درخت حوزه‌های تخصصی

این پژوهش به بررسی تکوین علوم انسانی در عصر دیجیتال پرداخته و امکان ها و بدیل های آن را با تمرکز بر سه رویکرد کلیدی شامل علوم اجتماعی محاسباتی، مطالعات انسانی دیجیتال و علوم اجتماعی شناختی تحلیل می کند. هر یک از این رویکردها تلاش کرده اند تا با بهره گیری از ابزارهای فناورانه، روش شناختی و معرفتی، به تحلیل مسائل اجتماعی و انسانی بپردازند، اما در عین حال، هر یک از آن ها در نسبت با دوگانه های نظری همچون طبیعت گرایی و غیرطبیعت گرایی، و آزادی و رهایی بخشی، مسیرهای متفاوتی را دنبال کرده اند. این پژوهش با بهره گیری از روش بنیادین رویکرد میان رشته ای، روند شکل گیری این سه حوزه را بررسی کرده و نسبت هر یک را با دو دوگانه محوری علوم اجتماعی در این مقاله یعنی طبیعت گرایی و ناطبیعت گرایی و دوکگاه آزادی و رهایی بخشی سنجیده است. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که آینده علوم انسانی و اجتماعی دیجیتال، نیازمند توسعه روش های پژوهشی میان رشته ای است که بتوانند تحلیل های داده محور را با رهیافت های تفسیری و انتقادی ترکیب کنند. در نتیجه، این پژوهش بر اهمیت بازاندیشی در مبانی نظری این علوم و بررسی انتقادی نقش فناوری در شکل دهی به ساختارهای دانشی تأکید دارد..

انسان از طریق ارتباط با قدرت نامحدود الهی، نیاز های خود را درخواست و برطرف می سازد و دعا، مهم ترین وسیله برقراری این ارتباط است. از این رو، دعا در طول تاریخ و در ادیان گوناگون مورد توجه قرار داشته است. مقاله حاضر با هدف بررسی تطبیقی مضامین دعا از منظر قرآن و انجیل، به تبیین وجوه اشتراک و افتراق آن ها می پردازد تا گامی در جهت آشنایی بیشتر انسان ها با این رحمت الهی بردارد. این پژوهش از نظر هدف، نظری و از نظر روش، مقایسه ای است و در آن با مراجعه به قرآن و کتاب انجیل و با بهره گیری از منابع تفسیری، به بررسی موضوع پرداخت؛ و در پی پاسخ به این پرسش است که : چه شباهت ها و تفاوت هایی در مضامین دعا از منظر قرآن و انجیل وجود دارد؟ روش تحقیق در این مقاله، کتابخانه ای است. مهم ترین یافته های پژوهش در زمینه وجوه شباهت عبارتند از: شباهت در موضوع مضامین دعا، اهمیت و ضرورت دعا، فرازمانی و فرامکانی بودن آن، و نهایتاً شباهت در عوامل مؤثر در استجابت دعا و شرایط آن. در خصوص تفاوت ها، می توان به افتراق در اهمیت توحید در مضامین دعا و نیز تفاوت در الفاظ و عبارات دعا اشاره نمود.

از جمله مسائلی که فقیهان در مباحث بیع/معاملات مطرح می کنند معنای حق و اقسام آن و نیز تفاوت حق با حکم و ملک است. در این باره نک نگاری هایی نیز تدوین شده است؛ از جمله: رساله «فی الفرق بین الحق و الحکم» اثر مرحوم آیت الله سید محمدتقی بحرالعلوم(متوفای1326ق)، رساله «فی تحقیق الحق و الحکم» اثر مرحوم آیت الله شیخ محمدحسین اصفهانی (متوفای1361ق) و رساله «فی الحق و الملک» اثر مرحوم آیت الله سید محمدجعفر مروج جزایری (متوفای1419). فقیه و اصولی برجسته مرحوم آیت الله العظمی سید محمدهادی میلانی (1313-1395ق) از مراجع برجسته و فقیهان پارسا و عالمان ربانی معاصر است که در کتاب البیع زوایایی از بحث حقوق را بررسی کرده است. در این یادداشت فقهی به بررسی حق و اقسام و احکام آن از دیدگاه ایشان می پردازیم. امید است که این نوشتار برای اهل دانش سودمند باشد.

