مطالب

مع ظهورتیارات حدیثه فی فنّ السرد القصصی ودخول موضوعات وقضایا جدیده إلى میدان الأدب القصصی، شهد الأدب القصصی تطورا ملحوظا فی بنیته ومضامینه، مما جعله أداه فعاله فی عرض النسیج اللغوی والثقافی للمجتمعات، نظرا لما تحمله القصص من بنى لغویه واجتماعیه وثقافیه متداخله. تتکون اللغه من أربع مهارات أساسیه: الاستماع، القراءه، الکلام، والکتابه ویتطلب إتقان هذه المهارات اللغویه ممارسه منظمه وفق نظم وطرق مدروسه، تضمن للمتعلم التمکن من تلک المهارات وتطویرها تدریجیا، قد توصلت د راسات متعدده إلى أن القصص تسهم بشکل فعال فی تنمیه مهارات اللغه، من خلال تعزیز المفردات وتوضیح الأنماط النحویه، وتحفیز التفاعل اللغوی لدى المتعلم. تهدف الدراسه إلى إبراز أهمیه الأدب القصصی فی تنمیه البنیه اللغویه لغیرالناطقین بالعربیه، من خلال تحلیل المستوى المعجمی والنحوی فی قصه خضراء کالعلقم، وبیان اثرها فی تنمیه الدائره اللغویه لدى القارئ، ضمن منهج تحلیلی واستقرائی یرکز على الأثر اللغوی للنص القصصی فی تطویر مهارات التعلم. خلصت الدراسه إلى مجموعه من النتائج: تحتوی النصوص القصصیه على ثروه معجمیه هائله من شأنها أن تثری الحصیله اللغویه للمتعلمین وتحسن من أدائهم اللغوی و تلعب دورا مهما فی فهم التراکیب النحویه بشکل عملی، حیث یتفاعل القارئ مع البنیه النحویه من خلال السیاق الطبیعی للنص.

میخائیل نعیمه، اندیشممند سمرشمناس مسمییی لبنانی، از جمله نویسمندگان و اندیشممندانی بود ته توجه وی های به موضمو آموزش و تربیمت بمهطورتلی و آموزش زبمان عربی بمهطور خما داشمممت. میتوان گفمت تمه او در آرمار مختلو خود، از جملمه داسممتانها، مصمماهبهها و نقدهای ادبی و زبانی، نمونهای از یک طرح جامع آموزشممی و تربیتی را در هوزه آموزش و همچنین آموزش زبان عربی ارائه داده اسممت. او در این طرح، بر ضممرورت بهبود و نوآوری در روشهای تدریس و برنامههای درسممی در مؤسسات آموزشی تأتید ترده است . در این مقاله تلاش شمده اسمت تا نارات و دیدگاههای نعیمه درباره آموزش، تربیت و آموزش زبان عربی معرفی شمود ته در این مدل جامع آموزشمی میخائیل نعیمه در آموزش و تربیت و الاملاح برنامههای درسمی بهطورتلی و زبان و ادبیات « مقاله با عنوان معرفی شمده اسمت. هدم مقاله برجسمتهسمازی دیدگاهها، اسمترات یها و پیشمنهادهای او برای ارتقای وضمعیت » عربی بهطور خا آموزش و تربیت است ته بر پایه روش تولایفی-تیلیلی و استنتاجی انجام شده است . نتیجهگیری مقاله این اسمت ته نعیمه مدرسمه را به نهادی مادی تبدیل شمده میداند ته دانشآموزان را میدود ترده و مانع از پرواز و تسم دانش آنها میشمود و این موضمو شمجاعت و جسمارت آنها را میگیرد. دیدگاههای او با رویکردهای جدید تعلیم و تربیت ته یک جریان اجتماعی اسمت،، تااب دارد و هرهه هالت اجتماعی بیشمتر تیق یابد، تیفیت تار معلم و دانشآموزان ارزش تربیتی بیشمتری خواهد داشمت. او همچنین راههلهایی برای بهروزرسمانی برنامههای درسمی و نوسمازی زبان عربی و ادبیات آن ارائه میدهد و معتقد اسمت ته برنامه آموزشمی نیازمند الاملاهات اسماسمی اسمت ته فقلا با تلاش افراد روشمنفکر و هدفمند و خیرخواه قابل تیق اسممت. درباره زبان عربی، نعیمه بر این باور اسممت ته این زبان هنوز گرفتار قیود و میدودیتهای قدیمی میداند ته رشد آن را میدود میتنند » بارهایی « است و قواعد نیوی و لارفی را .

