ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۳۲۱ تا ۳۴۰ مورد از کل ۸۳٬۶۸۲ مورد.
۳۲۱.

Self-Knowledge and Avicenna’s Floating Man Thought Experiment(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳۵ تعداد دانلود : ۱۸۵
Avicenna’s floating man thought experiment has been examined and criticized for over a thousand years from various philosophical perspectives. While traditional and modern criticisms exist, the latter primarily focus on the confusion between epistemology and ontology. The ontological dimensions have received significant attention, but the epistemological aspects remain underexplored. I propose a modern critique suggesting that if valid, the thought experiment may not support substance dualism. However, some modest versions could bolster modest dualism, which posits that mental properties are distinct from physical ones, without adhering to Cartesian concepts. I present seven versions of the thought experiment. The first differs from Avicenna’s original and focuses on the individuation of self and body, but is vulnerable to modern critiques due to its conflation of ontological and epistemic aspects. The remaining six versions avoid this issue and do not assert that the mind is an immaterial substance. The second version examines epistemic differences between basic self-knowledge and knowledge of the body. The third addresses self-referential and self-verifying aspects of self-knowledge. The fourth explores modal properties, while the fifth highlights the self's necessary relationship to self-knowledge. The sixth emphasizes the environmental neutrality of basic self-knowledge, and the final version utilizes the self as a critical reasoner. I also support and revise these six versions with eleven general remarks.
۳۲۲.

تحلیل سندی و کلامی روایت «ضامن آهو» در سنت شیعی: بررسی اعتبار حدیثی و دلالت های اعتقادی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۶ تعداد دانلود : ۶۷
روایت مشهور «ضامن آهو» منسوب به امام رضا(ع) یکی از شناخته شده ترین حکایات فرهنگ شیعی است. با وجود شهرت گسترده، این روایت در منابع معتبر حدیثی شیعه و اهل سنت یافت نمی شود و از منظر علم درایه و رجال، فاقد سند متصل و راویان موثق است. پژوهش حاضر با روش توصیفی – تحلیلی و رویکرد حدیثی – کلامی، جایگاه این روایت را در منابع روایی بررسی و مبانی اعتقادی مرتبط با آن را تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد که روایت از نظر سندی در شمار احادیث موضوعه قرار دارد، اما از حیث محتوایی با اصول بنیادین کلام امامیه، به ویژه آموزه های ولایت تکوینی، کرامت و شفاعت، سازگار است. همچنین شواهد موجود در برخی منابع متأخر بیانگر آن است که مضمون پناه گرفتن آهو در حرم امام رضا(ع)، هرچند فاقد حجیت نقلی، در حافظه دینی شیعه تثبیت شده و به صورت یک الگوی فرهنگی – اعتقادی بازتولید گردیده است. بر این اساس، تفکیک میان «اعتبار سندی» و «کارکرد اعتقادی – تربیتی» در مواجهه با روایت ضامن آهو ضروری است؛ تفکیکی که هم امانت علمی را پاس می دارد و هم ظرفیت فرهنگی و معنوی روایت را در تقویت باورهای دینی حفظ می کند.
۳۲۳.

استنتاج مؤلفه ها و روش های تربیتی حاصل از نماز در کلام و سیره حضرت امام حسین(ع)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶۲ تعداد دانلود : ۲۸۹
برپایی نماز در شب، صبح و ظهر عاشورا، عالی ترین جلوه شکوه بندگی حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) در واقعه کربلا در مقابل معبود است. هدف پژوهش، استنتاج مؤلفه ها و روش های تربیتی حاصل از نماز در کلام و سیره حضرت امام حسین(ع) است. روش پژوهش از نوع کتابخانه ای و به شیوه فیش نویسی است. نتایج پژوهش نشان داد که مهم ترین مؤلفه های تربیتی شامل؛ اهمیت به نماز به عنوان وسیله یاد خدابودن و ستون و پرچم دین، توجه به نماز جماعت، نماز اول وقت، خلوص نیت در نماز، محافظت بر نماز، استعانت از نماز، نماز شب و شب زنده داری، شهادت در حال نماز، احیای اذان، غیرت دینی، اقامه نماز در میدان جنگ، ترویج نماز و دفاع از نماز. همچنین روش های تربیتی نظیر مراقبه و محاسبه، تبشیر و تنذیر، تشویق و ترغیب، پند و موعظه در کلام و سیره امام حسین(ع) درباره نماز، مشاهده شده است.
۳۲۴.