قرآن، کتاب جهان شمول برای هدایت همه بشر است که در فرآیند نزول محتوای خود روش را نیز به مخاطب ارائه نموده تا با فرهنگ سازی، ابعاد تربیتی و غیره آن به خوبی محقق گردد. یکی از مهم ترین مسائل قرآن آیات الاحکام زنان است که به صورت غیرمستقیم در سور مکی و به صورت مستقیم و غیرمستقیم در سور مدنی مورداشاره قرارگرفته اند. این پژوهش درصدد پاسخگویی به این سؤال است که روش قرآن کریم در فرهنگ سازی آیات الاحکام زنان در چه حیطه هایی قابل تحلیل است. بررسی توصیفی و تحلیل داده ها بر اساس روش سیر تنزیلی این آیات نشان می دهد قرآن کریم آیات الاحکام زنان را به صورت مستقیم در سور مدنی با سه حیطه: آیات اختصاصی، آیات مشترک و آیات تعاملی با مردان ارائه نموده است. تمرکز نزول آیات الاحکام زنان بر آیات تعاملی زنان با مردان و به دنبال فرهنگ سازی در ابعادی چون: ایجاد، حفظ و ارتقاء شخصیت و کرامت انسانی زنان، بطلان عقاید خرافی و جاهلی از ساده ترین تا سخت ترین آن ها در عصر نزول بوده است.

واقعه معراج به عنوان یکی از موجزترین رخدادهای تاریخ اسلام در نص صریح قرآن، در طی اعصار و قرون مختلف، مورد توجه ویژه صاحب نظران و هنرمندان بوده است. یکی از نگاره های قابل توجه این رخداد شگرف، متعلق به سلطان محمد، نقاش بنام عهد صفوی است. چهارچوب نظری این مقاله توصیفی تحلیلی، بر اساس نظریه تصویرپردازی هنری سید قطب نظریه پرداز قرآنی معاصر تنظیم شده و با بهره گیری از اطلاعات کتابخانه ای (اسنادی)، پس از توصیف مؤلفه های نظریه وی و تأویل آن بر آیات بیانگر معراج در قرآن، از طریق تحلیل یافته ها سعی در تطبیق آن ها با ویژگی های هنر نگارگری در عهد صفوی با تکیه بر نگاره معراج سلطان محمد نموده است. نتیجه اینکه در عهد صفوی مضامین قرآنی در هنر نگارگری ایران به درجه ای از کمال رسیده که با شاخص های هنری تصویرپردازی آیات وحی قابل انطباق است و نحوه تصویرپردازی، عامل اصلی تشابه و ابزار برجسته و قاعده بنیادین در بیان مؤلفه های عینی و ذهنی این دو است.

کنکاش علمی درباره جعفربن ابی طالب از جمله مباحث نادر در میان آثار شرق شناسان می باشد زیرا این شخصیت تاریخی عمدتا به صورت مستقل هدف تحقیق و بررسی آنان نبوده است لکن مطالب مرتبط در عین اختصار، حاوی دیدگاه های متنوع و جالب توجهی است. این تحقیقِ توصیفی-تحلیلی همراه با مطالعات کتابخانه ای به دنبال پاسخ به این سوال است که نظریات این محور تاکنون چه بوده و صاحبان این آراء چه کسانی هستند و سپس نیز عوامل و اسباب موثر در بروز آن نقطه نظرها را برمی رسد. ضرورت این بررسی از آن روست که چرا و چگونه این شخصیت ممتاز صدر اسلام با وجود تمام خدماتی که به اسلام ارائه نمود، خواسته یا ناخواسته مورد بی مهری اسلام شناسان غربی قرار می گیرد و موجب شناخت نادرست از او در جوامع غربی فراهم می گردد. یافته ها حاکی از آن است که شناخت ناکافی و بعضا نادرست از مطالب مندرج در مآخذ تاریخی و حدیثی، اخذ رویکرد صرفا علمی عاری از مباحث عقیدتی درون دینی و بهره گیری از گزارش های تردیدانگیز تاریخی نقش بالایی در پیدایش این فضای ناشایسته پیرامون این موضوع در آکادمی های اسلام پژوهی غربی ایفا نموده است.

