درخت حوزه‌های تخصصی

عملیات طوفان الاقصی و جنگ غزه در 7اکتبر2023 در شرایطی به وقوع پیوست که با محوریت آمریکا نظمِ جدیدی مبتنی بر گسترش قلمرو عادی سازی با رژیم اسرائیل درحال اجرا بود. این جنگ موجب اثرگذاری بر رویکرد های بازیگران کلیدی غرب آسیا و نیز نظم آتی منطقه شده است. از آنجایی که تحلیل سیاست های عربستان به واسطه جایگاه این کشور در میان اعراب و جهان اسلام و نقش افکار عمومی و رسانه ها در این زمینه اهمیت دارد، هدف پژوهش حاضر آن است تا ضمن بررسی ارتباط میان مواضع ریاض در قبال منازعه فلسطینی-اسرائیلی با اجرای این عملیات، پیامدهای جنگ غزه بر مواضع سعودی در قبال مساله فلسطین و عادی سازی مناسبات با تل آویو و چرایی تحول آن را تحلیل کند. سوال اصلی مقاله این است که جنگ غزه چه پیامدی بر سیاست عربستان در قبال مساله فلسطین و عادی سازی روابط با رژیم اسرائیل داشته است؟ فرضیه نگارنده در پاسخ به سوال این است که تحولات این جنگ موجب شد تا ریاض با بازنگری در سیاست جاری خود به یک «رویکرد تلفیقی» از سیاست سنتی و سیاست جدید در قبال این منازعه تاریخی متوسل شود. براین اساس، تحولات جنگ غزه اگرچه مانعی بر سر تحقق عادی سازی روابط عربستان و رژیم اسرائیل نخواهد بود اما در رویکرد تلفیقی، سعودی در کنار تاکید بر منافع خاص خود، بار دیگر حقوق فلسطینیان را مدنظر خواهد داشت. این مقاله با استفاده از روش «توصیفی-تحلیلی» و بهره گیری از نظریه «واقع گرایی نوکلاسیک» ضمن تائید فرضیه به این یافته ها رسیده است که باوجود تغییر سیاست سنتی عربستان در دوره سلمان ها به سیاستی جدید یعنی عدول از شرط تشکیل دولت مستقل فلسطینی برای عادی سازی، اما پیامدهای جنگ غزه موجب اتخاذ رویکرد تلفیقی مورداشاره از سوی ریاض گردید. در واقع، واکنش های افکار عمومی در سطوح داخلی و منطقه ای متاثر از بازنمایی رسانه ها از تحولات جنگ غزه و آلام مردم فلسطین، و افزایش هزینه های عادی سازی متاثر از متغیرهای «هویت و مشروعیت»، در کنار برداشت مجدد تهدید عربستان از اسرائیل سبب شد تا برغم فشارهای آمریکا برای تحقق عادی سازی این رویکرد تلفیقی پیگیری گردد.

دیپلماسی فرهنگی یک ابزار کارآمد و قابل انعطاف در سیاست خارجی و زمینه ساز ایجاد ثبات بین المللی است که از طریق گسترش مبادلات فرهنگی هنری، توسعه همکاری های علمی آموزشی و تعامل میان نخبگان جوامع، آموزش زبان و رفع موانع موجود زبانی، بسترهای مناسب درک متقابل جوامع انسانی از یکدیگر را فراهم می آورد. دولت ها چ ه در قال ب معاه دات و چ ه در اشکال دیگ ر فعالیت های رس می فرهنگ ی، س عی در معرف ی و ارائ ه شاخص های فرهنگی کشور خ ود می کنند. دیپلماسی فرهنگی با انیمیشن، نقشی کلیدی در ارتقای تصویر ایران در سطح جهانی دارد. این تحقیق به بررسی نقش دیپلماسی فرهنگی در انیمیشن پسر دلفینی پرداخته و از روش نشانه شناسی رولان بارت برای تحلیل محتوای این آثار استفاده کرده است. در این پژوهش، هر صحنه به عنوان یک واحد تحلیل مورد بررسی قرار گرفت و مؤلفه های فرهنگی آن شناسایی شد. در میان این مولفه ها به ترتیب، ۲۴ درصد به میراث تاریخی، ۲۲ درصد به میراث فرهنگی، ۱۶ درصد به عناصر جغرافیایی و محیط زیستی، ۱۱ درصد به میراث باستانی، ۱۰ درصد به آداب و رسوم و سنن ایرانی، ۸ درصد به صنایع دستی، ۳ درصد به اساطیر ایرانی و در نهایت، ۲ درصد به موسیقی ایرانی در انیمیشن پسر دلفینی اشاره شده است. توصیف و تحلیل دقیق این مولفه ها، نشان می دهد که انیمیشن چگونه می توانند ابزار مؤثری برای تقویت دیپلماسی فرهنگی ایران در سطح جهانی باشد