القرآن الكريم وقواعد الحضارات(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۶۲
تتناول هذه الدراسه البحثیه المنهجیه العلاقه بین القرآن الکریم والفکر الحضاری مرکزه البحث عن قواعد الحضارات؛ ومستنده إلى أن القرآن ارتبط بحضاره عُدَّت من الحضارات العظیمه فی التاریخ الإنسانی، هی الحضاره الإسلامیه التی غیّرت وجهه الحضارات ومجرى الفکر الإنسانی. وأشار الکاتب استنادًا إلى آراء بعض المستشرقین وباحثی الحضاره، أنّ الحضاره الإسلامیه هی أول حضاره عالمیه حقیقیه روحها منبثقه من القرآن الکریم. فالقرآن لم یقف عند حدود التعالیم الأخلاقیه أو التشریعات الدینیه مکتفیًا بها، ومنصرفًا عمَّا سواها، وإنما إلى جانب ذلک اعتنى بقضایا الحضاره والعمران. لذا یؤکد المیلاد أنّ أی بحثٍ فی نشأه الحضاره الإسلامیه أو ازدهارها أو أفولها یظلّ قاصرًا ما لم یُرجَع فیه إلى القرآن وسُننه التاریخیه؛ لکون أن القرآن کتاب هدایه وبصیره یشمل جمیع مجالات الحیاه الإنسانیه الدینیه والاجتماعیه والسیاسیه والعمرانیه. وفی نطاق البحث عن قواعد الحضارات فی القرآن الکریم تطرق الکاتب إلى أربع قواعد مرکزیه، تحددت بهذا النحو، أولًا: "نظریه السنن التاریخیه"، ورأى الکاتب أن القرآن قدم فتحًا عظیمًا للفکر الإنسانی حین کشف عن نظریه السنن والقوانین التاریخیه والاجتماعیه الکلیه والثابته والمطَّرده، التی تحکم حرکه التاریخ بکلیته فی جمیع أزمنته وعصوره، وتوجّه سیر المجتمعات والحضارات تقدّمًا وتراجعًا، صعودًا وهبوطًا، مهما کانت طبیعه هذه المجتمعات والحضارات وأشکالها وتقسیماتها. وبحسب تحلیل الکاتب، فقد استطاع القرآن أن یُنشئ تصورًا علمیًّا للتاریخ والمجتمع الإنسانی لم یُعرف من قبل فی أی مدرسه فکریه أو کتاب سماوی. کما أشار الکاتب مستندًا إلى آراء محمد عبده، ومحمد باقر الصدر، وعماد الدین خلیل، إلى أنّ نظریه السنن الإلهیه ینبغی أن ترتقی من مستوى المفهوم اللاهوتی إلى مستوى العلم الاجتماعی، لتصبح حقلًا معرفیًّا مستقلًّا ذی وظیفه حضاریه واجتماعیه. واستنادا إلى التحلیل اللغوی والموضوعی للقرآن الکریم درس المیلاد العلاقه بین هلاک القُرى وقانون الظلم باعتبارها القاعده الحضاریه الثانیه. ووجد الکاتب من خلال تحلیل واسع لآیات عدیده تُظهر أنّ هلاک القرى إنما هو نتیجه للظلم بالمعنى الشامل، ومبیّنا أنّ القرآن یعتبر الظلم عاملا تاما وعاما لانحطاط المجتمعات وزوال الحضارات. ولا یقتصر هذا الظلم على معنى السیاسی، بل یشمل أیضًا الأبعاد الاقتصادیه والأخلاقیه؛ کما ورد صریحًا فی سیره قوم شعیب (الظلم الاقتصادی)، وقوم فرعون (الظلم السیاسی)، وقوم لوط (الظلم الأخلاقی). وذکر المیلاد فی معرض نقده لابن خلدون بأنّه اقتصر نظره على الجانب الاقتصادی من الظلم، بما یدل عن غفلته لشمولیه المفهوم القرآنی، إذ إنّ القرآن یقدّم الظلم باعتباره الأساس لانهیار البنیه الاجتماعیه والثقافیه برمّتها. ثمّ انتقل الکاتب إلى القاعده الثالثه باحثا عن العلاقه بین "الأمه وقانون الأجل" والمهله التاریخیه، وبعد أن تتبع الکاتب الآیات الداله على هذه القاعده انتهى إلى خلاصه قررها قائلا: من المؤکَّد لو أن الفکر الاجتماعی لدى العرب والمسلمین کان ناضجًا ومُتقدِّمًا فی هذه الأزمنه الحدیثه والمعاصره، لوجد فی آیات الاقتران بین الأمه والأجل وأن لکل أمه أجل، أنها تلفت النظر إلى قانون اجتماعی له أهمیته البالغه فی دراسه وتحلیل الظواهر الاجتماعیه الکبرى، ومنها تدهور الجماعات والمجتمعات والأمم والحضارات وتراجعها وسقوطها، کونها محکومه بقانون الأجل الذی إذا حل بأمه فإنها بحسب البیان القرآنی (لَا یَسْتَأْخِرُونَ سَاعَهً وَلَا یَسْتَقْدِمُونَ). فی القاعده الرابعه، تناول الکاتب سنّه تداول الأیام وتعاقبها، مستندًا إلى قوله تعالى: (وتلْکَ الأَیَّامُ نُدَاوِلُهَا بَیْنَ النَّاسِ)، وفی هذا الشأن توقف الکاتب عند قضیتین مُهمَّتین شغلت اهتمام المؤرخین والباحثین فی حقل الدراسات التاریخیه والحضاریه، وتعدَّدت بشأنهما وتفارقت التصورات والتحلیلات، هما: قضیه لماذا لا تدوم الحضارات وتستمر؟ وقضیه هل تعود الحضارات وتنهض من جدید؟ واستعرض الکاتب تفسیرات لمالک بن نبی وعماد الدین خلیل فی شأن الدورات الحضاریه، ورأى القرآن بقاعده تداول الأیام یقدم سنّه باعثه على الأمل، إذ تحول دون دوام الحضارات على نحو مطلق، لکنها فی الوقت نفسه تتیح إمکان العوده وإحیاء الحضاره من جدید. کما أنّ قوله تعالى: (إِنَّ اللهَ لا یُغَیِّرُ مَا بِقَومٍ حتّى یُغَیِّروا مَا بِأَنفُسِهِمْ) فإن هذه الآیه تشکّل قانون التغییر الحضاری، وتفتح الطریق أمام إعاده بناء الحضارات عبر التحوّل الداخلی والأخلاقی والإیمانی. هذه هی أبرز القواعد الکلیه التی رأى فیها الکاتب أنها تُوثِّق علاقه القرآن الکریم بمسأله الحضاره، وتُؤکِّد على ضروره العوده إلیه لیکون مرجعًا لنا فی السعی إلى تکوین دوره حضاریه تُمهِّد لقیام حضاره إسلامیه جدیده. فمن القرآن نتبصَّر بقواعد الحضارات وقوانینها قیامًا وسقوطًا، ونستلهم روح الحضاره التی تُغیِّر مزاج الأمه کُلِّیًّا روحیًّا وعقلیًّا، ونکتسب عظمه الفکره الدینیه التی لا قیام لحضاره من دونها بعد التخلُّق بها نفسیًّا وفکریًّا. ومن القرآن بدأت الحضاره الإسلامیه فی عهدها الأول القدیم، ومنه کذلک تبدأ عهدها الجدید إذا سعت سعیها الحضاری الشامل.
۳۲۵.

