ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۲٬۰۰۱ تا ۸۲٬۰۲۰ مورد از کل ۸۳٬۴۳۴ مورد.
۸۲۰۰۱.

تحلیل تطبیقی رابطه هستی با خداوند از منظر ابن عربی و پیر تیلارد شاردن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۵۵
این پژوهش به تحلیل تطبیقی دیدگاه های ابن عربی و شاردن درباره رابطه خدا و جهان پرداخته است. هر دو متفکر، با وجود تفاوت های فرهنگی و زمینه ای، تلاش کرده اند تا تصویری جامع از ارتباط خداوند با جهان ارائه دهند. ابن عربی با تأکید بر اصولی چون «وحدت شخصیه وجود»، «نظام اسما و صفات الهی» و قاعده «تجلی»، جهان را به عنوان تجلیات متنوعی از یک وجود مطلق می بیند که درنهایت، همه کثرت ها به آن بازمی گردند. درمقابل، شاردن با تکیه بر علوم تجربی و الهیات مسیحی، جهان را به عنوان یک فرایند تکاملی می بیند که به سمت «نقطه امگا» حرکت می کند؛ نقطه ای که همه موجودات در آن به وحدت و کمال می رسند. مقایسه این دو دیدگاه به روش توصیفی نشان می دهد که با وجود تفاوت های روش شناختی، هر دو متفکر به نوعی وحدت نهایی باور دارند که جهان را به سوی خداوند هدایت می کند. این دو دیدگاه می توانند مکمل یکدیگر باشند، زیرا ابن عربی با عرفان نظری خود به عمق باطن جهان پرداخته و شاردن با استفاده از علم و الهیات مسیحی به سوی درک تکاملی و علمی از جهان حرکت کرده است؛ درنتیجه، تلفیق این دو رویکرد می تواند به ایجاد چارچوب فکری جامع تری منجر شود که هم از عرفان نظری و هم از دستاوردهای علمی و معنوی مسیحیت بهره مند باشد.
۸۲۰۰۲.

مفهوم شناسی استثنا از حکم وجوب سکونت مطلقه رجعیه در آیه اول سوره طلاق(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۷ تعداد دانلود : ۱۱۷
یکی از مسائل مورد بحث در انحلال خانواده مسئله باقی ماندن معتده رجعیه در منزل طلاق است که بر اساس آیه اول سوره طلاق امری واجب است. بر اساس این آیه، تنها استثنایی که بر این حکم آمده جایی است که زن مرتکب فاحشه مبینه می شود. در اینکه فاحشه مبینه چیست اختلاف وجود دارد و دیدگاه ها از آزار زوج و خانواده وی تا ارتکاب جرایم منافی عفت و حتی خروج بر امام متفاوت است. در این نوشتار که به روش توصیفی تحلیلی به انجام رسیده است، با استناد به آیات و روایات و نظرات فقهای عظام، به بیان دیدگاه ها در مورد فاحشه مبینه می شود و به این نتیجه می رسد که مراد از فاحشه مبینه در قرآن هر عمل زشت آشکاری است که شرع از آن نهی کرده. اما در خصوص این آیه که تعبیر فوق استثنا بر حکم بقا در منزل طلاق است شامل هر گناهی نیست؛ بلکه مراد گناهانی است که یا حق زوج و اهل او را با ایذا و امثال آن پایمال کند یا گناهانی که مستوجب حد است و باید برای اجرای حد از خانه خارج شود؛ بنابراین با ارتکاب گناهان دیگر حق سکونت وی از بین نمی رود.
۸۲۰۰۳.

بدن مادی از دیدگاه حکمت متعالیه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۶۹
شناخت حقیقت بدن مادی در حکمت متعالیه، مستلزم شناخت نفس و در نتیجه منجر به معرفت نفس خواهد شد؛ اما با وجود اهمیت آن، در آثار فیلسوفان به طور پراکنده و موجز بدان پرداخته شده است. مقاله حاضر در صدد است تا با توجه به مبانی خاص صدرالمتألهین به بررسی تفصیلی حقیقت بدن مادی بپردازد. بر اساس سه اصل وجود شناختی در حکمت متعالیه یعنی اصالت وجود، تشکیک، حرکت اشتدادی و اصل دیگر مطرح در علم النفس صدرایی یعنی «النفس فی وحدتها کل القوا»، وجود واحد انسانی با حرکت جوهری سیر خود را از ماده عنصری آغاز کرده و با طی درجات وجود تدریجاً به تجرد می رسد. این پژوهش ضمن بررسی تفصیلی سیر از ماده به مجرد، به تبیین معنای مادی مجرد بودن نفس و رفع دو شبهه مهم در این زمینه پرداخته و در پایان به این دستاورد رسیده که حیثیت مادی نفس با حیثیت تجردی اش توأم با یکدیگر و بلکه یگانه است و حقیقت بدن که عبارت است از ظهور و بروز قوا و کمالات نفس به شکل صور مقداری؛ متمایز با حیث مادی نفس می باشد.
۸۲۰۰۴.