امروزه ارتقاء کیفیت یادگیری تنها از مسیر انتقال اطلاعات نمی گذرد، بلکه مستلزم پرورش اندیشه و توانمندسازی فراگیران در سطوح عالی شناختی است. راهبردهای تدریس مبتنی بر تفکر، به ویژه در آموزش زبان های دوم، به عنوان یکی از مؤثرترین شیوه های نوین آموزشی، بستر رشد تفکر از جمله تفکر نقادانه و خلاقانه را فراهم می سازند. زبان عربی، با ویژگی های زبانی منحصربه فرد خود همچون ساختار نحوی پیچیده و واژگان گسترده، مستلزم رویکردی آموزشی است که از سطح حافظه محور فراتر رفته و به ساحت تحلیل، تفسیر و کاربرد بینجامد. در همین راستا این پژوهش با بهره گیری از رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی می کوشد تا از خلال تجربه های زیسته معلمان عربی، ضمن واکاوی چگونگی به کارگیری راهبردهای تفکر در تدریس زبان عربی، شیوه های به کارگیری این راهبردها، چالش ها، فرصت ها و پیامدهای آن در فرایند یاددهی یادگیری زبان عربی را مشخص سازد. این تحقیق با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری و از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با چند تن از مدرسان مقطع متوسطه انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که معلمان در تدریس زبان عربی قائل به استفاده از چهار راهبرد اصلی شامل راهبردهای تفکر بصری و سازمان دهی مفاهیم (نقشه های ذهنی)، راهبردهای تفکر مشارکتی و گروه محور (کندوهای یادگیری)، راهبردهای تفکر مبتنی بر مرور و تثبیت و راهبردهای تفکر فراشناختی هستند. با این حال، موانعی جدی از جمله کمبود آموزش تخصصی، محدودیت زمانی و کمبود منابع، به کارگیری کامل و مؤثر این راهبردها را با چالش مواجه ساخته است. به کارگیری راهبردهای تفکر توسط معلمان زبان عربی، اگرچه با چالش هایی همراه است، اما می تواند منجر به خروج آموزش این زبان از حافظه محوری و حرکت به سمت یادگیری عمیق، پایدار و تحلیلی شود.  

پیشینه و اهداف: نظام های آموزشی در پاسخ به نیازهای پیچیده یادگیری و تربیت همه جانبه، به بازنگری در مبانی نظری و رویکردهای تربیتی نیاز دارند. تربیت مغزمحور به عنوان رویکردی مبتنی بر یافته های علوم اعصاب، بر طراحی و اجرای فرآیند آموزش متناسب با سازوکارهای یادگیری مغز تأکید دارد و می تواند به تقویت کیفیت یادگیری و رشد متوازن ساحت های شش گانه سند تحول بنیادین کمک کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نظام مند جایگاه و مسیر تحول پژوهش های علمی مرتبط با برنامه ریزی درسی و تربیت مغزمحور، و بررسی پیوند مفهومی آن ها با ساحت های مذکور انجام شد. روش ها : این مطالعه علم سنجی با تحلیل 1124 مقاله از پایگاه( ScienceDirect 2010-2025) انجام شد. داده ها با استفاده از نرم افزار VOSviewer و تحلیل هم رخدادی واژگان کلیدی (حداقل 6 تکرار) و شبکه هم نویسندگی در جهت ترسیم ساختار دانش موجود بررسی شدند. یافته ها: یافته های تحلیل به شناسایی حوزه های پرکاربرد و خلأهای پژوهشی منجر شد و نشان داد که تمرکز مطالعات بیشتر بر ابعاد شناختی و آموزشی بوده و ساحت های زیستی و زیباشناختی کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. نتیجه گیری: نتیجه کلی پژوهش بیانگر آن است که رویکرد تربیت مغزمحور، نه به عنوان یک روش، بلکه به مثابه چارچوبی نظری و میان رشته ای، ظرفیت هم افزایی میان علوم تربیتی و علوم اعصاب را در جهت تحقق اهداف سند تحول بنیادین داراست. بر این اساس، بهره گیری از همکاری های بین رشته ای، ترویج سواد مغزی در میان معلمان، و توجه به طراحی برنامه های درسی مبتنی بر شواهد می تواند مسیر توسعه و کاربست این رویکرد را در آموزش و پرورش ایران تقویت کند.

زمینه و هدف: یکی از رفتارهای شایع در دوره ابتدایی رفتارهای قلدری است. مطالعه ارتباط متغیرهای خانوادگی و فردی با رفتارهای قلدری اهمیت زیادی دارد. هدف پژوهش حاضر تعیین روابط جو عاطفی خانواده، کودک آزاری، رفتارهای قلدری با میانجی گری تنظیم هیجانی در دانش آموزان پسر دوره ابتدایی بوده است. روش ها: روش پژوهش از نظر ماهیت، همبستگی و از نوع مدل یابی روابط ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر پایه های پنجم و ششم شهر تهران در سال 1400 و نمونه آماری بر اساس ملاک کلاین، 306 نفر بود که به روش خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسش نامه قلدر/قربانی، پرسش نامه جو عاطفی خانواده، پرسش نامه مهارت مدیریت هیجان کودک و پرسش نامه کودک آزاری بودند. برای تحلیل های شاخص های توصیفی، همبستگی و بررسی نرمال بودن داده ها از نرم افزار SPSS-25 و برای تحلیل مسیر از نرم افزار SMART PLS3.2 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که جو عاطفی خانواده، کودک آزاری و تنظیم هیجانی بر رفتارهای قلدری اثر مستقیم دارند. همچنین جو عاطفی خانواده و کودک آزاری با میانجی گری تنظیم هیجانی بر رفتارهای قلدری اثر غیرمستقیم دارند. شاخص های وارسی اعتبار اشتراک متغیرهای پنهان و نکویی برازش نشان دهنده برازش مناسب مدل بوده است. نتیجه گیری: متغیرهای جو عاطفی خانواده، کودک آزاری و تنظیم هیجانی می توانند رفتارهای قلدری را در دانش آموزان پسر دوره ابتدایی پیش بینی کنند.

