درخت حوزه‌های تخصصی

خطاناپذیرسازی رویکردی است که هدف اصلی آن غیرممکن ساختن اشتباهات است. این تکنیک می تواند با ایجاد تغییراتی در فرایند، و یا فرهنگ سازی مناسب فرصت رویدادن اشتباهات را حذف کرده و با ارسال پیام مناسب، جلوی انجام اشتباه را بگیرد. استفاده از ابزارها یا فناوری های نوین برای ارتقاء سطح کیفیت مورد انتظار مشتری در صورت استفاده از خطاناپذیرسازی وفاداری مشتریان را به شدت افزایش خواهد داد. خطاناپذیرسازی گرچه دهه های مختلفی است که در تولید مورد استفاده قرار می گیرد، اما در خدمات و نیز فناوری اطلاعات و به ویژه در سامانه های اطلاعاتی سابقه اندکی دارد. در این پژوهش برپایه پژوهش های پیشین ابعاد اصلی راهکارهای خطاناپذیرسازی دسته بندی شده و سپس با استفاده از پرسشنامه به جمع آوری نظرات خبرگان در مورد اولویت بندی راهکارهای خطاناپذیرسازی پرداخته شده است. همچنین براساس تکنیک گروه های اسمی معیارهای نهایی را انتخاب کرده و سپس عواملی که نقش موثردر خطاناپذیرسازی سیستم های اطلاعاتی دارند را بر پایه روش وزن دهی بهترین-بدترین یا BWM اولویت بندی می گردد. نتایج این پژوهش نشان داد طرحریزی مناسب برنامه های مدیریت کیفیت، کارکنان ماهر، تسهیلات و تجهیزات پیشرفته، قابلیت طراحی و در نهایت استفاده از کنترل کننده های مناسب به عنوان مهمترین عوامل خطاناپذیرسازی سامانه های اطلاعاتی می توانند به عنوان اولویت اصلی مدیران سازمان های خدمت محور مورد توجه قرار گیرند. همچنین، ارائه پیش فرض های مناسب برای اقلام اطلاعاتی و ساختارهای بهبود داده شده مدل داده می تواند رویکردهای فناورانه و نوآورانه را در سامانه های اطلاعاتی تقویت کند.

در دانشگاه ها توجه به زیرساخت هایی که در مدیریت دانش به کار می رود، از ضرورت خاصی برخوردار است. همچنین امروزه مراکز آموزش عالی برای انطباق مداوم با شرایط متغیر بیرونی، باید ضمن نوآوری، ظرفیت مناسبی برای تغییر داشته باشند. بنابراین هدف پژوهش پیش رو، سنجش رابطه میان زیرساخت های مدیریت دانش و ظرفیت تغییر سازمانی و مطالعه وضعیت آنها است. پژوهش به روش پیمایشی همبستگی انجام گرفت. جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی دانشگاه مورد مطالعه بوده است که از بین آنها 167 نفر برای نمونه انتخاب شد. داده ها و اطلاعات لازم پژوهش به کمک ابزار پرسشنامه، از نوع محقق ساخته به دست آمده است. تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد میان زیرساخت های مدیریت دانش و ظرفیت تغییر سازمانی، همبستگی معنادار و مثبتی وجود دارد و وضعیت زیرساخت های مدیریت دانش و ظرفیت تغییر سازمانی در مجموع مناسب است. بر اساس یافته ها، اگر دانشگاه از زیرساخت مناسب دانش برخوردار باشد، مدیریت دانش تسهیل شده و مدیریت کارآمد دانش، می تواند(نند) بر بهبود ظرفیت تغییر سازمانی مؤثر باشند.