بررسی ماهیت « نامه اعمال» از دیدگاه متکلمان امامیه و اشاعره(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۳ تعداد دانلود : ۷۸
مقاله حاضر به بررسی حقیقت «نامه اعمال» در قرآن و تبیین دیدگاه های متکلمان امامیه و اشاعره در این زمینه می پردازد. مسأله تحقیق، تحلیل نظریات مختلف در خصوص حقیقت و ماهیت نامه اعمال به عنوان یکی از مباحث مهم مرتبط با معادشناسی است. دیدگاه های متکلمان امامیه شامل نظریه های مادی بودن نامه اعمال، یگانگی نامه با آثار اعمال و تساوی نامه با نفس انسان است. در میان اشاعره نیز اعتقاد به جسمانیت نامه اعمال وجود دارد و برخی از متکلمان اشعری نامه عمل را به جزا و آثار افعال تفسیر کرده اند. همچنین عده ای از آنان بر این باورند که نامه اعمال، همان حقیقت افعال انسان است و در روز قیامت، انسان حقیقت اعمال خود را مشاهده می کند. روش تحقیق در این مقاله توصیفی- تحلیلی بوده و یافته های تحقیق نشان می دهد که در عین وجود نظریات مشترک امامیه و اشاعره در جسمانی بودن نامه عمل، تساوی نامه عمل با جزا و آثار و تجسم حقیقت عمل، دیدگاه مادی بودن و تقدیر به جزا و ثواب بدون دلیل و خلاف ظاهر است. از مجموع دیدگاه های مختلف، نظریه ی یگانگی نامه اعمال با حقیقت عمل انسان، با آیات و روایات سازگاری دارد.
۳۲۶.

شأن هستی شناختی امور اعتباری تقریری هستی شناختی از نظریه اعتباریات(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۳ تعداد دانلود : ۱۲۹
نظریه اعتباریات معمولا دیدگاهی معرفت شناختی جهت توضیح مفاد مفاهیم و گزاره های انشائی و اخلاقی دانسته شده است. بر اساسِ این نظریه، ادراکات اعتباری مطابَق ندارند؛ بلکه تنها بر حقایق تکیه دارند. با توجه به این ادعا، این پرسش قابل طرح است که این حقایق چیستند؟ پاسخ به این پرسش نیازمند نگاه و تقریری هستی شناختی از این نظریه است. اعتبار بنابر تعریف «اطلاق حد شیء بر شیء دیگر» است. در تقریر هستی شناختی، موجودات به موجود حقیقی و موجود اعتباری تفسیم می شوند. برای تحلیل این تقسیم، شش رکن برای اعتبار به عنوان یک فعل بازشناسی می گردد و نشان داده می شود که حقایقی که علامه طباطبایی به عنوان «منشأ حقیقی اعتبار» از آنها یاد می کنند از سه سنخ هستند: (1) حقیقتی که «مبدأ اعتبار» است و حدّ آن شیء اخذ و بر شیء دیگر بار می شود، (2) شیئی که خود به عنوان اولی دارای حدی است؛ امّا به عنوان «محل اعتبار» حدّ شیء دیگری را قبول می کند و (3) تناسب و اشتراکی میان مبدأ و محل اعتبار که اطلاق حد اولی بر دیگری را مجازاً موجه می سازد و «وجه اعتبار» است. بر اساس این تحلیل «موجود اعتباری» به عنوان محصول اعتبار، واقعیت مرکبی از وجود و حدّی است که به اعتبار بر آن شیء بار شده است، در این مقاله با اخذ تفسیر ماهیت به عنوان «حدّ وجود» که در ذهن محقق می شود، تفسیری سازگار از واقع گرایی معرفتی و اخلاقی ارائه می گردد.
۳۲۷.

