اندیشه سیاسی

نویسنده بعد از بیان تعریفى درباره هویت، آن را داراى بعد سلبى که مستلزم شناسایى «غیر» از «خود» است مى‏داند. از دیدگاه امام خمینى، هویت اسلامى در پیمودن راه خدا معنا پیدا مى‏کند. خودى‏ها کسانى هستند که با آنها وحدت راه و صراط داریم و غیرخودى کسى است که در راه ما نباشد.

۲۴۳۰.

کشف ولی امر

نویسنده: محسن کدیور

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۱۶

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در اسلام

تعداد بازدید : ۳۸۹۶

نویسنده مقاله، در ادامه مقالات «حکومت انتصابى» در این قسمت به بحث درباره طرق تعیین ولىّ امر مى‏پردازد.

۲۴۳۱.

عقل گرایی و نقل گرایی در فقه سیاسی شیعه

نویسنده: سید محسن آل غفور

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۱۸

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در اسلام

تعداد بازدید : ۶۸۴۶

خوارج اولین نقل‏گرایان جهان اسلام بودند و با ظهور معتزله و اشاعره، نزاع میان دو مکتب عقل‏گرایى و نقل‏گرایى برجسته و بارز گردید. مسأله اخباریین و اصولیین در تاریخ شیعه نیز به همین مسأله باز مى‏گردد. تقدم نقل بر عقل، اصل مهم معرفت‏شناختى در مکتب نقل‏گرایى است و در مقابل، ضرورت کاربرد عقل در فهم احکام الهى، از ویژگى‏هاى عقل‏گرایى است. با تلاش گسترده وحید بهبهانى، اخبارى‏گرى در ایران و عراق منقرض گردید و با همت شیخ مرتضى انصارى نیز دانش اصول فقه در حوزه‏ها نهادینه شد.

۲۴۳۲.

آزادی در معرض پرسش

نویسنده: بزرگ نادرزاده

منبع: اطلاعات سیاسی و اقتصادی ۱۳۸۰ شماره ۱۶۹ و ۱۷۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی

تعداد بازدید : ۹۲۹ تعداد دانلود : ۶۸۰

۲۴۳۳.

یوتوپیای مارکس

نویسنده: مصطفی رحیمی

منبع: اطلاعات سیاسی و اقتصادی ۱۳۸۰ شماره ۱۷۱ و ۱۷۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در غرب تاریخ و مبانی اندیشه سیاسی از قرن 16 میلادی تا اوایل قرن بیستم

تعداد بازدید : ۱۵۶۱ تعداد دانلود : ۱۰۳۴

۲۴۳۴.

موج نوین سکولار زدایی

نویسنده: پیتر ال.برگر مترجم: افشار امیری

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۲۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در غرب تاریخ و مبانی اندیشه سیاسی از قرن بیستم به بعد

تعداد بازدید : ۲۶۵۲

سکولاریزاسیون (عرفى شدن) به عنوان یک پدیده اجتماعى، معمولاً همزاد مدرنیسم یا نوگرایى شمرده مى‏شود و بسیارى از دانشمندان غربى و غرب‏گرا اظهار داشته‏اند که سرنوشت کلیه جوامع بشرى با افول و زوال دین همراه خواهد بود. اما این نظریه در چند دهه اخیر تا حدود زیادى با شکست مواجه شده و تحقیقات فراوان نشان مى‏دهد که جوامع اروپایى و غیر اروپایى، رویکرد جدیدى را به دین یا نهادهاى دینى تجربه مى‏کنند و به اصطلاح پدیده «سکولارزدایى» در حال رخ نمودن است. مقاله حاضر، که توسط یکى از نظریه‏پردازان جامعه‏شناسى دین به رشته تحریر درآمده است، یکى از تازه‏ترین آثار در این زمینه است.

۲۴۳۵.

اسلام بهشتی، اسلام جهنمی

نویسنده: سید عطاءالله مهاجرانی

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۲۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در اسلام

تعداد بازدید : ۱۹۲۴

در این مقاله، ویژگى‏هاى بنیادگرایى و اصلاح‏طلبى به‏عنوان دو رهیافت مختلف به دین و اندیشه دینى بررسى شده و در نهایت، اصلاح‏طلبى بر بنیادگرایى ترجیح داده شده است. موضوع سخن، بنیادگرایى و اصلاح‏طلبى و نسبت آنها با اندیشه دینى است. وقتى مى‏خواهیم نسبت میان بنیادگرایى و اصلاح‏طلبى را با اندیشه دینى بسنجیم، ضرورت دارد که هم بنیادگرایى را تعریف کنیم و هم نشان دهیم که اصلاح‏طلبى مورد نظر کدام است و تصورمان را نیز از اندیشه دینى بیان کنیم.

