ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۲٬۸۰۱ تا ۸۲٬۸۲۰ مورد از کل ۸۳٬۶۱۷ مورد.
۸۲۸۰۱.

نقد و بررسی ادعاهای مخالفان تشیع در باب اصالت تاریخی باور کلامی برائت در سده نخست هجری(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۱
باور کلامی برائت یکی از باورهای کلامی شیعه است که همواره در طول تاریخ، از سوی مخالفان تشیع اتهاماتی به آن وارد شده است، ازجمله این اتهامات، انقطاع تاریخی این اندیشه در قرن نخست و نوپدید بودن آن در دوره های متأخر یا عدم اصالت این باور کلامی و عاریه ای بودن آن از اندیشه های بیرون از اسلام است. این نوشتار پس از نشان دادن اهمیت و خاص بودن این باور کلامی در آثار حدیثی و کلامی امامیه، درصدد پاسخ به این اتهامات برآمده و با روش کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی-تحلیلی، ابتدا نشان داده شده که اصل باور کلامی برائت (برائت عام) ریشه در قرآن و احادیث نبوی دارد و سپس با بررسی روایات اهل بیت علیهم السلام و هم چنین گزارش های تاریخی مربوط به سده نخست هجری، نشان داده شده که اندیشه برائت از دشمنان و مخالفان اهل بیت علیهم السلام (برائت خاص) در سده نخستین هجری، علاوه براین که در جامعه اسلامی بر محوریت اهل بیت علیهم السلام ظهور و بروز داشته، در میان اصحاب و پیروان آن ها نیز باورمندانی داشته است. درنتیجه به این مهم دست یافته شد که علاوه بر اصل باور کلامی برائت که ریشه در منابع اسلامی سده نخست دارد، برائت به معنای خاص نیز در سده نخستین هجری از اصالت تاریخی برخوردار است.
۸۲۸۰۲.

تجلی قرآن در آموزه های تربیتی امام صادق (ع) ( تحلیل محتوایی آموزه ها در پرتو کلام الهی )

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۴ تعداد دانلود : ۴۷
امام صادق (ع) به عنوان قرآن ناطق و یکی از بزرگ ترین معلمان تربیت اسلامی، الگویی جامع و بی بدیل در عرصه تربیت اجتماعی، اخلاقی و علمی ارائه داده اند که ریشه در آموزه های اصیل قرآنی دارد. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیل محتوایی و تطبیقی، به واکاوی ابعاد اختصاصی و نوآورانه آموزه های تربیتی امام صادق (ع) در پرتو کلام الهی می پردازد. این پژوهش در صدد پاسخگویی به این پرسش است که مؤلفه های اختصاصی و نوآورانه آموزه های تربیتی امام صادق (ع) با قرآن کریم همسو است، دارای نوآوری های متمایز است؟ در این راستا، با بررسی روایات و سیره عملی امام صادق (ع) و تطبیق آن با آیات قرآن کریم، سه محور اصلی تربیت اجتماعی (مانند تربیت نخبگان و مدیریت تعاملات اجتماعی)، تربیت اخلاقی (مانند تأکید بر حسن خلق و بیداری وجدان) و تربیت علمی (مانند ترویج تفکر انتقادی و پرورش استعدادها) مورد تحلیل قرارگرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد آموزه های تربیتی امام صادق (ع) با قرآن کریم همسو بوده و درعین حال، دارای نوآوری هایی هستند که آن را از سایر مکاتب تربیتی متمایز می سازد و قابلیت پاسخگویی به نیازهای تربیتی جوامع معاصر را نیز دارد. این مقاله با ارائه مدلی مفهومی از نظام تربیتی امام صادق (ع)، زمینه را برای پژوهش های نوین در حوزه تربیت اسلامی فراهم می سازد.
۸۲۸۰۳.