بررسی و نقد دیدگاه ویلفرد مادلونگ درباره خلافت پس از پیامبر اکرم (ص) از منظر قرآن در کتاب «جانشینی حضرت محمد (ص)(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۶۹
نویسنده کتاب جانشینی حضرت محمد (ص) در مقدمه اثر، دیدگاه خود را درباره جانشینی پیامبر خاتم(ص) از منظر قرآن بیان کرده و از مجموع آیات مورد تحلیل چنین نتیجه گرفته که در سلسله انبیای پیشین، خلافت جنبه موروثی داشته و وراثت خاندانی اساس جانشینی به شمار می آمده است. به باور او، این حکم درباره جانشینی حضرت محمد(ص) نیز می توانست برقرار باشد، اما با درگذشت ناگهانی پیامبر(ص)، این فرصت پدید نیامد. وی همچنین معتقد است که در قرآن هیچ اشاره ای به مسئله خلافت پس از پیامبر اکرم(ص) نشده و آن حضرت در این امر خطیر، منتظر وحی بود؛ اما چون آیه خاصی نازل نشد، خود نیز در این باره سخنی نگفت. این مقاله با بهره گیری از روش «توصیف و تحلیل»، در چند محور به نقد این دیدگاه پرداخته و نشان داده است که اول. اساس جانشینی از منظر قرآن، شایستگی معنوی و علمی است، نه صرفاً وراثت و پیوند خاندانی. دوم. قرآن درباره جانشینی حضرت محمد(ص) سکوت نکرده است. سوم. پیامبر اکرم(ص) در هجدهم ذی حجه سال دهم هجری در غدیر خم، رسماً جانشین خود را معرفی کردند.
۳۲۸.

تحلیل حقوقی روش های پرداخت ثمن و مثمن درقراردادهای نفتی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶۸ تعداد دانلود : ۲۱۲
زمینه و هدف :  امروزه روش های پرداخت ثمن و مثمن درصنعت نفت براساس نوع قرارداد متعدد بوده که برطبق همان روش پرداخت قرارداد نامگذاری شده است؛ مانند بیع متقابل یا Buy Back Swap BOT Joint Venture و قراردادهای صرفاَ خدماتی و سرمایه گذاری مشترک  سلف  نفتی و مشارکت درتولید به روش های حقوقی پرداخت ثمن ومثمن در قراردادهای نفتی می پردازیم. مواد و روش ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش تحقیق به صورت توصیفی – تحلیلی است و روش جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی طرفی و اصالت اثر رعایت شده است. یافته ها: در صنعت نفت روش های پرداخت ثمن و مثمن از طریق انعقاد قراردادهای متعدد در زمینه اکتشاف، بهره برداری و پالایش، تولید، فروش، تکنولوژی، خرید و مدیریت، نقل و انتقال و ... بررسی می گردد. همچنین تطبیق پرداخت ثمن و مثمن این قراردادها با مبانی حقوقی و قوانین حاکم بر ایران به لحاظ جدید و نوین بودن این صنعت از اهمیت خاصی برخوردار می باشد.  نتیجه : از منظر حقوقی منطبق بامواد قانونی متعدد وبند ب ماده 214 قانون برنامه پنجم توسعه و همچنین قانون حمایت از سرمایه گذاری خارجی مصوب مجلس شورای اسلامی و مشروعیت وفای به عهد و تعهدات و انواع قراردادها از جمله اجاره، جعاله، باشد.
۳۲۹.