حفظ و افزایش کیفیت نیروی انسانی و کسب ارزش حداکثری از کارکنان، مهم ترین دغدغه مدیران صنعت فناوری اطلاعات است. در این میان، انتخاب کارکنان مناسب برای سازمان هایی که قوتشان نیروی انسانی است، مسئله اساسی خواهد بود. از این رو پژوهش حاضر، به بررسی شرکت های فعال در حوزه فناوری اطلاعات به مثابه یکی از انواع شرکت های فناور، برای جذب بهینه نیروی انسانی می پردازد. در پژوهش حاضر، این کار از طریق تصمیم گیری چندمعیاره صورت می پذیرد که کمتر در پژوهش های مشابه به آن پرداخته شده است. به منظور طراحی مدل انتخاب مناسب این شرکت ها و به دلیل به کارگیری معیارهای متنوع کمی و کیفی، برای اولویت بندی گزینه های استخدامی از مدل تاپسیس بهره برده شد. همچنین با به کارگیری روش فراترکیب، شاخص های تأثیرگذار در منابع علمی به دست آمد. از میان پژوهش های معتبر، در نهایت هفت شاخص برای معیارهای وزن دهی در مدل تاپسیس انتخاب شد. بر اساس مدل طراحی شده، پس از ارزیابی 33 نفر از گزینه های استخدامی برای شرکتی نمونه به منظور تصدی سه شغل مدیر پروژه فناوری اطلاعات، تحلیلگر سیستم اطلاعاتی و برنامه نویس کامپیوتر، به مقایسه نتایج با روش سنتی پرداخته شد. نتایج، هماهنگی مدل با رویکرد سنتی را نشان می دهد که البته برخی مغایرت ها نیز در انتهای کار تجزیه وتحلیل شده است.

تنوع دستگاه هایی که افراد به وسیله آن به اینترنت دسترسی پیدا می کنند و از سامانه های مبتنی بر وب استفاده می کنند، روز به روز زیادتر می شود. کاربران انتظار دارند که سامانه ها را روی مرورگرهای مختلف و یا دستگاه های مختلف (از دسکتاپ تا تلفن های همراه هوشمند در اندازه های مختلف) به شکل مناسب و سازگار با دستگاه مشاهده کنند. هدف این پژوهش نیز طراحی سامانه اینترنت بانک واکنش گرا است. برای این منظور ضمن مطالعه پیشینه پژوهش و توجه به مفاهیم اینترنت بانک، عوامل پذیرش آن و مفهوم واکنش گرایی و تجربه کاربری و نیازهای یک سامانه (از نظر کسب و کاری و فنی) به طراحی اینترنت بانک واکنش گرا بر اساس مراحل روش " علم طراحی" پرداخته شده است. نتایج پژوهش حاضر، طراحی سامانه ای واکنش گرا را ارائه می دهد که می تواند مورد استفاده همه بانک ها و مؤسسه های مالی قرار گیرد. طراحی پیشنهادشده به گونه ای است که سامانه روی دستگاه های مختلف در اندازه های مختلف به شکل مناسب و سازگار با انداره دستگاه نمایش داده می شود. بر اساس نتایج این پژوهش، تجربه کاربری که شامل مواردی چون واکنش گرایی، سادگی استفاده و قابلیت یادگیری است، بسیار مورد توجه کاربران است و اینترنت-بانک هایی که این عوامل را همراه با امنیت و کارایی در اختیار کاربران می گذارند، بیشتر مورد اقبال واقع می شوند.

شبکه های اجتماعی حرفه ای تخصصی گونه ای از جوامع برخط نوپدید به شمار می روند که پذیرای کاربران دانشگاهی و محتوای علمی در بستر اینترنت هستند. بی شک موفقیت این گونه شبکه ها در گرو دستیابی مدیران و سیاست گذاران آنها به دانش منسجم و کاربردی از عوامل موفقیت است. با وجود اهمیت این موضوع، در بررسی پیشینه پژوهش مشخص شد که به عوامل مؤثر بر موفقیت این شبکه ها پرداخته نشده است. از این رو، پژوهش حاضر در پی شناسایی و استخراج عوامل مؤثر بر موفقیت شبکه اجتماعی حرفه ای تخصصی با رویکرد کیفی و روش مطالعه موردی و با تمرکز بر تجربه های سیاست گذاران و کاربران شبکه اجتماعی «انجمن» است. بر پایه یافته های این پژوهش، عوامل موفقیت از دید سیاست گذار در شش طبقه اصلی آمادگی جامعه برای پذیرش، اعتبار نهاد دارنده، پشتیبانی گروه مدیریت، انگیزش کاربران، کارایی وبگاه و اثربخشی سامانه مدیریت و کنترل دسته بندی شد؛ اما این عوامل از دید کاربران در چهار دسته اصلی انگیزه فردی، برقراری ارتباطات مؤثر، پویایی محتوا و جذابیت وبگاه قرار گرفت. روی آوری به این عوامل می تواند به کاربست سیاست ها و تصمیم های فراگیرتر برای افزایش انگیزه حضور و مشارکت کاربران بینجامد.