بررسی و تحلیل هویت دینی حکمت یمانی میرداماد(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۵ تعداد دانلود : ۷۰
برخی از مخالفان فلسفه اسلامی، فلاسفه اسلامی را صرفاً مقلدان، مفسران و حاشیه نویسان فلسفه های یونانی می دانند. این پژوهش در پی بررسی این ادعا است و با تمرکز بر آراء میرداماد، به عنوان یکی از برجسته ترین چهره های حکمت اسلامی، نسبت میان دیدگاه های فلسفی او و دین اسلام را می سنجد. تحقیق حاضر با استفاده از روش های اسنادی، تحلیل منطقی و قیاسی به دنبال پاسخ به این مسئله است که آیا عقل فلسفی میرداماد علاوه بر فلسفه های یونانی از دین اسلام نیز استفاده نموده و حکمت یمانی او متمایز از فلسفه های یونانی است و دارای هویت دینی نیز هست یا خیر؟ نتیجه تحقیق این است که حکمت یمانی دارای هویت دینی بوده و از فلسفه های یونانی عبور کرده است. نقش دین اسلام در زایش های فلسفی از منظر میرداماد عبارتند از: وارد نمودن اصطلاحات دینی به فلسفه یمانی؛ ارائه استشهاد و تأییدیه دینی بر روش برهانی؛ مسئله سازی دین اسلام برای عقل فلسفی میرداماد؛ و نظریه پردازیِ متأثر از معارف دینی در حکمت یمانی. همچنین الگوی عقلی-دینی حکمت یمانی تبیین شده که محور آن «نظام سازی یک فلسفه عقلی-شیعی» است. این الگو دارای پنج مؤلفه: استفاده از منبع معرفتی دین (مؤلفه زمینه ای)؛ باروری زبان فلسفه اسلامی؛ استفاده از رویکرد دینی در قالب روش عقلی؛ مسئله سازی دین؛ و نظریه پردازیِ فلسفی-دینی است.
۸۲۸۰۴.

اعتبارسنجی خبر واحد در تفسیر قرآن؛ مطالعه تطبیقی مبانی و روش های مواهب الرحمن و المیزان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۷ تعداد دانلود : ۵۹
تفسیر «مواهب الرحمن» اثر آیت الله سبزواری و «المیزان» تألیف علامه طباطبایی، از برجسته ترین تفاسیر شیعه معاصر هستند که هر یک رویکرد ویژه ای در بهره گیری از حدیث اتخاذ کرده اند. هدف این مقاله، بررسی علمی و تطبیقی اختلاف دیدگاه این دو مفسر درباره اعتبار و کارآمدی روایات در تفسیر قرآن است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی، به واکاوی نحوه استناد، معیارهای پذیرش و جایگاه روایات در هر دو تفسیر پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که علامه طباطبایی تنها روایاتی را معتبر می داند که متواتر باشند یا با قرائن قطعی صدق همراه باشند و اخبار آحاد را جز با پشتوانه یقین و قرائن معتبر، واجد اعتبار تفسیری نمی شمارد؛ در مقابل، آیت الله سبزواری حجیت خبر واحد را در تفسیر قرآن تأکید کرده و سنت را منبعی اساسی برای فهم معانی مختلف قرآن می داند. نتیجه پژوهش بیانگر آن است که نحوه اعتبارسنجی حدیث می تواند کیفیت و جهت گیری تفسیر قرآن را به طور بنیادی دگرگون کند.
۸۲۸۰۵.

