی ترسیمی تازه پدیدآورد،ترسیمی که به او لقب"" پدر بازاریابی نوین"" اعطا کرد. ظاهراً کاتلر با چنین کتابی (بازاریابی 3.0) میکوشد به انگیزه های والای بشری و نیازهای عمیق آدمی به مشارکت، جامعه گرایی،خلاقیت و آرمانگرایی بیشتر بها دهد .به بازاریابها و مؤسسات وسازمانها نوید میدهدکه گزارهی جدید در راه است وآن، توجه به روح و روان آدمی در سطح جهانی است. ناشرانی که این کتاب را برای ترجمه در اولویت کارخودبرگزیده اند میتوانند با شماره تلفنهای دفتراین فصلنامه، 4-66028401(021)تماس بگیرندیابه نشانیاینترنتی www.marketingbooks.ir /www.marketingmag.ir ،مراجعه کنند تا به خوانندگان اطلاع دهیم که تا چه مدت دیگر شاهد حضور این کتاب در ایران باشند.

روند همگرایی الگوی تجاری کشورها به الگوی تجاری جهانی با استفاده از شاخص های مختلفی مانند تخصص گرایی در تجارت ارزیابی می شود. تخصص گرایی در تجارت که خود توسط شاخص های مختلفی همچون عدم تجانس تجاری، تمرکز صادرات و تخصص درون صنعتی اندازه گیری می شود، دربرگیرنده دلالت های ضمنی بهره وری صادرات می باشد. مطالعه حاضر ابتدا به محاسبه شاخص های فوق برای کشورهای عضو اوپک طی دوره زمانی 2006 - 1995 پرداخته و سپس با بررسی وضعیت هر یک از این شاخص ها، درصدد شناسایی الگوی تجاری این کشورها بر می آید. نتایج حاصل از محاسبه و تحلیل شاخص ها نشان می دهد که با وجود حرکت کشورهای عضو اوپک به سمت همگرایی با تجارت جهانی و تعدیل الگوی تجاری خود در راستای الگوی تجارت جهانی، تمرکز این کشورها بیشتر بر صادرات گروه های کالایی دارای بهره وری کم بوده است.