تحلیل تطبیقی دلالت «ثُمَّ اهْتَدى» در تفسیر المیزان و تفاسیر اهل سنت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۵۲
آیه ۸۲ سوره طه، پس از بیان ماجرای موسی و فرعون و دعوت همگانی به بازگشت و توبه، چهار شرط بنیادین را برای برخورداری از مغفرت الهی مطرح می کند: توبه، ایمان، عمل صالح و در نهایت «ثُمَّ اهْتَدى». این قید پایانی، به سبب ایهام لفظی، جایگاه بلاغی ویژه و پیوند معنایی آن با سه رکن پیشین، از دیرباز محل بحث و اختلاف نظر میان مفسران شیعه و اهل سنت بوده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین دلالت «ثُمَّ اهْتَدى» و واکاوی تفاوت مبانی تفسیر شیعه و اهل سنت در فهم این تعبیر، انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی با رویکرد تطبیقی است و داده ها با مراجعه به منابع تفسیری معتبر گردآوری و تحلیل شده است. در این مطالعه، دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان با آراء مفسران برجسته اهل سنت همچون فخر رازی، زمخشری، آلوسی و ابن عاشور مقایسه شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که بیشتر مفسران اهل سنت، «ثُمَّ اهْتَدى» را به معنای پایداری بر ایمان، استمرار در اطاعت و ثبات قدم تا پایان عمر دانسته اند و آن را تأکیدی بر استمرار توبه و عمل صالح می شمارند. در مقابل، علامه طباطبایی با تکیه بر روش «تفسیر قرآن به قرآن» و تحلیل سیاقی ولایت، این قید را مرتبه ای برتر از هدایت، یعنی پذیرش ولایت پیامبر(ص) و اهل بیت(ع)، و شرط نهایی برای بهره مندی کامل از مغفرت الهی تفسیر می کند. بر این اساس، نتیجه نهایی پژوهش نشان می دهد که اختلاف در تفسیر «ثم اهتدی»بازتابی از تفاوت روشی و کلامی دو مکتب تفسیری شیعه و اهل سنت است و تحلیل این تعبیر می تواند به فهم عمیق تر مبانی هدایت و مغفرت در قرآن کریم کمک کند.
۳۳۰.

دراسة مستوی القلق والاضطراب للشخصيّة الرئيسة في رواية الخائفون بالاعتماد على استبيان القلق لزونغ (S.A.S)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۴ تعداد دانلود : ۱۴۰
مع تطوّر المجتمعات البشریّه وظهور الأحداث الفردیه والاجتماعیّه المؤلمه، ساد الخوف والقلق من الظواهر المنتشره فی حیاه الإنسان. یهدف هذا البحث، بالاعتماد على استبیان القلق لزونغ ( (SASإلى تحلیل الحاله النفسیّه للشخصیّه الرئیسه فی روایه الخائفون للکاتبه دیمه ونوس. أُجریت هذه الدراسه بمنهجیه کمّیه–نوعیه، حیث تم تحلیل مؤشّرات القلق والخوف لدى شخصیّه "سلمى" ؛ بطله الروایه. استخرجت البیانات النوعیه من تحلیل محتوى السرد فی الروایه، بالتالی، تمّ جمع البیانات الکمیه من خلال تقویم بنود استبیان زونغ، الذی یتألف من 20 مقیاساً ویعتمد مقیاس لیکرت الرباعی لتقویم الأعراض العاطفیّه والجسدیّه للقلق. تشیر النتائج إلى أن الشخصیّه المدروسه تعانی من قلق شدید (درجه 64)، وتظهر علیها أعراض مثل اضطرابات النوم، وخفقان القلب، والقلق المزمن، والأعراض النفسجسمیه بشکل واضح. یکشف تحلیل النتائج أن السرد الأدبیّ، وخاصه فی سیاق الأزمات السیاسیه والحروب الأهلیه، یمکن أن یعکس الاضطرابات النفسیّه الناجمه عن العنف، والهجره، والفقدان، وأنّ توظیف أدوات القیاس النفسیّ فی التحلیل الأدبیّ لا یوفّر فهماً أعمق للحاله الذهنیّه للشخصیات فحسب، بل یمهّد أیضاً لفهم الآثار النفسیّه الناتجه عن البُنى المأزومه فی المجتمعات البشریّه.
۳۳۱.