پیشینه و اهداف: : در مناطق روستایی دوردست، کمبود امکانات تردد، «بیتوته» (اسکان شبانه روزی) معلمان را به راهکاری ضروری برای تداوم آموزش تبدیل کرده است. با وجود اهمیت موضوع، پژوهش جامعی در این باره وجود ندارد. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل، ابعاد، راهبردها و پیامدهای بیتوته معلمان مدارس روستایی و ارائه مدلی مفهومی تدوین شده است. روش ها : این پژوهش کیفی با راهبرد نظریه داده بنیاد نظام مند (اشتراوس و کوربین) انجام شد. ۱۳ نفر از معلمان و کارشناسان اداری از طریق نمونه گیری هدفمند (حداکثر تنوع) انتخاب شدند. داده ها با مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و طی سه مرحله کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) تحلیل شدند. اعتباریابی از طریق بازبینی اعضا و ممیزی همتا صورت گرفت. یافته ها: مدل پارادایمی استخراج شده شامل شش مقوله است: ۱) شرایط علی (عوامل ساختاری-جغرافیایی، سازمانی و فردی)؛ ۲) پدیده محوری بیتوته (تجربه ای دوسویه از تعهد تا انزوا)؛ ۳) شرایط زمینه ای (دوگانگی فرهنگی روستا و محرومیت های زیرساختی)؛ ۴) شرایط مداخله گر (مخاطرات ایمنی و ناکارآمدی اداری)؛ ۵) راهبردها (کنشگرانه نظیر تاب آوری و اجتنابی نظیر تلاش برای انتقال)؛ ۶) پیامدها که شامل دستاوردهای مطلوب (رشد حرفه ای و پیوند عمیق معلم-دانش آموز) و نامطلوب (فرسودگی روانی-جسمانی و تمایل به ترک خدمت) است. نتیجه گیری: بیتوته شمشیری دولبه است؛ در غیاب حمایت سازمانی و زیرساخت های اولیه به فرسودگی می انجامد، اما پتانسیل بالایی برای رشد حرفه ای دارد. سیاست گذاران آموزش وپرورش باید با تامین تجهیزات رفاهی-ایمنی و بازنگری نظام تشویقی، این تجربه را به فرصتی برای تحقق عدالت آموزشی تبدیل کنند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی بازآموزی سبک های اسناد وآموزش مهارت های حل مسئله بر ابعاد خلاقیت دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان انجام گرفت. روش: پژوهش به روش آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و دوره پیگیری سه ماهه با دو گروه آزمایشی گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری، کلیه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان در سال تحصیلی 1404-1403 که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای ، 60 نفر از دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان بطور تصادفی انتخاب ودرسه گروه 20 نفری گمارش شدند. گروه اول بازآموزی سبک های اسناد و گروه دوم مهارت های حل مسئله را آموزش دیدند. گروه کنترل هیچ گونه آموزشی دریافت نکردند. برای گردآوری داده ها از آزمون خلاقیت تصویری تورنس ( فرم الف) استفاده شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل اندازه گیری مکرر و آنوای دوعاملی آمیخته با نرم افزار SPSS24 صورت گرفت. یافته ها: یافته ها نشان داد که نمرات پیش آزمون خلاقیت با نمرات پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری داشت (05/0> P). همچنین بین دو مداخله تفاوت معناداری وجود نداشت)000/1=p (. اما اندازه اثر آنها متفاوت بود.  بین خلاقیت در پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل تفاوت معنادار وجود داشت (05/0> P). آموزش مهارت های حل مسئله در مرحله پیگیری افزایش داشته و بیشتر و پایدارتر از گروه بازآموزی سبک های اسناد است. نتیجه گیری: بازآموزی سبک های اسناد و آموزش مهارت های حل مسئله بر تمامی مؤلفه های خلاقیت دانش آموزان اثرگذار می باشد. نتیجه کاربردی اینکه این مداخله موجب بهبود خلاقیت می شود.