الهیات شناخت در انقلاب اسلامی و سیر تکاملی آن تا مهدویت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۵۱
این مقاله به تبیین تحول الهیات شناخت در دو مرحلهٔ کلیدی انقلاب اسلامی و مهدویت می پردازد. در مرحله انقلاب اسلامی، عقل ولایی به مثابه محور الهیات فرمی عمل می کند، جایی که شناخت دینی در قالب سازمان اجتماعی ولایت سامان می یابد و ملاک اعتبار آن مصلحت الهی است. در مرحله مهدویت، علم امام تجلی کامل همان عقل در مرتبه تطبیقی معرفت است؛ مرتبه ای که معیار آن، عدالت و وحدت شناخت با حقیقت ولایت است. بر این اساس، الهیات شناخت از عقل ولاییِ مصلحت محور در انقلاب اسلامی به علم امامِ عدالت محور در مهدویت گذار می کند؛ گذاری معرفتی که در آن، ساختار شناخت از سطح تدبیر اجتماعی به سطح تحقق حقیقت ارتقا می یابد. روش تحقیق در پژوهش حاضر، توصیفی - تحلیلی است و داده ها از طریق گردآوری منسجم منابع کتابخانه ای انجام شده است. نتیجه نظری این پژوهش، ارائه الگویی مفهومی برای تبیین پیوند درونی میان معرفت دینی و تمدن اسلامی، و فهم فرایند تکامل درونی نظام شناخت از جایگاه ولایت تا ساحت امامت است.
۸۲۰۰۵.

تقویت معرفت و محبت نسبت به اهل بیت  در راستای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش با تأکید بر اقدام پژوهی (مورد مطالعه: دبستان صدیقه گیوه چیان)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۴ تعداد دانلود : ۷۰
تحقیق حاضر با هدف تقویت حس علاقه، محبت و معرفت نسبت به اهل بیت در راستای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در دانش آموزان پایه دوم شامل 32 نفر، دبستان دخترانه صدیقه گیوه چیان1 واقع در ناحیه 1 در سال تحصیلی 1402 1401 انجام شده است. مدل پژوهش کیفی و رویکرد آن توصیفی تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات، مصاحبه، مطالعه و مشاهده عملکرد دانش آموزان در مورد میزان توجه و علاقه مندی به زندگی 14 معصوم(ع) بود که مورد پژوهش قرار گرفت. درواقع عدم دسترسی به کتاب هایی در زمینه اهل بیت(ع)، عدم مطالعه در مورد مسائل مذهبی، حضور کمرنگ در مراسم و مجلس های مذهبی و... باعث به وجود آمدن احساس فاصله دانش آموزان از زندگی بزرگواران شده بود و اجرای راه حل هایی همچون فعالیت هایی برای آراستگی ظاهری محیط کلاس و بالا بردن روحیه معنوی دانش آموزان در مدرسه، غنی سازی منابع مورد مطالعه از زندگی اهل بیت(ع) در کتابخانه کلاس و طرح مروجان محبت و معرفت اهل بیت(ع) در خانواده و جامعه، موجب علاقه و معرفت بیش از پیش نسبت به اهل بیت(ع) در قلب و ذهن دانش آموزان شد. علاوه بر آن، اجرای راه حل های مذکور، اهداف دیگری همچون حس همکاری، افزایش اعتماد به نفس و احترام متقابل نسبت به یکدیگر را نیز تقویت نمود.
۸۲۰۰۶.