امروزه، اطلاعات نقش سرمایه یک سازمان را ایفا می کند و حفاظت از اطلاعات سازمان یکی از ارکان مهم بقای آن است. سیستم مدیریت امنیت اطلاعات (ISMS)، حفاظت از اطلاعات را در سه مفهوم خاص محرمانه بودن اطلاعات، صحت اطلاعات و در دسترس بودن اطلاعات تعریف می کند. بسیاری از شکست های پیاده سازی ISMS ریشه در مسائل سازمانی و بی توجهی به وضعیت آمادگی سازمان قبل از پیاده سازی دارد. در این پژوهش تلاش شده است موانع پیاده سازی ISMS برحسب میزان اهمیت، به روش تحلیل سلسله مراتبی رتبه بندی شود و میزان آمادگی سازمان در پیاده سازی ISMS به کمک ابزار پرسشنامه مشخص شود. پژوهش به روش توصیفی پیمایشی انجام گرفته و از نظر هدف، کاربردی است. نتایج پژوهش مهم ترین مانع در راه پیاده سازی ISMS را ناهمخوانی ساختار سازمانی با نیازهای ISMS می داند و ترس کارکنان از سخت شدن فرایندهای کار با اجرای ISMS را کم اهمیت ترین مانع معرفی کرده است؛ ضمن آنکه میزان آمادگی مدیریت اکتشاف در پیاده سازی ISMS پایین تر از حد متوسط است.

یکی از موضوعات مهم در مسئله بخش بندی پویای مشتریان، انتقال مشتریان به بخش های مختلف در طول زمان و کشف الگوهای حاکم بر این جابه جایی ها است. بر این اساس، این مقاله بر پویایی مشتری تمرکز کرده و تلاش می کند، گروه های رفتاری مشتریان و ویژگی های غالب این گروه ها و الگوهای کلی حاکم بر جابه جایی و مهاجرت مشتریان به بخش های مختلف را در طول زمان استخراج کند. برای این کار، روش ترکیبی جدیدی مبتنی بر الگوریتم K-means، روش های خوشه بندی سلسله مراتبی و قوانین انجمنی ارائه شده و در داده های واقعی یک شرکت مخابراتی به کار گرفته شده است. بر اساس نتایج به دست آمده، هفت گروه رفتاری متفاوت در انتقال مشتریان به بخش های مختلف وجود دارد. همچنین در رویکردی نوین، تلاش شده است تا تأثیر رفتار پویای مشتری در تغییرات بخش ها در طول زمان تبیین شود. در این راستا با ارائه رویکرد و مفاهیم جدیدی در خصوص پویایی رفتار مشتری و تأثیر آن در تغییرات ساختاری و محتوایی بخش ها، گروه بندی جدیدی از مشتریان در قالب مشتریان سازنده و تثبیت کننده ساختار، مشتریان پویای ساختار سازگار و مشتریان پویای ساختارشکن ارائه می شود.

گستره عصمت پیامبر اکرم| از مباحث اختلافی مفسران شیعه و سنی است که ذیل برخی آیات نافی عصمت، مانند آیه 2 سوره فتح، مطرح می شود. این آیه به صراحت، از وجود گناه بنده و بخشش آن از طرف خداوند برای رسول اکرم| حکایت دارد. این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی، به تطبیق دیدگاه علامه طباطبایی(ره) و طبری، دو تن از مفسران برجسته فریقین، در کشف معنای واژه در آیه، و آیات همنوا پرداخته است. درنتیجه با وجود تفاوت هایی در مبانی اعتقادی ، هر دو مفسر، قائل به معنایی متفاوت از «ذنب» و «استغفار» مطرح در آیه، نسبت به دیگر آیات همنوا هستند. طبری براساس قرائن خارجی، از روایت عایشه و دستور استغفار به پیامبر| در آیه 3 سوره نصر، بدون ارتباط مستقیم با معنای لغوی، آن را به مرتبه ای از شکر تعبیر می کند که تعبیری جدید در واژه بنابر اصطلاح عرفانی است. طباطبایی براساس سیاق آیات، گناه مطرح در آیه را به تصور گناه مشرکان نسبت به رسول اکرم| برمی گرداند و بخشش از آن را به معنای پاک کردن آثار حاصل از دشمنی و پیامدهای کینه مشرکان به پیامبر| می داند که مطابق معنای ریشه واژه در ادبیات است.