زمینه: هدف از پژوهش حاضر مقایسه ی اثربخشی درمان های هیجان مدار و مبتنی بر پذیرش و تعهد بر نشانه های افسردگی، افکار غیرمنطقی، بازداری هیجانی و ارزشمندی در زندگی بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و جامعه ی آماری شامل تمامی افرادی بود که به کلینیک های روانشناسی منطقه 5 تهران در بازه زمانی 1402 مراجعه کردند. نمونه گیری به روش در دسترس و پس از مصاحبه پژوهشگر با شرکت کنندگان و احراز ملاک های تشخیصی افسردگی اساسی بر اساس DSM-5 به عمل آمد. در مجموع، 60 نفر بیمار مبتلا به افسردگی اساسی انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه 20 نفره گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های باورهای غیرمنطقی جونز (IBQ-40)، افسردگی بک (ویرایش دوم)، بازداری هیجانی (ECQ) و ارزشمندی زندگی بود. یافته ها: یافته ها نشان داد هر دو درمان در مقایسه با گروه کنترل در بهبود نشانه های افسردگی، افکار غیر منطقی و بازداری هیجانی و ارزشمندی زندگی در سطح معناداری (0/001) مؤثر بوده اند. با وجود این، درمان هیجان مدار در بهبود نشانه های افسردگی با تفاوت میانگین (1/733) و افکار غیرمنطقی با تفاوت میانگین (10/167) و بازداری هیجانی با تفاوت میانگین (9/683) نسبت به درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش مؤثرتر بود و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با تفاوت میانگین (13/983) نسبت به درمان هیجان مدار اثربخش تر بوده است. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که دو رویکرد درمانی هیجان مدار و پذیرش و تعهد ابعاد متفاوتی از سلامت روانی را مورد هدف قرار می دهند و درمان پذیرش و تعهد، حداقل در کوتاه مدت اثرات کمتری بر نشانه شناسی افسردگی و افکار غیر منطقی و بازداری هیجانی داشته و همچنین اثرات بیشتری بر ارزشمندی زندگی در بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی دارد.

بوم سازگان های دریایی در دهه های اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی، آلودگی و فعالیت های انسانی تحت فشار فزاینده ای قرار گرفته اند. پایش مؤثر این اکوسیستم ها برای مدیریت پایدار منابع دریایی و کاهش پیامدهای منفی انسانی ضروری است. با پیشرفت فناوری، استفاده از اینترنت اشیا و هوش مصنوعی به عنوان ابزارهای نوین برای جمع آوری و تحلیل داده های محیطی مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه با هدف بررسی کاربردهای اینترنت اشیا و هوش مصنوعی در پایش و مدیریت بوم سازگان های دریایی، توسعه چارچوبی یکپارچه و ارائه توصیه های عملی برای بهبود دقت و سرعت شناسایی تغییرات محیطی انجام شده است. پژوهش حاضر یک مرور نظام مند از مطالعات اخیر منتشرشده در 15 سال اخیر را انجام داده و بر منابع معتبر بین المللی تمرکز کرده است. داده ها با استفاده از تحلیل محتوا استخراج و چارچوبی شامل حسگرهای دریایی، شبکه های ارتباطی، الگوریتم های هوش مصنوعی و روش های پیش بینی ارائه شد. یافته ها نشان می دهد که ترکیب اینترنت اشیا و هوش مصنوعی امکان پایش لحظه ای پارامترهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی در گستره های جغرافیایی وسیع را فراهم می کند. استفاده از الگوریتم های هوش مصنوعی در تحلیل داده ها موجب پیش بینی بهتر تغییرات بوم سازگان و شناسایی نقاط بحرانی می شود. همچنین، این رویکرد باعث کاهش هزینه های نظارت و افزایش دقت تصمیم گیری مدیریتی می شود. ادغام اینترنت اشیا و هوش مصنوعی در پایش دریایی می تواند پایه ای برای توسعه اقیانوس هوشمند و مدیریت پایدار منابع دریایی فراهم کند. این فناوری ها علاوه بر بهبود کارایی پایش، امکان واکنش سریع در برابر تهدیدهای محیطی و افزایش آگاهی علمی از تغییرات اکوسیستم های دریایی را فراهم می سازند.