روش شناسی تفسیر واژگان قرآنی در کتاب «الاشباه و النظائر» مقاتل بن سلیمان بلخی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۴۵
مسألهی وجوه و نظایر در قرآن کریم از دیرباز مورد توجه اندیشمندان علوم قرآنی بوده و هر عالمی براساس مبانی فکری و فراخور توانایی خویش، گام های مهمی را در تبیین مفهومی و مصداقی آن برداشته است. کهن ترین اثر موجود در این زمینه، کتاب «الاشباه و النظائر» تصنیف مقاتل بن سلیمان بلخی(م. 150ق) است. در این جستار تلاش شده تا با بازخوانی و واکاوی روش مقاتل بن سلیمان در کتاب «الاشباه و النظائر» به شیوهی استقرایی، تحلیل دقیقی از روش تفسیری واژگان قرآنی در قرن دوم هجری ارائه گردد تا زمینه را برای پژوهش هایی بعدی در معناشناسی واژگان قرآنی فراهم آورد. در پایان مقاله این نتیجه به دست آمد که؛ مقاتل برای پی بردن به وجوه گوناگون واژگان قرآنی، از دو شیوهی درون قرآنی و برون قرآنی بهره گرفته است. وی در شیوهی درون قرآنی از روشهایی چون تفسیر قرآن به قرآن، وحدت سیاق، شأن نزول آیات استفاده می نماید، لکن در شیوهی برون قرآنی از قواعد زبان شناختی مانند اشتراک لفظی، مجاز، استعاره، مفهوم مخالف بهره می برد. مسلم است که استفاده از شیوه درون قرآنی در این کتاب مانند استفاده از سیاق آیات، بر شیوه برون قرآنی غلبه دارد.
۸۲۰۰۷.

خوانش گفتمان ساختارشکنانه حضرت ابراهیم (ع) در قرآن کریم(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۵۲
تعمق معنا و وصول به مدلولات اثر ادبی از طریق دال ها و علائم روساخت موجود در متن، همواره از مهم ترین دغدغه ها و مسائل پیش روی ناقد در نقد ادبی بوده است . تحلیل گفتمان تلاش خود را به وسیله رویکردها و شاخه های گوناگون، در گره گشایی پیوند دوسویه زبان و جامعه بکار می گیرد و در پس متون و لایه های پنهان آن، به بررسی ایدئولوژی مؤلف می پردازد. از مشهورترین نظریه های حوزه گفتمان کاوی، رویکرد انتقادی نورمن فرکلاف است که می کوشد ضمن بیان ارتباط میان ملاک های درونی و برونی متن، قدرت حاکم بر جامعه ای را که متن در آن شکل گرفته است، با سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین موردبررسی قرار دهد. بر این اساس پژوهش حاضر درصدد است با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی داستان حضرت ابراهیم (ع) را بر پایه نظریه گفتمان انتقادی فرکلاف در سطوح سه گانه تحلیل و ارزیابی کند. برآیند پژوهش نشان می دهد که گفتمان ساختارشکنانه حضرت ابراهیم (ع) در آیات قرآنی، در راستای القای پیام تربیتی سازنده ای برای انسان ها بوده است. به عنوان مثال آنجا که حضرت صبر و استقامت خود را در برابر امتحانات الهی به تصویر می کشد و در راه هدایت مردم در معرض تهدید و آسیب قرار می گیرد، همگی نمونه هایی از پیام ارزنده یک واقعیت تربیتی است که برای عبرت و هوشیاری خوانشگران ارائه شده است.
۸۲۰۰۸.

مفهوم زینت و حکم فقهی ابداء آرایشهای نوپدید

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۸ تعداد دانلود : ۴۸
میل به زیبایی، میلی فطری است که در زنان از نمود بیشتری برخوردار است. اسلام با اختصاص دادن اظهار زینت زن در مقابل همسر و محارم، درصدد حفظ بنیان خانواده است. ازطرفی، با پیشرفت چشمگیر آرایش های نوپدید، برخی در پی اثبات این امر هستند که همان طور که وجه و کفین از حرمت ابداء استثنا شده، هر نوع آرایش در این دو عضو نیز استثنا است. در این مقاله با بررسی دقیق مفهوم شناسی «زینت» اثبات می شود که زینت گستره وسیعی دارد. همچنین با بررسی آیه 31 سوره نور مبنی بر استثنای زینت ظاهر و بررسی روایات مرتبط با آیه برداشت می شود که ملاک در زینت های استثناشده، زینت های معمول زنان در دست یا صورت آنها، همچون سرمه و انگشتر و یا زینت هایی با همین هیئت است و آیه دال بر استثنای بیشتر از این زینت ها نیست. علاوه بر اینکه باتوجه به معنای لغوی زینت، استعمال این لفظ در معنای بدن صحیح نیست. لکن باتوجه به آیه 31 سوره نور که زنان را از ابداء زینت نهی فرموده و باوجود روایاتی که زینت را در معنای بدن استعمال کرده اند می توان گفت شارع در حدود و ثغور تشخیص زینت نقش داشته و دایره زینت را فراتر برده است. لذا می توان بدن را زینتی بالقوه دانست که با استفاده از برخی آرایش ها و حتی عمل های جراحی، زیبایی های بدن بروز و ظهور می یابد. البته غالباً این گونه است و زیبایی نسبی برخی افراد، مانع از این برداشت نیست و لذا آیه، از ابداء زینت بالقوه بدن مقابل نامحرم نیز نهی نموده است.
۸۲۰۰۹.

