اقتصاد

مشارکت در همگرایی ها و همکاری با اقتصادهای صنعتی نوظهور در ابعاد اقتصادی، سرمایه گذاری و تجارت، با توجه به رشد پُرشتاب و نقش آفرینی این کشورها در تعاملات جهانی، می تواند منافع اقتصادی و غیراقتصادی متقابلی را برای ایران، به عنوان عضو جدید گروه بریکس پلاس، به ارمغان آورد. مطالعه حاضر در پی آن است تا در چهارچوب «منطقه گر ایی جدید» در پاسخ به این پرسش ها که عملکرد گذشته بریکس چگونه بوده و دورنمای اقتصاد و تجارت درون منطقه ای و فرامنطقه ای گروه بریکس پلاس به چه صورت قابل تصور است و اینکه وضعیت ایران در برخورداری از عضویت در بریکس چگونه می تواند رقم بخورد؟ طی ربع قرن شکل گیری بریکس، تجارت اعضای گروه در چهارچوب نظری منطقه گرایی، منجر به ایجاد تجارت یا انحراف تجارت در پی داشته است؟ برای پاسخ به این پرسش ها، در بُعد روشی این مقاله از معیارهای «همگنی شاخص های اقتصادی» و «درجه همگرایی تجارت» استفاده شده است. نتایج مطالعه نشان می دهد، همگونی و تجانس تولید و درآمد سرانه کشورهای بریکس طی دوره مطالعه به طور معناداری بهبود یافته است. هرچند سهم صادرات درون گروهی بریکس هنوز در سطح نازلی است، لیکن روند این شاخص ها بعد از شکل گیری بریکس روبه فزونی است. افزایش شاخص شدت صادرات ایران با بریکس (عمدتاً چین) نه تنها با تغییرات در صادرات جهانی ایران همسو نبوده، بلکه منجر به کاهش سهم ایران از صادرات جهانی شده است (انحراف تجارت). اگرچه همگرایی مشهودی میان اهداف گروه بریکس و سیاست خارجی ایران وجود دارد و منطقاً قرارگرفتن در کنار قدرت های نوظهور، می تواند قدرت چانه زنی ایران در صحنه روابط بین المللی را افزایش دهد، اما لازمه بهره مندی از منافع اقتصادی، رفع تحریم ها و فراهم شدن زیرساخت های لازم اقتصادی و تجاری برای تعاملات اقتصادی مطلوب است. گفتنی است ایران به دلیل انزوا از غرب، به ویژه از ایالات متحده، سیاست هایی را با اهداف کاهش تحریم های اقتصادی، تمرکز بر دستیابی به خودکفایی، سیاست جایگزینی و تغییر جهت به سمت کشورهای شرقی برای اطمینان از تاب آوری اجرا کرده است. ایران با وجود تحریم ها، ثبات اقتصادی نسبی را حفظ کرده است، اما به دلیل محدودشدن سرمایه گذاری های جدید، با خطرهای دورافتادن از صنعت و پیری زیرساخت ها مواجه است. ایران با مشارکت در همکاری های دوجانبه و چندجانبه، تقویت روابط با چین و روسیه، و پیوستن به بلوک بندی های نظیر بریکس با هدف جذب سرمایه گذاری تشکیل اتحادهای جدید و مقابله با تحریم ها از طریق ابتکارهای مشترک با چین و روسیه و تلاش برای دلارزدایی و توسعه نظام های مالی جایگزین توانسته به منطقه گرایی جدید دست یابد. منطقه گرایی جدید با رویکرد منعطف و چندوجهی برای خنثی سازی آثار منفی تحریم ها و انزوای دیپلماتیکی با بهره گیری از مزایای همکاری منطقه ای و فرامنطقه ای، اجتناب ناپذیر است. با بریکس پلاس، افزایش صادرات نفت به کشورهای عضو به خصوص چین، جذب سرمایه گذاری، افزایش گردشگری و کاهش هزینه های زنجیره تأمین برای ایران امکان پذیرتر شده است. بریکس فرصت های بیشتری را برای ایران فراهم می کند تا سبد ارزی را متنوع سازد.

نقش اقتصادی مناطق در بُعد جذب سرمایه و تجارت در سطح جهانی در توسعه اقتصادی در دنیای جهانی شده بسیار مهم است. در این بین سرمایه های بین المللی عمدتا در مناطقی که دارای ظرفیت برای بازگشت سود باشد و پتانسیل لازم برای افزایش ارزش افزوده سرمایه فراهم شود سرازیر می گردد. بنابراین این تحقیق به بررسی اثرات ظرفیت ها در سهم استانهای ایران در اقتصاد جهانی با رویکرد ترکیبی منطقه گرایی و زنجیره جهانی پرداخته است. روش مطالعه بر اساس هدف، کاربردی و براساس روش، توصیفی و تحلیلی است. روش جمع آوری اطلاعات نیز بصورت اسنادی و میدانی از منابع آماری رسمی و نظرات کارشناسان انجام شده است. برای تجزیه و تحلیل از روشهای مختلف آماری مانند رگرسیون و همبستگی استفاده گردیده و نتایج تحقیق نشان داد، سهم اقتصادی مناطق مختلف جغرافیایی ایران یکدست و یک شکل نبوده است. مناطقی که سهم بالایی در جذب سرمایه های بین المللی داشته اند دلیلی برای توسعه صادرات و تجارت خارجی نبوده و مناطق مختلف جغرافیایی در شاخص های مورد بررسی عملکرد متفاوتی داشته و از اصول و قاعده ثابت پیروی نمی کنند. به عبارتی جایگاه مناطق ایران در جذب سرمایه، صادرات و واردات یا تجارت در یک سال خاص کمی تصادفی به نظر می رسد و مطالعه در طول دوره های زمانی را می طلبد تا بصورت دقیق نقش متغیرهای مورد استفاده در جایگاه جهانی اقتصاد مناطق را تبیین کند.    