در عصر دیجیتال، شبکه های اجتماعی به عنوان ابزاری مؤثر، نقشی بی بدیل در شکل دهی به روابط بین الملل ایفا می کنند. این پژوهش با هدف بررسی نقش این شبکه ها در سیاست گذاری و توسعه روابط فرهنگی بین المللی ایران انجام شد. هدف اصلی، تحلیل تأثیر آن ها بر تعاملات فرهنگی ایران و ارائه راهکار برای بهره گیری بهینه در جهت تقویت دیپلماسی فرهنگی بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۸ متخصص حوزه های فرهنگی، رسانه و دیپلماسی انجام شد. داده ها با تحلیل مضمون و کدگذاری باز تجزیه و تحلیل گردید. جامعه آماری شامل اساتید دانشگاه، پژوهشگران و کارشناسان رسانه بود که به روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. یافته ها نشان می دهد شبکه های اجتماعی به عنوان ابزاری قدرتمند، دسترسی سریع به اطلاعات فرهنگی، ترویج فرهنگ ایرانی و ایجاد تعامل مستقیم با جوامع بین المللی را فراهم می کنند. این شبکه ها پلی برای معرفی فرهنگ، هنر و ارزش های ایرانی به جهانیان و ارائه تصویری مثبت از ایران هستند. با این حال، چالش هایی مانند امنیت اطلاعات، انتشار محتوای نادرست و محدودیت دسترسی به برخی پلتفرم ها، استفاده بهینه را با دشواری مواجه کرده اند. شبکه های اجتماعی پتانسیل بالایی برای تقویت روابط فرهنگی بین المللی ایران دارند. با این وجود، برای بهره گیری مؤثر، نیاز به تدوین استراتژی های جامع شامل آموزش کارکنان، تولید محتوای جذاب و مدیریت چالش های امنیتی است. این پژوهش پیشنهاد می کند سازمان های فرهنگی ایران با حضور فعال تر در شبکه های اجتماعی، به تقویت دیپلماسی فرهنگی و بهبود تصویر ایران در جهان کمک کنند.

گفتمان اصلاح طلبانه ای طرفدار تغییر وضعیت زنان که ریشه در تحولات فکری عصر مشروطه داشت، به فراخور وقایع داخلی و بین المللی زمانه خود به تدریج نضج گرفت. از جمله با توجه به موفقیت های نظامی و اقتصادی ژاپن، چشم بدان داشت تا بعنوان الگویی مرجح به معرفی مصادیق مترقیانه آن در ارتباط با زنان بپردازد. پژوهش حاضر کوشیده به این پرسش ها پاسخ دهد: متون به جامانده از مطبوعات زنان در جامعه پسامشروطه چه شناختی از تحولات اجتماعی و مناسباتی جنسیتی متناظر آن در ژاپن داشتند؟ وضعیت زنان در ژاپن را چگونه می دیدند؟ این دربردارنده چه ویژگیهایی بوده است؟ بدین منظور، متون منتشرشده در مطبوعات زنان به عنوان جامعه آماری انتخاب و با بهره گیری از روش تحلیل اسناد، به صورت کیفی بررسی شده اند. به کارگیری چارچوب نظری «سنخ آرمانی» وبر به عنوان ابزار تحلیلی نشان می دهد که نویسندگان این نشریات، از یک سو با ارجاع به وضعیت زنان در جامعه ژاپن و ابعاد مختلف آن در حیطه آموزش همگانی، آموزش عالی، اشتغال، ورزش زنان و از سوی دیگر با معرفی نمونه هایی از زنان پیشرو، در شکل دهی به الگوی آرمانی از ژاپن دست به قلم برده اند. نمونه عالی که آنان از جامعه شرقی ژاپن در پیش چشم مخاطبان خود قرار می دهند نوعی برساخت ذهنی از واقعیت های عینی جامعه است که بعنوان یک معیار، امکان ارزیابی همانندیها و انحراف ها را میسر و خوانندگان و بل آحاد جامعه را به سوی نزدیک شدن به معیارها و تقلیل انحراف ها ترغیب می سازد. این معیارها همان خصلت های نوعی جامعه مترقی است که این بار در قامت جامعه شرقی موفق خود را می نمایاند. طرح این مؤلفه ها به منزله معیارهای روشن و دست یافتنی را می توان تلاشی آگاهانه برای جهت دهی به ذهنیت زنان و مردان تحول خواهی دانست که چشم به وضعیت جوامع آسیایی داشته و در مقابل جوامع پیشرفته غربی، نمونه مترقی شرقی را برجسته ساختند. بر این اساس خواستار تغییر نظم جنسیتی بودند و تحول ایران را در آستانه شکل گیری دولت مدرن، منوط به بازتعریف نقش زن و ارکان و شئون اجتماعی متناظر آن در حوزه های عمومی و خصوصی می دانستند.