رهبر معظم انقلاب اسلامی، امام خامنه ای، در تولد چهل سالگی انقلاب شکوهمند اسلامی، نقشه راه ساخت تمدن نوین اسلامی را تحت عنوان بیانیه گام دوم انقلاب در هفت مؤلفه بیان فرمودند که سبک زندگی اسلامی، یکی از مهم ترین مؤلفه های آن به شمار می رود. باتوجه به اینکه زنان با نقش تربیت محور خود، سازنده اولیه این سبک خواهند بود، شناخت چهارچوب سبک زندگی آنان بر اساس فقه پویای شیعی، به عنوان مبنای قانون اساسی، از اهمیت بسزایی برخوردار است. ازاین رو نوشته حاضر با استفاده از منابع مرتبط، به روش توصیفی-تحلیلی در پی یافتن این چهارچوب است. در ایدئولوژی فقهی، زنان نیز چه در حوزه فردی و چه در حوزه خانواده و اجتماع باید همواره خداوند را ناظر اعمال خود ببینند و در بینش و منش خود تقوا را لحاظ کنند. همچنین با انجام وظایف خود از یک سو در خانواده، محیطی توام با آرامش ایجاد نمایند، زمینه کمال خود و سایر اعضا را فراهم کنند و از سوی دیگر با حضور فعال و عفیف گونه خود، دامنه این عفت را به اجتماع بکشانند و محیطی سالم برای بروز استعدادها و توانایی های خود و دیگران بسازند.

تعامل و نحوه تأثیر و تأثر دو مفهوم اقتصاد و فرهنگ بر یکدیگر کلاف سردرگمی است که موجب ایجاد تداخل مفهومی شده و رویکرد مقاله حاضر، دستیابی به یک تعادل مبنایی و تعامل صحیح نظام فرهنگی و نظام اقتصادی، با بهره مندی از قرآن کریم است. علوم ادراکی و شناختی، نوع تلقی جامعه را نسبت موضوعات، متفاوت می کند؛ چراکه مهم ترین عامل خطای دید و خطای محاسبه در این نسبت، وزن دهی ناصحیح به هر کدام از مفاهیم مذکور و رابطه سازی نامتوازن بین آن هاست. روش تحقیق استفاده شده روش تحلیل محتوای کیفی است که در آن ظرفیت شناسی منظومه فرهنگی و اقتصادی در حیات انسانی و جریانات اجتماعی مطالعه شده است؛ بدین معنا که اختلالات و شفافیت در علوم ادراکی و شناختی با اقتباس از سوره نور و ذیل مفاهیم اختلال لُجَجی و اختلال سرابی، و روابط و تعاملات اقتصادی و فرهنگی از سوره زخرف، با تأکید بر منابع و امکانات بسترساز نظیر قوم و قریه و البته آباء و بنات، اخذ شده است. یافته های تحقیق، مدلی از ارتباط صحیح اقتصاد و فرهنگ را مطرح می کند که طی آن اختلال ادراکی، اعم از اختلال سرابی و اختلال لُجَجی، موجب ایجاد عدم توازن در جهت و رابطه بین متغیرهای اقتصاد و فرهنگ می شود و این نامعادله ادراکی، زمینه تصمیم سازی ناصحیح را فراهم می کند. ازهمین رو ثقل آبی و ثقل نوری، به عنوان دو مفهوم پایه در زمینه ایجاد شفافیت شناختی، جهت بازتنظیم رابطه صحیح فرهنگ و اقتصاد به کار گرفته شده است.