هر چند تنظیم گری دامنه وسیعی از دیدگاه ها، از کنترل دقیق دولتی تا نظارت غیرمستقیم و بازارسازی را شامل می شود، اما ماهیتی کاملاً متفاوت از نظام برنامه ریزی متمرکز دارد. به بیان دیگر به تصریح برخی از صاحب نظران، در میان دو گونه سازوکارهای تخصیص منابع، یعنی بازاری و غیربازاری، تنظیم گری دولت در قالب ساز و کارهای بازاری مقید و مشروط جای می گیرد. آنها معتقدند اگر بالابودن هزینه های مبادله را عامل اصلی شکست بازار یا عدم ایجاد بازار بدانیم، تنظیم گری و مقررات گذاری رویکردی است که به دولت امکان کاهش هزینه های مبادله را می دهد و در نتیجه کارآمدی بازار را بهبود بخشد، نه اینکه جایگزین سازوکار بازار شود. هر چند تنظیم گری دامنه وسیعی از دیدگاه ها، از کنترل دقیق دولتی تا نظارت غیرمستقیم و بازارسازی را شامل می شود، اما ماهیتی کاملاً متفاوت از نظام برنامه ریزی متمرکز دارد. به بیان دیگر به تصریح برخی از صاحب نظران، در میان دو گونه سازوکارهای تخصیص منابع، یعنی بازاری و غیربازاری، تنظیم گری دولت در قالب ساز و کارهای بازاری مقید و مشروط جای می گیرد. آنها معتقدند اگر بالابودن هزینه های مبادله را عامل اصلی شکست بازار یا عدم ایجاد بازار بدانیم، تنظیم گری و مقررات گذاری رویکردی است که به دولت امکان کاهش هزینه های مبادله را می دهد و در نتیجه کارآمدی بازار را بهبود بخشد، نه اینکه جایگزین سازوکار بازار شود.

پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل توسعه جغرافیای پول آفرینی در ورزش بسکتبال ایران انجام گرفت. روش پژوهش حاضر از نوع آمیخته بود. نمونه آماری بخش کیفی شامل متخصصان آگاه به موضوع بودند که به منظور شناسایی این نمونه ها، از روش نمونه گیری هدفمند استفاده گردید. این نمونه گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و در نهایت تعداد 13 نفر به عنوان نمونه در بخش کیفی مشخص گردیدند. همچنین جامعه آماری در بخش کمی شامل اساتید دانشگاهی آگاه به موضوع پژوهش، مدیران و کارشناسان فدراسیون بسکتبال ایران و همچنین برخی مدیران باشگاه های حرفه ای فعال در ورزش بسکتبال بود. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه محقق ساخته استفاده گردی. به منظور تجزیه و تحلیل داده های پژوهش حاضر از کدگذاری و همچنین آزمون معادلات ساختاری استفاده شد. کلیه روند تجزیه و تحلیل داده ها در نرم افزارهای SPSS نسخه 20، PLS نسخه 2 و Maxqda نسخه 2018 انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد که متغیرهای دانشی، قانونی-حقوقی، فنی، انسانی، سیاسی و ترویجی به عنوان شرایط زمینه ای نقش مهم و کلیدی در مسیر توسعه جغرافیای پول آفرینی در ورزش بسکتبال ایران دارد. نتایج پژوهش همچنین نشان داد که توسعه جغرافیای پول آفرینی در ورزش بسکتبال ایران دارای پیامدهای ورزشی، شغلی و مالی می باشد. با توجه به نتایج مدل تحقیق مشخص گردید که تمامی روابط موجود در مدل دارای میزان ضریب تی معناداری (تی بالاتر از ۹۶/۱) می باشد که نشان دهنده معنادار بودن تأثیر میان روابط می باشد. توجه به تعاملات بین بخشی ملی و بین المللی درروند ترویج ورزش بسکتبال و جذب سرمایه گذار و همچنین ایجاد حمایت های بیمه ای از فعالیت های تجاری ایجادشده در ورزش بسکتبال می تواند نقش مهمی در جهت توسعه جغرافیای پول آفرینی در بسکتبال ایران دارد.

یکی از مهم ترین فرقه های مذهبی که از قرون سوم تا ششم ه .ق اوضاع سیاسی و اجتماعی خراسان بزرگ را تحت تأثیر قرار داد، فرقه کَرّامیه منسوب به ابوعبدالله محمد بن کَرّام سیستانی(متوفی255ق) بود. اینان به ویژه در پیوند با دولت غزنویان مهمترین دوره اعتلای سیاسی خود را تجربه کردند. کَرّامیان که به اهل زهد، صرفه جویی، قناعت و ریاضت اقتصادی مشهور بودند، در دوره غزنویان به طور مشخص همسو با سیاست اقتصادی دولت به اخاذی، رشوه گیری و مصادره اموال مخالفان روی آوردند. این تحقیق با روش توصیف و تحلیل تاریخی در پی پاسخ به این پرسش است، که زمینه های تغییر دیدگاه کرامیان از تحریم کسب به فعالیت های اقتصادی و کسب معیشت چه بوده است؟ یافته ها در این خصوص نشان می دهد، که کرامیان و پیروان شان همواره دارای دیدگاه اقتصادی مشترکی نبودند. عدم تقیّد و نیز تظاهر و تساهل در مبانی اعتقادی، ماهیت پایگاه اجتماعی پیروان این فرقه متشکل از طبقات فرودستِ جامعه و نیز تجار و پیشه وران شهری که خود معتقد به کسب و کار بودند و همچنین در نتیجه فرصت سیاسی که برخی سلاطین غزنوی بنابر مصالح خویش در اختیار رهبران کرامیه گذاشتند، عملا موجب تغییر دیدگاه اقتصادی و جایگاه اجتماعی و سیاسی آنان شده بود، چنانکه همسو با سلاطین غزنوی در مصادره ی اموال مخالفان به عنوان یکی از محل درآمدهای نامنظم نقش مؤثری داشتند. از این منظر حمایت غزنویان از کرامیان نیز بی تأثیر از انگیزه های اقتصادی نبوده است.

مقدمه و اهداف: این مقاله به تبیین مبانی علم بودگی دانش اقتصاد در اندیشه علامه مصباح یزدیe و بررسی چالش های مرتبط با آن می پردازد. با توجه به پیچیدگی های فهم ابعاد وجودی انسان اقتصادی و وابستگی موضوع اقتصاد به اختیار انسان، چالش های قابل توجهی درخصوص علم بودن اقتصاد مطرح شده اند. هدف این مقاله، تحلیل این چالش ها از منظر علامه مصباح یزدی و ارائه پاسخ هایی مبتنی بر مبانی معرفت شناختی، هستی شناختی و انسان شناختی اسلامی است. روش تحقیق این مقاله، اکتشافی و مبتنی بر تحلیل محتوای آثار علامه مصباح یزدی است. این پژوهش تلاش دارد تا با بررسی ویژگی های اختصاصی علوم انسانی، امکان علم بودگی اقتصاد را تبیین کرده و چالش های ناظر به آن را پاسخ دهد.روش: این مقاله با روش اکتشافی و ازطریق تحلیل محتوای آثار علامه مصباح یزدیe انجام شده است. در این روش، با مراجعه به متون و نوشته های ایشان، مبانی علم بودگی اقتصاد و چالش های مرتبط با آن استخراج و تحلیل شده اند. رویکرد تحقیق مبتنی بر بررسی مبانی معرفت شناختی، هستی شناختی و انسان شناختی است که علامه مصباح یزدی در آثار خود به آنها پرداخته است. همچنین، با توجه به تفاوت های علوم انسانی با علوم طبیعی و ریاضی، این مقاله به بررسی ویژگی های خاص اقتصاد به عنوان یک علم انسانی پرداخته و تلاش کرده است تا با استناد به دیدگاه های علامه مصباح یزدیe، پاسخ هایی برای چالش های مطرح شده ارائه دهد. روش تحلیل محتوا در این تحقیق، شامل استخراج مفاهیم کلیدی، دسته بندی آنها و ارائه تحلیل های منطقی براساس مبانی فلسفی اسلامی است.نتایج: براساس یافته های این تحقیق، اقتصاد در اندیشه علامه مصباح یزدیe به عنوان یک علم روشمند و مبتنی بر اصولی یقینی قابل تبیین است. چالش هایی مانند ناسازگاری قوانین ضروری اقتصاد با اختیار انسان، نقصان اعتبار شناختی اقتصاد در مقایسه با علوم طبیعی، عدم امکان تفاهم درباره مفاهیم انتزاعی اقتصاد، فقدان روش قابل توافق در اقتصاد و سوگیری اقتصاد تحت تأثیر پیش فرض ها، ازجمله مسائلی هستند که در این مقاله بررسی شده اند. علامه مصباح یزدیe با تأکید بر مبانی معرفت شناختی اسلامی، امکان علم بودگی اقتصاد را تأیید کرده و معتقد است که با وجود پیچیدگی های موجود، اقتصاد می تواند به عنوان یک علم معتبر شناخته شود. همچنین، ایشان بر این باور است که تفاوت های روش شناختی و تأثیرپذیری اقتصاد از مبانی مختلف، لزوماً به معنای عدم علم بودن آن نیست؛ بلکه نشان دهنده ویژگی های خاص این علم است.بحث و نتیجه گیری: در این مقاله، با استناد به اندیشه های علامه مصباح یزدی، نشان داده شده که اقتصاد به عنوان یک علم انسانی، با وجود چالش های مطرح شده، می تواند از اعتبار علمی برخوردار باشد. تأکید بر مبانی معرفت شناختی اسلامی و امکان شناخت یقینی و مطلق، ازجمله دلایلی است که علم بودگی اقتصاد را توجیه می کند. همچنین، علامه مصباح یزدی با تحلیل چالش هایی مانند نقش اختیار انسان در اقتصاد و تأثیر پیش فرض ها بر سوگیری های علمی نشان می دهد که این مسائل لزوماً به معنای عدم علم بودن اقتصاد نیستند؛ بلکه بیانگر ویژگی های خاص این علم هستند. درنهایت، این مقاله نتیجه می گیرد که با توجه به مبانی فلسفی اسلامی و دیدگاه های علامه مصباح یزدیe، اقتصاد می تواند به عنوان یک علم معتبر و روشمند شناخته شود؛ مشروط بر اینکه مبانی و اصول موضوعه آن به درستی تبیین و تحلیل شوند. این یافته ها می تواند راهگشای پژوهش های آینده در حوزه فلسفه اقتصاد و علوم انسانی اسلامی باشد.