این پژوهش به بررسی روند جامعه پذیری گرجیان مهاجر در ایران عصر صفوی می پردازد و تلاش می کند با بهره گیری از نظریه ساخت یابی آنتونی گیدنز و مدل هم پذیری جان بری، نحوه تعامل این گروه با ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران را تحلیل کند. مهاجرت گرجیان به ایران، که عمدتاً به صورت اجباری و در قالب سیاست های نظامی و امنیتی صورت گرفت، موجب تغییرات جمعیتی و فرهنگی در مناطق مرکزی ایران شد. یافته ها نشان می دهند که گرجیان، با وجود شرایط مهاجرتی خاص، توانستند در ساختار قدرت صفوی جذب شوند و در بازتولید نظم اجتماعی نقش فعالی ایفا کنند. این مقاله با تمرکز بر دو سطح ساختار و عاملیت، نشان می دهد که جامعه پذیری گرجیان نه تنها از طریق سیاست های دولتی بلکه از مسیرهای فرهنگی و هویتی نیز شکل گرفته است. استفاده از چارچوب نظری گیدنز و بری امکان تحلیل چندلایه ای این فرآیند را فراهم می سازد و به درک عمیق تری از تجربه مهاجرت در بستر تاریخی کمک می کند.  

در این مقاله به روش دلالت پژوهشی، کارآمدی الگوی «اسفار اربعه» به عنوان یک الگوی روشی نوین در فلسفیه علم و فلسفیه علوم اجتماعی نمایش داده می شود. به منظور تحقق این هدف، پس از روشن کردن معنای اسفار اربعه در عرفان اسلامی، در گام اول اثبات شده است که «اسفار اربعه» یک الگوی فراگیر شناختی است و منحصر در مباحث سلوکی و عرفانی نیست. برای تحقق این گام با تشریح و نقد انواع کنش های عقلانیت، نشان داده شده که به ترتیب انواع کنش های عقل تحلیلی، ذات یاب، کلی یاب، توصیفی و ترکیبی با مراحل چهارگانیه اسفار اربعه مطابقت روشی دارند. درنتیجه می توان از الگوی «اسفار اربعیه اندیشه» به عنوان نظریه ای نوین در حوزیه مباحث معرفت شناسی یاد کرد. پس از تحقق این گام، برای نشان دادن کارآمدی این الگو در حوزیه فلسفیه علوم اجتماعی، به بازخوانی برخی از مشهورترین نظریات جامعه شناسی در قالب سفرهای چهارگانیه این الگو پرداخته شده تا روشن شود علی رغم تفاوت های بسیار زیاد روشی و مبنایی میان این اندیشمندان می توان مراحل اندیشه ورزی آن ها را در قالب منطق اسفار اربعه جایابی کرد؛ ایده ای که در صورت پیگیری تفصیلی آن و مقایسیه دقیق انواع نظریات براساس آن می توان به الگوی جدید و منسجمی برای عرضه و مقایسیه انواع نظریات علوم اجتماعی دست یافت.

ملت سازی فرایند ساخت ملت و متحد کردن مردم ذیل حاکمیت یک دولت در جغرافیایی مشخص است. فراگرد ملت سازی مبتنی بر یک الگوی مشخص و پذیرفته شده جهانی نیست. به عبارتی ملت گاهی براساس عوامل عینی همچون نژاد، قوم، زبان، فرهنگ و مذهب ساخته می شود و گاهی نیز بر اساس عوامل ذهنی مبنی بر مؤلفه های هنجاری و سیاسی ایجاد می شود. روند ملت سازی در میان یک جامعه متکثر روندی بغرنج و پیچیده است؛ زیرا هم می تواند در چنین جامعه ای پایداری را به ارمغان بیاورد و هم می تواند جنگ های داخلی قومی و بی ثباتی را پدید آورد. ازاین رو پژوهش حاضر با رویکردی حقوقی، سیاسی و تفسیری از متون گردآوری شده به شیوه ی کتابخانه ای، درصدد پاسخ به این سوال است که چه الگوهایی سبب همزیستی مسالمت آمیز گروه های متنوع یا روابط قهرآمیز آن ها در امر ملت سازی می شود؟ برآیند پژوهش اینکه ملت سازی با الگوی حق مدار پایدار خواهد ماند؛ زیرا حقوق بنیادین تمامی گروه ها و طیف ها را در روند ساخت ملت تضمین می کند؛ اما در فراگرد ملت سازی با ماهیت اقتدارمحور شاید مدت مدیدی بتواند گروه های متکثر را ذیل اقتدار نظام سیاسی کنترل کند و در ظاهر پایدار باشد؛ لیکن احتمال اضمحلال دولت-ملت و تغیر مداوم مولفه های هویت ملی در این ساختارها وجود دارد.

Zand-doḵt Š¨īrāzī (1909-1959); She was a journalist, civil activist and one of the educated women of her time who made valuable efforts to change the status of women. Introducing her thoughts and works is a way to gain knowledge about the dominant gender order and the social status of women and their demands in the light of the developments of the post-constitutional era and coinciding with the formation and consistency of the modern state in Iran. Also It can make us more familiar with their social position, problems and their aspirations. Using a qualitative method and document analysis technique, it explores her works of verse and prose . The findings can be designed around three main axes and related subcategories. Inferiority and low social status is the theme of the first category In the second category, issues such as arranged marriage, marriage at a young age, polygamy, discriminatory condemnation of sexual indolence by the society are among the social issues affecting women and families in her works. Her recommendations are paying attention to the importance of women's role in society's transformation, the need for girls and women to learn science, the women's employment and promoting the women's associations.

  با گسترش شهرنشینی، بهبود وضعیت حمل ونقل و سطح توسعه یافتگی متفاوت در مناطق مختلف جهان، مهاجرت های بین المللی افزایش پیدا کرده و متعاقب آن، پدیده ادغام مهاجران، اهمیت ویژه ای یافته است. در سال های اخیر، با در نظر گرفتن فراوانی و تنوع تحقیقات انجام شده در زمینه ادغام مهاجران، نیاز به انجام تحقیقات ترکیبی مثل فراتحلیل در این حوزه احساس می شود. اصلی ترین سؤال پژوهش حاضر این است که چه عناصری از سرمایه اجتماعی در تحقیقات پیشین بیشترین تاثیر را بر ادغام مهاجران ادغام اقتصادی-اجتماعی ایرانی دارد؟ روش تحقیق پژوهش حاضر، فراتحلیل است. جامعه آماری تحقیق همه مقالات معتبر علمی هستند که در سال های 2000 تا 2024 با موضوع ادغام مهاجران منتشر شدند. در نهایت 26 تحقیق انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد که به نسبت سایر متغیرها، متغیرهای تحصیلات، مشارکت اجتماعی و شبکه روابط، تاثیر بیشتری بر ادغام مهاجران ایرانی دارند. رابطه تحصیلات و ادغام مهاجران ایرانی در تحقیقات مرور شده حدود 0.25 به دست آمد. نتایج اندازه اثرات نشان می دهد که رابطه مشارکت اجتماعی و ادغام مهاجران ایرانی، معادل 0.22 است. رابطه شبکه روابط و ادغام مهاجران ایرانی معادل 0.16 است. به طورکلی می توان بیان کرد که هرچه عناصر سرمایه اجتماعی مهاجران ایرانی غنی تر باشد، ادغام اقتصادی-اجتماعی آن ها نیز موفق تر خواهد بود.  

ویروس کرونا معضلی بود که خارج از کنش و واکنش های انسانی در جوامع رخ داد، اما توانست تمام کنش های انسانی را تحت تأثیر قرار دهد. این مطالعه با هدف بررسی جامعه شناختی پیامدهای کرونا برای خانواده ها انجام گرفت. این پژوهش از نظر روش شناسی، تلفیقی (کمی-کیفی)، از نظر روش پژوهش، روش شناسی کیو و ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای است که در فضای گفتمان تدوین گردیده است. برای برآورد پایایی ابزار از آلفای کرونباخ استفاده گردید. جامعه آماری برای تدوین پرسشنامه و فضای گفتمانی، چهار گروه نخبگان سلامت و خانواده، رؤسای بیمارستان ها و درمانگاه ها، مدیران منتخب و کارشناسان خبره وزارت بهداشت و سلامت؛ متخصصان و اساتید دانشگاه به تعداد 16 نفر و در بعد کمی با استفاده از نرم افزار SPSS Sample Power تعداد 400 نفر مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج حاصل نشان می دهد که نه عامل به عنوان پیامدهای اصلی کرونا تغییرات سبک زندگی، رفتارهای جمعی نمایشی، میزان مراودات اجتماعی، میزان تاب آوری اجتماعی، میزان سواد رسانه ای مردم، سلامت روانی و جسمانی خانواده ها، خلاقیت های فردی، توجه به معنویات، امنیت/احساس امنیت به شمار می آیند. می توان استنباط کرد که برای مدیریت صحیح در خانواده ها، ضمن آگاهی بخشی در سطح جامعه و برای اقشار متعدد، لازم است با برنامه ریزی دقیق در راستای تغییر نگرش ها نسبت به وضعیت موجود خانواده ها به خصوص از طریق رسانه های جمعی، زمینه ایجاد رفتارهای صحیح و کنار آمدن عقلانی با اپیدمی ها را در جامعه نهادینه کرد. تغییر در سبک زندگی می تواند حیات اجتماعی را وارد فرایند حرکت و پیشرفت نماید، اما تغییرات باید در راستای هنجارهای تعریف شده نظام اجتماعی باشد. در این راستا احیا و تقویت برخی مؤلفه های سبک زندگی ضرورت دارد، ضمن اینکه تلاش گردد متناسب با تغییرات اجتماعی، سبک زندگی با کیفیت و در راستای تغییرات مثبت مدیریت و برنامه ریزی شود. 

در پی تدوین الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت، که در آن اهمّ مبانی و آرمان های پیشرفت و اُفق مطلوب کشور در پنج دهه آینده ترسیم و تدابیر مؤثر برای دستیابی به آن طراحی شده است، حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دستگاهها، مراکز علمی، نخبگان و صاحب نظران را به بررسی عمیق ابعاد مختلف سند تدوین شده و ارائه نظرات مشورتی جهت تکمیل و ارتقای این سند بالادستی فراخواندند.و به اصلی ترین نهادهای سیاستگذار به مجمع تشخیص مصلحت نظام، دولت، مجلس و شوراهای عالی ابلاغ گردید. از زمان تدوین سند مذکور تا کنون، کشور تلاطم های متعددی را در حوزه های مختلف، از زیست محیطی گرفته تا فرهنگی و اقتصادی تجربه نموده است و بیش از پیش احساس می شد. در نهایت نتایج حاصله از این پژوهش بیانگر این موضوع است که نشان می-دهد که معقوله توسعه پایدار به مراتب بیشتر از الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی است. از زیست محیطی گرفته تا فرهنگی و اقتصادی تجربه نموده است

هدف : این پژوهش ضمن شناخت دیدگاه کاربران شبکه های اجتماعی در خصوص باورپذیری اخبار جعلی، با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر پذیرش و واکنش کاربران به اخبار جعلی در فضای رسانه های اجتماعی انجام شد. روش پژوهش : این پژوهش، کمّی و از نوع پیمایشی است که به روش نمونه گیری در دسترس انجام شد. برای جمع آوری داده های پژوهش، از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که به طور آنلاین بین جمعیت نمونه که از کاربران شبکه های اجتماعی بودند توزیع شد. یافته ها : کاربران به طور گسترده به راه های مقابله با اخبار جعلی به عنوان راهکارهایی مؤثر در افزایش دقت و صحت اطلاعات اعتقاد داشتند. به علاوه، بیش از 60 درصد پاسخگویان حوزه علوم ارتباطات و رسانه در این پژوهش موافق و کاملا موافق بودند که پیشرفت هوش مصنوعی و گرافیک رایانه ای در خلق چهره های متفاوت از هر شخصیتی، تشخیص ویدئوهای جعلی را مشکل کرده است. پاسخگویان بیشترین اجماع نظر را در خصوص عواملی همچون «عدم شفافیت رسانه های رسمی» و «بی اعتمادی اجتماعی» داشتند. نتیجه گیری : یافته های این پژوهش نشان می دهد که اخبار جعلی تأثیرات گسترده ای بر جوامع دارد و می تواند موجب افزایش بی اعتمادی عمومی، تضعیف نهادهای دموکراتیک، کاهش مشارکت اجتماعی، دوقطبی شدن جامعه و گسترش ناآرامی های اجتماعی شود. از بین رفتن اعتماد به منابع خبری سنتی، استفاده از اخبار جعلی برای دستکاری افکار عمومی و افزایش قطب بندی  سیاسی و اجتماعی، از جمله مهم ترین چالش هایی هستند که در این پژوهش شناسایی شدند. علاوه بر این، انتشار اطلاعات نادرست نه تنها باعث گمراهی کاربران شبکه های اجتماعی می شود، بلکه می تواند امنیت روانی و اجتماعی جامعه را نیز به خطر بیندازد. در سطح فردی نیز ارتقای سواد رسانه ای و اطلاعاتی ضروری است.

مقاله حاضر بر آن است ، تا با روش توصیفی ، تحلیلی و بنا بر گزارش سفرنامه نویسان خارجی دوره قاجاریه ، باورها و اعتقادات ایلات لررا بررسی نماید و به این سؤال پاسخ دهد که رویکرد سیّاحان خارجی به باورهای مذهبی ایلات لر بر مبنای چه ذهنیتی صورت بندی شده است و این روایت ها تا چه حدّی با واقعیّت خارجی انطباق دارد؟ مدعای این پژوهش بر این است که تفاوت جهان بینی مسیحیان با مسلمانان موجب گردید سیّاحان درک درستی از باورها و عقاید لرها نداشته باشند. یافته ها و و برخی از نتایج پژوهش حاکی از این است که سیاحان هر چند به عقاید و باورهای دینی مردم تا اندازه ای توجه کرده اند اما با توجه به تفاوت های فرهنگی و دینی فاحشی که میان مسلمانان و مسیحیان و جود داشت و از سوی دیگر ماموریت های سیاسی آنان از طرف برخی دولت ها با عث شده تا با زاویه و عینک مامور سیاسی به قضیه نگاه کنند به همین سبب نتوانند عقاید دینی ایلات را به خوبی بازنمایی کنند، بنابراین بیشتر به بازخورد برخی از باورها مانند فرقه یارسان ها توجه کرده اند .

نابرابری اجتماعی، به عنوان تفاوت در جایگاه های اجتماعی میان گروه های جمعیتی مختلف (مانند طبقات اجتماعی، کاست ها یا گروه های سنی) تعریف می شود. مطالعات پیشین نشان داده اند که ادراک افراد از عدالت اجتماعی موجود و شیوه توزیع درآمد و منابع، برآمده از نظام باورهای ذهنی خاص آنان است. هدف این پژوهش، واکاوی دقیق ادراک نسل Z از نابرابری های موجود در جامعه ایران است. این مطالعه با رویکرد کیفی و بهره گیری از روش تحلیل مضمون در سال ۱۴۰۲ در خمینی شهر اصفهان انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۶ نفر از متولدین سال های ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۷ که ساکن این شهر بودند گردآوری شد. انتخاب مشارکت کنندگان با استفاده از نمونه گیری در دسترس و هدفمند و با رعایت حداکثر تنوع در سن، جنسیت و پایگاه اجتماعی–اقتصادی صورت گرفت و فرایند نمونه گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها با روش «تحلیل مضمون» بر پایهٔ الگوی شش مرحله ای براون و کلارک انجام شد. یافته ها نشان داد مشارکت کنندگان شرایط حاکم بر جامعه را تبعیض آمیز، به ویژه علیه زنان، ارزیابی می کنند و توزیع ثروت و دسترسی به موقعیت ها و مناصب را ناعادلانه می دانند. از نظر آنان، فقدان شایسته سالاری در انتصاب ها و تخصیص پاداش ها و نیز سلطهٔ قوانین و هنجارهای تبعیض آمیز، از ریشه های اصلی وضعیت موجود است. تبعیض ها پیامدهایی چندسطحی در حوزه های اقتصادی (فقر، فاصلهٔ طبقاتی، بیکاری)، اجتماعی (کاهش اعتماد و سرمایهٔ اجتماعی، تعارضات و مهاجرت) و فردی–روانی (احساس ناکامی، اضطراب و افسردگی) بر جای گذاشته و به بروز طیفی از واکنش ها انجامیده است؛ از کنش های فعال (اعتراض، آگاه سازی، پیگیری حقوقی) تا کنش های منفعلانه (سکوت، پذیرش، دلسردی از دادخواهی). درمجموع، نتایج نشان می دهد نسل Z با تجربهٔ مکرر تبعیض ساختاری و فرهنگی، برداشتی انتقادی از عدالت اجتماعی دارد که جهت گیری های ارزشی و کنش های فردی و جمعی آنان را متأثر می سازد.

یک وضعیت انقلابی محصول تضادها و تنش های انباشته و حل ناشده ای است که نهایتا معترضان را به این نتیجه می رساند که راهی جز براندازی نظم سیاسی مستقر وجود ندارد. فارغ از اینکه چه عواملی باعث شکل گیری یک جنبش انقلابی می شود، هدایت فرایند مبارزه به نحوی که باعث بسیج حداکثری منابع شود، نقش مهمی در پیروزی انقلاب دارد. یکی از پیامدهای ایجاد ائتلاف های انقلابی، ایجاد خشم مشترک است که نقش موثری در استمرار بخشیدن به مبارزه و حفظ هویت انقلابی و صف آرایی در برابر حاکمان دارد. این نوشتار با استفاده از روش اسنادی و بهره گیری از اسناد، خاطرات، مصاحبه ها و پژوهش های انجام گرفته به بررسی جایگاه خشونت در فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاه های شهر تهران می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که دانشجویان رفتارهای خشن را موجه و مقبول می دانستند و برای رسیدن به مطالبات و خواسته های سیاسی و صنفی شان از اعمال خشونت علیه مسئولان دانشگاه، اساتید و همکلاسی هایشان مضایقه نمی کردند و مماشات مسئولین دانشگاه با پایین آوردن هزینه اعتراض و ارتکاب عمل خشونت آمیز، باعث تشویق دانشجویان به تکرار این رفتارها می شد. در وضعیتی که دانشجویان امکان بسیج منابع خود را داشتند و می توانستند کنش اعتراضی خشونت آمیزشان را ادامه دهند، دانشگاه ها به بستری مناسب برای مبارزه علیه رژیم پهلوی تبدیل شده بود.

هدف این مقاله سنجش طبقه متوسط جدید در ایران در سه بعد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، به منظور رسیدن به تعریف موثق از طبقه متوسط جدید در ایران است. طبقه متوسط در بُعد اجتماعی با شاخص تحصیلات، مدرک گرایی و کسب آگاهی های سیاسی و اجتماعی، در بعد سیاسی با شاخص های گرایش به حکومت قانون، حمایت از آزادی بیان و عقیده، گرایش به مشارکت سیاسی، عدالت، برابری فرصت های شغلی و حقوق شهروندی و در بُعد اقتصادی توافق با وام گرفتن از خارج سنجیده شد. جامعه آماری ۱۸۳۱۶ دانشجو، تعدادی کارکنان و تعداد هشت نفر ازاستادان دانشگاه شیراز در سال تحصیلی ۱۳۹۶ بود که از میان آن ها ۳۶۲ نفر به مثابه جامعه آماری انتخاب شدند. برای تعیین پایایی همسانی درونی گروهی گویه ها از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. به منظور تعیین حداکثر برازش فرضیه ها با داده های تجربی جمع آوری شده از نرم افزار ایموس و برای تعیین برازندگی گویه ها در سه بعد اجتماعی، سیاسی و اقتصادی از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. تحلیل عاملی تأییدی همه گویه ها به خوبی توانستند پیشگویی معناداری برای عامل های خود باشند، به طوری که تمامی گویه ها موجب تأیید ساختار نظری طبقه متوسط جدید گردید. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که طبقه متوسط جدید گروهی اجتماعی است که به تحصیل، حکومت قانون، آزادی بیان و عقیده، مشارکت سیاسی و پیشرفت صنعتی گرایش دارد.