مقدمه و اهداف: زوج درمانی یک طرفه به عنوان رویکردی نوین تلاش می کند با تمرکز بر یک نفر از زوجین، تغییرات مثبتی در رابطه ایجاد کند. این شیوه درمانی بر این اصل استوار است که اگر یکی از زوجین رفتارها و باورهای خود را اصلاح کند، ممکن است تأثیر مثبتی بر کل سیستم خانواده داشته باشد. افزایش کیفیت روابط زناشویی با تلاشِ یکی از همسران، همراه با تقویت مهارت های زناشویی و توسعه فردی، حتی در شرایطی که همسر دیگر تمایلی به درمان ندارد، می تواند در بهبود روابط زناشویی نقش مؤثری داشته باشد. نظریه های خانواده درمانی خدامحور با ارائه نگاهی متفاوت به مراجعانی که با ناامیدی از همکاری زوج دیگر یک طرفه به مشاوره می آیند، بر نگاه معنوی و پذیرش مقدّرات الهی تأکید دارد و این رویکرد توانسته است آرامشی برای فرد ایجاد کند که او را در مواجهه با ناسازگاری همسر یاری دهد؛ همچنین به طور خاص، منابع اسلامی می توانند پایه ای برای استخراج و تبیین دقیق ریشه یابی و ارائه راهکار درمانی در جهت زوج درمانی یک طرفه باشند. با وجود تحلیل های فراوان در این باره، پژوهش حاضر درصدد است که با تحلیل کیفی دیدگاه های زوج درمانگران مسلمان به جمع بندی و ارائه تکنیک هایی مبتنی بر آموزه های اسلامی دست یابد. بر این اساس سؤال پژوهش عبارت است از: تحلیل کیفی دیدگاه زوج درمانگران مسلمان مبتنی بر زوج درمانی انفرادی چیست؟ روش: در این پژوهش برای تحلیل داده های حاصل از مصاحبه ها که به صورت متنی درآمدند، روش تحلیل محتوای کیفی به کار رفت که مناسب ترین تکنیک برای تجزیه و تحلیل این نوع داده هاست. نخست در چندین مرحله کدگذاری باز انجام شد. در ابتدا سطوری مشخص شدند که پاسخ پرسش های باز در گفتگوها بودند؛ پس از آن با ورود به کدگذاری محوری، کدهای باز معانی و مفاهیم مرتبط و مشترک استخراج شد. سرانجام نیز کدگذاری انتخابی انجام گرفت. با توجه به هدف تحقیق و براساس منطق قیاسی مصاحبه ها نخست برپایه معانی ظاهری داده ها در مرحله اول تعداد ۱۹۰ کد باز اولیه کدگذاری شدند. مفاهیم مرتبط با مقوله ها به صورت گویه های معنا دار مشخص شد. در گام بعدی منطبق بر شیوه استقرائی براساس معانی و مفاهیم مشترک و متفاوت کدهای محوری مشخص شدند و خرده طبقات را تعیین کردند. در مرحله نهایی با کدگذاری انتخابی طبقات اصلی به دست آمدند؛ بنابراین طبقات اصلی کدگذاری شده به طور مستقیم از فایل های مصاحبه های پیاده شده مستخرج شدند. سپس دو کدگذار همه متون مصاحبه های پیاده شده را خوانده، مفاهیم متمایز را شناسایی می کنند تا به توافق دست یابند. جهت تضمین اطمینان پذیری کوشش شد پژوهشگر پیش فرض های خود را هنگام جمع آوری اطلاعات کنار بگذارد؛ همچنین محقق با صرف وقت مناسب، تنوع لازم در سوابق حرفه ای و رویکردها، تحصیلات و رشته های آموزش یافته را فراهم آورد. به این ترتیب سطح اطمینان یافته ها را به حد مناسبی افزایش داد. نتایج: در مضمون علّی به موضوع نگرش منفی و ترس از قضاوت شدن در جلسات مشاوره پرداخته شد که در این باره پژوهش های فراوانی انجام شده است. در پژوهشی نشان داده اند افزایش نگرش و تغییر باورهای افراد به موضوع مشاوره و کمک خواهی موجب پیشگیری از آسیب های متعدد روحی روانی و خانوادگی می شود. از این لحاظ مطابقت دارد که فرهنگ عمومی نسبت به روان شناس و مشاور مثبت نباشد و از این رو بسیاری از افراد به دلایل فراوانی به روان شناس یا زوج درمانگر مراجعه نمی کنند. بیشتر مصاحبه گران اتفاق نظر داشتند که ارتباط با زوج غایب از راه دعوت به بهانه های مختلف راهگشاست؛ در این راستا نوشتن نامه ای غیرتهدیدکننده می تواند راهی برای ارتباط غیرمستقیم باشد. در مجموع ایجاد پل ارتباطی با روش های مختلف مورد توصیه اکثر پژوهشگران و مصاحبه شوندگان است. در بخش مضمون راهبردی بیان شد که مهم ترین اصل در زوج درمانی انفرادی آموزش راهبردهای کاهش استرس و اضطراب و آموزش تکنیک های آرامش بخش دینی به زوج حاضر است. یافته ها در این زمینه نشان می دهند که اعتقادات و ارزش های دینی می توانند به عنوان منبعی برای تقویت رابطه زناشویی، کاهش تعارضات و افزایش رضایت زوجین و تاب آوری در سازگاری زناشویی باشند. بحث و نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می دهند که تلفیق دین و معنویت در زوج درمانی می تواند به ویژه برای زوج های مذهبی مؤثر باشد. البته این روش باید با توجه به اعتقادات خاص هر زوج و با رعایت حساسیت های فرهنگی اجرا شود. ازجمله محدودیت های این پژوهش می توان این موارد را برشمرد: کمبود پژوهش های کمّی و کیفیِ داخلی و خارجی در این زمینه، دشواری در دریافت فرصت از مصاحبه شوندگان و استفاده از مصاحبه به عنوان تنها ابزار گردآوری اطلاعات که ممکن است سوگیری هایی را در پاسخگویی ایجاد کند؛ به همین علت باید در تعمیم دهی یافته ها احتیاط کرد. با توجه به نتایج این پژوهش در راستای تقویت مشاوره انفرادی با یکی از زوجین، چنین مواردی پیشنهاد می شود: نگرش ملّی از سوی رسانه ها به موضوع مشاوره و ارجاع به روان شناس و زوج درمانگر تغییر یابد؛ به طوری که مردم بدون ملاحظات بی مورد به مشاور مراجعه و مشکلات خود را برطرف کنند؛ همچنین این پژوهش در بین زوج درمانگران غیرمسلمان انجام شود و نتایج آن در دسترس قرار گیرد. مقایسه نتایج این پژوهش و تحقیق مستقلی در مصاحبه با مشاوران غیرمسلمان قابل بررسی و تأمل است؛ همچنین پیشنهاد می شود پروتکلی در راستای زوج درمانی انفرادی با رویکرد اسلامی تهیه و پس از سنجش روایی و پایایی در اختیار روان شناسان و زوج درمانگران در مراکز مشاوره قرار گیرد تا ضمن بهره وری از آموزه های دینی روند مشاوره انفرادی با سرعت مطلوب انجام شود. تقدیر از مشارکت همکاران: نویسندگان با شکرگزاری از خداوند از افرادی که در این پژوهش همراه بوده اند، کمال قدردانی و تشکر را دارند. تضاد منافع و تأمین مالی: نویسندگان اعلام می کنند که هیچ تضاد منافع در این مقاله وجود ندارد و کلیه هزینه های پژوهش از سوی آنان تأمین شده است.

هدف این پژوهش تعیین اثربخشی برنامه غنی سازی روابط زوجین مبتنی بر گذار والدینی بر مدارا و راهبردهای حفظ رابطه در زوجین مرحله گذار به والدینی شهر یاسوج بود. روش پژوهش حاضر در یک طرح نیمه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل صورت گرفت. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه زوجین در مرحله گذار مراجعه کننده به مراکز بهداشت شهید اشرفی و شهید مدنی شهر یاسوج به تعداد 88 نفر (44 زوج) بودند که 60 نفر از آن ها به صورت داوطلبانه و با رعایت ملاک های ورود و خروج به پژوهش به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (30 نفر) کنترل (30 نفر) جایگزین شدند. شرکت کننده ها به شاخص راهبردهای حفظ رابطه (کاناری و استافورد، 992) و مدارا (خجسته مهر و همکاران، 1399) در روابط همسران در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری پاسخ دادند و شرکت کنندگان گروه آزمایش در هشت جلسه نوددقیقه ای در برنامه غنی سازی ازدواج مبتنی بر گذار والدینی شرکت کردند. داده ها با استفاده از روش آماری تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر (آمیخته) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که برنامه غنی سازی روابط زوجین مبتنی بر گذار والدینی، باعث بهبود راهبردهای حفظ رابطه (08/36 = F، 001/0 p) و مدارا (27/28 = F، 001/0P <) در شرکت کنندگان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل از مرحله پیش آزمون به مرحله پس آزمون تا مرحله پیگیری شده است. با توجه به یافته های به دست آمده می توان نتیجه گرفت که برنامه غنی سازی روابط زوجین مبتنی بر گذار والدینی یک روش مناسب برای بهبود راهبردهای حفظ رابطه و مدارا در زوجین در مرحله گذار به والدینی است.

ذهنی سازی، ظرفیتی اساسی برای درک حالات ذهنی خود و دیگری است که نقش مهمی در شکل گیری روابط عاشقانه ایفا می کند. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی مداخله مبتنی بر ذهنی سازی و زوج درمانی هیجان مدار بر ظرفیت ذهنی سازی و سلامت هیجانی زوجین انجام شد. روش این پژوهش مورد منفرد بود و نمونه شامل شش زوج که به صورت داوطلبانه انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه مداخله (مبتنی بر ذهنی سازی) و درمان هیجان مدار تقسیم شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های ذهنی سازی دیمیتریویچ و همکاران (2017) و سلامت هیجانی کسبیر و همکاران (2019) جمع آوری و از طریق ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا (RCI) و فرمول درصد بهبودی تحلیل شدند. نتایج نشان داد هر دو مداخله در بهبود ظرفیت ذهنی سازی و سلامت هیجانی زوجین مؤثر بودند، اما مداخله مبتنی بر ذهنی سازی تأثیر بیشتری بر ظرفیت ذهنی سازی داشت، درحالی که درمان هیجان مدار تأثیر قوی تری بر سلامت هیجانی نشان داد. یافته ها نشان دهنده تفاوت هایی در الگوی اثربخشی دو مداخله در حوزه های شناختی و عاطفی روابط زوجین بود.

این پژوهش به بررسی میزان یادگیری واژگان از طریق خواندن درک مطلب محور داستان های کوتاه و آموزش مستقیم پرداخته است. به این منظور، 30 فارسی آموز مرد و زن با نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی به دو گروه 15 نفره تقسیم شدند. به هر دو گروه یک داستان کوتاه داده شد که دارای 10 واژه جدید بود. در یک گروه فارسی آموزان داستان را با هدف درک مطلب خواندند و از سنجش پس از آن آگاه نبودند، اما در گروه کنترل به فارسی آموزان گفته شد که پس از تدریس این واژه ها قرار است از آنها امتحان گرفته شود و دانش آنها از واژگان سنجیده خواهد شد. نتایج نشان داد فارسی آموزان در گروه آزمایش مدت طولانی تری واژگان را به خاطر سپردند. در مقابل، در یادگیری هدفمند فارسی آموزان تعداد واژگان بیشتری را در بازه زمانی کوتاه در حافظه نگه داشتند. لذا اگر هدف از یادگیری زبان کوتاه مدت است، یادگیری هدفمند بهتر عمل می کند. اما اگر هدف بلند مدت و درک عمیق تر واژگان است، یادگیری تصادفی به مراتب بهتر عمل می کند.  

هدف از این پژوهش تاثیر گمیفیکیشن بر حافظه، سرزندگی تحصیلی و فرایند یاددهی یادگیری در دانشجویان ارشد دختر دانشگاه علامه طباطبایی تهران است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش کلیه دانشجویان ارشد دختر دانشگاه علامه طباطبایی تهران بود (رشته های مدیریت)، که تعداد 305 نفر به عنوان حجم نمونه و به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گرداوری اطلاعات پرسشنامه استاندارد بوده است. روایی محتوایی پرسشنامه به تایید جمعی از صاحب نظران رسید. هم چنین جهت بررسی روایی سازه از سه شاخص پایایی مرکب، متوسط واریانس استخراج شده و بار عاملی استفاده گردید و جهت سنجش پایایی و قابل اعتماد از ضریب آلفای کرونباخ با استفاده از نرم افزار SPSS26، که بیش تر از 0.7 محاسبه گردید، استفاده شد. نتایج حاصل از پژوهش با نرم افزار PLS نشان می دهد که استفاده از متدهای گیمیفیکیشن می تواند بهبود حافظه و سرزندگی تحصیلی دانشجویان را افزایش دهد و همچنین فرایند یاددهی و یادگیری آن ها را بهبود بخشد. این یافته ها نشان می دهد که گیمیفیکیشن می تواند به عنوان یک ابزار موثر برای ارتقاء عملکرد تحصیلی دانشجویان مورد استفاده قرار گیرد.

هدف پژوهش حاضر، بررسی موانع اجرای برنامه آموزش فلسفه برای کودکان (فبک) در ایران و تبیین راهکارهای تحقق آن بود. سوال پژوهش عبارت بود از: 1- موانع و راهکارهای اجرای برنامه فبک در ایران کدامند؟ جامعه آماری پژوهش را کلیه متخصصان حوزه فلسفه برای کودکان، تعلیم و تربیت، اساتید دانشگاه و مدیران آموزش و پرورش در ایران تشکیل دادند. با بهره گیری از روش نمونه گیری هدفمند و با رعایت معیار اشباع نظری، نمونه ای متشکل از ۳۰ نفر (شامل متخصصان فلسفه برای کودکان، متخصصان تعلیم و تربیت و اساتید حوزه و دانشگاه و مدیران آموزش و پرورش) در سال 1403 انتخاب شدند. روش تحقیق، کیفی و از نوع تحلیل محتوای کیفی بود. برای گردآوری داده ها از تحلیل محتوای اسناد (شامل آثار لیپمن، مقالات علمی و اسناد بالادستی آموزش و پرورش) و ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. روایی ابزار مصاحبه از طریق بازبینی محتوا توسط ۱۲ متخصص و تطبیق با مبانی نظری تأمین گردید و پایایی آن نیز با روش توافق بین کدگذاران و بازبینی توسط 12نفر از مشارکت کنندگان تأیید شد. داده های مصاحبه با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته ها نشان داد عملیاتی سازی برنامه فبک در ایران مستلزم توجه به سه سطح اصول و خط مشی ها (شامل تعارض در سیاست ها)، راهبردها و اجرای عملیاتی با در نظرگیری محدودیت هاست. این مطالعه نتیجه گرفت که برنامه فبک با بومی سازی هوشمندانه و اصلاح زیرساخت های آموزشی قابلیت اجرا دارد. یافته ها هم برای جامعه دانشگاهی (تدوین چارچوب نظری بومی) و هم برای سیاست گذاران و معلمان (ارائه راهنمای عملی) کاربرد دارد. پیشنهاد می شود سند راهبردی ملی فبک با مشارکت گسترده ذی نفعان تدوین و اجرای آزمایشی آن در مدارس منتخب با نظارت مستند مدنظر قرار  گیرد.

هدف از انجام این مقاله بررسی و آسیب شناسی برنامه درسی غیررسمی دانشگاه فرهنگیان در قالب نحوه اجرای ساعت فرهنگی در سطح دانشگاه فرهنگیان بود. پژوهش حاضر از نظر راهبرد اصلی از روش کیفی و از نظر هدف،کاربردی و از نوع توصیفی-تحلیلی می باشد.تکنیک جمع آوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته است، در این زمینه از تکنیک 5w1h بهره گرفته تا مسائل و چالش های نحوی اجرای ساعات فرهنگی شناسایی و احصاء شود. جامعه آماری شامل کارشناسان فرهنگی سراسر کشور و دانشجومعلمان فعال فرهنگی بوده که به صورت نمونه گیری هدفمند و به روش گلوله برفی انتخاب شده اند.داده های خام با استفاده از نرم افزارMaxQDA2020 تجزیه و تحلیل گردید.یافته های تحقیق بیانگر اینست که26مولفه فرعی در قالب6 مقوله اصلی در نحوه اجرای ساعت فرهنگی موثرند که عبارتند از: مکانیسم و سازوکار اجرای برنامه ساعت فرهنگی، مدت زمان و روز اجرای ساعت فرهنگی، بسترها و زیرساخت های سخت افزاری، بسترها و زیرساخت های نرم افزاری، موانع و چالش های پیش رو و همچنین پیشنهادات و راهکارهای عملیاتی می باشد.در این راستا هم 6پیشنهاد به منظور کیفیت بخشی و تعالی برنامه ساعت فرهنگی مطرح گردید ازجمله :1- تولید محتوا و برنامه های نیاز محور،تلاش برای جذب حداکثری دانشجومعلمان،تغییر و اصلاح رویکرد مدیران به حوزه فرهنگی ،کاهش بوروکراسی اداری و استفاده از ظرفیت سایر نهادها و موسسات فرهنگی.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش فیزیک، با رویکرد ماهیت علم، بر پیشرفت تحصیلی و باورهای انگیزشی یادگیری دانش آموزان و با روش کمی شبه آزمایشی، از نوع طرح پیش آزمون پس آزمون با دو گروه کنترل و آزمایش، انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان دختر پایه دهم دوره دوم متوسطه شهر کلاله در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ تشکیل می دهند که به روش نمونه گیری در دسترس، تعداد 40 دانش آموز انتخاب و در دو گروه بیست نفره به طور تصادفی تقسیم شدند. برای گردآوری داده ها، از آزمون پیشرفت تحصیلی محقق ساخته استفاده شد که شامل بیست سؤال چهارگزینه ای با ضریب پایایی 73/0 بود. همچنین برای سنجش راهبردهای انگیزشی دانش آموزان، پرسش نامه استاندارد راهبردهای انگیزشی یادگیری پینتریچ و دی گروث استفاده شد. به منظور تجزیه وتحلیل داده ها، پس از محاسبه شاخص های آماری هریک از متغیرها در بخش آمار استنباطی، از آزمون تحلیل کوواریانس برای بررسی فرضیه های پژوهش استفاده شد. نتایج نشان داد، آموزش فیزیک با رویکرد ماهیت علم به نسبت رویکرد متداول، بر پیشرفت تحصیلی و باورهای انگیزشی دانش آموزان اثربخش تر است؛ بنابراین با توجه به ضعف باورهای انگیزشی دانش آموزان و سطح پایین عملکرد آنان در یادگیری مفاهیم فیزیک، توصیه می شود از رویکرد ماهیت علم به منزله راهکاری مؤثر در آموزش علوم بهره گرفته شود.

این مطالعه با هدف اثربخشی آموزش مبتنی بر اثر پیگمالیون بر آشفتگی شناختی و رفتارهای فرانقشی در معلمان دوره اول ابتدایی شهرستان میبد انجام شده است. رویکرد این مطالعه کمّی و به روش نیمه آزمایشی و با به کارگیری طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش متشکل از کلیه معلمان دوره اول ابتدایی شهرستان میبد و با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس بود. 30 نفر به منزله نمونه انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری (آزمایش و کنترل) جایگزین شدند. شرکت کنندگان به پرسش نامه های استاندارد رفتارهای فرانقشی ارگان و آشفتگی شناختی ماسون پاسخ دادند. پس از انتخاب گروه ها، برنامه آموزشی روزنتال و جاکوبسن در هشت جلسه یک ساعته به گروه آزمایش آموزش داده شد؛ درحالی که اعضای گروه گواه هیچ گونه مداخله ای را در طول مدت آزمایش دریافت نکردند. در پایان نیز، پرسش نامه های فوق روی هر دو گروه اجرا شد و داده های پژوهش با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس نسخه 26 و آزمون تحلیل کوواریانس، در سطح معنا داری 0/95 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر اثر پیگمالیون هم بر آشفتگی شناختی و هم بر رفتارهای فرانقشی معلمان دوره اول ابتدایی شهرستان میبد تأثیر معناداری داشته است (0/001>P). بر اساس یافته های به دست آمده، نتیجه گیری می شود که با آموزش اثر پیگمالیون به معلمان، از رفتارهای ناکارآمد و آشفتگی شناختی آن ها کاسته شده و همچنین آن ها را در محیط کار و کلاس درس کارآمدتر کرده تا رفتارهای فرانقشی بیشتری از خود بروز دهند.