دور الاستعارة في تمثيل الانتماءات الأيديولوجية لخطاب رواية «الجازية والدراويش»: بناءً على منهج تشارتريس-بلاك وتقسيم لايكوف وجونسون(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۰ تعداد دانلود : ۱۴۳
الاستعاره فی المنهج العلمیّ الجدید لیست مقوله لغویه فحسب، بل یمکن أن تکون بنیهً مهمهً ولها تأثیرات إیدیولوجیه فی الخطاب، حیث یقوم الکاتب، أحیاناً، بإظهار الدلالات الإیدیولوجیه لکلمه أو عباره باستخدامها استعاریاً. فالاستعارات المستخدمه فی نصٍ ما التی تخترق طبقاته الداخلیّه وتتسرب إلیها، یمکن أن تساعد فی فهم الصلات الأیدیولوجیه للخطاب فی ذلک النص. قدّم تشارتریس-بلاک فی کتابه «التحلیل النقدیّ للاستعاره: مقاربه معرفیه-جسدیه» (2004م) نظریه تحلیل الاستعاره النقدیّ لأول مره وعلی ثلاثه مستویات، المستوی اللغویّ والمستوى الوظیفیّ والمستوى المعرفیّ. ولایکوف وجونسون فی کتابهما «الاستعارات التی نحیا بها» (1980م)، شرحا نظریتهما للدور المعرفیّ والمضمونیّ للاستعاره التی سُمّیت الاستعاره المفهومیّه. فقسّما الاستعارات إلى ثلاثه أجزاء: الاستعارات البنیویّه والاستعارات الاتجاهیّه والاس تعارات الأنطولوجیّه. فی روایه «الجازیه والدراویش» لعبد الحمید بن هدوقه استعارات مختلفه، من هذا المنطلق. یهدف هذا البحث إلی تحلیل کیفیه استخدام الکاتبِ هذه الاستعارات للکشف عن انتماءاتِ الخطاب الأیدیولوجیّه أو تشجّعها. ومن أهم النتائج التی تم التوصل إلیها فی دراستنا للروایه وذلک بالاعتماد علی المنهج الوصفیّ-التحلیلیّ وعبر الانتقال من مستوى التعرف إلى سیاق الحالِ وسیاق التّناص وبتأسیس العلاقه بین النص والخلفیّه المعرفیّه، هی أن بن هدوقه، من خلال استخدام الاستعارات یهدف إلى التعبیر عن أیدیولوجیات الوعی والبصیره، والأصاله، والثبات والاستقامه، والصله بالأصل، ورفض الرَجْعِیَه، وحب الوطن، وتدمیر المجتمع وفساده بسبب عدم استقرار الساسه.
۳۳۲.

نسخه های خطی نویافته در کتابخانه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۹ تعداد دانلود : ۱۴۸
مقاله حاضر فهرستی تفصیلی از چهارده نسخه خطی نویافته در کتابخانه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم) را شامل می گردد. در این مقاله فهرست نگار کوشیده است اطلاعاتی دسته بندی شده از محتوا و شکل ظاهری این نسخه های خطی را به خواننده ارائه دهد.
۳۳۳.

واکاوی میزان مشروعیت قانون اجبار به تحصیل (بررسی موردی قانون حمایت از اطفال و نوجوانان ۱۳۹۹)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۶ تعداد دانلود : ۱۱۱
نظر به اهمیت تحصیل، قانون اجبار به تحصیل از جمله قوانینی است که سابقه تقنینی طولانی داشته و در گذر زمان، دستخوش تغییرات گوناگونی گردیده است. حال، با توجه به لزوم تطبیق قوانین موضوعه با اصول و احکام شریعت، بر مبنای اصل ۷۲ قانون اساسی، یکی از موارد ضروری در خصوص این قانون بررسی میزان مشروعیت چنین اجباری است. لذا مقاله حاضر به شیوه توصیفی-تحلیلی به واکاوی مشروعیت اجبار به تحصیل مذکور در قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹ به عنوان آخرین اراده قانون گذار در این مسئله، پرداخته است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که الزام به تحصیل نسبت به مقطع ابتدایی با لحاظ مصالح فرد و اجتماع، دارای توجیه شرعی است؛ لذا بر فرض ممانعت اولیای کودک از تحصیل او، مجازات آنان، مشروع می باشد. اما در ارتباط با مقطع متوسطه این اجبار و به تبع آن مجازات ناشی از عدم تمکین از اجبار نه نسبت به محصل موجه به شمار می رود، نه نسبت به اولیای محصل. لذا در این بخش، قانون نیازمند اصلاح است و بهتر آن است که قانون گذار در این مورد، به جای اتخاذ شیوه قهری و الزام آور، با لحاظ راهکارهای تشویقی به مبارزه با کم سوادی برخیزد.
۳۳۴.

«و سخت عَجب است کار گروهی از فرزندان آدم!» مروری انتقادی بر کتاب اندیشه های فلسفی ابن سینا (یادگارنامه دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۸ تعداد دانلود : ۱۰۱
انتشار ترجمه های مغلوط و نامطلوب در یک حوزه مطالعاتی، گذشته از این که موجب نشر و گسترش اطّلاعات نادرست و غیر دقیق در آن حوزه می شود، به تدریج سبب رواج برگردان های نااستوار و عیبناک می گردد و در نتیجه، سطح دقّت و صحّتِ مورد انتظار از متون ترجمه شده را نیز پایین می آورد. برایند این فرایند، فَساد مزاج علمی، و تباهیِ ذوق و سلیقهٔ مطالعاتی خوانندگانِ این ترجمه ها و انحراف معیارهای علمی آنان است. از این رو، نقد ترجمه های ضعیفِ آکنده از سهوها و خطاها کاری است بایسته و شایسته توجّه. در مقاله حاضر تعدادی از مقالات ترجمه و چاپ شده در کتاب کلان اندیشه های فلسفی ابن سینا (یادگارنامه دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی) که به قلم مترجمان مختلف برگردانده شده است، مورد نقد و بررسی قرار گرفته. اشتباه های خُرد و کلان در ترجمه عبارات، غلط های فاحش در خوانش و نگارش اسامی و اصطلاحات، جملات مبهم و نامفهوم و نثر نارسا و نااستوار، انواع خطاهای املایی و حروف نگاشتی و ویرایشی، از جمله ایرادات قابل مشاهده در این برگردان هاست. مبادرت به چاپ چنین ترجمه هایی، بدون ارزیابی دقیق و رفع نواقص و اشکالات آنها، نمودار مراتب ناآگاهی و سهل انگاری گردآورنده و مُشرِف و ناشر کتاب نامبرده است.
۳۳۵.