برسازی الگوی همکاری و رقابت در روابط ایران و ترکیه (2011-2023)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۴ تعداد دانلود : ۷۲
روابط جمهوری اسلامی ایران و ترکیه از آغاز تاکنون در طیفی از همکاری تا رقابت نوسان داشته است. ادراک از ترکیه به عنوان کشوری نسبتاً سکولار متحد غرب و عضو ناتو آن را به بازیگری چالش برانگیز در ساختار فکری تصمیم سازان ایران تبدیل کرده است. دو کشور در ارتباط با نقش منطقه ای، نظم منطقه ای و رهبری منطقه ای انگاره های متفاوتی دارند. ادراک تهدیدآمیز تهران از کریدور زنگه زور و افزایش نفوذ اسرائیل در ترکیه و آذربایجان بدبینی ها در این خصوص را تشدید کرده است. در عین حال، روابط تاریخی بین دو کشور همسایه و همکاری ها در حوزه های اقتصادی عاملی محوری در پیشبرد سیاست همسایگی و دیپلماسی اقتصادی منطقه ای ایران محسوب می شود. تجربه همکاری در بحران قطر و همه پرسی اقلیم کردستان عراق در سال 2017 نیز نشان داد که تهران و آنکارا منافع مشترکی دست کم در برخی حوزه های موضوعی دارند. پرسش اصلی مقاله حاضر این است که چه عاملی زمینه ساز نوسان سینوسی در روابط ایران و ترکیه حد فاصل سال های 2011 تا 2023 شده است. یافته های پژوهش بر مبنای گزاره های سازه انگاری نشان می دهد در بعد ایجابی استقرار نظم منطقه ای مطلوب موارد متعددی از تضاد و واگرایی منافع ایران و ترکیه از جمله در بحران های سوریه و قره باغ قابل رؤیت است و درموارد تلاش برای جلوگیری از استقرار نظم منقه ای نامطلوب، دو طرف در قالب کنش منفی و سلبی به نوعی همکاری تاکتیکی رسیده اند. برخی از حوزه های اقتصادی تعاملات دوجانبه نیز به مثابه حوزه خاکستری روابط، وضعیتی بینابین داشته است. 
۸۲۰۱۰.

روش های توانمندسازی اخلاقی روانشناختی از منظر روانشناسی جامعه نگر و قرآن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۵۷
روانشناسی جامعه نگر به روابط افراد با اجتماعات مربوط می شود، این رشته با ادغام پژوهش و عمل، به دنبال درک و ارتقای کیفیت زندگی افراد، اجتماعات و جوامع است. این جستار موضوع روش های توانمندسازی اخلاقی روانشناختی را از منظر روانشناسی جامعه نگر و قرآن پی می گیرد. روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی در قلمرو آیات قرآن است و از پیشینه روانشناسی جامعه نگر برای ادبیات علمی بحث و قالب های جستجو استفاده شده است. یافته های این پژوهش در چهار محور عبارتند از:1. روش های معنوی: ایمان، اخلاص،توکل، رضایت باطنی،دعا ، نماز،ولایت و تقوی؛ 2.روش های آگاهی بخشی و معرفت بخش: علم، معرفت، یقین، تفکر، بصیرت ؛ 3.روش های اخلاقی: تزکیه، فضیلت، برّ ، عزم، همت،استقامت و عمل به طور کلی و حرّیت، عزت، شرف، شجاعت، صبر، حلم، صدق و فتوّت به طور خاص؛ 4.روش ها و راهکارهای اجتماعی: اخوت، الفت، خدمت، احسان، معاشرت، مواسات ، مسئولیت،دوستی و رفاقت. هدف اصلی این جستار استفاده از ادبیات علمی روانشناسی جامعه نگر برای توانمندسازی با توجه به رویکرد بومی و اسلامی است.
۸۲۰۱۱.