توسعه سرمایه انسانی یکی از محورهای راهبردی سازمان ها برای افزایش انطباق کارکنان با تغییرات محیطی تلقی می شود که دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی نقش برجسته ای در تحقق آن دارند. هدف این پژوهش، احصاء و ارائه ترکیب ابعاد و مؤلفه های مطلوب مدل توسعه سرمایه انسانی در بستر دانشگاه آزاد اسلامی با تمرکز بر سیاست های کلی نظام اداری است. روش تحقیق شامل بهره گیری از پانل خبرگی جهت استخراج قواعد فازی و طراحی مدل تحلیل و سپس استفاده از نظرات خبرگان و استنتاج فازی در نرم افزار متلب برای تحلیل داده ها و دستیابی به ترکیب ابعاد و مولفه های مطلوب مدل است. نتایج پژوهش منجر به شناسایی پنج بُعد ومولفه های مطلوب آن شامل: عدالت محوری با مؤلفه غالب «تناسب شغل و شاغل»؛ رشد معنوی منابع انسانی با مؤلفه «انگیزش»؛ عدالت در نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد با مؤلفه «مدیریت بر مبنای هدف»؛ دانش گرایی و شایسته سالاری مبتنی بر اخلاق اسلامی با مؤلفه «تلفیق تعهد و تخصص»؛ و ایجاد تعادل میان کار و زندگی با مؤلفه «اجتماعی سازی شد. و در نهایت اهمیت هرکدام از ابعاد مطلوب مدل توسعه سرمایه انسانی تبیین و بیشینه سطح توسعه سرمایه انسانی معادل ۴.۷۷ از ۵ برآورد شده و امتیاز ابعاد آن به ترتیب شامل: عدالت محوری (۴.۷۴)، دانش گرایی و شایسته سالاری (۴.۱۱)، رشد معنوی (۴.۰۴)، عدالت در نظام پرداخت (۴.۶۲) و تعادل کار و زندگی (۳.۹۷) می باشد. این مدل پیشنهادی با سیاست های کلی نظام اداری هم راستا بوده و با تأکید براهمیت هر بُعد و شکاف موجود تا سطح مطلوب (5)، به عنوان چارچوبی برای توسعه هدفمند سرمایه انسانی در دانشگاه ها قابل استفاده است

توسعه فناوری های نوین، سلامت دیجیتال را به رویکردی مؤثر در بهبود ارتباطات و خدمات سلامت تبدیل کرده است. این پژوهش باهدف شناسایی مؤلفه ها و عناصر سلامت دیجیتال در نظام جامع ارتباطات سلامت در ایران، با بهره گیری از نظریه اشاعه نوآوری «راجرز»، به تحلیل وضعیت موجود سلامت دیجیتال در کشور پرداخته است. روش تحقیق بر مبنای تحلیل SWOT و با استفاده از نمونه گیری نااحتمالی هدفمند از میان خبرگان حوزه سلامت و ارتباطات انجام شد. یافته ها نشان می دهد که وجود سامانه های ملی سلامت، بهره گیری از هوش مصنوعی و استقبال شهروندان از خدمات آنلاین، از مهم ترین نقاط قوت سلامت دیجیتال در ایران به شمار می روند. در مقابل، نبود چارچوب قانونی جامع، عدم یکپارچگی سامانه ها و مقاومت ساختاری در برابر تغییرات فناورانه، ازجمله موانع اصلی اشاعه نوآوری محسوب می شوند. همچنین فرصت هایی مانند توسعه اپلیکیشن های خودمراقبتی و گسترش رسانه های اجتماعی، در کنار تهدیدهایی همچون شکاف دیجیتال و مخاطرات امنیت سایبری، نقش تعیین کننده ای در موفقیت یا ناکامی این تحول دارند. بر اساس مراحل پنج گانه نظریه راجرز (دانش، ترغیب، تصمیم، اجرا، تثبیت)، نتایج پژوهش نشان می دهد؛ سلامت دیجیتال در ایران هنوز در مراحل آغازین پذیرش قرار دارد. برای پیشبرد این تحول، تدوین سیاست های یکپارچه، توسعه زیرساخت های فناورانه و امنیتی، توسعه فرهنگ همکاری بین بخشی، اطلاع رسانی و آموزش هدفمند به مردم برای ارتقای سواد سلامت دیجیتال ضروری است.

