درخت حوزه‌های تخصصی

  هدف: مسئله مسئولیت پذیری اجتماعی به مباحث اخلاقی درباره رفتار و تصمیم گیری شرکت راجع به موضوعاتی مانند مدیریت منابع انسانی، حمایت محیطی، سلامت کاری، روابط اجتماعی و روابط با عرضه کنندگان و مشتریان می پردازد. هدف از این تحقیق بررسی رابطه میان سرمایه فکری و مسئولیت اجتماعی با عملکرد مالی در سازمان تأمین اجتماعی  استان اردبیل است. روش : قلمرو تحقیق حاضر ازنظر مکانی محدود به سازمان تأمین اجتماعی استان اردبیل با تمامی شعب موجود در شهرستان های استان اردبیل و قلمرو زمانی آن سال مالی 1400 است. نمونه تحقیق حاضر مشتمل بر 240 نفر از کارکنان سازمان تأمین اجتماعی استان اردبیل است. روش پژوهش استفاده شده ازلحاظ روش شناخت تحقیق از نوع تحقیقات توصیفی همبستگی، از بُعد استدلال از نوع قیاسی و استقرایی، از نظر زمان جزو تحقیقات گذشته نگر و از حیث طول مدت زمان انجام تحقیق از نوع تحقیقات مقطعی هست. برای آزمون فرضیه های تحقیق از معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار لیزرل استفاده شده است. یافته ها: نتایج حاصل از آزمون فرضیه های اصلی تحقیق بیانگر این است که سرمایه فکری بر عملکرد مالی در سازمان تأمین اجتماعی استان اردبیل و مسئولیت اجتماعی بر عملکرد مالی در سازمان تأمین اجتماعی  استان اردبیل اثر مستقیم دارند. نتیجه : طبق فرضیه های فرعی، سرمایه انسانی بر عملکرد مالی در سازمان تأمین اجتماعی استان اردبیل اثر مستقیم دارد، سرمایه ساختاری بر عملکرد مالی در سازمان تأمین اجتماعی  استان اردبیل به طور مستقیم مؤثر است. سرمایه مشتری بر عملکرد مالی در سازمان تأمین اجتماعی استان اردبیل اثر مستقیم دارد، مسئولیت اقتصادی بر عملکرد مالی در سازمان تأمین اجتماعی  استان اردبیل مستقیماً مؤثر است و همچنین، مسئولیت اخلاقی بر عملکرد مالی در سازمان تأمین اجتماعی  استان اردبیل تأثیر مستقیم دارد، و نهایتاً، مسئولیت بشردوستانه بر عملکرد مالی در سازمان تأمین اجتماعی  استان اردبیل به صورت مستقیم اثرگذار است.

هدف از تحقیق حاضر ارزیابی اثربخشی دوره آموزش عمومی ویژه افسران دانش آموخته، در یکی از مراکز آموزش عالی نیروهای مسلح، از دیدگاه فراگیران و مسئولان مستقیم آن ها بود. برای شناسایی ابعاد و مؤلفه های ارزیابی اثربخشی و دستیابی به مدل مفهومی تحقیق از رویکرد مبتنی بر هدف و همچنین الگوی ارزیابی اثربخشی کرک پاتریک استفاده شد. این تحقیق بر مبنای هدف، کاربردی و بر مبنای ماهیت و روش، توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری این تحقیق، فراگیران و مسئولان مستقیم آن ها بود. حجم نمونه این پژوهش 170 نفر و برای نمونه گیری در طیف فراگیران از روش طبقه ای- نسبتی چند مرحله ای و برای طیف مسئولان، از شیوه تصادفی ساده استفاده شد. برای گردآوری داده های این تحقیق از هر دو روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شد. ابزار گردآوری داده های تحقیق، پرسشنامه محقق ساخته، با طیف پنج درجه ای لیکرت و پایایی 95 صدم بود. نتایج تحقیق نشان داد که دوره آموزشی مذکور، در زمینه های کسب رضایت ذینفعان، یادگیری، تغییر و بهبود رفتار و کسب نتایج، اثربخش بوده است.

منطقه ژئواستراتژیک و ژئوپلیتیک غرب آسیا یکی از بحرانی ترین مناطق جهان بوده و تحولات درون این منطقه همواره معادلات را به طور جدی تحت تأثیر قرارداده است. تحولات سوریه از جمله تحولاتی است که این کشور را به اردوگاهی برای رقابت های استراتژیک تبدیل نمود. با شکل گیری بحران سیاسی در سوریه، بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای بر اساس منافع و علایق خود جهت گیری های مختلفی را در رابطه با این کشور که اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک خاصی در منطقه غرب آسیا دارد، اتخاذ نموده اند. در این میان تلاش پیگیر برخی دولت ها برای اعمال فشار و ساقط کردن حکومت اسد، از جلوه های بارز تحولات سوریه محسوب می شود که بر پیچیدگی اوضاع این کشور افزوده است. این تحقیق سعی دارد با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی علایق ژئوپلیتیک بازیگران بحران سوریه پرداخته و به این سؤال پاسخ دهد که مهم ترین بازیگران سیاسی خارجی در بحران سوریه چه علایق ژئوپلیتیکی دارند؟ نتایج تحقیق نشان می دهد نقطه آغاز بحران سوریه در سال 2011 منشأ درونی داشته که پس از آن با دخالت بازیگران داخلی، منطقه ای و جهانی به یک بحران تمام عیار تبدیل گردید و هر یک از بازیگران بر اساس علایق ژئوپلیتیک خود در این بحران نقش آفرینی کردند. جمهوری اسلامی ایران و روسیه با وجود داشتن علایق ژئوپلیتیک خاص خود، مبارزه با تروریست های تکفیری داعش و مقابله با گسترش نفوذ ایالات متحده آمریکا در منطقه غرب آسیا نیز جزء علایق مشترک آن ها می باشد. فصل مشترک علایق آمریکا و رژیم صهیونیستی، مقابله با نفوذ روزافزون جمهوری اسلامی ایران در منطقه، براندازی حکومت بشار اسد و نابودی جبهه مقاومت می باشد.

تأمین مالی پروژه ای یکی از رویکردهای مهم و کاربردی در کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه است و بسیاری از پروژه های متوسط و بزرگ مقیاس در دنیا با استفاده از این رویکرد اجرایی می شوند. این رویکرد به صورت واقعی در کشور جمهوری اسلامی ایران نتوانسته نتیجه ساز شود و یکی از علل اصلی این عدم توفیق، ضعف شناخت و تبیین الزامات و ابعاد این شیوه است. به علت بانک محور بودن اقتصاد ایران، به نظر می رسید بهترین نقطه برای شروع و تمرین این شیوه تأمین مالی بانک ها باشند که در این زمینه گام برداشته و بخشی هرچند کوچک از منابع خود را به این روش اختصاص دهند. بدین منظور در این مقاله کوشیده شد ضمن شناخت بهتر موضوع، مجموعه عوامل اصلی مؤثر بر تحقق الگوی تأمین مالی پروژه ای در نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران با بررسی نسبتاً جامع منابع علمی برشماری شده و سپس جهت استخراج مدل با استفاده از روش تحلیل مضمون و بهره گیری از نظرات خبرگان و ادبیات پژوهش، تحلیل نسبتاً عمیقی صورت گرفت و در مجموع 2072 مضمون پایه استخراج شد و با سنجش و بازآرایی این عوامل الگوی عملیاتی تأمین مالی پروژه در نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران استخراج گردید.

تحولات فناوری به ویژه فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهه اخیر در بخش بانکی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار شده است. امروزه بانکداری تلفن همراه برای حذف خدمات فیزیکی بانکی و ارائه خدمات با سرعت و کیفیت بالاتر رو به گسترش است. بر اساس این پژوهش با هدف بررسی نقش نیات رفتاری در قصد پذیرش بانکداری تلفن همراه در بانک صادرات استان استان بوشهربه انجام رسید. نمونه آماری تحقیق 384 نفر از مشتریان بانک صادرات استان استان بوشهر بودند که به همین تعداد پرسشنامه توزیع و جمع آوری شد. تجزیه وتحلیل داده های آماری و بررسی فرضیه های پژوهش با استفاده از نرم افزار آماری SPSS24 و Smart PLS3 با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری صورت گرفت. تجزیه و تحلیل اطلاعات نشان داد که سازگاری، سودمندی ادراک شده، سهولت استفاده ادراک شده، قابلیت انعطاف پذیری و ریسک ادراک شده تاثیر مثبت و معناداری بر نگرش به پذیرش بانکداری تلفن همراه دارد. خودکارآمدی و شرایط تسهیل کننده تاثیر مثبت و معناداری بر کنترل رفتاری ادراک شده دارد. نوآوری در فناوری جدید تاثیر مثبت و معناداری بر پذیرش بانکداری تلفن همراه و قصد پذیرش بانکداری تلفن همراه دارد. هنجارهای ذهنی تاثیر مثبت و معناداری بر قصد پذیرش بانکداری تلفن همراه دارد. نگرش به پذیرش بانکداری تلفن همراه و کنترل رفتاری ادراک شده تاثیر مثبت و معناداری بر قصد پذیرش بانکداری تلفن همراه دارد.

امروزه اهمیت فرآیند مدیریت بر کسی پوشیده نیست. کشورهای صنعتی پیشرفته از دهها سال قبل به این مقوله توجه داشته اند و عملاً توسعه خویش را مدیون بهبود شیوه های قبل مدیریت می دانند. در حالیکه کشورهای در حال توسعه هنوز درگیر مسایل و مشکلاتی از قبیل فقر و رشد نرخ جمعیت، نرخ بالای بیکاری، تورم، افسار گسیخته اتلاف، استقرار یافته و بر اساس داده می شوند. طبق این دیدگاه مؤسسات آموزشی خود را تغییر می دهند تا به افرادی که آمادگی تغییر در خود دارند کمک کنند و معترفند قصور در ایجاد شرایط مناسب برای موفقیت افراد جامعه باعث خسارت عظیم در بهره وری اجتماعی و عدم رضایت منابع انسانی خواهد شد. از اینرو سیستم آموزشی کشورهای در حال توسعه بایستی برنامه های آموزی خود را با روند تغییرات هماهنگ کنند. تدریس یک فعالیت پیچیده پویا، تعاملی هوشمندانه است و اگر قرار یاشد معلمین دانش آموزان مختلف جدید آشنا نمایند مستلزم شیوه خاص مدیریتی است تا از این طریق بتوانند اثر بخشی بیشتری به امر آموزش بپردازند.

پژوهش حاضر با موضوع بررسی نقش مسئولیت اجتماعی کارکنان بر مدیریت بهینه بحران در اپیدمی کرونا با نقش واسط ادراک از ارزش های سازمانی در بانک کشاورزی استان همدان، بر اساس هدف تحقیقی کاربردی و از نظر نوع گردآوری اطلاعات تحقیقی توصیفی و غیر آزمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان بانک کشاورزی استان همدان در سال 1400 با تعداد کل 373 بود. در این پژوهش از روش نمونه گیری تصادفی ساده به تعداد 187 نفر استفاده شد. مسئولیت اجتماعی با پرسشنامه شوارتز و کارول (2017)، ادراک از ارزش های سازمانی با پرسشنامه فارنهام (2001) و مدیریت بهینه بحران در اپیدمی کرونا با پرسشنامه آزادیان و همکاران (1395) سنجش شدند. همچنین سطح مسئولیت اجتماعی کارکنان حدود 8/81%، میزان ادراک از ارزش های سازمانی تقریباً 4/66% و مدیریت بهینه بحران در اپیدمی کرونا از دیدگاه کارکنان 6/64% بود. در بین ابعاد مسئولیت اجتماعی کارکنان، بیشترین میانگین مربوط به بعد اقتصادی و کمترین میانگین مربوط به بعد قانونی بود. در بین ابعاد ادراک از ارزش های سازمانی، بیشترین و کمترین میانگین به ترتیب مربوط به ابعاد نظام رشد انسانی و نظام حمایتی بود. در بین ابعاد مدیریت بهینه بحران در اپیدمی کرونا، بیشترین میانگین را بعد فرهنگ یادگیری و کمترین میانگین را بعد انعطاف پذیری کسب کردند. نتایج حاصل از تحلیل معادلات ساختاری با نرم افزار PLS نشان داد که مسئولیت اجتماعی کارکنان به میزان 48% بر ادراک از ارزش های سازمانی اثرگذار بود و ادراک از ارزش های سازمانی به میزان 61% متغیر مدیریت بهینه بحران در اپیدمی کرونا را تبیین نمود، همچنین مسئولیت اجتماعی کارکنان بر مدیریت بهینه بحران در اپیدمی کرونا به طور غیرمستقیم و با نقش میانجی ادراک از ارزش های سازمانی به میزان 29% تاثیر گذاشت. از سوی دیگر تمامی ابعاد مسئولیت اجتماعی کارکنان از جمله اقتصادی، قانونی، اخلاقی و بشردوستانه بر ادراک از ارزش های سازمانی و مدیریت بهینه بحران در اپیدمی کرونا تاثیر مثبت و معنی داری گذاشتند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر رفتار مثبت گرای سازمانی بر رفتار مسئولانه کارکنان با نقش میانجی تواناسازی کارکنان انجام شد. روش پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کارکنان شهرداری تهران بودند که در سال 1400 مشغول به فعالیت در آن سازمان می باشند. نمونه آماری این تحقیق براساس جدول مورگان و کرجسی و با شیوه تصادفی ساده به تعداد 368 نفر برآورد شد رفتار مثبت گرای سازمانی توسط پرسشنامه 12 سوالی لوتانز (2013)، تواناسازی شغلی با پرسشنامه اسپریتزر (2005) و رفتار متعهدانه کارکنان با استفاده از پرسشنامه کائو و همکاران (2019) مورد سنجش قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل با نرمافزار های آماری نشان داد که رفتار سازمانی مثبت گرا به طور مستقیم به میزان 38% بر رفتارهای متعهدانه کارکنان تاثیر می گذارد، رفتار سازمانی مثبت گرا به میزان 62% بر رفتارهای خودتوانمند سازی شغلی اثرگذار است و رفتارهای خودتوانمند سازی شغلی به میزان 36% متغیر رفتارهای متعهدانه کارکنان را تبیین می کند، همچنین رفتار سازمانی مثبت گرا بر رفتارهای متعهدانه کارکنان و با نقش میانجی رفتارهای خودتوانمند سازی شغلی به میزان 22%=36% × 62% تاثیر می گذارد؛ بنابراین رفتارهای متعهدانه کارکنان همزمان هم از مسیر مستقیم و هم از مسیر غیرمستقیم (اثر کل) به میزان 61% تحت تاثیر رفتار سازمانی مثبت گرا می باشد و در این بین رفتارهای خودتوانمند سازی شغلی به عنوان یک متغیر میانجی جزئی است؛ بنابراین در کل می توان نتیجه گرفت که رفتار سازمانی مثبت گرا بر رفتارهای متعهدانه کارکنان با نقش واسط رفتارهای خودتوانمند سازی شغلی در شهرداری تهران تاثیر دارد.

وجه نقد از منابع مهم و حیاتی در هر واحد انتفاعی است و ایجاد توازن بین وجوه نقد در دسترس و نیازهای نقدی، مهم ترین عامل سلامت هر واحد تجاری محسوب می شود. همچنین، نگهداری سطح بالایی از وجه نقد برای شرکت هزینه فرصت به همراه دارد. بر همین اساس، حساسیت جریان وجه نقد از اهمیت بالایی در شرکت برخوردار است. لذا بر پایه این استدلال، در این تحقیق نقش حاکمیت شرکتی بر محیط اطلاعاتی شرکت و حساسیت سرمایه گذاری به جریان وجه نقد در نمونه آماری متشکل از 167 شرکت طی سال های 1392 تا 1399 مورد بررسی قرار گرفته است. روش تحقیق از نوع تحقیقات شبه تجربی و پس رویدادی در حوزه حسابداری است و از نظر ماهیت اجرا، از نوع کاربردی است. تجزیه وتحلیل اطلاعات بر اساس روش حداقل مربعات جزئی با استفاده از نرم افزار pls صورت گرفته است. نتایج فرضیه اول نشان می دهد که بین حاکمیت شرکتی و محیط اطلاعاتی شرکت رابطه معناداری وجود دارد. همچنین نتیجه به دست آمده از فرضیه دوم بیانگر آن است که حاکمیت شرکتی و حساسیت سرمایه گذاری بر جریان وجه نقد تأثیرگذار است.

حسابرسی داخلی به عنوان بخش مهمی از سیاست ها و راهبردهای بین المللی گزارشگری مالی تلقی می شود که می تواند به ایجاد ارزش برای ذینفعان منجر گردد. یکی از این بخش های مهم پذیرش و نحوه ی اجرای استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی است که در طی چندسال گذشته بر کارکردهای حسابرسی داخلی متمرکز بوده است. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی های واحد حسابرسی داخلی و تاثیر آن بر پذیرش و نحوه ی اجرای استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی می باشد. این پژوهش از نظر هدف پژوهش جزء پژوهش های کاربردی و به لحاظ ماهیت تحلیل، جزء پژوهش های توصیفی/پیمایشی دسته بندی می گردد. همچنین از لحاظ بعد زمانی، داده های آن از نوع مقطعی در سال 1400می باشند. ابزار جمع آوری داده های پژوهش استفاده از پرسشنامه استاندارد بوده است، که مبنای تحلیل معادلات ساختاری و تحلیل حداقل مربعات جزئی در برازش مطلوبیت مدل پژوهش قرار می گیرد. جامعه آماری پژوهش متشکل از حسابرسان عضو جامعه ی حسابداران رسمی می باشد و روش نمونه گیری در این پژوهش، تصادفی ساده بوده است. نتایج ناشی از تحلیل های پژوهش نشان می دهد که واحد حسابرسی داخلی می تواند نقش موثری در پذیرش و نحوه ی اجرای استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی داشته باشد و توجه مدیران به حمایت و اهمیت این نقش معطوف می گردد.