۲۴۳۶.

مراتب فقهی مخاطبان سینما

نویسنده: محمد باغستانی کوزه گر

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۲۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در اسلام

تعداد بازدید : ۱۴۹۵

آیا مى‏توان در صحنه‏هایى از فیلم براى نشان دادن واقعیت به مخاطب، روابطى را که شرعاً حرام است نشان داد؟ نویسنده معتقد است که مى‏توان با عقد شرعى بین بازیگران و یا با استناد به قاعده ضرورت یا نفى سبیل این عمل را شرعاً مجاز دانست. وانگهى، تأثیر هنر بر اخلاق مخاطبان چندان قطعى نیست که بتوان بدین‏وسیله به حذف صحنه‏هاى یادشده پرداخت.

۲۴۳۷.

دین و دنیای جدید

نویسنده: عبدالکریم سروش

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۲۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی

تعداد بازدید : ۳۴۷۹

آقاى سروش در این گفتار به مسائل مهمى که چندان هم جدید نیستند، اشاره مى‏کند. وى توجه به ریشه‏هاى مدرنیته، به‏ویژه علم تجربى جدید، و نیز توجه به آشپزخانه علم را که ممکن است ما را از استفاده از محصول علم بیزار کند، لازم مى‏شمارد. به نظر ایشان علم و تکنولوژى جدید، اهداف و غایات خود را بر جهان تحمیل مى‏کنند و بى‏رنگ و بى‏طرف نیستند. از این رو حضور دین در این دنیاى جدید، حضورى پارادوکسیکال است.

۲۴۳۸.

دین و اخلاق عمومی در دولت لیبرال

نویسنده: ویلیام آ گالستون

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۲۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در غرب

تعداد بازدید : ۱۴۱۲

نویسنده به دو دیدگاه لیبرال، یکى از نسل گذشته و دیگرى از نسل جدید، اشاره مى‏کند و نوع نگاه آنها را به آزادى‏هاى مدنى و حق دخالت دولت در مسائل دینى و اخلاق برمى‏شمرد.

۲۴۳۹.

چند پرسش درباره عرفی شدن

نویسنده: علیرضا شجاعی زند

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۲۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی

تعداد بازدید : ۲۶۷۷

مقاله حاضر گزارش و تحلیلى از پژوهش‏هاى جدید جامعه‏شناختى درباره جریان‏هاى ضد سکولار و پدیده‏هاى مخالف با عرفى شدن است. نویسنده با استناد به تحقیقات گلنر نشان مى‏دهد که اسلام و تمدن اسلامى بر خلاف سه تمدن معروف دیگر، یعنى تمدن‏هاى مسیحى، چینى و هندى، تن به جریان غالب عرفى شدن نسپرده است. در پایان مقاله، محورها و پرسش‏هاى جدیدى درباره نظریه عرفى شدن مطرح شده است که پاسخ به آنها مى‏تواند تحول جدیدى در این حوزه ایجاد کند.

۲۴۴۰.

اسلام به مثابه دین و حکومت

نویسنده: فاطمه مرنیسی فیروزه درشتی

منبع: بازتاب اندیشه ۱۳۸۰ شماره ۲۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم سیاسی اندیشه سیاسی اندیشه سیاسی در اسلام

تعداد بازدید : ۱۷۱۹

نویسنده در این مقاله تلاش مى‏کند تا برداشت نادرستى را که در غرب از اسلام شده است، نقد کند و نشان دهد که اسلام با دموکراسى و عقلانیت سازگار است. به نظر او هیچ یک از حکومت‏هاى اسلامى الهى نبوده‏اند؛ بلکه آنها نیز سکولار بوده‏اند. وى مشکل دولت‏هاى اسلامى مدرن را ناکارآیى آنها مى‏داند؛ نه غیر عقلانى بودن آنها.

درخت حوزه‌های تخصصی