واکاوی ابعاد فردی و اجتماعی ادب و کارکردهای تربیتی آن از منظر قرآن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹۹ تعداد دانلود : ۲۹۹
هدف پژوهش، واکاوی ابعاد فردی و اجتماعی مفهوم ادب در قرآن و کارکردهای تربیتی آن است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با به کارگیری روش گردآوری داده های کتابخانه ای و از روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی و بهره گیری از نظام کدگزاری سه مرحله ای برای تحلیل داده ها استفاده شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که در قرآن به صورت کلی به آداب اشاره شده است، ادب فردی در قرآن که ریشه در فطرت وی داشته، با محوریت ارتباط انسان با خداوند قابل تبیین است. این آداب عبارتند از: ادب تشکر از خدا، ادب اطاعت خدا، ادب حضور در مکان های مقدس و رعایت ادب نسبت به زمان خاص. آداب اجتماعی در قرآن نیز عبارتند از: الف. ادب نسبت به اولیاء الهی، ب. ادب نسبت به والدین، انفاق به آنان، اطاعت و کسب اجازه برای ورود به منزل والدین ج. ادب در جامعه مانند ادب مهمانی و میزبانی، ادب گفت وگو، ادب در تعامل با همسایه و استاد. با توجه به مصادیق و موارد کاربرد ادب در قرآن کریم، کارکردهای تربیتی ادب نیز عبارتند از الف. الگوپردازی ب. ارتقاء رابطه انسان با خدا ج. ارتقاء احساس ارزشمندی د. ارتقاء هویت شخصی ه. ارتقاء روابط خانوادگی و. ارتقاء هویت اجتماعی و ی. ارتقاء تعاملات اجتماعی انسان.
۳۳۶.

دینداری در کودکان پیش دبستانی: یک مطالعه تکوینی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۱ تعداد دانلود : ۱۹۰
هدف: تربیت دینی و آموزش دینداری به دانش آموزان و همچنین برنامه ریزی درسی متناسب با سطح رشد شناخت دینی آنان مستلزم دانش کافی از چگونگی دینداری در هر دوره رشدی است. بنابراین شناسایی مؤلفه هایی که دینداری هر گروه سنی را شکل می دهد، ضرورتی اجتناب ناپذیر است. هدف این پژوهش هستارشناسی دینداری کودکان پیش دبستانی بود. روش: روش پژوهش نیمه تجربی تکوینی از نوع هستارنگاری توصیفی استنتاجی است. مشارکت کنندگان در این پژوهش 9 کودک پیش دبستانی (4 پسر و 5 دختر) شهر کرمان بودند که به روش نمونه گیری هدفمند از نوع نمونه گیری معرف که نشان دهنده سطح گویا، عادی و معمول نشانگرهای دینداری بود، انتخاب شدند و از طریق مصاحبه مدبرانه و تحلیل محتوای جهت مند نشانگرهای دینداری در این گروه سنی شناسایی، طبقه بندی، توصیف و تعریف شدند. یافته ها: یافته های پژوهش 21 مؤلفه شکل دهنده هستار دینداری در این گروه سنی را مورد شناسایی قرار داد که در این میان مؤلفه های آزار نرساندن، کمک کردن، نماز خواندن، دعا خواندن و مهربان بودن وضوح و ظهور بیشتری داشته است. نتیجه گیری: نمود این نشانگرهای به عنوان مؤلفه های هستار دینداری کودکی تلویحات مهمی در شناخت تکوینی و تحول دینداری در این دوره سنی و همچنین برنامه ریزی جهت تربیت دینی کودکان دارد.
۳۳۷.

Jewish-Islamic Scholarly Interaction: The Influence of Abū Naṣr al-Fārābī on Moses Maimonides Regarding Human Characteristics, Faculties, Perfections, and Ranks

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۹۰
 Al-Fārābī is a renowned and influential Muslim philosopher who has impacted not only Muslim scholars but also scholars of other religions, among whom Moses Maimonides is one of the most significant. This study, employing an analytical and comparative approach and drawing upon the works of both al-Fārābī and Maimonides, seeks to answer the question of how much Maimonides was influenced by al-Fārābī in the domain of philosophical psychology, particularly regarding human characteristics, faculties, perfections, and ranks. The findings indicate that Maimonides was influenced by al-Fārābī in various areas, frequently citing him and his works as a primary source. However, in many instances, to avoid provoking sensitivity or opposition from his audience, he refrained from explicitly mentioning his source, though it is evident that al-Fārābī’s works were among his principal references. Furthermore, this study demonstrates that Maimonides was influenced by al-Fārābī not only in the structure of his works but also in his fundamental theories concerning human characteristics, faculties, perfections, and ranks. His conceptual framework and terminology also reflect al-Fārābī’s influence, to the extent that the title of one of his major works on faculties, perfections, and moral philosophy was derived from one of al-Fārābī’s works.
۳۳۸.

