ارائه الگو برای توسعه حکمرانی خوب شهری با بهره گیری از رویکرد اقتصاد چرخشی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
پژوهش های مدیریت منابع سازمانی سال ۱۵ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴
99 - 123
حوزههای تخصصی:
در عصر حاضر، حکمرانی شهری با چالش هایی همچون فشارهای محیط زیستی، رشد شتابان جمعیت شهری، محدودیت منابع و پیچیدگی ساختارهای مدیریتی مواجه است. اقتصاد چرخشی به عنوان رویکردی نوین و کارآمد در پاسخ به این چالش ها، با تأکید بر بازیافت، استفاده دوباره، کاهش ضایعات و افزایش بهره وری منابع، نقش مهمی در تحقق پایداری شهری دارد ( Geissdoerfer et al., 2017 ). هدف این پژوهش، ارائه مدلی بومی برای توسعه حکمرانی خوب شهری مبتنی بر اقتصاد چرخشی در ایران است. روش پژوهش آمیخته اکتشافی (کیفی → کمی) بود . در بخش کیفی با بهره گیری از روش نظریه زمینه بنیاد Strauss & Corbin (2015) و نمونه گیری هدفمند – گلوله برفی، با ۱۵ نفر از خبرگان دانشگاهی و مدیران ارشد شهری مصاحبه نیمه ساختارمند انجام و اشباع نظری حاصل شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل مدیران و کارشناسان ارشد شهرداری تهران بود و حجم نمونه با فرمول کوکران برآورد و به روش در دسترس، ۱۱۰ پرسش نامه گردآوری شد. روایی محتوایی با شاخص لاوشه و پایایی با آلفای کرونباخ تأیید شد. تحلیل داده ها با نرم افزار SmartPLS انجام شد . یافته ها نشان داد که توسعه حکمرانی خوب شهری مبتنی بر اقتصاد چرخشی تابع شرایط علّی (نوآوری سبز، الزام های محیط زیستی، زیرساخت های چرخشی)، عوامل زمینه ای (تقویت ظرفیت نهادی، زیرساخت های حمل ونقل و انرژی پایدار، کسب وکارهای چرخشی) و عوامل مداخله گر (ساختارهای قانونی، فرهنگ عمومی و آموزش) است و از راه راهبردها به پیامدهایی همچون ارتقای شفافیت، پاسخ گویی، عدالت محیطی، مشارکت شهروندان و توسعه پایدار شهری منجر می شود؛ نتیجه ای که با یافته های پژوهشگران حوزه حکمرانی و اعتماد عمومی مانند Börzel & Grimm (2018) ، Beshi & Kaur (2020) و Jameel et al. (2019) همسو است. مدل پیشنهادی می تواند به عنوان چارچوبی راهبردی برای برنامه ریزی سیاست های شهری، مدیریت منابع و تسهیل گذار به توسعه پایدار شهری مورد استفاده مدیران شهری و سیاست گذاران قرار گیرد .