جهان بینی عرفانی دو شاعر بلوچ (مولانا محمد عمر سربازی و میرگل محمد خان زیب مگسی)(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
مطالعات عرفانی بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴۱
411 - 432
حوزههای تخصصی:
میر گل محمدخان زیب مگسی و مولانا محمدعمر سربازی از شاعران بلوچ اهل سنت هستند که هر دو به سرودن اشعار عرفانی اهتمام داشته اند. در این پژوهش با هدف مقایسه دیدگاه های عرفانی شاعران به بررسی و مقایسه تطبیقی کاربرد مضامین عرفانی در دیوان دو شاعر پرداخته و اصطلاحات عرفانی حال و مقام و اعتقادات متصوفه و همچنین مضامین قلندری و رمزی به کاررفته در اشعار این دو شاعر بلوچ بررسی شده است. نتایج نشان می دهد در مقایسه این دو شاعر، زیب مگسی اصطلاحات عرفانی و قلندری را تقریباً به یک میزان استفاده کرده است، اما مولانا محمدعمر سربازی بسامد بیشتری را در کاربرد اصطلاحات مربوط به سلوک دارد و هر دو شاعر مضامین رمزی مربوط به زیبایی شناسی ظاهری را کمتر استفاده کرده اند. تفاوت اشعار این دو شاعر ازنظر کاربرد اصطلاحات در این است که زیب مگسی جنبه های کارکردی اصطلاحات را در نظر داشته و به توضیح آن ها پرداخته و نظر خود را بیان کرده است، اما مولانا محمدعمر سربازی بیشتر به جنبه توصیفی توجه داشته و از این اصطلاحات برای مدح استفاده کرده و دیدگاه خود را ارائه نداده است.