Critique Hegel's Critique of Kant's Subjective Ethics through the Dialectical Relationship of Subjective Reason with Nature

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷ تعداد دانلود : ۸۳
The concept of ethics in subjective idealism is determined based on the free inner subjectivity (agency). In this conception, morality emerges centered on autonomous reason and, due to the opposition that Kant considers between reason and inclination (desire), creates a rift between the ethical subject and the object. The main question of the present article is: Upon which philosophical elements does Hegel base his critique of Kantian ethics, and how does he examine the problems of subjective ethics? The answer to this question is that Hegel, by creating a dialectic between reason and nature/inclination (desire), seeks to remove the opposition between morality and individual will and motive. Furthermore, by inverting the relationship between the universal will and the individual will that exists in Kant's thought, he seeks a way to address the alienation of the ethical subject from social and political institutions. He also intends to severely criticize the terror and dread that were justified in ethical relations in the shadow of the destruction of political institutions.
۳۳۹.

تضاد سند 2030 با آیات و روایات در باب اصالت خانواده با تاکید بر تربیت جنسی نوجوان و جوان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۰ تعداد دانلود : ۱۰۵
مهم ترین هدف دین الهی، هدایت و تربیت انسان ها برای رسیدن به سعادت نهایی است که تنها از رهگذر خودسازی و تربیت در همه ابعاد صورت می پذیرد؛ در پرتو تربیت صحیح است که انسان های مؤمن پرورش یافته و پیرو آن، جامعه سالم پدید می آید. غریزه جنسی یکی از ابعاد وجودی انسان بوده و از جهت دهی صحیح و تربیت مستثنا نیست. «تربیت جنسی» به عنوان یکی از شاخه های تربیتی انسان، عبارت است از: ارائه راهکارهای معرفتی و انگیزشی و عملی به افراد نسبت به جنسیت و غریزه جنسی و هدایت صحیح و مدیریت شایسته آن برای نیل به زندگی عفیفانه و کمال انسانی است. با توجه به جایگاه مهم و حساس سن نوجوانی و جوانی، تمرکز پژوهش حاضر، روی تربیت جنسی نوجوان و جوان است. تحقیق حاضر با روش توصیفی تحلیلی و انتقادی، با بررسی محتوای سند توسعه پایدار (2030)، به موارد تضاد فراوان سند مزبور با آیات و روایات اسلامی در باب تربیت جنسی دست یافته است؛ ازجمله تضاد با: اصالت خانواده، اصل عفاف و پاکدامنی، آموزه های صریح دینی مبنی بر ممنوعیت هرگونه انحراف جنسی، تربیت جنسی فرزندان بر اساس تعالیم دینی.
۳۴۰.

جایگاه «تروّی» در اندیشه فارابی و کارکردهای نظری و عملی آن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۴ تعداد دانلود : ۱۰۷
در این مقاله به بررسی مفهوم تروّی در اندیشه فارابی و نقش آن در فرآیند فعل اخلاقی پرداخته ایم. فارابی عقل عملی را قوه ای محوری در تشخیص و انجام اعمال اخلاقی می داند که از طریق تروّی بهترین اقدام را در موقعیت های خاص تعیین می کند. تروّی، به عنوان فرآیند عقلانی و توانایی نفسانی عقل عملی، شامل چهار مرحله تصویرسازی غایت، بررسی گزینه های ممکن، سنجش پیامدها و انتخاب بهینه ترین عمل است. این فرآیند با ایجاد هماهنگی میان شناخت کلی و جزئی، معرفت و میل، انسان را به سوی خیر و سعادت هدایت می کند. تروّی نه تنها به تولید معرفت جزئی محدود نمی شود، بلکه با ادراک کلی توسط عقل عملی، اشکال هیوم در مسئله «هست» و «باید» را منحل می کند. انسان با بهره مندی از تروّی و با پرورش فضایل نفسانی و تحقق تعادل در قوای نفس، در چارچوب اخلاق فضیلت گرا، به سعادت می رسد. تقویت تروّی از طریق تجربه، تکرار و عادت، ضعف اراده را مرتفع می کند، شکاف میان نظر و عمل را کاهش می دهد و تصمیم گیری اخلاقی را بهبود می بخشد. همچنین، با تکیه بر روان شناسی اخلاق، تروّی به عنوان راهبردی در تربیت اخلاقی معرفی می شود.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان