کتابداری و اطلاع رسانی

کتابداری و اطلاع رسانی

کتابداری و اطلاع رسانی دوره هشتم بهار 1384 شماره 1 (پیاپی 29)

مقالات

۱.

ارزیابی کتاب های مرجع چاپی و تخصصی کتابخانه های دانشگاه فردوسی مشهد از نظر روزآمدی، اعتبار، جامعیت و تعادل موضوعی

کلید واژه ها: دانشگاه فردوسی مشهدارزیابیکتاب های مرجع کتابخانه های دانشگاهی

حوزه های تخصصی:
  1. علوم کتابداری کتابخانه ها مجموعه های کتابخانه ای و منابع کتابخانه ای و اطلاعاتی انواع منابع اطلاعاتی منابع و مراجع
  2. علوم کتابداری کتابخانه ها(به طور عام) انواع کتابخانه ها دانشگاهی
  3. علوم کتابداری علوم کتابداری مجموعه سازی ارزشیابی و وجین مجموعه
تعداد بازدید : ۸۰۹ تعداد دانلود : ۸۰۱
پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کتاب های مرجع تخصصی فارسی و لاتین کتابخانه های دانشگاه فردوسی مشهد، به روش پیمایشی و با استفاده از شیوة کتابسنجی انجام شد. برای انجام این پژوهش سیاهه های وارسی از منابع مرجع تخصصی فارسی و لاتین کتابخانه های دانشگاه فردوسی مشهد به تفکیک دانشکده ها تهیه شدند. سپس سیاهة مراجع تخصصی فارسی با پایگاه «کتیبه» و «کتابشناسی ملی ایران»، و سیاهة مراجع تخصصی لاتین با راهنمای «والفورد» و سایت «آمازون» مقایسه شدند. نتایج نشان داد: 91 درصد منابع مرجع تخصصی فارسی و 23/85 درصد منابع مرجع تخصصی لاتین موجود در کتابخانه ها روزآمد هستند، میزان جامعیت کتابخانه های این دانشگاه نسبت به بازار نشر 61 درصد میباشد و 30درصد از منابع مرجع تخصصی لاتین این کتابخانه ها در راهنمای «والفورد» معرفی شده اند.همچنین، از نظر موضوعی بین منابع مرجع تخصصی فارسی انتشاریافته در ایران و منابع مرجع تخصصی فارسی موجود در کتابخانه ها و حوزه های موضوعی مورد توجه این دانشگاه تعادل نسبی وجود دارد.
۲.

مطالعة وضعیت تولید اطلاعات علمی اعضای هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد

کلید واژه ها: اعضای هیئت علمیدانشگاه فردوسی مشهداطلاعات علمیتولید اطلاعات

حوزه های تخصصی:
  1. علوم کتابداری علوم اطلاع رسانی اطلاعات (به طور عام) تولید اطلاعات
  2. علوم کتابداری کتابخانه ها(به طور عام) انواع کتابخانه ها دانشگاهی
  3. علوم کتابداری علوم کتابداری موضوعات خاص و کتابخانه ها و کتابداری تاب سنجی،علم سنجی
تعداد بازدید : ۷۴۴ تعداد دانلود : ۷۳۸
این پژوهش با استفاده از روش پیمایشی انجام شده و هدف اصلی آن تعیین وضعیت کم ّی تولید اطلاعات علمی در دانشگاه فردوسی مشهد است. برای آزمون فرضیه ها از آزمون یومان ویتنی، ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن، آزمون کروسکال- والیس و نشانه ویلکاکسون استفاده شد و نتایج زیر به دست آمد: 1) بین تولیدات علمی- پژوهشی اعضای دارای مدرک دکترا و اعضای دارای مدرک کارشناسی ارشد تفاوت معنادار وجود دارد. 2) بین تولیدات علمی- پژوهشی اعضای تدریسکننده در دوره های تحصیلات تکمیلی و اعضای غیرتدریسکننده در دوره های تحصیلات تکمیلی، تفاوت معنادار وجود دارد.      3) بین سال های اشتغال در دانشگاه و تولیدات علمی- پژوهشی اعضای هیئت عملی رابطة معنادار وجود دارد. 4) بین درجة آشنایی اعضای هیئت علمی با زبان انگلیسی و تولیدات علمی- پژوهشی آن ها، رابطة معنادار وجود دارد. 5) بین تولیدات علمی- پژوهشی اعضای استفادهکننده از فرصت های مطالعاتی و اعضای استفاده نکننده از این فرصت ها، تفاوت معنادار وجود دارد. 6) بین تولیدات علمی- پژوهشی اعضای هیئت علمی در چهار حوزه علوم، کشاورزی، مهندسی و علوم انسانی تفاوت معنادار وجود دارد. 7) بین تولیدات تألیفی و ترجمه ای اعضای هیئت علمی در چهار حوزة موردنظر، تفاوت معنادار وجود دارد.
۳.

بررسی سطوح رضایتمندی استفاده کنندگان از منابع موجود در کتابخانه های عمومی

کلید واژه ها: استان اردبیلکتابخانه های عمومیرضایتمندیمجموعه سازی

حوزه های تخصصی:
  1. علوم کتابداری کتابخانه ها مجموعه های کتابخانه ای و منابع کتابخانه ای و اطلاعاتی انواع منابع اطلاعاتی
  2. علوم کتابداری علوم کتابداری مجموعه سازی
  3. علوم کتابداری کتابخانه ها(به طور عام) انواع کتابخانه ها عمومی
تعداد بازدید : ۴۴۷ تعداد دانلود : ۴۴۶
پژوهش حاضر به منظور بررسی میزان رضایت استفادهکنندگان از مجموعة کتابخانه های عمومی استان اردبیل براساس متغیرهایی از قبیل شهر، شغل، مدرک تحصیلی، جنسیت، سن و غیره انجام گرفته است. جامعة آماری پژوهش شامل کلیة افراد دارای کارت عضویت از کتابخانه های عمومی استان اردبیل در سال 1382 با برآورد تقریبی 9421 نفر بوده است. پژوهش نشان داد که میزان رضایت از منابع کتابخانه ها در برخی از شهرهای استان از جمله مشگین شهر، گرمی، نیر و خلخال پایین تر از حد متوسط استانی است. همچنین در دارندگان مدرک تحصیلی بالاتر از فوق دیپلم، میزان رضایت نسبتاً پایین است. کارمندان دارای بیشترین و دانشجویان دارای کمترین میزان رضایت هستند. در بین گروه های مختلف تحصیلی، گروه تحصیلی راهنمایی دارای بیشترین و گروه های با سطوح تحصیلی لیسانس و بالاتر دارای کمترین میزان رضایت هستند. در بیشتر موارد تفاوت معناداری بین میزان رضایت گروه های مختلف مشاهده نشد.
۴.

نیم رخ و وضعیت نسبی 14 کتابخانة درون شهری آستان قدس رضوی با استفاده از شیوه استانداردسازی دیانی

کلید واژه ها: کتابخانه های عمومیارزیابیآستان قدس رضویاستانداردهای کتابخانه های عمومی

حوزه های تخصصی:
  1. علوم کتابداری کتابخانه ها استانداردهای کتابخانه ای
  2. علوم کتابداری کتابخانه ها(به طور عام) آمار کتابخانه ای،گزارشات کتابخانه ای
  3. علوم کتابداری کتابخانه ها(به طور عام) انواع کتابخانه ها عمومی
تعداد بازدید : ۴۸۱ تعداد دانلود : ۴۷۸
هدف، بررسی وضعیت کتابخانه های اقماری آستان قدس در مقایسه با استانداردهای کم ّی دیانی میباشد. جامعة آماری این پژوهش 14 کتابخانه اقماری آستان قدس است و اطلاعات از طریق پرسشنامه گردآوری شده. پرسش های اساسی این پژوهش در خصوص هفت مورد (وضع موجود در کتابخانه ها، نقاط قوت و ضعف، توسعة عوامل، برنامه ریزی کوتاه مدت و بلندمدت عوامل، رده بندی نُه معیار کتابخانه ها، نمونه گیری از نظرات مراجعان، و مقایسة نظرات به منظور مشخص شدن جهت حرکت) تنظیم گردیده است. نتایج به دست آمده از آزمون t نشان میدهند که کتابخانه های اقماری آستان قدس رضوی با معیارهای دیانی، در هشت مورد در سطح کتابخانه های درجه 3 قرار گرفته اند و تنها در یک مورد معیار شماره 2 (مساحت کل) دچار کمبود میباشند.
۵.

