۱.
این مقاله به بررسی دیدگاه اسلام درباره کارآفرینی زنان و نقش آنان در توسعه اقتصادی و اجتماعی می پردازد. با تأکید بر اصول دینی و اخلاقی، اسلام مشارکت زنان در فعالیت های اقتصادی را با رعایت شرایطی همچون رعایت حجاب، پرهیز از اختلاط بیجا و التزام به اصول شرعی مجاز دانسته است. ازسوی دیگر، نمونه های تاریخی مانند حضرت خدیجه به عنوان یک تاجر موفق، نشان دهنده حمایت اسلام از فعالیت های اقتصادی زنان است. این پژوهش چالش ها و موانع مشارکت زنان در جوامع اسلامی، نظیر محدودیت های اجتماعی، فرهنگی و قانونی را بررسی می کند و بر نقش سیاست های حمایتی و آموزشی تأکید دارد. همچنین بر لزوم ارائه راهکارهایی مانند طراحی الگوهای تطبیقی کارآفرینی و ایجاد فرصت های برابر در دسترسی به منابع مالی و آموزشی برای زنان تأکید می شود. نتایج تحقیق نشان می دهد که اسلام با اشتغال زنان و مشارکت آنان در عرصه های اقتصادی در چهارچوب اصول دینی موافق است و این مسئله می تواند به عنوان الگوی توسعه پایدار در جوامع اسلامی به کار گرفته شود. پژوهش های آینده می توانند به تحلیل راهبردهای عملی برای تحقق این اصول و رفع موانع موجود بپردازند.
۲.
«انگیزش نیروی انسانی» از چیستی و ماهیت، روش، مراحل، ابعاد و مؤلفه هایی برخوردار است. این عناصر در مبانی گوناگون هستی شناختی، معرفت شناختی، روش شناختی و انسان شناختی ریشه دارند که در ادبیات فلسفی مدیریت و روان شناسی مورد بحث اندیشمندان قرار گرفته اند. اسلام همان گونه که انسان را به عنوان مخلوق برتر آفرینش معرفی کرده، برای انگیزش نیروی انسانی به عنوان سرمایه و محوری ترین رکن در اهداف برنامه ها، سیاست ها و راهبردهای سازمان نیز مبانی ویژه ای را ارائه نموده است که در این پژوهش با استفاده از آیات قرآن کریم و سنت اسلامی معرفی و تحلیل شده اند. در این تحقیق بر اساس روش توصیفی تحلیلی به منظور معرفی مبانی انسان شناختی انگیزش نیروی انسانی، به مطالعه قرآن کریم پرداخته شده است. در این مطالعه، ابتدا آیات مربوط به معرفی انسان استخراج شده، سپس با استفاده از روش استنباطی و مراجعه به تفاسیر قرآن کریم هر ویژگی انسانی تبیین گردیده و سپس ارتباط هر ویژگی با انگیزش نیروی انسانی توضیح داده شده است. حاصل این تحقیق آن است که انسان بنده خدا، مفطور به فطرت الهی، مختار، نیازمند وحی، دارای دو بعد مادی و روحانی، خلیفه و امین خدای متعال است که هر کدام از این مبانی انگیزش نیروی انسانی، الزامات و کارکردهای اساسی در زمینه ابعاد، روش ها، مراحل و مؤلفه های انگیزش این نیرو را در پی دارد.
۳.
این مقاله به بررسی رابطه میان کارآفرینی و الهیات می پردازد و می کوشد تا کارآفرینی را از منظر دینی، به ویژه در سنت های اسلامی، تحلیل کند. در این تحقیق، کارآفرینی نه تنها به عنوان یک پدیده اقتصادی، بلکه به عنوان یک وظیفه اخلاقی و معنوی مطرح می شود که می تواند به بهبود عدالت اجتماعی، رفاه عمومی و نوآوری کمک کند. در بسیاری از آموزه های دینی، کار نه تنها وسیله ای برای کسب درآمد، بلکه راهی برای خدمت به جامعه و تحقق اهداف معنوی تلقی می شود. مقاله به تحلیل تأثیر باورهای دینی بر رفتارهای کارآفرینانه، تصمیم گیری ها و شیوه های مدیریتی می پردازد و پیشنهاد می کند که می توان از اصول دینی برای توسعه الگوهای نوین و اخلاقی کارآفرینی استفاده کرد. این پژوهش با بهره گیری از روش تحقیق کیفی و راهبرد تحلیل مضمون و از طریق مطالعه منابع ثانویه و تحلیل تطبیقی متون دینی و مطالعات کارآفرینی، به شناسایی مفاهیم الهیاتی، مانند عدالت، مسئولیت اجتماعی، معنویت و هدفمندی، پرداخته است. نتایج به طور ویژه بر اهمیت نقش دین در انگیزه های کارآفرینان مذهبی تأکید دارد. در نهایت، این مقاله بر اهمیت ترکیب مفاهیم الهیاتی با کارآفرینی برای ایجاد کسب وکارهای اخلاقی و پایدار تأکید می کند که می توانند علاوه بر سودآوری، به بهبود وضعیت اجتماعی و فرهنگی جوامع کمک کنند.
۴.
شناسایی مؤلفه ها و شاخصه های اساسی فرهنگ سازمانی مرتبط با توسعه سازمان ها از منظر قرآن کریم موضوع اصلی این مقاله است. این مقاله با استفاده از روش توصیفی تحلیلی درصدد کشف دیدگاه قرآن کریم و دریافت پاسخ به این پرسش است که توسعه سازمانی بر اساس مؤلفه های فرهنگ سازمانی چگونه است. بر اساس تحلیل های انجام شده با استناد به آیات قرآن کریم و تأیید آنها توسط مفسران و متخصصان مدیریت اسلامی، این نتیجه به دست آمده است که بر اساس دیدگاه قرآن کریم، «الله محوری» به عنوان مقوله محوری و مرکزی فرهنگ سازمانی مطرح است و مؤلفه های دیگر، مثل امانت نگری، عدالت محوری، خودمعیاری، تعاون و همیاری... که هر یک نقش اساسی در بهبود و ارتقای سازمان ها دارند، از همین مقوله محوری نشئت می گیرند و معنای واقعی آنها تنها در پرتو این مفهوم قابل تحقق است و بر این اساس، با حاکم شدن الگوی «فرهنگ سازمانی الله محور» در سازمان های اسلامی، توسعه سازمانی واقعی و همه جانبه (مادی و معنوی) محقق خواهد شد.
۵.
بیان مسئله: تصمیم گیری و اقدام های عملی شفاف در سازمان، مشارکت مؤثر ذی نفعان را درپی خواهد داشت. درحالی که عدم شفافیت، منجر به نارضایتی و کاهش مشارکت آن ها می گردد. هدف: مصون نگهداشتن سازمان از پنهان کاری ایجاب می کند که ابتدا مؤلفه های مبانی شفافیت مشارکتی از منظر قرآن به عنوان راهنمای عمل استخراج سپس به آن عمل شود. بدین منظور در تحقیق حاضر مؤلفه های مبانی شفافیت از منظر قرآن مشخص و دلالت های سازمانی آن بررسی شده است. روش: در پژوهش حاضر داده ها با روش کتابخانه ای جمع آوری، از روش استنطاقی برای مراجعه به قرآن کریم بهره گرفته شده و از روش دلالت پژوهی برای دلالت های سازمانی شفافیت استفاده شده است. چگونگی پژوهش: در این نوشتار نکات کلیدی استخراج و ذیل دلالت های موضوعی دسته بندی گردیده است، برای به دست آوردن یافته های مشخص، دلالت های موضوعی در شش عنوان طبقه بندی شده است. یافته ها: یافته های تحقیق نشان می دهد که باور به عالم بودن خداوند، پاسخ گویی انسان در پیشگاه خداوند، امانت بودن مناصب، امین دانستن زمامداران، حق آگاهی مردم از امور و حق مشارکت در تعیین سرنوشت از مؤلفه های مبانی شفافیت مشارکتی از منظر قرآن می باشد.
۶.
مدیران باید در جامعه اسلامی سازمان ها را بر اساس مبانی، ارزش ها و اهداف اسلامی اداره کنند. بدیهی است الگوپذیری از سازمان ها و تشکیلاتی که در طول تاریخ از نظر شرایط و اقتضائات و موقعیت با مبانی، ارزش ها و اهداف اسلامی هماهنگی و مطابقت داشته و به ویژه توسط معصومان(ع) مدیریت و رهبری شده اند، می تواند مدیران سازمان های اسلامی را با سهولت و سرعت بیشتری در دستیابی به اهدافشان یاری دهد. ازاین رو نگارنده در این مقاله بر آن است که با روش توصیفی تحلیلی به شناسایی و تبیین مهم ترین سازمان ها و تشکیلات صدر اسلام بپردازد. از یافته های این پژوهش می توان به تبیین رویکرد تحولی و مدیریت قبایل و عشایر توسط پیامبر اکرم(ع) و رویکرد امضایی پیمان حلف الفضول و پایه گذاری دولت اسلامی و نظام اداری نبوی و برخی نهادهای اداری اسلامی، سازمان امامت در زمان امیرالمؤمنین(ع)، تشکیلات امام حسن مجتبی و امام حسین(ع) و بازمهندسی و حفظ سازمان امامت توسط امام سجاد(ع) اشاره کرد.