این پژوهش دیدگاه قرآن کریم پیرامون مفهوم کرامت ذاتی انسان، مؤلفه ها و لوازم آن را تبیین می کند و سپس به مقایسه و ارزیابی آن با مکتب اومانیسم می پردازد. این مقاله رویکردی تطبیقی داشته و به شیوه مطالعه کتابخانه ای و روش توصیفی-تحلیلی اقدام کرده است. یافته های پژوهش نشان می دهد مؤلفه های کرامت ذاتی انسان در قرآن کریم، شامل برخورداری انسان از عقل و روح، اختیار و اراده انسان، حمل امانت و برخورداری از فطرت است. آیات، لازمه چنین کرامتی را برخورداری از خلافت، استعداد تعلم اسماء، شایستگی مسجود ملائکه بودن، تسخیر جهان هستی، برخورداری از حق حیات، برخورداری از حق آزادی، برخورداری از امتیازات اجتماعی عادلانه، وجوب حفظ آبرو و حرمت اهانت به انسان ها می شمارد. اگرچه قرآن کریم و اومانیست ها در اصل وجود کرامت ذاتی برای انسان اتفاق نظر دارند، تحدید گستره کرامت ذاتی و آزادی انسان، محور نبودن مطلق انسان، اصالت جنبه روحی در کرامت، ناتوانی عقل برای شناخت مسیر سعادت انسان، نبود تبعیض بین انسان ها و تشریح لذات و شئون فراحیوانی برای انسان، از جمله آموزه های قرآن کریم در باب کرامت ذاتی است که محل اختلاف نظر جدی با اومانیست ها است.

دعبل الخزاعي ومدارسُ آياته من حيث الإحالات المتراصّه الداخليه والمرجعيات الثقافيه الخارجيه والرموز الإيحائيه المتوارده لايمکن أن يُتطرَّق إليها من دون النظر إلی اللمسات البيانيه التي تحتويها من منظور المکوِّنات الصرفيّه واللوحات التشکيليه الموسيقيّه، والتي يطالعها المتلقي في غضون هذه القصيده توًّا. فالخزاعي ذو فنٍّ وافتنانٍ في تطويع هاتين الميزتين الدلاليّتين في شعره عموما -وفي تائيّته في مرثاه أهل البيت (ع) علی وجه الخصوص- من حيث إنّه ينظر إليهما کمادّتين مَرِنَتين لتبيين الانطباعات المفاهيميّه عند متلقّيه، ويتمسّك بهما کمحوّلات لغويّه ذات مغزی دلاليه مميّزه في بلوره الأهداف الثوريه التي يرنو إليها في قوالب نظمه، إذ نری قصيده رسمًا بيانيًّا هادفا في قالبِ مشوارٍ رثائيّ مستوسق ينبني علی أساس المعطيات الدلاليّه ذات الإيحاء، فيحيله علی اصطفاء أدقّ الموازين الصرفيّه والصوتيّه ليجعل کلمته ذات إفادهٍ واستهداف في خلق المشاهد الولائيّه المتراکبه التي يحاول تصويرها للمخاطب. ففي هذه الدراسه ووفق المنهج الوصفي-التحليلي سنحاول إبراز بعض الملامح التکوينيّه لهذا النهج الآليّاتي الذي يتجسّ د في إطار التوظيفات الصرفيه والموسيقيّه والتي تتواکب مع منويّات الشاعر المعرفيّه، سعيًا منه إلی خرق العادات الرثائيّه المتحفظه وأعرافها المتراجعه. والنتائج تُظهر أن للشاعر نظرات متعمقه ومستوعبه في توظيف مؤشّرات الصوت والتصريف لتجسيد المعنی والنصّ علی مفاهيمه المبدئيّه، وأنّ عنده مبتکرات موسيقيّه ملحوظه في الإحاله إلی المخزون الثقافي الذي تُنتجها آليّهُ الرثاء عنده، ولديه إراده مکينه في خلق التواردات الذهنيّه الاستلزاميّه التي يقتضيها النصّ الرثائيّ وفق الأدوات التوليديّه-التحويليّه التي تتّسم بها بنيته الشعريه في حقل الأصوات والصرفيّات.