پس از شیوع جهانی کووید ۱۹ و قرنطینه کامل، دورکاری بهترین گزینه برای سازمان ها جهت ادامه کسب وکار و غلبه بر این وضعیت است. مدیریت دانش فعالیت مهمی است که به سازمان ها در دستیابی به مزیت، موفقیت در کسب وکار و بهبود عملکرد سازمان کمک می کند. دورکاری و عدم ارتباط رودررو که از عوامل مهم مدیریت دانش است، می تواند بر فرایند مدیریت دانش تأثیر بگذارد. در مطالعه حاضر، ما قصد داریم رابطه فرایند مدیریت دانش و دورکاری را بررسی کنیم. برای دستیابی به هدف اصلی این مطالعه، فلسفه اثبات گرایی استفاده شد. ازآنجاکه این مطالعه به رابطه علمی بین متغیرها اشاره دارد، از رویکرد کمی و قیاسی استفاده شد. جامعه آماری، کارکنان شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران است که به دلیل نقش این شرکت در تأمین کالای اساسی کشور، در طول دوران قرنطینه به صورت دورکار مشغول به فعالیت بودند. حجم نمونه مورد نیاز با استفاده از نرم افزار G*POWER، 246 نفر تخمین زده شد. پس از تائید روایی و پایایی پرسشنامه با استفاده از آزمون های تحلیل عاملی تأییدی، پایایی ترکیبی، میانگین واریانس استخراج شده، آلفای کرون باخ و شاخص rho-A، 295 نمونه جمع آوری شد که از حداقل حجم نمونه مورد نیاز بیشتر بود. داده های به دست آمده توسط نرم افزار Smart-PLS و روش مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهند که رابطه مستقیم معناداری بین دورکاری و فرایند مدیریت دانش وجود دارد. تنها مولفه های مربوط به حفظ تعادل بین کار و زندگی و تمایل به ادامه دورکاری در صورت رفع بحران نسبت به دیگر مولفه ها در سطح کمتری بودند که در پیشنهاد های کاربردی به این موارد پرداخته شد. این مدل برای کمک به تصمیم گیرندگان و مدیران جهت بهبود مهارت های مدیریتی و افزایش عملکرد فرایند مدیریت دانش در حین استفاده از دورکاری در زمان همه گیری ویروس کووید 19 طراحی شده است.

توسعه در حوزه های اجتماعی، از جمله دغدغه های پیشروی هر جامعه ای است که توجه بسیاری از صاحب نظران و محققان را به خود معطوف کرده است. در عصر اطلاعات با وجودی که فناوری های اطلاعات و ارتباطات، لایه های مختلف جوامع را در هم نوردیده و تأثیرات شگرفی بر آنها داشته، متأسفانه پژوهش های اندکی با دیدی کلان نگر به مطالعه این تأثیرات پرداخته اند. بدین منظور پژوهش حاضر در تلاش است تا به شناسایی و تبیین تأثیرات گسترش و نفوذ فناوری های اطلاعات و ارتباطات بر توسعه اجتماعی جوامع بپردازد. مقاله پیش رو، بخشی از یک پژوهش کیفی با رویکرد داده بنیاد (گراندد تئوری) است که در آن تعداد هجده نفر از صاحب نظران حوزه های سیاست گذاری عمومی، فناوری اطلاعات و علوم اجتماعی از طریق روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شده و در مطالعه شرکت کرده اند. داده های پژوهش به روش مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری شده و همچنین از روش مقایسه ای مداوم استراوس و کوربین برای تحلیل داده ها استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که گسترش و نفوذ فناوری اطلاعات و ارتباطات در جوامع از طریق تأثیرگذاری بر سطح انتظارات عمومی و یاری رساندن به شهروندان برای کسب شایستگی و تسهیل در ایجاد تغییر و تحول در نظام اجتماعی جوامع، بر فرآیند توسعه اجتماعی جوامع تأثیرگذار است که مشروح هر یک از آنها در این نوشتار تبیین شده است.