هدف: این پژوهش با هدف بررسی رساله الحقوق امام سجاد(ع) از منظر ادبیات علم اقتصاد انجام شد. این رساله با بیش از ۵۰ وظیفه برای فرد نسبت به دیگران، درسنامه ای اخلاقی و بیان کننده رفتار انسان در حوزه روابط فردی و اجتماعی است. حقوق مطرح شده در این رساله، در بر گیرنده بسیاری از روابط اجتماعی انسان است. روش: در این مقاله سعی شده است با تکیه بر قرآن کریم و نیز استفاده از چارچوبهای دانش اقتصاد، به استخراج مفاهیم اقتصادی از رساله الحقوق پرداخته شود. نتایج: نتایج پژوهش نشان می دهد مفاهیمی مانند همزمانی منفعت دین و دنیا، ممنوعیت مطلق مال حرام، صدقه: پس انداز- امانت نزد خداوند، تکلیف آسان بر مردم: عدم افراط، حق حاکم: وظیفه در مقابل مردم، حق مردم بر حکومت، حق شریک، حق مال و حق بستانکار، مفاهیمی اند که امام سجاد(ع) دیدگاههای اقتصادی خویش را ذیل آنها مطرح فرموده اند.

نرخ ارز یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار در اقتصاد است که تأثیر زیادی بر شاخص های اقتصادی مانند قیمت های واردات و صادرات دارد و در سیاستگذاری های اقتصادی از اهمیت ویژه ای برخورداره. بازار سرمایه در هر کشور نمایانگر وضعیت اقتصادی آن کشور است و تغییرات آن می تواند بیانگر موفقیت یا ضعف اقتصادی باشد. به ویژه در ایران، تأثیر شاخص های کلان اقتصادی بر بازار سرمایه، به خصوص بورس اوراق بهادار تهران، نقش مهمی در پیش بینی و تحلیل وضعیت بازار دارد. صنایع مرتبط مانند پتروشیمی و پالایش نفت، بخشی از معاملات اقتصادی کشور را تشکیل می دهند. در ایران، نرخ ارز تحت تاثیر شوک های مختلفی از سیاست های یکسان سازی نرخ ارز و کاهش درآمدهای نفتی و نوسانات قیمت ها قرار داشته است. بنابراین، بررسی تغییرات و نوسانات بر بازار سهام می تواند اطلاعات مفیدی برای سرمایه گذاران و مدیران اقتصادی فراهم کند. هدف اصلی این مقاله تحلیل تاثیر تغییرات نرخ ارز بر قیمت سهام و قیمت محصولات پتروشیمی، توجه به سهم واردات این محصولات از کشورهای دیگر است. این مقاله با رویکردی میکرو بررسی تاثیرات انتقال نرخ ارز در بازارهای رقابتی ناقص می پردازد و به طور خاص رفتار بنگاه های صادرکننده محصولات پتروشیمی به ایران و تأثیر رقابت ناقص بر انتقال اثرات نرخ ارز در این صنعت را استفاده از مدل ARDL تحلیل می کند. نتایج تحقیق نشان می دهد که رابطه معناداری بین سهم بازار و درجه انتقال نرخ ارز به قیمت های داخلی وجود دارد، بافزایش سهم واردات باعث کاهش تاثیر نرخ ارز بر قیمت های داخلی می شود.

هدف پژوهش حاضر شناسایی و استخراج مؤلفه های تأثیرگذار و مهم دیپلماسی ورزشی بود؛ پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ نحوه گردآوری داده ها از نوع پیمایشی بود که بصورت آمیخته (کمی-کیفی) انجام شد؛ جامعه آماری برابر با تمامی متخصصین و نمونه آماری در بخش کمی با توجه به فرمول کوکران برای حجم جامعه نامعلوم برابر با 218 نفر بود که بصورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابتدا با مرور ادبیات پژوهشی مرتبط، مؤلفه های مرتبط با دیپلماسی ورزشی استخراج شدند. سپس با استفاده از روش دلفی فازی به صحه گذاری سوالات پرسشنامه با استفاده از نظر خبرگان پرداخته شد. به منظور خلاصه سازی تم های استخراجی از مصاحبه، شناسایی عامل ها و نام گذاری عامل های استخراج شده از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده گردید. در نهایت 7 مؤلفه جریان های سیاسی، تبادل فرهنگی، عامل صلح سازی، وحدت ملی، توسعه اقتصادی، تحول و ارتباطات و جریان های مذهبی استخراج شد. در مرحله بعد به کمک مدلسازی ساختاری- تفسیری، و آزمون مدل معادلات ساختاری به بررسی روابط بین متغیرها پرداخته شد. نتایج نشان داد که جریان های سیاسی، تبادل فرهنگی، تحول و ارتباطات تأثیر مستقیم و معناداری بر وحدت ملی دارد. معناداری جریان های سیاسی با عامل صلح سازی تأیید نشده است ولی وحدت ملی و عامل صلح سازی در دیپلماسی ورزش تأثیر مستقیم و معناداری بر توسعه اقتصادی جوامع دارد؛ لذا بنظر می رسد تقویت وحدت ملی و نقش صلح ساز ورزش در جوامع می تواند به شکوفایی اقتصادی آنها کمک نماید.

رهدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش گردشگری رویدادهای ورزشی بر توسعه اقتصادی منطقه ترکمن صحرا در استان گلستان بود. پژوهش با توجه به نحوه گردآوری داده ها آمیخته از نوع اکتشافی متوالی بود. ابزار جمع آوری داده ها در مرحله کیفی، مصاحبه های نیمه ساختار یافته با 19 نفر از از مدیران اداره ها و اداره کل تربیت بدنی استان گلستان، روسای و نایب روسای هیات های سوارکاری استان گلستان، مدیر و معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان، مربیان، چابکسواران و مسئولین برگزاری مسابقات اسبدوانی استان گلستان بود. نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و قضاوتی انتخاب شده اند. در مرحله کیفی داده ها، از طریق روش کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی تجزیه و تحلیل و یافته ها شامل 81 نشان در کدگذاری باز، در کدگذاری محوری در قالب 13 مفهوم طبقه بندی شدند. در مرحله کدگذاری انتخابی به مدل سازی مولفه های گردشگری ورزشی که نقش موثری بر توسعه اقتصادی منطقه ترکمن صحرا پرداخته شده است. در مرحله کمی نمونه پژوهش شامل 260 نفرکه به صورت تصادفی، طبقه بندی شده، انتخاب شدند. ابزار پژوهش در مرحله کمی تحقیق، پرسشنامه محقق ساخته بود. از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی با استفاده از نرم افزار20 Spss و AMOS جهت ارزیابی مدل پژوهش استفاده شده است. نتایج نشان داد؛ مولفه های کارآفرینی، درآمدزایی، بازاریابی، سرمایه گذاری، رسانه و تبلیغات، مردم محوری، پدیده های اجتماعی – فرهنگی، جشنواره ها، منابع انسانی، الگوی بومی، طرح آمایش سرزمین، زیرساختی – رفاهی و جاذبه ها در توسعه اقتصادی منطقه ترکمن صحرا تاثیر معنی داری داشته اند. با توجه به اهمیت گردشگری ورزشی ، مدیران و برنامه ریزان بخش گردشگری ورزش استان باید اهتمام لازم را در جهت توسعه و بالندگی این صنعت از خود نشان دهند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش گردشگری رویدادهای ورزشی بر توسعه اقتصادی منطقه ترکمن صحرا در استان گلستان بود. پژوهش با توجه به نحوه گردآوری داده ها آمیخته از نوع اکتشافی متوالی بود. ابزار جمع آوری داده ها در مرحله کیفی، مصاحبه های نیمه ساختار یافته با 19 نفر از از مدیران اداره ها و اداره کل تربیت بدنی استان گلستان، روسای و نایب روسای هیات های سوارکاری استان گلستان، مدیر و معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان، مربیان، چابکسواران و مسئولین برگزاری مسابقات اسبدوانی استان گلستان بود. نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و قضاوتی انتخاب شده اند. در مرحله کیفی داده ها، از طریق روش کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی تجزیه و تحلیل و یافته ها شامل 81 نشان در کدگذاری باز، در کدگذاری محوری در قالب 13 مفهوم طبقه بندی شدند. در مرحله کدگذاری انتخابی به مدل سازی مولفه های گردشگری ورزشی که نقش موثری بر توسعه اقتصادی منطقه ترکمن صحرا پرداخته شده است. در مرحله کمی نمونه پژوهش شامل 260 نفرکه به صورت تصادفی، طبقه بندی شده، انتخاب شدند. ابزار پژوهش در مرحله کمی تحقیق، پرسشنامه محقق ساخته بود. از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی با استفاده از نرم افزار20 Spss و AMOS جهت ارزیابی مدل پژوهش استفاده شده است. نتایج نشان داد؛ مولفه های کارآفرینی، درآمدزایی، بازاریابی، سرمایه گذاری، رسانه و تبلیغات، مردم محوری، پدیده های اجتماعی – فرهنگی، جشنواره ها، منابع انسانی، الگوی بومی، طرح آمایش سرزمین، زیرساختی – رفاهی و جاذبه ها در توسعه اقتصادی منطقه ترکمن صحرا تاثیر معنی داری داشته اند. با توجه به اهمیت گردشگری ورزشی ، مدیران و برنامه ریزان بخش گردشگری ورزش استان باید اهتمام لازم را در جهت توسعه و بالندگی این صنعت از خود نشان دهند.

هدف: فوتبال ساحلی علی رغم اینکه سال های زیادی از حضورش در فوتبال کشور نمی گذرد، اما به خاطر سرمایه گذاری باشگاه ها و استعداد داخلی پیشرفت زیادی در سطح آسیا و جهان داشته است. با این حال فعالان این ورزش مشکلات متعدد موجود در این ورزش و بخصوص مشکلات اقتصادی را گزارش کرده اند؛ از این رو هدف از پژوهش حاضر شناسایی و رتبه بندی چالش های اقتصادی باشگاه های فوتبال ساحلی مازندران می باشد.روش شناسی: این پژوهش کاربردی و روش انجام آن آمیخته است. روش نمونه گیری، هدفمند و در دسترس بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه نخبگان دانشگاهی، مدیران ورزشی، مربیان، داوران و ورزشکاران، مدیران و کارشناسان اقتصادی مازندران بود؛ در مرحله اول پژوهش با استفاده از انجام مصاحبه با 25 نفر از جامعه آماری، چالش های اقتصادی شناسایی شد. در مرحله دوم و سوم، چالش های شناسایی شده توسط گروه دلفی (25 نفر) بررسی شد؛ در این دو مرحله عواملی که حداقل 60 درصد دارای پاسخ مثبت بودند برای مرحله بعد باقی ماندند. در مرحله نهایی رتبه-بندی چالش های شناسایی شده در سه مرحله قبل با استفاده از پرسشنامه پنج گزینه ای لیکرت انجام شد.

امروزه انتظار می رود زنجیره بلوکی به عنوان فناوری زیربنایی بیت کوین، با ایجاد انقلابی در نحوه ارتباط ما از طریق اینترنت، یک سیستم اقتصادی جدید ایجاد کند. زنجیره بلوکی، تقاضا برای کاربرد زنجیره بلوکی در بخش های مختلف تجاری افزایش یافته است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر شناسایی فرصت ها و چالش های اقتصادی کسب و کارها بر پایه فناوری زنجیره بلوکی است. در این تحقیق از روش آمیخته (کیفی / کمّی) استفاده شد. در بخش کیفی از پدیدارشناسی و در بخش کمّی از معادلات ساختاری استفاده شد. مشارکت کنندگان بخش کیفی 12 نفر از میان خبرگان فناوری به صورت هدفمند جهت انجام مصاحبه عمیق انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده ها از کدگذاری باز و محوری، استفاده شد. در بخش کمّی 232 نفر از متخصصان حوزه فناوری اطلاعات به طور تصادفی ساده انتخاب شدند. با استفاده از پرسشنامه نظرات آنها گردآوری و توسط معادلات ساختاری واریانس محور تجزیه و تحلیل شد. نتایج گویای آنست که تاکید خبرگان پیرامون فرصت های اقتصادی کسب و کارها شامل: تحول دیجیتال (شفافیت، کاهش خطا و تقلب، حذف واسطه ها و عدم حذف و دستکاری داده ها)، نوآوری (استارت آپ ها، ردیابی هوشمند و انعطاف پذیی کسب و کار) و مزیت رقابتی (مشارکت در تصمیم گیری، ایجاد اعتماد و تمرکززدایی) است. همچنین نوظهور بودن، شتاب زدگی، تضاد منافع، حق فراموش شدگی GDRP در حریم خصوصی، قابلیت همکاری، تغییرات گسترده، عدم توجه به قوانین و مقررات از مهمترین چالش ها است.

هدف: از صدر اسلام تاکنون، مساجد یکی از مهم ترین پایگاههای اعتقادی، اجتماعی و سیاسی بوده و نقش مؤثری در زندگی مسلمانان داشته است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی فرصتها و پتانسیلهای مساجد در زمینه های اقتصادی و ارائه راهکارهایی برای استفاده بهینه از این ظرفیتها بود. روش: در این مطالعه از روش تحلیل مضمون به عنوان رویکردی کیفی استفاده شده است تا با بررسی منابع دینی، دیدگاههای صاحب نظران و مطالعات پیشین، کارکردهای اقتصادی مساجد تحلیل شود. یافته ها: یافته ها نشان می دهد مساجد دارای 34 ظرفیت و کارکرد مهم اند. این موارد در سه دسته «آموزش مفاهیم اقتصاد اسلامی»، «کمک به فعالیتهای اقتصادی و فرهنگی» و «کمک به نیازمندان» قابل تقسیم است. نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان می دهد که مساجد علاوه بر نقش عبادی و اجتماعی خود، می توانند در حوزه های اقتصادی، همچون جمع آوری و توزیع منابع مالی(مانند زکات و صدقات)، حمایت از کسب وکارهای کوچک، ترویج فرهنگ کارآفرینی اسلامی و ایجاد فرصتهای شغلی، ایفای نقش کنند. همچنین مساجد می توانند بستری برای تقویت همبستگی اجتماعی و اقتصادی بین اعضای جامعه فراهم کنند. این پژوهش پیشنهاد می دهد با به کارگیری ظرفیتهای اقتصادی مساجد، به توسعه اقتصادی پایدار و عادلانه در جوامع اسلامی کمک شود.

شوشتر همواره یکی از مهم ترین مراکز کشاورزی و تجاری خوزستان و بیش از 13 قرن مرکز ایالت خوزستان بود؛ ولی در دوره پهلوی اول، به دلیل انتقال مرکزیت خوزستان از شوشتر به اهواز و دَرپیِ آن ازدست رفتن موقعیت سیاسی اش، روند نزولی پیدا کرد و زمینه انحطاط اقتصادی اش فراهم شد. افزون براین بروز بحران هایی در کشاورزی و صنعت شوشتر سبب شد تا اقتصاد این شهر رشد نکند.هدف: بررسی وضعیت اقتصادی شوشتر در دوره پهلوی اول با تأکید بر بخش صنعت و کشاورزی و تحلیل عوامل رشدنکردن دو بخش مذکور.روش/رویکرد پژوهش: این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتاب خانه ای، اسناد و مدارک آرشیوی و مصاحبه انجام شده است.یافته ها و نتایج پژوهش: عوامل گوناگون داخلی نظیر نبود سرمایه گذاری مناسب در کشاورزی شوشتر، وقوع بلایای طبیعی، و صنعتی نشدن سبب شد تا اقتصاد شوشتر درزمینه کشاورزی رشد نکند. ازجمله موانع رشد صنعت شوشتر در دوره پهلوی اول هم، عوامل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بود.

ورزش یکی از مباحثی است که توسعه آن تحت تأثیر توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی در یک جامعه قرار دارد و به عنوان یک پدیده اقتصادی در سال های اخیر چهره و جلوه خاصی در مباحث توسعه یافته است. این پژوهش با هدف تحلیل تماتیک چالش های اقتصادی توسعه ورزش استان های غرب کشور انجام شد. این تحقیق از نوع تحقیقات کیفی و از نوع مطالعه اکتشافی نظام مند بود. گردآوری داده ها به روش های متعددی مانند مصاحبه، مطالعه کتابخانه ای و بررسی اسناد انجام شد. جامعه آماری پژوهش  شامل اساتید دانشگاه ها، پژوهشگران و تحلیلگران اقتصاد ورزش، مدیران سازمان های و مراکز ورزشی آگاه در زمینه اقتصاد ورزش بود که با  16 نفر مصاحبه به عمل آمد. نمونه گیری به روش نظری و از نوع قضاوتی برمبنای معیارهایی مانند تخصص، رده شغلی، سابقه شغلی و ... بود.  برآورد تعداد نمونه براساس اشباع نظری مولفه های استخراجی پژوهش بود. یافته های تحقیق نشان داد در مجموع 55 مولفه اقتصادی به عنوان چالش در زمینه توسعه ورزش به تفکیک محیط درونی (26) و محیط بیرونی (29) شناسایی شدند. فراوانی مولفه ها در شش منظر ساختار و مدیریت اقتصادی ورزش (10)، نظام صنعت و بازار ورزش (10)، سرمایه انسانی و  فکری ورزش (6)، منابع مالی و اقتصادی ورزش (12)، زیرساخت و منابع فیزیکی ورزش (4) و اشتغال و کسب و کار ورزشی (13) می باشد. بنابراین نتیجه گیری می شود در جهت توسعه ورزش استان های غرب کشور باید موانع موجود برطرف شوند و بر مولفه های استخراجی این پژوهش متمرکز شد تا بتوان اقتصادی پویا در زمینه ورزش در استان های غرب کشور داشت.

پژوهش حاضر تلاش دارد با تمرکز بر آینده نگاری استراتژیک ورزش حرفه ای ایران با رویکرد کلاس جهانی عوامل موثر بر رشد باشگاه های ورزش حرفه ای که تاثیرگذار بر توسعه صنعت ورزش است، را شناسایی نماید. داده های این پژوهش کیفی که ماهیتی اکتشافی- بنیادی داشت، از طریق نمونه گیری هدفمند با تکنیک گلوله برفی و بر اساس مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با 20 نفر از خبرگان حوزه باشگاه های ورزش حرفه ای جمع آوری شد. درک تفسیری دقیق و کدگذاری های اولیه و نظری مشخص کرد که باشگاه های ورزش حرفه ای بر اساس ملزومات شکل دهنده آینده، با غلبه بر وزن گذشته، فشار حال و هم راستا با کشش آینده و انتخاب رفتار پیش نگرانه در رویارویی با آینده می تواند آینده مطلوب خود را بسازد و برای آن چشم انداز تعیین نماید. در این پژوهش مجموعاً پانزده عامل اصلی موثر بر آینده نگاری استراتژیک ورزش حرفه ای ایران با رویکرد کلاس جهانی شامل: ساختار ورزش، عوامل بستر ساز، زیرساخت های سخت افزاری، عوامل زمینه ای، ذی نفعان کلیدی، توسعه با رویکرد جهانی، بازیگران کلیدی، توسعه منابع انسانی، پیامدهای احتمالی، پیامدهای توسعه با جهانی، آینده مرجح، عدم قطعیت ها، پیشران ها و شگفتی سازها شناسایی شد. به طور کلی در ورزش حرفه ای در کلاس جهانی ملاحظات اقتصادی و بیشتر از هر چیز دیگر توصیف می شود، هرچند که عناصر فرهنگی نیز نقشی را در این عرصه بازی می کند. باوجود اهمیت فرهنگ در گفتمان های جهانی شدن در ورزش، ملاحظات اقتصادی نقش مهمی را بازی می کند.

هدف از این تحقیق، بررسی اثر گردشگری مسابقات اسب دوانی برتوسعه اقتصادی استان های گلستان، خراسان شمالی، خوزستان، تهران و یزد بود. پژوهش حاضر با توجه به نحوه گردآوری داده ها، توصیفی- تحلیلی بود. ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه با 260 نفر از مدیران ادارات کل ورزش و جوانان، روسای هیئت های سوارکاری، ادارات کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مربیان، چابک سواران و مسئولان برگزاری مسابقات اسب دوانی و کارشناسان سازمان ها و موسسات بخش های دولتی و خصوصی استان های گلستان، خراسان شمالی، خوزستان، تهران و یزد بود. با توجه به متفاوت بودن گروه های موجود در جامعه آماری،  نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای - تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش در مرحله کمی تحقیق، پرسش نامه محقق ساخته بود. برای تجزیه و تحلیل داده های مستخرج از پرسش نامه، از تحلیل عاملی اکتشافی و سپس تاییدی با استفاده از نرم افزار SPSS و نرم افزار AMOS  استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که مولفه های کارآفرینی(02/15)، درآمدزایی (37/18)، بازاریابی (38/17)، سرمایه گذاری (58/14)، رسانه و تبلیغات (74/12)، مردم محوری (45/10)، پدیده های اجتماعی و فرهنگی (047/10)، جشنواره ها (37/16)، منابع انسانی (56/6)، الگوی بومی (12/3)،  طرح آمایش سرزمین (91/3) و جاذبه ها (46/11) در توسعه اقتصادی استان های گلستان، خراسان شمالی، خوزستان، تهران و یزد تاثیر معنی داری دارند. با توجه به اهمیت گردشگری مسابقات اسب دوانی ، مدیران و برنامه ریزان بخش گردشگری ورزشی باید اهتمام لازم را در جهت توسعه و بالندگی این صنعت از خود نشان دهند.

به سبب اهمیت تربیت اقتصادی و نیاز جامعه ایرانی اسلامی به آن در دنیای امروز و نیز هجمه های اقتصادی دشمن، هدف اصلی این پژوهش، استخراج الگویی جامع برای تربیت اقتصادی است. از طرفی به نظر می رسد با وجود شباهت های این جامعه با جامعه نبوی (ص) در ابعاد مختلف، استخراج الگوی مذکور از آن تجربه بیشتر راهگشا خواهد بود. بدین منظور در سطح کشف، گردآوری و ارزیابی اولیه از روش اسنادی، در کدگذاری و تعیین شبکه ارتباطی مفاهیم از روش تحلیل مفهوم و در مرحله ارائه الگوی نظام مند از روش استنتاجی استفاده شده است. جامعه آماری، تمام منابع دست اول مربوط به پیامبر و جامعه نبوی است و نمونه آماری تحقیق فقط مباحث ناظر به تربیت اقتصادی در این منابع است. مرور و بررسی منابع نشان دهنده این است که تربیت اقتصادی در جامعه نبوی با 55 مفهوم پایه، 12 مفهوم سازمان دهنده و در پنج بعد الهی، فردی، اجتماعی، سیاسی و طبیعی قابل شناسایی است. با صورت بندی این مفاهیم در قالب 12 مبنا، 15 اصل و 37 روش نیز به الگویی نظام مند دست یافتیم. از بررسی یافته ها و صورت بندی مفاهیم حاصل، مشخص شد که استخراج الگویی نظام مند به عنوان «الگوی تربیت اقتصادی در جامعه نبوی» میسر است. همچنین با توجه به قابل اجرا بودن روش های ارائه شده و ابتنای آنها بر اصول و مبانی مستند و منطقی، این الگو قابل توصیه به مسئولان و کاربرد در جامعه امروز است.

در دنیای معاصر، امنیت اقتصادی به عنوان یکی از ارکان کلیدی توسعه پایدار و ثبات اجتماعی مطرح است. این مفهوم نه تنها به رفاه و کیفیت زندگی شهروندان ارتباط دارد، بلکه ثبات کلان اقتصادی و تعاملات جهانی را نیز در بر می گیرد. با توجه به پیچیدگی های روزافزون اقتصاد جهانی و بحران های سیاسی و اقتصادی، بررسی و تحلیل الگوهای امنیت اقتصادی از دیدگاه های اسلامی اهمیت فراوانی دارد. اندیشه های امام خمینی (ره)، به عنوان یکی از رهبران برجسته دینی، نقش مهمی در تبیین این الگوها ایفا کرده اند. لذا این مقاله با هدف بررسی و تحلیل الگوی امنیت اقتصادی در اندیشه امام خمینی (ره) تدوین شده است. مطابق یافته های حاصل از تحلیل محتوای کیفی سخنان امام خمینی (ره) در صحیفه با استفاده از روش داده بنیاد، بر شش بعد اصلی در امنیت اقتصادی شامل استقلال و خودکفایی اقتصادی، فرهنگ اسلامی و هویت، نقش بازار و اقتصاد، اقتصاد مقاومتی و توسعه، امنیت و سیاست های نظامی، و مسائل اجتماعی و اقتصادی تأکید شده است. همچنین نتایج نشان می دهد که دیدگاه های امام خمینی (ره) می تواند به عنوان چارچوبی برای سیاست گذاری های اقتصادی و اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده قرار گیرد.

هدف اصلی این پژوهش شناخت رابطه بین عوامل اجتماعی - اقتصادی مؤثر بر اعتراضات سیاسی شهروندان اصفهانی بود. این پژوهش از نظر ماهیت و محتوا به صورت توصیفی-تحلیلی از شاخه پیمایشی، از لحاظ هدف کاربردی از نوع مقطعی بود. جامعه آماری این پژوهش شهروندان ساکن شهر اصفهان بودند که 384 نفر به صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزار گرداوری اطلاعت پرسشنامه استاندارد بود که روایی و پایایی آنها مورد بررسی و تایید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده با ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیون و توسط نرم افزار SPSS انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که بین استفاده از شبکه های اجتماعی، ضعف حوزه عمومی، عدم نشاط اجتماعی، ناامیدی نسبت به آینده، گرانی، بیکاری، فساد مالی، نارضایتی اقتصادی، احساس محرومیت نسبی با اعتراضات سیاسی رابطه مثبت و بین دینداری و اعتماد سیاسی با اعتراضات سیاسی رابطه منفی وجود دارد. همچنین محرومیت نسبی، گرانی، ناامیدی نسبت به آینده، عدم نشاط اجتماعی و ضعف حوزه عمومی به صورت مثبت و دینداری به صورت منفی اعتراضات سیاسی شهروندان اصفهان را پیش بینی می نمایند.