در قرون اخیر مستشرقین آلمانی سهم بسزایی در معرفی فرهنگ اسلامی به غرب داشته اند. در این بین لسینگ، نویسنده شهیر آلمانی، نقش مهمی در درک غرب نشینان از عقلانیت حاکم بر تمدن اسلامی داشته و تلاش کرده از طریق خلق آثار ادبی، تصویری مثبت از اسلام ارائه نماید. در این مقاله، هشت مورد از آثار قلمی این نویسنده مورد توجه قرار گرفته و به مدد روش توصیفی تحلیلی و با شیوه تحلیل محتوا به بررسی و تحلیل اسلام شناسی لسینگ پرداخته شده است. نتایج این بررسی نشان می دهد لسینگ اسلام را به عنوان یک دین وحیانی و عقلانی به رسمیت می شناسد. وی با تکیه بر دیدگاه الهیاتی خود، نگاهی انتقادی به ساز وکارهای ضد اسلامی در اروپای قرن هجده داشته و سرسختانه در مقابل پارادایم های منفی زمان خود علیه اسلام ایستادگی نموده است. لسینگ در آثار خود تلاش دارد دریچه ای برای گفتگوی قابل اعتماد و ثمربخش میان ادیان و فرهنگ های مختلف باز نماید تا نمایندگان واقعی مسیحیان، یهودیان و مسلمانان گردهم آمده و در مورد صلح جهانی بحث کنند. وی معتقد است این امر زمانی تحقق می یابد که یهودیان، مسیحیان و مسلمانان با یکدیگر نه به عنوان مخالف، بلکه به عنوان همراهانی صادق تحت حمایت الهی، تعامل نمایند.

مسأله آموزش تربیت دینی ، از دیرباز مورد توجه متولیان تعلیم و تربیت بوده است. هدف اساسی پژوهش ، بررسی چالش ها و راهکارهای به سازی و تقویت آموزش تربیت دینی در عرصه پسا کرونا با تأکید بر نقش خانواده است. اهمیت پژوهش، آن است که بررسی چالش ها در تربیت فرزندان منجر به آگاهی خانواده ها از تربیت صحیح می شود و با به کارگیری راهکارها می توان در مسیر تربیت فرزندان شایسته برای ساختن جامعه توحیدی و استناد به مراتبی از حیات طیبه گام برداشت. این پژوهش به روش کتاب خانه ای با ابزار فیش و شیوه توصیفی- تحلیلی به سامان است. طبق یافته های پژوهش ، خانواده در امر تربیت دینی در پسا کرونا، با چالش هایی از قبیل تعطیلی مراسمات دینی و اماکن مقدس، افزایش شکاف ارتباطی در روابط خانوادگی، تخریب شعائر دینی و مذهبی و کمرنگ شدن هنجارهای دینی مواجه است. همچنین در این پژوهش، راهکارهایی جهت به سازی آموزش تربیت دینی در عرصه پساکرونا بیان شده است: برقراری ارتباط سازنده با فرزندان، آگاهی از نقش رسانه ، استفاده از سیره تربیتی شهدا، فرهنگ سازی در جهت استفاده از فضای مجازی، کنترل و راهنمایی فرزندان در فضای مجازی، تقویت عقاید و باور های دینی، نظارت بر حسن دوستی ها و روابط فرزندان، ارتباط صحیح خانواده با مدرسه، فراگیری سواد رسانه ای برای آموزش تربیت دینی، نظارت و کنترل ارتباطی توسط خانواده، ارتقای سطح ارتباط خانواده ها با فضای مجازی. نتایج پژوهش ، حاکی از آن است که مطابق تاثیر کرونا بر زندگی مردم جوامع مختلف، توجه به تربیت دینی در عرصه پسا کرونا و آگاهی خانواده ها از روش های درست تربیت دینی با استفاده از فضای مجازی ضروری است.

حوزه علمیه مشهد به عنوان یکی از کهن ترین حوزه های علمیه شیعه حضور علمای مختلفی را درون خود تجربه کرده است ولی بعد از واقعه کشف حجاب و اعتراض علمای مشهد حوزه علمیه مشهد توسط حکومت پهلوی تعطیل شد. دوران تعطیلی رضاخان و تبعید اساتید و علمای مشهد یک فترتی ایجاد گردید و بیش از 15 سال حوزه مشهد نتوانست به شرایط قیلی خود بازگردد ولی حضور آیت الله میلانی در شهر مشهد جان تازه ای به روح حوزه علمیه می دمد و تغییرات مهمی را در آن ایجاد می کند و در فاصله کوتاهی کلاس های درس حوزه شکوفا می شود. حضور ایشان به عنوان مرجع تقلید شیعیان نقش مهمی در مشهد ایفا می کند و نه تنها وضعیت مذهبی مشهد را بهبود می بخشد بلکه فعالیت های بسیاری در عرصه اجتماعی و فرهنگی دارد و در هر لحظه که می توانند به کمک مردم می روند و به عنوان یک مصلح اجتماعی بزرگ ایفا نقش می کنند. در این مقاله تلاش کرده ایم بخش هایی از فعالیت های فرهنگی و اجتماعی ایشان را بیان نماییم

عادل عزازی در کتاب خود با عنوان طعون و شبهات الشیعه الإمامیه حول صحیح البخاری والرد علیها کوشیده است با نگارش زندگی نامه ای برای ابوجعفر ورّاق، شهرت و اعتبار او را به عنوان مؤلف کتاب شمائل البخاری به اثبات برساند. از جمله پیش فرض های بنیادین این پژوهش، تأکید بر پیروی متن زندگی نامه از قواعد ساختارمندی متون و ضرورت نقد آن بر اساس اصول نظریه ساختارگرایی ادبی است و هرگونه نارسایی در ساختار زندگی نامه، تأثیر مستقیم بر تصویر پردازی عزازی از شخصیت ابوجعفر دارد. اگرچه ضعف های ساختاری در ظاهر متن زندگی نامه ابوجعفر آشکار نیستند، اما با بهره گیری از رویکرد ساختارگرایی در نقد متون، می توان این کاستی ها را شناسایی و سپس درباره میزان موفقیت عزازی در اثبات شهرت ابوجعفر به داوری پرداخت. این مقاله، چارچوب نظری برای نقد ساختار زندگی نامه ابوجعفر است. نویسنده مقاله ضمن تبیین معانی ساختار و ساختارمندی در لغت و اصطلاح، خاستگاه ساختارمندی در ذهن و زبان بشری، پیشینه ساختارگرایی به مثابه یک رویکرد در نقد ساختار آثار ادبی، مبانی خاص خود در نقد ساختار زندگی نامه ابوجعفر را تشریح کرده است تا از این طریق، منطق نقد خود را در آسیب شناسی ساختار زندگی نامه ابوجعفر ورّاق در پژوهش های بعدی پایه ریزی نماید.

واژه «هلوع » در آیه «إِنَّ اَلْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً» از واژگانی است که مترجمان فارسی و انگلیسی و مفسران معنای واحدی از آن ارائه نداده اند معانی که در تفاسیر و ترجمه ها برای این واژه ذکر شده است عبارتند از: حریص، بی تاب، سخت بی تاب، بی قرار از اندوه، متکبر، ضعیف، اندوهگین، بخیل، عجول، جهول و بی ثبات به هنگام جنبش غرایز. همچنین برخی از مفسران و مترجمان این واژه را با مضمون دو آیه بعد از آن ترجمه و تفسیر نموده اند. علاوه بر آنچه در منابع لغت در معنای این واژه آمده است، روایات فراوانی نیز در توضیح آن وارد شده که نیازمند بررسی و تحلیل است. پرسش این است که دیدگاه واژه پژوهان درباره این واژه چیست؟ سیر تاریخی معنای آن در تفاسیر و ترجمه ها چگونه بوده و کدام معنا مرجّح است؟ این پژوهش با بررسی منابع لغوی متقدم و متأخر، سیر تاریخی تفاسیر و تحلیل روایات با روش تحلیلی توصیفی و با هدف دستیابی به علل اختلاف ترجمه ها و ارائه معنای صحیح این واژه صورت پذیرفته است. نتایج نشان می دهد که معنای عدم خویشتن داری و بروز احساسات و رفتارهای شتابزده هنگام چیرگی اموری که موجب اندوه یا خوشحالی می شود، برای واژه «هلوعا» در آیه مورد بحث مناسب تر است و این معنا را می توان در تمام کاربردهای آن در خارج از متن قرآن نیز به کار بست.

زمان روایت به جهت ویژگی دوگانگی آن، یکی از عناصر بنیادین روایت در مطالعات روایت شناسی به شمار می آید. ازآنجایی که اولاً بسیاری از احادیث اسلامی دارای ویژگی های اساسی روایت هستند و ثانیاً به جهت دارا بودن صبغه ی تاریخی و حقیقی، امکان دستیابی به زمان تقویمی تاریخی آن وجود دارد، می توان زمانمندی روایی آنها را کاوید. با تحلیل زمان روایت احادیث داستانی، افق های جدیدی پیش روی دانش فهم حدیث قرارمی گیرد و یا در کمترین مقیاس، از زوایای جدیدی به لایه های معنایی حدیثی نگریسته می شود. درنگاشته ی پیش رو با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، ازتئوری برجسته ی ژرار ژنت، نظریه پرداز فرانسوی، در حیطه ی تحلیل زمان روایت بهره گرفته و به تتبع مباحث در سه بخش: نظم (ترتیب)؛ تداوم (دیرش) و بسامد پرداخته ایم. با توجه به توالی منظم داستان، رابطه علّی کنش ها و رخدادها و ارتباط منطقی میان آنها نمایان می گردد. به علاوه زمان پریشی در دو گونه ی گذشته نگری و آینده نگری در احادیث، کارکردهایی دارد که از جمله ی آنها می توان به تذکره؛ عبرت گیری؛ تبیین انقلاب های درون فردی در طول زمان؛ تمثیل و تاکید؛ تبیین حقانیت معصوم(ع)؛ دعوت به حق؛ هشدار و ... در احادیث اشاره کرد. اقسام پنج گانه ی دیرش در احادیث روایی و انواع چهارگانه ی بسامد نیز، به عنوان جزء سوم زمان روایت، کارکردهایی دارند که در فرآیند فهم حدیث اثرگذار هستند.

برخی از فیلسوفان تحلیلی همچون راسل و ویتگنشتاین اول معتقدند برای برون رفت از اشکال ذهن گرایی، عبارات وصفی در گزاره های حاکی از عالم خارج باید به عبارتی در ناحیه موضوع ختم گردد که دلالت آن بر متعلق اش در خارج بدون تبادر هیچ معنایی در ذهن و مستقیم صورت پذیرد (أتمیسم منطقی). اسامی اشاره و نام های خاص چنین نقشی را در ساحت واژگان بر عهده دارند. موافق با ایشان دانلان، پاتنم و کریپکی نیز نظریه علی دلالت را مطرح کرده اند؛ کریپکی معتقد است این گونه دلالت مخصوص امور متشخص نیست، بلکه در ارجاع از اسامی عام به انواع موجودات در عالم فیزیک نیز برقرار است و برای ادعای خود به دلایلی استناد می کند. نوشتار حاضر ابتدا با روش توصیفی - تحلیلی به تبیین مهم ترین دلایل این نظریه می پردازد و پس از نقادی آنها، نظر فلسفه اسلامی در مبحث «نام گذاری» را با تأکید و الهام از آرای علامه مصباح ارائه می دهد. این رویکرد با تحلیل کیفیت ساخت مفهوم جزئی و ماهوی، به این نتیجه دست می یابد که انتقال از طریق اسامی اشاره و نام ها اساساً انتقالی مستقیم نیست، بلکه از طریق حکایت مفاهیم پیش گفته تدارک می گردد. در این میان به پیامد های مهم هر یک از این دو نگاه نیز پرداخته خواهد شد.

جرج سانتایانا، فیلسوف و نظریه پرداز غربی، دین را پدیده ای فرهنگی و نمادین می داند که عمدتاً تابع زیبایی شناسی و روان شناسی است و آن را با رویکرد «واقع گرایی شاعرانه» تحلیل می کند. این رویکرد دین را مجموعه ای از نمادها و اسطوره هایی می بیند که معنا و آرامش روانی انسان را فراهم می کند و کمتر به جنبه های معرفتی، متافیزیکی، و تاریخی آن توجه دارد. نقدهای مطرح شده نشان می دهد این نگرش توانایی کافی برای درک تنوع و پیچیدگی های معرفت شناختی و هستی شناختی دین را ندارد و فهمی ناقص از ماهیت دین ارائه می دهد. همچنین، تقلیل دین به نماد و اسطوره موجب نادیده گرفتن ابعاد معرفتی و حقیقت جویانه آن می شود. زیرا دین حامل ادعاهای عقلانی و تجربیاتی معنوی است که فراتر از صرف نمادند. افزون بر این، تمرکز سانتایانا بر جنبه های روان شناختی و زیبایی شناسانه دین نقش بنیادین دین در ایجاد معنا، هدایت اخلاقی، و تعالی معنوی انسان را نادیده می گیرد. بنابراین، برای فهمی جامع و دقیق از دین و معنای زندگی ضروری است از تحلیل یک سویه سانتایانا فراتر برویم و تحلیل های فرهنگی، تاریخی، معرفتی، و اخلاقی دین را همه با هم و در تعامل با یک دیگر در نظر بگیریم.

سرمایه ی انسانی بایسته یکی از مهم ترین مسائل مدیریت منابع انسانی است. تشریح مطلوب آن از منظر اسلام، و در نوع خاص از دیدگاه امیرالمؤمنین علی (ع) به عنوان پیشوا و ابر مدیر جامعه ی اسلامی ونیز برای درک و تولید علم دینی لازم و ضروری است. پژوهش حاضر، به منظور کشف و تبیین ساختارمند سنجه های گزینش نیروی انسانی از منظر قرآن با تأکید بر منظومه ی فکری «أعلَمُ الاُمه»، باهدف کاربردی سازی آموزه های دینی در دانش مدیریت و گام برداری در راستای تولید علوم انسانی اسلامی سامان یافته است. در این اثر مجموعه معارف وحیانی و فرمایشات علمی و سیره ی عملی «خیرالبشر» در حوزه ی مسئله با عنایت به محدودیت ها «مقاله ی علمی» با روش توصیفی- تحلیلی و با نگاه کاربردی و ماهیت نظریه پردازی سامان یافته است. مطالعات نشان می دهد مجموعه شاخص های مرتبط با مسئله از منظر مدنظر بر سه شاخه ی فردی، گروهی و سازمانی، قابل دسته بندی است و در این اثر تنها به سنجه های فردی و گروهی پرداخته شده است. یافته ها حاکی از آن است که در عرصه ی بینش و منشِ فردی، تعیین کننده ترین سنجه ها مرتبط با امور اعتقادی، اخلاقی، حق پذیری، رازداری، ضابطه مداری، امانت داری و تعهدمندی  است.