مبانی جامعه شناختی سبک زندگی قرآنی در حوزه تعاملات اجتماعی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۳ تعداد دانلود : ۵۰
با توجه به روند روبه رشد جهانی شدن و ترویج ارزش های جهانی که اغلب با ارزش ها و آموزه های دینی در تضاد است، جوامع اسلامی با چالش های بی سابقه ای مواجه شده اند. در این میان، سبک زندگی قرآنی که بر اساس مبانی دینی و ارزش های اخلاقی شکل گرفته است، به عنوان یک الگوی پایدار و مقاوم در برابر این چالش ها شناخته می شود که می تواند به شکل مؤثر در تعاملات اجتماعی مدرن حفظ شود و به بهبود کیفیت زندگی اجتماعی کمک کند. ازاین رو با توجه به تأثیر باورها و ارزش های حاکم بر فرد و جامعه، توجه به مبانی سبک زندگی حائز اهمیت است. اهمیت این بحث از آن روست که نحوه رفتار فرد در جامعه را جهت می بخشد. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، به استخراج قواعد ثابتی به عنوان مبانی می پردازد که بر رفتار و نوع عملکرد انسان در زندگی مؤثر است. بر این اساس، این پژوهش در صدد پاسخ گویی به این پرسش است: سبک زندگی در حوزه تعاملات اجتماعی بر چه مبانی جامعه شناختی استوار است؟ نتایج حاکی از آن است که مبانی جامعه شناختی آن دسته از عناصر و رهنمودهای دینی است که به صورت اصول مسلم و زیربنایی درآمده و بر رفتار و عملکرد فرد در جامعه تأثیر می گذارد. از این رهگذر می توان اعتقاد به زندگی مادی و معنوی توأمان، هدفمند بودن جامعه، تکامل اجتماعی و حرکت به سوی کمال، نیاز به رهبران هدایت و تبعیت از الگو، لزوم اخلاق مداری و ارزش مداری در رفتارهای اجتماعی، لزوم حاکمیت عقل در رفتارهای اجتماعی و ضرورت وجود مرزبندی میان حق و باطل در رفتارهای اجتماعی را از مهم ترین مبانی جامعه شناختی سبک زندگی قرآنی به شمار آو رد.
۸۲۰۱۲.

The Perspective of Zaqlūl al-Najjār on the Centrality of the Kaaba on Earth from the Qur’ānic Viewpoint(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۶ تعداد دانلود : ۶۲
Throughout history, numerous locations have been proposed as the center of the Earth, including cities such as Çorum in Turkey, Giza in Egypt, Tulsa in Oklahoma, Shiz in Iran, Jerusalem, and Mecca in Saudi Arabia. However, with the exception of Mecca, advocates for these sites have generally failed to provide compelling evidence for their centrality, often basing their claims on cultural or religious traditions rather than empirical data. Egyptian scholar Zaqlūl al-Najjār asserts that Mecca is the true center of the Earth, supporting his view with both religious and scientific arguments. This study employs a descriptive-analytical approach to outline al-Najjār’s perspective on the centrality of the Kaaba and explores the possible manifestations of this centrality. The discussion highlights the role of religious interpretation in addressing scientific debates and substantiates the claim that the Kaaba in Mecca can be regarded as the center of the Earth. Key arguments include the global call to Islam originating from Mecca, Qur’ānic verses that reference the expansion of the Earth from Mecca-such as concepts like " Ṭaḥwul al-ʿArḍ ," " Dahwul al-ʿArḍ ," and " Mad al-ʿArḍ " and the alignment of these concepts with scientific evidence and the semantics of terms such as " al-Bayt al-‘Atīq " and " Umm al-Qura .".
۸۲۰۱۳.

الأسس الفقهية لحقوق البيئة

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۶۳
حقوق البیئه -بمعناها المتداول الیوم- هی نتاج الأزمات البیئیه التی تلت الحرب العالمیه الثانیه، وکذلک التیارات النقدیه للحداثه. إنها ردود قانونیه تسعى فی سیاق ردود الفعل العلمیه والاجتماعیه والسیاسیه، إلى حل النزاعات الجاده بین الحیاه الحدیثه والبیئه، والتی لم تکن فی البدایه مستنده إلى الأدبیات الدینیه للأدیان الکبرى فی العالم، وقد یبدو لهذا السبب استخدام تعبیر مثل (حقوق البیئه الإسلامیه) غریبًا. لکن المسأله من منظور الإسلام -الذی لا یتجاهل أی مجال من مجالات الحیاه الإنسانیه- تأخذ شکلًا آخر. من جهه أخرى، سعى الإسلام منذ البدایه إلى تنظیم علاقه متوازنه ومتکامله بین الإنسان وبیئته المحیطه به.  المقاله الحالیه هی محاوله بسیطه لاستخراج إنجازات الفقه الشیعی فی مجال حمایه البیئه. وفی الوقت نفسه، یدرک الکاتب ویعترف بأن دراسه الفقه الشیعی والبیئه دون النظر فی الاقتصاد والسیاسه، ومن ثم الفلسفه الإسلامیه، ستکون ناقصه وغیر مکتمله، لکنه یرى أن المجال الحالی غیر کافٍ لتحقیق هذا الهدف. فی هذه المقاله، تطرقنا إلى ثلاثه أقسام: قواعد الفقه، والمؤسسات الفقهیه، والأحکام الفقهیه فی علاقتها وآثارها على البیئه، وترکنا الدراسات القانونیه لمجال آخر.
۸۲۰۱۴.

ارزیابی دیدگاه ریچارد فرنک درباره منزلت هستی شناختی احوال و پیامدهای آن در نظریه ابوهاشم جبائی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۵۵
ریچارد فرنک با استناد به پاره ای از شواهدِ متنی، معتقد است در هستی شناسیِ ابوهاشم جبائی (م. 321ق)، منزلتِ هستی شناختیِ احوال با ذوات (جواهر و اعراض)، متفاوت است. هستیِ ذوات با اصطلاح «حدوث» تبیین می شود؛ به این ترتیب، جواهر و اعراض، یا «مُحدَث» و موجودند، یا «یصحّ الحدوث» و معدوم هستند. امّا هستیِ احوال با اصطلاح «تجدّد» تبیین می شود. براین اساس، احوال یا متجدّدند یا غیرمتجدّد. فرنک معتقد است، پیروان ابوهاشم، تجدّد را اصطلاح کلّی تری از حدوث می دانند. ازاین رو، هر متجدّدی الزاماً موجودِ حادث نیست و هر غیرِمتجدّدی نیز معدومِ یصحّ الحدوث نیست. پس احوال نه موجودند و نه معدوم. پژوهشِ حاضر نشان می دهد که استدلال فرنک بر پایه سه شاهدِ متنی استوار است که هیچ یک نمی تواند شاهدی بر درستی دیدگاه فرنک باشد. یکی از این شواهد مربوط است به اصطلاحِ احوال در اندیشه ابوالحسین بصری (م. 436ق) که با احوالِ ابوهاشم متفاوت است. در دو شاهدِ دیگر نیز، کاربرد اصطلاح تجدّد در کنار احوال، با هدف تبیینِ هستیِ احوال نبوده است. بعلاوه، براساس دیدگاه فرنک لازم است بپذیریم که ابوهاشم، معدومِ یصحّ الحدوث را در دامنه متجدّد هایی قرار می دهد که محدَث نیستند، امّا در عبارات پیروانِ او هیچ حال یا صفتِ متجدّدی برای معدوم اثبات نمی شود.
۸۲۰۱۵.

Farabi’s Political Philosophy: Reconciling Platonic Ideals with Realist Perspectives on Justice and Interstate Relations

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷ تعداد دانلود : ۶۷
This study examines Farabi's perspective on international relations, focusing on the concept of the Virtuous City (al-Madīna al-Fāḍila) and the Non-Virtuous Cities. The research method is based on textual and comparative analysis of Farabi's works, particularly The Principles of the Views of the People of the Virtuous City (Ārā' Ahl al-Madīna al-Fāḍila), Civil Policy (al-Siyāsa al-Madanīya), and Selected Aphorisms (Fuṣūl Muntaza‘a). This analysis emphasizes a comparison with the views of Plato in the Republic and Laws, and Thucydides' Melian Dialogue in the History of the Peloponnesian War. Influenced by Plato, Farabi defines the Virtuous City as a just society guided toward happiness (sa'āda) by a chief-philosopher. He categorizes the Non-Virtuous Cities into three types: Ignorant (Jāhila), Immoral (Fāsiqa), or Erring/Straying (Ḍālla), with the Vicious City (al-Madīna al-Taghallubīya) serving as their core, dominated by the motive of superiority/dominance (taghallub). The study indicates that the beliefs of the inhabitants of the Ignorant Cities, particularly regarding justice and dominance, reflect Thucydides' views (as articulated by the Athenians in the Melian Dialogue, that "the strong do what they can and the weak suffer what they must"). Farabi considers just war to involve defense, securing legitimate rights, or guiding others toward the good (khayr), while unjust war arises solely from dominance and a lust for superiority (taghallub). This study argues that, for Farabi, the survival of the Virtuous City amidst dominant cities necessitates a strong defense, and the expansion of the Virtuous City into a Virtuous Nation (al-Umma al-Fāḍila) and a Virtuous World (al-Ma‘mūra al-Fāḍila) is a prerequisite for eliminating war and achieving true happiness.
۸۲۰۱۶.

حقِ بر نام کودک در حقوق ایران و امریکا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۶۶
در نظام فقهی حقوقیِ خانواده، حق نام گذاری کودکان به والدین کودک اعطا شده و کودک نیز حقوق متعددی بر نام خود دارد.«نام» یک پدیده چند وجهیِ فرهنگی، تاریخی، سیاسی، روان شناسی، جامعه شناسی و حقوقی است  و گاهی در مقولاتی نظیر نام تجاری، آثار اقتصادی نیز دارد که در طول زمان متحول شده است. با عنایت به فلسفه حقوق که نظم بخشی به پدیده هاست، هر نوع قاعده گذاری درخصوص نام ها، وجوه فوق را تحت تأثیر قرار می دهد. به رغم اهمیت آثار فوق، تاکنون مطالعات جامعی دراین خصوص صورت نگرفته است که ضرورت پژوهش حاضر را مضاعف می کند. سؤال اصلی آن است که دامنه «حقوقِ بر نام» کودک تا کجاست و چگونه حقوق فوق، استیفاء و تضمین می شود؟ نگارنده ضمن استفاده از روش هرمنوتیک به این باور رسیده است که دامنه حقوقِ بر نامِ کودکان گسترده است و حق انتخاب نام، حق داشتن نام مناسب، حق داشتن نام مشابه، حق ثبت نام، حق تغییر نام و حق تبلیغ نام، بخشی از مصادیق آن است. به نظر می رسد اولیای کودک و کودکِ ممیز، حق استیفای حقوق فوق را دارند؛ لیکن رویه قضایی دراین خصوص منسجم نیست و نظام قانونی نیز، ناقص و مجمل است و نیاز به اصلاح دارد. پیشنهاد می شود قانونگذار در قوانین ثبت احوال یا مدنی یا حمایت خانواده، به طور صریح حقوق مزبور را به رسمیت بشناسد و مقام صالح برای استیفاء و دیگرتشریفات آن را مشخص کند و در قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، مصادیق مجرمانه آن را تبیین کند. نگارنده  دو ماده پیشنهادی  را جهت  تصویب مطرح کرده است.
۸۲۰۱۷.

عناصر شماری مفهوم «اُمت واحد» در تشکیل حکومت جهانی در اندیشه سیاسی اسلام(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۳۵
حکومت واحد جهانی از جمله اهداف والا شریعت و مقصود أعلی از تشریع احکام اسلامی است. «حکومت» به عنوان مهمترین نهاد سیاسی بشر دارای 2 پایه کلی است که اولی بیانگر شکل و صورت آن و دومی نشانگر حقیقت و محتوای آن است و هر یک از این 2 رکن از مولفه هایی تشکیل شده است. در بحث شکل و صورت حکومت، عالمان و اندیشمندان فقه و سیاست، مولفه هایی را جهت تشکیل نهاد حکومت بر شمرده اند، از جمله این مولفه ها، مولفه «اُمّت واحد» است. پرسش این است که چه عناصری باید در میان مسلمانان و جامعه اسلامی محقق شود تا مفهوم « اُمت واحد» به معنای واقعی آن محقق شود؟ در این پژوهش که با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ایی و نرم افزار های مرتبط، به تبیین عناصر لازم و موثر در راستای تحقق مفهوم مزبور به عنوان یکی از مولفه های لازم برای تشکیل حکومت جهانی اسلام پرداخته است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که در ادله استنباط احکام شرعی (آیات و روایات) و قواعد فقه مرتبط با مباحث حکومت اسلامی از جمله قاعده «تعاون بر امور نیک» و قاعده «حفظ نظام» و...، 3 ویژگی اصلی را برای تحقق مفهوم «اُمّت واحد» می توان بر شمرد به گونه ای که هر 3 عنصر با هم باید در میان افراد یک جامعه مسلمان وجود داشته باشد تا آن جامعه را تبدیل به «اُمت واحد» کند. این 3 عنصر عبارتند از: رعایت اعتدال و میانه روی، روحیه خدمت رسانی و ایثار، عدم اختلاف در أمر دین و تبعیت از حاکم اسلامی.  
۸۲۰۱۸.

بررسی قاعده تعظیم شعائر الهی نسبت به حضور و فعالیت اقلیت های دینی و مذهبی در ج.ا.ایران(مقاله ترویجی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷ تعداد دانلود : ۳۶
جمهوری اسلامی ایران، در تعاملات خود در عرصه سیاست داخلی نسبت به اقلیت های دینی (کلیمیان، مسیحیان و زرتشتیان)، نیازمند چارچوب و برنامه ای جامع و کامل بوده تا بتواند در عین حفظ شخصیت حقوقی اقلیت ها، با حفظ وحدت و منافع ملی، از ظرفیت وجودی آنها در راستای آرمان و اهداف انقلابی خود بهره مند شود. از سوی دیگر حضور اقلیت های دینی در بافت جامعه ایرانی، دارای سابقه ای چند هزار ساله بوده و تفکیک آنها از جامعه مسلمین غیر ممکن است. ازاین رو پس از انقلاب اسلامی، ضمن مشروعیت و قانونی شدن حضور و فعالیت های آنان، در جهت بهره مندی از ظرفیت آنها، سیاست های رفتاری مشخص و معین اتخاذ شده است. پژوهش حاضر در صدد است با بررسی منابع، مستندات و مصادیق قاعده تعظیم شعائر الهی و توجه به مواد قانونی پیرامون اختیارات و فعالیت های آنها، نسبت بین قاعده تعظیم شعائر و حضور و فعالیت اقلیت ها را مورد پژوهش قرار دهد. حضور و حمایت اقلیت ها در موضوعات مهم سیاسی از جمله تجلیل و تکریم رهبران جبهه مقاومت، محکومیت اغتشاشات و حوادث تروریستی (شاهچراغ، کرمان، سیستان و بلوچستان)، حضور و تشویق جهت شرکت در راهپیمایی های دینی و ملی (روز قدس، 22 بهمن) نمونه های همزیستی مسالمت آمیز اقلیت ها با جامعه مسلمین بوده و انقلاب اسلامی توانسته است از ظرفیت اقلیت ها در راستای تعظیم شعائر الهی و تحقق اهداف و آرمان های خود به نحو شایسته بهره مند شود. در این پژوهش با رویکرد توصیفی - تحلیلی، با نوع تحقیق تطبیقی و روش تحلیل نظریه مبنا برای تحلیل داده ها استفاده شده است.
۸۲۰۱۹.

میزان در اعتبارسنجی احادیث غیر امامیّه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۵۶
سخن از چگونگی ارزیابی و اعتبارسنجی احادیث غیر امامیّه، یعنی دیگر فِرَق اسلامی است. حدیث، خواه شیعی باشد یا جز آن، اگر واجد ملاک های واقعی اعتبار باشد، معتبر شمرده می-شود. بنابراین اگر همه راویان موجود در سلسله سند حدیثی در نگاه ما یا در نگاه رجالیانی که ما به وثاقت خود آنها و به مبانی جرح و تعدیل آنان اذعان داریم ، دارای توثیق باشند، حدیث، صحیح یا موثَّق شمرده می شود؛ یا اگر در راویان آن، ممدوحِ فاقد توثیق هم باشد، حدیث، حَسَن است. همچنین اگر در راویان، فرد فاقد ممدوحیت و توثیقِ مقبول باشد، حدیث، ضعیف است. بر این اساس به دلیل عدم تأمین شروط مورد اشاره، صحّت و اعتبار سندیِ بیشتر منابع و روایات آنان، قابل تأیید نیست. البته در منابع امامیّه احادیث بسیاری از راویان غیر شیعه داریم که این شروط در آنها تأمین شده و موثّق و معتبر شمرده می شوند. از سوی دیگر، ممکن است با سندپژوهی، اعتبار حدیثی اثبات نشود، ولی از راه تبیّن، احراز اعتبار شود که شرحش در آخر مقاله به اختصار می آید.
۸۲۰۲۰.

جهان بینی عرفانی دو شاعر بلوچ (مولانا محمد عمر سربازی و میرگل محمد خان زیب مگسی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۶ تعداد دانلود : ۶۷
میر گل محمدخان زیب مگسی و مولانا محمدعمر سربازی از شاعران بلوچ اهل سنت هستند که هر دو به سرودن اشعار عرفانی اهتمام داشته اند. در این پژوهش با هدف مقایسه دیدگاه های عرفانی شاعران به بررسی و مقایسه تطبیقی کاربرد مضامین عرفانی در دیوان دو شاعر پرداخته و اصطلاحات عرفانی حال و مقام و اعتقادات متصوفه و همچنین مضامین قلندری و رمزی به کاررفته در اشعار این دو شاعر بلوچ بررسی شده است. نتایج نشان می دهد در مقایسه این دو شاعر، زیب مگسی اصطلاحات عرفانی و قلندری را تقریباً به یک میزان استفاده کرده است، اما مولانا محمدعمر سربازی بسامد بیشتری را در کاربرد اصطلاحات مربوط به سلوک دارد و هر دو شاعر مضامین رمزی مربوط به زیبایی شناسی ظاهری را کمتر استفاده کرده اند. تفاوت اشعار این دو شاعر ازنظر کاربرد اصطلاحات در این است که زیب مگسی جنبه های کارکردی اصطلاحات را در نظر داشته و به توضیح آن ها پرداخته و نظر خود را بیان کرده است، اما مولانا محمدعمر سربازی بیشتر به جنبه توصیفی توجه داشته و از این اصطلاحات برای مدح استفاده کرده و دیدگاه خود را ارائه نداده است.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان