منطق، فلسفه و کلام اسلامی

بدعت حکمی است که به دین افزوده و یا از آن کاسته شود، بدون اینکه مستندی از کتاب یا سنّت داشته باشد. خداوند متعال دین خود را کامل و بی هیچ گونه کاستی به آدمیان هدیّه فرموده است و جایی برای افزودن یا کاستن در آن نگذاشته است و اعلام فرموده که دین خالص تنها از آنِ خداست و تنها همان را می پذیرد. با این همه، همواره کسانی بوده اند که آگاهانه یا ناآگاهانه آنچه را در دین نبوده است، به آن نسبت داده اند و در دین بدعت گذاشته اند. این مقاله ضمن معناشناسی بدعت به ابعاد مختلف آن مانند عوامل پیدایش بدعت، مصادیق بدعت و ... با استفاده از روش تفسیر موضوعی و تحلیل محتوای کیفی پرداخته است. حقیقت بدعت را سه مطلب تشکیل می دهد: 1 دستکاری در امور دینی، اعمّ از اصول و فروع با افزودن و کاستن. 2 گستردن آن در میان مردم. 3 نبود دلیل خاص یا عام بر کاری که به دین نسبت داده شده است. از این بیان روشن می شود که هر گونه نوآوری که در آن، این عناصر سه گانه وجود داشته باشد، بدعت است و در صورت نبود یک یا همگی آنها، از قلمرو بدعت خارج است. برای مواجهه با بدعت ها، اوّلین گام آگاه ساختن مردم از حقیقت دین، دومین گام، جلوگیری از تقلید کورکورانه و سومین گام، برائت از بدعت گذاران است. پی ریزی نظام امر به معروف و نهی از منکر نیز کمک خواهد کرد که بدعت ها شناخته گردد و جلوی اجرای آن در جامعه گرفته شود.

۶۲۷۰.

کلام سیاسی شیعه

نویسنده: غلامرضا بهروزلک

منبع: شیعه شناسی ۱۳۸۳شماره ۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام فرق و مذاهب تشیع

تعداد بازدید : ۱۷۸۸ تعداد دانلود : ۸۷۶

۶۲۷۱.

نور در فلسفه سهروردی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: نصرالله حکمت محبوبه حاجی زاده

منبع: شناخت (پژوهشنامه علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی) بهار و تابستان ۱۳۹۱ شماره ۶۶

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی فلسفه اسلامی کلیات مکتب های فلسفی فلسفه اشراق

تعداد بازدید : ۱۷۸۸ تعداد دانلود : ۳۴۸۹

۶۲۷۲.

وجود از دیدگاه کانت

نویسنده: محسن غرویان

منبع: کیهان اندیشه ۱۳۷۰ شماره ۳۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۷۸۸ تعداد دانلود : ۱۰۵۶

۶۲۷۳.

صدرالمتألهین و اثولوجیا ‏

نویسنده: سعید رحیمیان

منبع: خردنامه صدرا ۱۳۸۰ شماره ۲۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۷۸۷ تعداد دانلود : ۱۰۴۹

۶۲۷۴.

سیر اندیشه اخباری در مذهب تشیع

نویسنده: علیرضا ذکاوتی قراگزلو

منبع: میثاق امین سال چهارم تابستان ۱۳۸۹ شماره ۱۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۷۸۷ تعداد دانلود : ۹۵۴

۶۲۷۵.

اعجاز عددی قرآن حقیقت یا توهم؟

نویسنده: حسین علینقیان غانم قدوری الحمد

منبع: رشد آموزش قرآن ۱۳۸۵ شماره ۱۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۷۸۶ تعداد دانلود : ۱۰۷۳

۶۲۷۶.

وجود و حضور در کتاب المشاعر حکیم ملاصدرا ‏

نویسنده: کریم مجتهدی

منبع: خردنامه صدرا ۱۳۸۲ شماره ۳۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۷۸۶ تعداد دانلود : ۱۰۶۴

۶۲۷۷.

نماینده نامدار جریان چپ اسلامی (نگاهی به اندیشه های حسن حنفی اندیشمند معاصر مصری)

نویسنده: علی مرشدی زاد

منبع: اخبار ادیان پاییز ۱۳۸۵ شماره ۲۰ و ۲۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی فلسفه اسلامی کلیات رابطه فلسفه با علوم دیگر

تعداد بازدید : ۱۷۸۶ تعداد دانلود : ۹۶۵

۶۲۷۸.

جریان اقلیت و اکثریت از دیدگاه علامه طباطبایی و شهید صدر(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: محمدقاسم مبارز قاسم جوادی

منبع: طلوع نور سال دهم زمستان ۱۳۹۰ شماره ۳۸

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی

تعداد بازدید : ۱۷۸۶ تعداد دانلود : ۹۲۱

پیش از اینکه مذاهب اسلامی عناوین خاص به خود گیرد، در صدر اسلام دو جریان با دو دسته تفکر متفاوت در کنار هم می زیستند. این گفتار می کوشد دیدگاه علامه طباطبایی و شهید صدر را به عنوان دو اندیشمند شیعی در این موضوع، منعکس نماید. در بررسی دو اندیشه، نکات مشترک فراوان به دست می آید. بر شمردن برخی اندیشه های ویژه و عملکرد خاص از سوی دو جریان، استمرار مسیر اصیل اسلامی در چار چوب اندیشه اقلیت و منحرف شدن اکثریت از این مسیر، برخورد نقادانه و تحلیل گونه، از این موارد است. با این همه، شیوه و روش این دو اندیشمند شیعه برای بررسی موضوع، ویژه هریک از این دو شخصیت علمی است و دو روش متفاوت قلمداد می شود. که در این مقاله به آن پرداخته شده است.

۶۲۷۹.

ان الدین عند الله الاسلام

نویسنده: سید ابراهیم شریفی

منبع: معارف اسلامی (سازمان اوقاف) زمستان ۱۳۵۲ شماره ۱۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام دین پژوهی

تعداد بازدید : ۱۷۸۶ تعداد دانلود : ۴۴۴

۶۲۸۰.

بررسی تطبیقی فاعلیت ذهن در فرایند ادراک از دیدگاه ملاصدرا و هوسرل(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: سید مرتضی حسینی شاهرودی زهرا اسکندری

منبع: حکمت صدرایی سال ششم پاییز و زمستان ۱۳۹۶ شماره ۱ (پیاپی ۱۱)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۷۸۶ تعداد دانلود : ۱۶۷۲

پرداختن به نقش ذهن به عنوان قو ای که نفس از طریق آن به اکتساب علوم می پردازد، در داشتن تلقی صحیح از فرآیند ادراک، اهمیت فراوانی دارد. در میان فلاسفه اسلامی، ملاصدرا مراتب ادراک را مراحلی می داند که نفس در جریان حرکت جوهری خود، با گذر از ساحت های حسی، خیالی و عقلی واجد آنها می گردد. در این میان توجه به دیدگاه ملاصدرا درباره کارکردهای ذهن در هر یک از ساحت های ادراکی قابل توجه است. در میان فلاسفه غربی معاصر نیز ادموند هوسرل، با مطرح کردن دو ساحت ادراک حسی و عقلی و توجه به نقش ذهن در هر کدام از این ساحت ها، نظریه ای متفاوت در این زمینه مطرح نموده است. بررسی دیدگاه های این دو فیلسوف، درباره ماهیت ادراک و چگونگی فاعلیت ذهن در ادراک اشیای بیرون از خود، همچنین نشان دادن وجوه افتراق و اشتراک دو دیدگاه، موضوعی است که این مقاله به آن پرداخته است.

درخت حوزه‌های تخصصی