اوراق بهادار اسلامی مبتنی بر شریعت یا همان ابزارهای مالی اسلامی صکوک، می تواند نقش بسیار مهمی در توسعه اقتصادی کشورهای اسلامی ایفا کند. در چند سال گذشته تلاش های بسیاری برای توسعه بازار سرمایه اسلامی در ایران صورت گرفته اما توسعه بیشتر و جذب منابع داخلی و حتی خارجی نیازمند توجه بیش از پیش دولت، نظام مالی و همه ارکان و نهادهای دخیل در این حوزه است. اگر سیاستگذاران بخواهند این ابزار مالی را برای جذب سرمایه سرمایه گذاران و هدایت آنها به سوی تولید و خدمات توسعه و ترویج کنند، نیازمند شناخت عوامل موثر در رونق سرمایه گذاری بر روی صکوک هستند. بنابراین مساله اصلی پژوهش حاضر این است که اولا عوامل موثر در رونق سرمایه گذاری بر روی صکوک چه شاخص هایی است و دوما کدام یک از شاخص های مورد مطالعه بیشترین نقش را در رونق سرمایه گذاری این اوراق ایفا می کند. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است که با استفاده از مرور ادبیات پژوهش و انجام مصاحبه با خبرگان این حوزه در ایران به کدگذاری و شناسایی عوامل رونق و توسعه صکوک می پردازد. در ادامه ضمن تایید 13 عامل موثر شناسایی شده، با استفاده از تکنیک فرایند تحلیل شبکه ای به رتبه بندی این عوامل پرداخته شد. نتایج نشان داد زیر معیار "اشراف کامل متخصصین مالی به حوزه مالی اسلامی در جهت پیشرفت صکوک" که متعلق به معیار اسلامی می باشد با وزن 0.583 دارای بیشترین اهمیت در میان زیر معیارهای موثر بر گسترش سرمایه گذاری صکوک می باشد. همچنین یافته های تحقیق نشان داد در رتبه دوم زیر معیار "اجرای دقیق و ملموس قوانین شرعی و مالی اسلامی در خصوص صکوک" که از معیارهای اجرایی می باشد با وزن 0.536دارای بیشترین اهمیت می باشند.

بروز عدم توازن قراردادی در قدرت معاملاتی یک طرف را ضعیف و دیگری را قوی می نماید. عواملی چون نابرابری سطح وابستگی، دانش، انحصار و شرایط اضطراری یک طرف معامله، موجب عدم توازن در انعقاد قرارداد و چانه زنی در عوضین یا شروط و مفاد قرارداد می شود. مسئله این تحقیق تاثیر نابرابری و عدم توازن بر قرارداد و بررسی راه حل های ارائه شده در این زمینه است. طبق نظریه سنتی آزادی قراردادی، اکراه و اشتباه و گاه تدلیس عیوب اراده تلقی می شوند؛ سو استفاده از اضطرار نیز به صورت محدود مطرح است؛ اما در سایر موارد مطابق با اصل حاکمیت اراده توجهی به توازن قدرت متعاملین نمی گردد. عدالت حقوقی ایجاب می کند برای مقابله با این نوع نابرابری ها راه کار مناسبی ارائه گردد، زیرا اصل آزادی قراردادی نباید موجب نابودی طرف های ضعیف گردد. در حقوق کشور های دیگر نظیر آمریکا و فرانسه تئوری هایی مطرح گردیده است که برخی از آنها توسط حقوق دان های داخلی نیز پیشنهاد شده و در نتیجه راه کار بطلان شروط تحمیلی یا غیر معقول را ارائه می دهند. اما هدف این پژوهش به کار گیری روشی است که ضمن حمایت از طرف ضعیف، در راه حفظ اصل ثبات و لزوم معاملات قدم بر دارد تا از این حیث رونق تجارت و انگیزه کسب دانش و تخصص نیز از بین نرود. بهره گیری از تئوری تقلید معامله درجهت این هدف کارآمد خواهد بود. این تئوری ترکیبی از وضعیت شخصی طرف ها و لحاظ قدرت و ضعف معاملاتی آنها و رویه متعارف و معقول معاملات مشابه در جامعه و انصاف و عدالت است.

پایداری در زنجیره تأمین به عنوان بخش جدید چندی است که توجه محققین حوزه مدیریت زنجیره تأمین را به خود معطوف ساخته است. علاوه بر حوزه دانشگاهی، جوامع، دولت ها، کسب و کارها، آژانس های بین المللی و سازمان های غیرانتفاعی به طور فزآینده ای به این موضوع پرداخته اند، لذا این پژوهش در پی آن است که به بررسی موانع اجرای شیوه های مدیریت زنجیره تأمین  پایدار در کارخانه کشتی سازی بوشهر با استفاده از روش دیمتبل و ANP فازی بپردازد. با استفاده از روش پرسشنامه ای از میان 50 نفر خبرگان بخش زنجیره تأمین شرکت کشتی سازی بوشهر 30 نفر به عنوان نمونه شناسایی شد که 20 نفر پرسشنامه را کامل کردند و با استفاده از روش دیمتل فازی، الگویی نظام مند برای بررسی تاثیر گذاری شاخص ها ارائه گردید. در مرحله بعد با استفاده از تکنیک ANP فازی به رتبه بندی موانع مورد مطالعه پرداخته شده است. نرخ سازگاری مقایسه های انجام شده 019/0 به دست آمده است که کوچکتر از 1/0 می باشد، بنابراین می توان به مقایسه های انجام شده اعتماد کرد. بر اساس نتایج پژوهش بعد دانش و پشتیبانی بیشترین اثر گذاری را داشته و در مرحله رتبه بندی نیز هزینه پایداری و شرایط اقتصادی با 124/0 در اولویت نخست و عدم تخصص فنی با 099/0 در اولویت دوم قرار دارد. عدم آموزش درباره زنجیره تأمین پایدار با وزن 081/0 سومین شاخص با اهمیت است. با توجه به نتایج می توان گفت که باید از یادگیری در زنجیره تأمین با توجه به بعد دانش از طریق همکاری با یکدیگر استفاده شود.

شرکتها در محیط رقابتی تجارت جهانی لازم است از شیوه های جدید نوآوری و ایفای نقش اجتماعی برای خلق ارزش و بهبود عملکرد مالی استفاده کنند. همچنین شرکتها تمایل دارند از حمایتهای دولتی برای کسب منابع مالی و تسهیلات ارزان قیمت، یارانه های تولیدی و معافیتهای مالیاتی بهره مند شوند. حمایت دولت می تواند بر عملکرد نوآوری و ایفای مسئولیت اجتماعی مدیران نقش داشته باشد. براین اساس، هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر حمایت های دولتی برعملکرد نوآوری و مسئولیت اجتماعی مدیران است. به این منظور، نمونه ای متشکل از132 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1392 تا 1397 بررسی شدند و فرضیه های پژوهش با استفاده از داده های ترکیبی و به کارگیری رگرسیون چندگانه و لاجیت در نرم افزارهای استتا و ایویوز آزمون شدند. یافته های حاصل از آزمون فرضیه های پژوهش بیان می کنند، حمایتهای دولتی بر فعالیت های نوآورانه تاثیرمنفی و معناداری دارد. در شرکتهای دارای حمایت دولت دسترسی به منابع مالی، یارانه های تولیدی و بازار فروش محصولات بیشتر است و در نتیجه توجه مدیران این شرکتها به نوآوری فعالیت ها و فرایندها و مخصوصا بکارگیری تکنیک های نوین حسابداری مدیریت کمتر است. همچنین در شرکتهای دارای حمایت دولت نگرانی درباره ضعف عملکرد اجتماعی کمتر است و درنتیجه ارائه اطلاعات در این حوزه کاهش می یابد.

لزوم تکیه بر اقتصاد دانش بنیان و ارتباط قوی بین مراکز پژوهشی و دانشگاه ها با صنایع امروزه بر کسی پوشیده نیست. امروزه در ایران طیف وسیعی از فناوری های پیشرفته در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی توسعه می یابند که متأسفانه به ندرت تجاری سازی شده و یا به دنیای صنعت راه می یابند. از سویی دیگر در بسیاری از صنایع عموماً از فناوری های بالغ و یا از رده خارج برای تولید استفاده می شود که کاهش بهره وری و رقابت پذیری را در پی دارد. سرریز فناوری از نهادهای پژوهشی به سمت صنایع می تواند این عدم تعادل را پوشش دهد. بدین منظور حمایت از انتقال فناوری های پیشرفته نظیر فناوری های فضایی، به سایر صنایع می تواند نقش اثرگذاری در رشد و اعتلای کشور داشته باشد؛ لذا این پژوهش در پی شناسایی و اولویت بندی عوامل تأثیرگذار بر انتقال و توسعه فناوری های فضایی در کشور است. در این پژوهش شناسایی و بررسی عوامل تأثیرگذار بر انتقال و توسعه فناوری فضایی با استفاده از مبانی نظری، مصاحبه با خبرگان و سپس مدل سازی ساختاری- تفسیری (ISM) انجام می شود. همچنین نتایج این پژوهش نشان می دهد که عوامل «ارتباطات بین سازمانی»، «فقدان ساختار»، «مسئله وجود دره مرگ فناوری»، «مدیریت دانش»، «پایگاه دانشی از فناوری ها»، «نقص در اطلاع رسانی»، «نگاه میان رشته ای»، «قابلیت های ارتباط با حوزه دفاعی» و «فرار مغزها» بیشترین قدرت هدایتگری و نفوذ نسبت به دیگر عوامل دارند.

یافته های دانشی، علمی و قدرت بهره برداری از فضای ماوراء، نتیجه تحقق و توسعه محصولات جدید در حوزه فضایی می باشد. اندیشمندان اثرگذاری سه سطح صنعت، بنگاه و فرآیند را در NPD، بسیار مهم می شمارند. این تحقیق با تمرکز بر سطح بنگاه و 7 گام روش شناسی SSM انجام شده است. ابتدا موقعیت مسأله زا از روش اِبرازی(نظر خُبرگان) و اسنادی(بررسی مقالات) شناسایی و مشخص شد، ضعف در سازمان افزار، مهمترین دغدغه این حوزه است. سپس زیست بوم ساختاری و ارتباطی حوزه فضایی در سطح بنگاه ترسیم و وضعیت مسأله با چک لیست CATWOE تبیین شد. در بررسی پیشینه تحقیق، 42 عوامل تأثیرگذار بر توسعه محصول جدید احصاء شد. ارزیابی سطح تحقق اهداف راهبردی حوزه فضایی توسط این عوامل با روشSAW انجام شد و در نتیجه 14 عامل مؤثر بر NPD سطح بنگاه به عنوان پیشران تعیین گردید. با ماتریس تأثیر متقابل، ارزیابی تأثیر عوامل بر یکدیگر انجام و براساس شدت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری عوامل، تحلیل ساختاری صورت گرفت. در نهایت، 7 عامل به عنوان عوامل ساختاری مؤثر در سطح بنگاه برای توسعه محصول جدید حوزه فضایی کشور تعیین شد که لازم است مورد توجه کارگزاران این حوزه قرار گیرد. سپس براساس روابط بین عوامل، اولویت بندی و پیشنهادات بهبود در بکارگیری عوامل ارائه شده است.

نوآوری به عنوان عامل کلیدی در رقابت پذیری کش ورها و بنگاه ها ش ناخته می شوداما بنگاه ها در مسیر دستیابی به نوآوری با چالش ها و موانعی مواجه هستند. هدف این مقاله شناسایی موانع نوآوری در کسب وکارهای خانوادگی و همچنین اولویت بندی عوامل شناسایی شده در این نوع کسب وکارها است. پژوهش حاضر در دو مرحله انجام گرفته است. در مرحله اول برای شناسایی و طبقه بندی موانع نوآوری از روش نظریه داده بنیاد و در مرحله دوم برای اولویت بندی آن ها از روش مقایسات زوجی استفاده شده است. مشارکت کنندگان منتخب در تحقیق حاضر، 11 نفر از کارآفرینان برتر و خبرگان استان گیلان است.نتایج تحلیل بیانگر آن است که موانع نوآوری به 6 مقوله شامل: موانع مالی، موانع بازاریابی، موانع مدیریتی، موانع نیروی انسانی، موانع دانشی و موانع محیطی دسته بندی شدند .موانع نیروی انسانی مهم ترین نقش را در افزایش یا کاهش بهره وری ایفا می کند که در پژوهش حاضر به عنوان مهم ترین موانع نوآوری شناخته شدند. نبود کارکنان ماهر و مقاومت کارکنان از مواردی هستند که کارآفرینان به آن اشاره کردند. با توجه به مرحله دوم پژوهش که اولویت بندی موانع نوآوری است، نتایج پژوهش نشان می دهد که عامل موانع نیروی انسانی بیشترین تأثیر و در دومین مرتبه، موانع محیطی تأثیر بسزایی بر سر راه کارآفرینان در کسب وکارهای خانوادگی ایجاد می کند. همچنین موانع بازاریابی، مدیریتی، مالی و دانشی به ترتیب از عوامل اثرگذار بر نوآوری شناسایی شدند.

کسب وکارهای پلتفرمی با تخصیص بهینه منابع و کاهش هزینه مبادله از یک سو به ارتقای کارآیی اقتصادی کمک می کنند و در سویی دیگر به جهت تضاد منافع با بازیگران سنتی تعارض ایجاد کرده و نیازمند مقررات هستند. هر چند تعارض میان بازیگران اقتصادی با درک چرایی و چگونگی مقرراتگذاری در مبانی اقتصاد تنظیمی قابل فهم است، اما تبیین تعارض میان بازیگران تنظیمی چارچوبی متناسب را می طلبد. از این رو در پژوهش حاضر تلاش شده است مبتنی بر چارچوب ائتلاف مدافع تحلیلی بر فرآیند مقرراتگذاری «کسب وکارهای پلتفرمی حمل و نقل در ایران» ارائه شود تا بتوان بن بست های تنظیمی و راه حل های بکاربسته در این فرآیند را شناسایی کرد. در این پژوهش کیفی، داده ها مبتنی بر راهبرد مطالعه موردی در بازه سال های 1393 تا 1398 از فرآیند تنظیم گری «کسب وکارهای پلتفرمی حمل و نقل در ایران» از طریق مصاحبه هدفمند و مرور اسناد استخراج شده است. نتایج نشان می دهد فرآیند تنظیم گری کسبب و کارهای پلتفرمی با چهار بن بست مواجه بوده است که در هر یک میانجی های متفاوتی برای خروج موثر واقع شده اند. همچنین دو میانجی «شورای رقابت» و «هیات مقررات زدایی و تسهیل صدور مجوز کسب و کار» به ترتیب به عنوان مصادیقی از «تنظیم گری مبتنی بر اصول» و «تنظیم گری مبتنی بر قاعده» امکان تعمیم به دیگر موارد تنظیم گری کسب و کارهای نوین را دارا هستند.

صنعت فین تک در دنیا و در کشور، صنعتی نوظهور است و در مسیر توسعه با چالش های گوناگونی در حوزه های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی رو به رو است که بخشی از این چالش ها مربوط به قوانین، مقررات و اسناد فرادستی حوزه اقتصاد و فناوری کشور می باشد. مقاله حاضر با هدف بررسی چالش های اسناد فرادستی در ارتباط با صنعت فین تک نگاشته شده است. راهبرد پژوهشی این تحقیق، تحلیل مضمون است که طی آن با مطالعه اسناد مرتبط و کدگذاری بندهای منتخب، فرصت ها و آسیب های اسنادفرادستی در ارتباط با هر یک از ابعاد زیست بوم صنعت فین تک شناسایی گردیده و پس از ارائه، به تأیید نخبگان حوزه رسیده است. یافته های این پژوهش حاکی از حاکمیت روح تنظیم گری بر قوانین و مقررات این حوزه است که با توجه به نوپا بودن این صنعت در کشور تا حدودی قابل پذیرش است. همچنین غالب اسنادفرادستی حاکم بر این حوزه، در ارتباط با کسب و کارهای حوزه پرداخت تدوین شده است. اسناد موجود علاوه بر آن که تمامی حوزه ها و ابعاد زیست بوم فناوری های پولی و مالی را پوشش نمی دهند، در خصوص تعیین تکلیف مواردی چون حیطه مسئولیت و اختیارات بانک مرکزی، پوشش ریسک کاربران و سرمایه گذاران، لزوم افزایش شفافیت و استانداردسازی جریان اطلاعات در زیست بوم فین تک و ایجاد توازن میان تسهیل گری جایگزینی فناوران مالی با نهادهای سنتی با چالش جدی رو به رو است

فرآیند خلق ایده نوآورانه و عرضه آن، نیازمند برنامه ریزی و توجه همه جانبه به تمام عوامل مؤثر است که بدون وجود الگویی مناسب محقق نمی شود؛ ازاین رو، هدف پژوهش حاضر، ارائه الگویی برای تبیین ارتباط ویژگی های شرکتی با شاخص های نوآوری با استفاده از روش دلفی است. پژوهش حاضر، با حذف متغیرهای فردی و افزودن متغیرهای جدید و تعیین میزان اهمیت در دو مرحله انجام شده است. در مرحله نخست، پژوهش ها و منابع مختلف به صورت کتابخانه ای، بررسی و شاخص های اولیه مرسوم در ارزیابی استخراج شدند و در مرحله دوم، از روش دلفی برای تدوین و وزن دهی به شاخص ها استفاده شد و شاخص های تأثیرگذار پس از دو مرحله انتخاب شدند. همچنین، در این پژوهش، با استفاده از روش نمونه گیری حذفی، داده های 104 شرکت فعال در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 1390 تا 1399 آزمون شدند. به منظور آزمون فرضیه ها از الگوی رگرسیون چندمتغیره و داده های ترکیبی استفاده شده است. یافته های پژوهش، حاکی از تأثیر مثبت و معنادار سودآوری، کیفیت سود و اندازه شرکت و ارتباط معکوس متغیرهای اهرم مالی، عمر شرکت و سود تقسیمی با شاخص های نوآوری است. علاوه بر این، ارتباط معناداری بین سایر متغیرهای ویژگی های شرکتی شامل پایداری سود، رشد شرکت، ریسک، ریسک بازار (بتا)، بازده سهام و نقدینگی با نوآوری مشاهده نشد.