زمینه و هدف: پوشاک یک نماگر مهم تمایز اجتماعی و یک نماد فرهنگی برجسته است. انتخاب و مصرف پوشاک، هم به عنوان یک جزء فرهنگی و هم یک عنصر نمادین، در طول نسل ها به طور مستمر در حال تکوین است. هدف این مطالعه بررسی تفاوت ها و شباهت ها در انتخاب پوشاک در میان گروه های سنی مختلف و چگونگی تغییرات نسلی آن است. روش و داده ها: روش پژوهش پیمایش و جامعه آماری شامل افراد بالای 18 سال شهر تهران است. حجم نمونه برابر با 388 نفر است که از طریق فرمول کوکران تعیین شده است. روش نمونه گیری تصادفی مطبق براساس اختصاص سهمیه به هر سه گروه نسلی است که به صورت تصادفی انتخاب شده اند. ابزار جمع آوری داده ها نیز پرسشنامه محقق ساخته است. یافته ها: گروه های نسلی در نوع خرید و مقدار خرید با یکدیگر تفاوت معنادار دارند. در معیارهای خرید، تفاوتی در اهمیت قیمت و اهمیت نیاز بین گروه های مورد بررسی مشاهده نشد؛ ولی بین گروه های نسلی، در معیارهای اهمیت کیفیت، اهمیت برند و اهمیت پوشیده بودن تفاوت معنادار وجود دارد. البته در معیار اهمیت کیفیت بین جوانان با میان سالان و در معیار اهمیت برند نیز بین جوانان و میان سالان تفاوت معناداری مشاهده نشد؛ ولی این دو گروه در اهمیت برند تفاوت معناداری با بزرگ سالان دارند. بحث و نتیجه گیری: مطالعه حاضر از وقوع آرام و تدریجی تغییر در معیارهای انتخاب پوشاک در بین گروه های نسلی حکایت دارد که نشان دهنده وجود تفاوت در نظام معنایی، ترجیحات اجتماعی و سرمایه فرهنگی گروه های نسلی است. این تشابهات و تمایزات معنایی از یک سو باعث ایجاد ترجیحات فرهنگی و اجتماعی ویژه شده که انسجام اجتماعی و تداوم فرهنگی را تداوم می بخشد و از سوی دیگر به استقلال گروهی و تمایز هویتی گروه های نسلی کمک کرده و با ایجاد تمایزات رفتاری، راه را برای تغییرات فرهنگی و اجتماعی در بلندمدت باز کرده است. پیام اصلی: پوشاک به مثابه ابزار انتقال معنا و نشانه فرهنگی، تحت تأثیر رخدادهای فرهنگی و تحولات اجتماعی است و افراد از سبک پوشش به عنوان ابزاری برای نشان دادن هویت فردی و گروهی استفاده می کنند. نتایج حکایت از تغییرات اجتماعی آرام و تدریجی در معیارهای انتخاب و خرید پوشاک در بین نسل های مورد بررسی دارد. 

امروز، افزایش فراگیری و سهولت دسترسی به رسانه‌ها، همراه با تکامل مستمر روش‌های استخراج اطلاعات، منجر به ظهور منبع جدیدی از داده‌ها در تحقیقات اقتصادی شده است که به داده‌های رسانه‌بنیان شهرت یافته‌اند. روند فزایندۀ استفاده از این نوع داده‌ها در مطالعات و تحلیل‌های اقتصادی، نشان‌دهندۀ تحولی مهم در شیوه‌های جمع‌آوری و تحلیل اطلاعات در حوزۀ اقتصاد است. این پژوهش با استفاده از متون خبری به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین منابع دادۀ رسانه‌بنیان و بهره‌گیری از روش‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، یک رویکرد نوآورانه برای تحلیل و پایش وضعیت اقتصادی ایران ارائه می‌دهد. در ابتدا، پیکرۀ متنی شامل 216/50 خبر اقتصادی روزانه به زبان فارسی ایجاد شد. در گام بعد، برای تبدیل اطلاعات کیفی متون خبری به داده‌های کمی، ابتدا با استفاده از روش مدل‌سازی موضوعی، این اخبار به دسته‌های موضوعی مشخصی طبقه‌بندی و سپس جهت‌گیری حسی (منفی، خنثی، مثبت) اخبار ذیل هر موضوع با استفاده از رویکرد تحلیل احساس مبتنی بر واژه‌نامه مشخص شد. در پایان، میزان دقت و قابلیت اتکای داده‌های استخراج‌شده از اخبار در پیش‌بینی شاخص مدیران خرید (شامخ) ـ که یکی از معتبرترین و پرکاربردترین شاخص‌های ارزیابی وضعیت اقتصاد کشور محسوب می‌شود ـ مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داده‌اند که به‌کارگیری داده‌های رسانه‌بنیان می‌تواند خطای پیش‌بینی را نسبت به الگوهای مرسوم اقتصادی کاهش دهد. افزون‌بر این، روش پیشنهادی این پژوهش این امکان را فراهم می‌کند که بلافاصله پس از پایان هر ماه، با استفاده از اخبار منتشرشده در رسانه‌ها، وضعیت اقتصادی را پیش از انتشار آمار رسمی تحلیل و تبیین کرد.