بررسی کیفیّت خدمات ارائه شده درکتابخانه های دانشگاه سیستان و بلوچستان

کلید واژه ها: کیفیت خدماتکتابخانه های دانشگاهیدانشگاه سیستان و بلوچستانخدمات کتابخانه ای

حوزه های تخصصی:
  1. علوم کتابداری علوم کتابداری خدمات مرجع در کتابخانه ها
  2. علوم کتابداری علوم اطلاع رسانی خدمات اطلاع رسانی
  3. علوم کتابداری کتابخانه ها(به طور عام) انواع کتابخانه ها دانشگاهی
تعداد بازدید : ۲۹۶ تعداد دانلود : ۲۹۵
این مطالعه با استفاده از نرم افزار «سروکوال» و با هدف بررسی کیفیت خدمات انجام شده در کتابخانه های دانشگاه سیستان و بلوچستان در سه ماهه اول سال 83 از دیدگاه کاربران انجام شد و نشان داد که کتابخانه های مورد مطالعه در هیچ یک از ابعاد «سروکوال» نتوانسته اند انتظاراتی را که مراجعهکنندگان دارند برآورده کنند؛ اما در ابعاد فیزیکی و محیط، خدمات کیفی قابل قبولی داشته اند. مؤلفه های «مسئولیت پذیری» و «ضمانت و تضمین» به ترتیب پرمسئله دارترین مؤلفه های کیفی خدمات بودند. مشکلات کاربران در هنگام استفاده از کتابخانه و ترتیب اولویت مسائل آن ها نیز مشخص شد.
۶.

ساخت پایگاه مستند موضوعی برای کتاب های فارسی موجود در کتابخانة مرکزی و مرکز اطلاع رسانی دانشگاه فردوسی مشهد

نویسنده:

کلید واژه ها: سرعنوان های موضوعی فارسیپایگاه موضوعات فارسیفهرست مستند موضوعیکتابخانه مرکزی و مرکز اطلاع رسانی دانشگاه فردوسی مشهد

حوزه های تخصصی:
  1. علوم کتابداری علوم کتابداری فهرست نویسی و رده بندی
  2. علوم کتابداری کتابخانه های الکترونیکی انواع منابع الکترونیکی پایگاه های اطلاعاتی
  3. علوم کتابداری کتابخانه ها(به طور عام) انواع کتابخانه ها دانشگاهی
تعداد بازدید : ۲۹۲ تعداد دانلود : ۲۸۹
مقالة حاضر گزارشی است از طرح ایجاد پایگاه مستند موضوعی فارسی در کتابخانة مرکزی و مرکز اطلاع رسانی دانشگاه فردوسی مشهد که دربرگیرندة موضوع های کلیة کتاب های فهرست شدة کتابخانه های این دانشگاه میباشد.فهرست سرعنوان های موضوعی فارسی موجود در کتابخانه های دانشگاه فردوسی با خدمت سیساله به بازنگری، اصلاح و تکمیل نیاز دارد. گزینش و ساخت موضوعات جدید، تطبیق آن ها با یافته های قبلی، روزآمدسازی واژه ها، بررسی همخوانی آن ها با موضوع های کتابخانة کنگره آمریکا و کتابخانة ملی ایران با درنظرگرفتن اقتضای فرهنگی و زبانی، مراحل کار را دربر میگرفت. ویراستاری و تکمیل فهرست سرعنوان های موضوعی فارسی کتابخانه که با همکاری یک گروه کاری منتخب، با دقت و با صرف ساعت ها وقت انجام گرفت دسترسی به یک پایگاه مستند موضوعی مطمئن و مستند را در سیستم شبکه ای کتابخانه ممکن ساخت.
۷.

رهنمودهای ایفلا برای خدمات مرجع دیجیتالی

کلید واژه ها: استانداردهاخدمات مرجعخدمات مرجع دیجیتالیرهنمودهاایفلا

حوزه های تخصصی:
  1. علوم کتابداری کتابخانه ها نهادها،سازمان ها و انجمن های کتابداری
  2. علوم کتابداری کتابخانه های الکترونیکی کتابخانه های دیجیتالی
  3. علوم کتابداری علوم اطلاع رسانی اطلاعات (به طور عام) فن آوری اطلاعات
تعداد بازدید : ۴۵۳ تعداد دانلود : ۴۵۱
ایجاد و گسترش فناوریهای نوین اطلاعاتی باعث بازنگری کتابداران در تعاریف مربوط به خدمات مرجع شده است. روش های نوین مبتنی بر فناوریهای نوین، قالب سنتی ارائة خدمات مرجع را تغییر داده است. هدف از تهیة این رهنمودها ترویج بهترین شیوه های اجرایی مرجع دیجیتالی بر یک مبنای بین المللی است. به کمک این رهنمودها، کتابداران میتوانند با کمک گرفتن از خدمات متنوع سنتی برای ایجاد استانداردهای مشترک در مرجع دیجیتالی اقدام نمایند.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۴۳