همزمان با پیشرفت فناوری، صنعت خرده فروشی به کمک فناوری اطلاعات در مقیاس وسیعی فرایند کسب وکار یکپارچه را از سنتی به کانال های آنلاین تغییر داده است. در این مقاله، تأثیر یکپارچگی کانال های خرده فروشی مبتنی بر فناوری اطلاعات بر عملکرد شرکت های خرده فروشی و همچنین نقش میانجی دوسوتوانی سازمانی به مثابه قابلیت سازمان در بهره برداری و اکتشاف فرصت های رشد، در رابطه بین یکپارچگی کانال های خرده فروشی و عملکرد بررسی شده است. داده های پژوهش از شرکت های خرده فروشی زنجیره ای شهر رشت به دست آمده است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کارکنان شرکت های خرده فروشی کلان شهر رشت است. از این جامعه آماری، 124 نفر از کارکنان به روش تصادفی ساده برای نمونه آماری انتخاب شدند. روش پژوهش، توصیفی از نوع پیمایشی است؛ اطلاعات آن از طریق پرسشنامه جمع آوری و به کمک مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد ابعاد یکپارچگی کانال های خرده فروشی مبتنی بر فناوری اطلاعات با میانجی گری دوسوتوانی سازمانی بر عملکرد تأثیر می گذارد.

ارزیابی عملکرد آموزشی از طریق شناسایی و تحلیل داده های حاصل از فعالیت های یادگیرندگان، می تواند به بهبود مؤثر عملکرد آموزشی منجر گردد. در پژوهش حاضر، داده های مربوط به دانش پذیران بین المللی، بر اساس روش تحقیق علم طراحی و با استفاده از روش های داده کاوی مورد بررسی قرار گرفته است. در این راستا تحقیقات انجام گرفته داخلی و بین المللی در دهه گذشته بررسی و مرور شده است و داده های تحصیلی و غیر تحصیلی یادگیرندگان در سه دسته خانوادگی، حمایتی و رفتار تحصیلی با استفاده از داده کاوی، خوشه بندی شده است. پس از اعتبارسنجی خروجی الگوریتم ها توسط شاخص های مرتبط و تعیین تعداد خوشه بهینه در هر بخش، خوشه ها نام گذاری و تحلیل شدند. تحلیل خوشه های شناسایی شده، نشان دهنده تجربه موفقیت یا شکست تحصیلی دانش پذیران و ریشه های عملکرد مؤثر در هر بخش است و روش نام گذاری ارائه شده، روشی نوین و قابل استفاده در اغلب مراکز آموزشی جهت تفکیک و تبیین عملکرد آموزشی است.      

در این پژوهش به ارائه اجزای اصلی یک سیستم پشتیبان تصمیم به منظور پشتیبانی برای ارزیابی و انتخاب تأمین کنندگان در حالت چند محصولی، از چند تأمین کننده با ظرفیت محدود پرداخته می شود. بدین منظور سه نوع مدل متفاوت تخفیف پیشنهاد می شود و هر تامین کننده بر اساس یکی از این سه مدل، تخفیفات خود را ارائه می نماید. ابتدا براساس مطالعات انجام شده، معیارهای موثر در ارزیابی توانمندی تأمین کنندگان استخراج می شود. این عوامل با توجه به موقعیت خرید، نوع صنعت برای خرید محصولات مورد نیاز، توسط خریدار انتخاب و میزان اهمیت آنها تعیین می گردد، سپس با استفاده از مدل های تصمیم گیری چند معیاره به ارزیابی تامین کنندگان پرداخته و امتیاز هر یک از آنها محاسبه می شود . در این مرحله برای تبدیل معیارهای کیفی به کمی از اعداد فازی استفاده شده است. تأمین کنندگان بر حسب امتیازهای کسب کرده، رتبه بندی می شوند. سهم هر تامین کننده از کل مقدار سفارش مورد نظر بر اساس یک مدل ریاضی چند هدفه با اوزان مشخص، تعیین می گردد. دراین مدل ریاضی برای جبران کمبود بودجه خریدار، امکان استفاده از وام با نرخ بهره معین لحاظ شده است. در نهایت نتایج مدل ریاضی چندهدفه ارائه شده به عنوان هسته اصلی این DSS با استفاده از الگوریتم ژنتیک در نرم افزار MATLAB برای تأمین سه قطعه (کمپرسور، موتور فن و ترموستات) در شرکت امرسان مشخص می گردد.