منطق، فلسفه و کلام اسلامی

در کتابهای منطق قدیم در تعریف انواع استنتاجهای بی‌واسطه (همچون تناقض، تضاد، دخول تحت تضاد و تداخل) و نحوه صدق و کذب آنها خلطهایی رخ داده و مطالبی بدون اثبات گفته شده است. این مقاله بر آن است که ضمن نشان دادن این بی‌نظمی منطقی در بعضی از متون مذکور، پس از ارائه تعریف دقیقی از هر یک از این عناوین، قضایایی را که برای اثبات ادعاهای صدق و کذب باید اثبات شوند نشان دهد و سپس آنچه را که در این کتابها بدون اثبات ادعا شده است مستدّل کند.

۱۲۸۸۹.

اسلام ناب محمدی

نویسنده: حسین جوان آراسته

منبع: نامه جامعه ۱۳۸۳ شماره ۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۳۶۷۵

۱۲۸۹۰.

ترابط دین و اخلاق از دیدگاه استاد مصباح

نویسنده: عبدالحسین خسروپناه

منبع: کتاب نقد ۱۳۸۳ شماره ۳۰

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۲۳۸۲

۱۲۸۹۱.

تشیع اعتدالی

مصاحبه شونده: رسول جعفریان

منبع: هفت آسمان ۱۳۸۳ شماره ۲۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۵۰۱۶

۱۲۸۹۲.

تصوف در آفریقا

نویسنده: عبدالرحمن ابراهیم دوی مترجم: مصطفی سلطانی

منبع: هفت آسمان ۱۳۸۳ شماره ۲۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۷۰۵ تعداد دانلود : ۱۲۱۴

۱۲۸۹۳.

خیر و شر

نویسنده: سید محمد موسوی بجنوردی

منبع: فصلنامه علمى پژوهشى متین ۱۳۸۳ شماره ۲۳ و ۲۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام

تعداد بازدید : ۲۶۶۵ تعداد دانلود : ۱۶۱۱

نویسنده در این مقاله به بررسی مسأله فلسفی ـ کلامی «خیر و شر» پرداخته است. به طور کلی می توان مقاله را به دو بخش تقسیم کرد. در بخش اول، اشاراتی به ضرورت بحث در باب خیر و شر شده است و سپس راه حلهایی را که حکمای اسلامی برای حل این مشکل ارائه کرده اند مطرح می نماید و در این راستا از نظریات حکمایی چون ابن سینا، بهمنیار، غزالی، ملاصدرا، حاج ملاهادی سبزواری، زنوزی و دیگران بهره می جوید. در بخش دوم، رهیافت برخی از متفکران معاصر همچون جی.ال.مکی را بازگو نموده و در نهایت، پاسخ فیلسوف معاصر دین، آلوین پلانتینگا را مطرح می نماید.

۱۲۸۹۴.

علم ، حجاب نورانی

نویسنده: فاطمه طباطبایی

منبع: فصلنامه علمى پژوهشى متین ۱۳۸۳ شماره ۲۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۳۷۸ تعداد دانلود : ۱۵۳۲

انسان موجودی پژوهشگر، پرسش کننده و پاسخ طلب است . همواره در پی پرسش از علم ، عالم ، معلوم ، اغراض ، نتایج و ارزش گذاری علم است و هنگامی این حالت در او اوج می گیرد که «علم » را با دو صفت متضاد «نور» و «حجاب » متصف می بیند. به همین دلیل می خواهد بداند چگونه حقیقتی که «الظاهر لذاته و المظهر لغیره »اش می دانند، می تواند حجاب ، آن هم حجاب اکبر باشد. در این نوشتار نخست ، از کاربرد علم در دو معنی (علم عام و مطلق ) و (علم خاص و تخصصی ) که همان دانش متکی بر تجربه و آزمون است ، سخن گفته و سپس به آرای برخی از بزرگان اندیشه و معرفت که «علم » را مساوق «وجود» و «نور» دانسته اند، اشاره کرده ایم . محور اصلی بحث ، نظریه های عارفانه امام خمینی (س ) است که «علم » را از شئون فطرت دانسته و آن را به وجهه نورانی وجودِ موجودات منتسب می دانند و بر این باورند که تمام موجودات متناسب با حدود وجودی خود مظهر اسم «علیم » حضرت حقند؛ راز تسبیح موجودات و نیز رمز جاودانگی و ملکوتی شدن انسان را در علم و آگاهی بیان می دارند. علم حقیقی را «طریق جنت » و هر مرتبه ای از این علم را متناسب با مراتب بهشت (افعال ، صفات ، ذات ) می دانند و ازآیات نخستین سوره علق نکات زیبا و تازه ای در بیان ارزش و منزلت علم مطرح می نمایند که به طور مختصر به آن پرداخته ایم .

۱۲۸۹۵.