تحلیل نقش عبدالله بن جعفر بن ابی طالب در تصمیم سازی های سیاسی- نظامی حکومت علوی تا قیام عاشورا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۲ تعداد دانلود : ۴۳
عبدالله بن جعفر بن ابی طالب از شخصیت های برجسته صدر اسلام است که به واسطه پیوند خانوادگی با اهل بیت علیهم السلام و حضور در دوره خلافت امام علی علیه السلام، در منابع تاریخی مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی– تحلیلی و با در نظر گرفتن ساختار اجتماعی قبیله محور عرب در قرن نخست هجری تلاش دارد جایگاه عبدالله را در فرآیندهای تصمیم سازی سیاسی و نظامی خلافت علوی و مواضع سیاسی او تا زمان قیام عاشورا بررسی کند. اگرچه عبدالله در برخی موارد نقش مؤثری در حمایت از امام علی ایفا کرد، اما نقاط ابهام و تردیدهایی درباره میزان استقلال رأی، کیفیت مشارکت نظامی و نزدیکی او با ساختار قدرت پس از امام علی علیه السلام وجود دارد. ارزیابی متوازن روایت ها از او، می تواند به فهم دقیق تری از جایگاه خواص در تاریخ سیاسی اسلام یاری رساند. یافته ها حاکی از آن است که مشارکت عبدالله در عرصه های سیاسی و نظامی خلافت علوی، به ویژه در نبردهای جمل و صفین، نه تنها از باورهای دینی، بلکه به صورت مهم تری از وظایف و پیوندهای قبیله ای او در چارچوب خاندان بنی هاشم بوده است. همچنین، سکوت نسبی او در برابر خلافت اموی و رفتار محتاطانه اش پس از شهادت امام علی علیه السلام و حمایت غیرمستقیم از اهل بیت علیهم السلام در نهضت کربلا می تواند به عنوان استراتژی بقا در ساختار قدرت و تلاش برای حفظ جایگاه قبیله ای تحلیل شود.
۸۲۸۰۶.

اثبات لزوم اعتقاد به مهدویت بر اساس آیه صادقین در پرتو قاعده جری و تطبیق(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۴ تعداد دانلود : ۴۰
بی تردید اعتقاد به مهدویت یکی از بنیادی ترین باورها در راستای تحقق حیات متعالی انسان است و آیه صادقین یکی از آیاتی است که به استناد احادیث در بحث مهدویت مورد استدلال قرار می گیرد. در پژوهش حاضر که به روش توصیفی تحلیلی نگاشته شده با اجرای قاعده «جری و تطبیق» در آیه صادقین لزوم اعتقاد به مهدویت اثبات می گردد. آنچه از اجرای قاعده جری و تطبیق در آیه صادقین حاصل می شود آن است که حکم همراهی با صادقین حکمی عمو می است و قرینه ای دال بر انحصار و اختصاص حکم به مؤمنان مخاطب در عصر نزول ندارد؛ مؤمنان همه اعصار، در دارا بودن شاخصه ایمان، ماهیت یکسان دارند و چنین تطبیقی با کتاب و سنت و عقل و عرف مخالفتی ندارد. ازآنجاکه اکثر مفسران شیعی و حتی برخی مفسران اهل سنت برای صادقین در آیه مذکور مقام عصمت قائل هستند، می توان نتیجه گرفت که در هر عصر مصداق صادقین امام معصوم همان عصر است که مؤمنان متقی به همراهی مطلق با ایشان توصیه شده اند و با عنایت به اینکه مقام عصمت در عصر حاضر بر وجود امام عصر (عج الله تعالی فرجه الشریف) تطبیق می کند، مشخص می شود مصداق صادقین در عصر حاضر امام زمان (عج) است.
۸۲۸۰۷.

درآمدی بر رابطه ارزش و عمل(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۴۳
عمل، به آن دسته از کنش های آگاهانه و ارادی انسان اطلاق می شود که با قصد و نیت همراه است. این قصد و اراده تحت تأثیر عوامل متعددی شکل می گیرد که یکی از مهم ترین آنها نظام ارزشی فرد است. انسان از طریق منابع شناختی مختلفی همچون عقل، وحی، آداب و رسوم اجتماعی و فطرت الهی به این ارزش ها آگاهی می یابد. رابطه میان عمل و ارزش، رابطه ای دوسویه و پویا توصیف می شود؛ از یک سو، ارزش ها به عنوان محرک های بنیادین، انگیزه و جهت لازم برای انجام اعمال را فراهم می کنند؛ از سوی دیگر، اعمال انسان تنها بازتابی از ارزش ها نیستند، بلکه در فرآیندی فعال، به حفظ، تقویت و تداوم ارزش ها کمک می کنند. این تعامل پویا باعث می شود که ارزش ها در بستر عمل استحکام یافته و نهادینه شوند و در مقابل، اعمال نیز از پشتوانه معنایی و اخلاقی عمیق تری برخوردار گردند. این مقاله با هدف واکاوی دقیق این رابطه متقابل و با به کارگیری روش تحلیلی توصیفی نگاشته شده است.
۸۲۸۰۸.

راهبردهای مقابله با سیاست های نظام سلطه در ایجاد گسست میان کارگزاران نظام و مردم(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۳۴
ماهیت جمهوری اسلامی ایران تقابل با نظام سلطه را به یک امر عینی تبدیل کرده است. در این تقابل یکی از مهم ترین سیاست های نظام سلطه، ایجاد گسست میان کارگزاران نظام و مردم با به کارگیری متغیر واسط ناکارآمدسازی نظام جمهوری اسلامی ایران است. این پژوهش با روش اسنادی و توصیفی تحلیلی در صدد پاسخ گویی به این سؤال است که در مقابله با سیاست های نظام سلطه در ایجاد گسست میان کارگزاران نظام و مردم از چه راهبردهایی می توان بهره گرفت؟ برای دست یابی به پاسخ سؤال، این فرضیه دنبال می گردد که برای ایجاد گسست میان کارگزاران نظام و مردم، تأثیرگذاری بر دو عرصه ادراکی و کنشی، محورهای اصلی سیاست نظام سلطه را شکل می دهد. بر این اساس، راهبردهای اصلی مقابله با این سیاست، کارآمدسازی نظام از طریق ایجاد و استحکام پیوند کارگزاران با نظام و مردم در دو ساحت ادراک و کنش است. نتایج تحقیق بیان گر آن است که در ساحت ادراک، استحکام باورهای اعتقادی، بصیرت افزایی و افزایش اعتماد سیاسی و در ساحت رفتار، وحدت و هم دلی کارگزاران، مبارزه با فساد سازمان یافته، ذائقه سازی متقابل و تقویت پایش و نظارت راهبردهایی هستند که می توان با بهره گیری از آن ها از ایجاد گسست میان کارگزاران نظام و مردم جلوگیری کرد.
۸۲۸۰۹.

بررسی تطبیقی تربیت قرآنی از دیدگاه شهید مرتضی مطهری و محمد قطب

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۳۸
ضرورت پرداختن به بحث تربیت قرآنی بر کسی پوشیده نیست، اما به پژوهش های جامع، نوپردازانه و اصیل در منابع دینی نیاز است. هدف پژوهش، بررسی مقایسه ای آراء شهید مطهری و قطب درباره تربیت قرآنی است. سوال اصلی پژوهش این است که وجوه اشتراک و افتراق دیدگاه های شهید مطهری و قطب در زمینه تربیت قرآنی چیست؟ روش پژوهش کیفی، از نوع توصیفی- تحلیلی- استنباطی می باشد که پس از مطالعه اسنادی (کتابخانه ای)، بر اساس روش تطبیقی و مقایسه ای تلاش شده است تا وجوه اشتراک و افتراق آراء این دو اندیشمند در حوزه های مختلف تربیت قرآنی استخراج شود. نتایج پژوهش نشان داد؛ که در بحث انسان شناسی، هر دو معتقد به ابعاد وجود انسان (جسمی، عقلی، روحی) و پرورش آن ها می باشند و برای پرورش آن برنامه دارند، اما مطهری انسان کامل را پیامبر (ص) و امامان (ع) می داند که هیچ کس به پای آن ها نمی رسد، در حالی که قطب معتقد است؛ بعد از پیامبر (ص) می توان با تربیت ابعاد سه گانه انسان طبق قرآن و سنت، جایگاه او را خیلی بالا برد. در مجموع؛ هر دو متفکر تقریباً نگاهی نزدیک به هم دارند که بیشتر برگرفته از قرآن و سنت می باشد، اما شهید مطهری از فلسفه و سایر منابع نیز استفاده می کند، بنابراین دیدگاه وی گسترده تر و جامع تر از دیدگاه قطب است.
۸۲۸۱۰.

نقد مبانی لیبرالیسم بر اساس آراء بانو امین

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۴۸
لیبرالیسم یکی از مهمترین جنبش های جهان غرب در قرن 19 میلادی است که بواسطه ویژگی ها و تحولات جامعه قرون وسطی، به وقوع پیوست. مهمترین مبانی این نهضت عبارت است از: فردگرایی، آزادی، عقل گرایی و سکولاریسم، اما به دلیل افراط در این مبانی پیامدهای منفی فراوانی در حوزه های فردی، اجتماعی، اقتصادی و ... بوجود آمد. علاوه بر این که گسترش تحولات غرب در کشورهای جهان موجب گردید تا نظام لیبرالیسم و پیامدهای منفی آن در سراسر دنیا گسترش یابد. این امر یکی از چالش های جهان امروز است، لذا در این تحقیق با هدف نقد مبانی لیبرالیسم به شیوه کاربردی و روش توصیفی و تحلیلی به نقد این مبانی بر اساس آراء بانو امین پرداختیم و به این نتیجه رسیدیم که بانو امین آرائی را مطرح فرموده اند که بواسطه بررسی و تحلیل آن می توان مبانی لیبرالیسم را نقد نمود، از جمله: محور جهان خداوند است و ملاک اخلاق و ارزش ها دین و ایمان است، حتی عقل نیز به وجود آفریدگار و حقیقت اسلام اعتراف می کند و آزادی انسان ها در چهارچوب عقل و شرع معنا پیدا می کند. عقل به کمک ایمان می تواند به قانون عدل دست یابد، زیرا دین اسلام در رابطه با تمام مسایل حکومتی، سیاسی و ... حکم دارد و منبع اصلی این امور است.
۸۲۸۱۱.

The Typology of Shia Exegetical Hadiths and Their Linguistic Relationship with the Quranic Text(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۱۶
In the major encyclopedias of narrative exegesis, over twelve thousand exegetical hadiths attributed to Ahl al-Bayt has been collected. The exegesis presented in most of these narrations is understandable to everyone and can be considered as the meanings of the Qur’anic words. However, in many of these narrations, words, phrases, and Quranic verses have been interpreted in such a way that the reader cannot easily establish a coherent relationship between them and Quranic words. At times, it is suggested that this type of narrative interpretation is not meant to express the exegesis (Tafsīr), but rather to convey the interpretation (Taʼwīl), and it is also posited that the interpretation of the Quran is not confined solely to the linguistic relationship with the words of the Quran, but rather is a meaning that only the Prophet and Ahl al-Bayt can comprehend. The present study aimed to categorize exegetical narratives and examine the linguistic relationship that each category has with their apparent words and meanings. The author contends that any meaning presented as an exegesis or interpretation for the Quran must have a linguistic connection with the Quranic text, and the reader must comprehend this connection through linguistic analysis. Consequently, any meaning offered in the hadiths, whether as exegesis or interpretation, which lacks a linguistic connection with the words of the Quran, loses its credibility and cannot be accepted as the intended meaning of the divine words
۸۲۸۱۲.

مقایسه دیدگاه ابن سینا، سهروردی و ابن عربی درباره ضرورت نیاز به رسولان الهی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۶۰
یکی از تفاوت های انسان با موجودات دیگر در اندیشه ورزی است. علیرغم دیگر موجودات، انسان به تمدن دستیافته و مرحله به مرحله در حال پیشرفت است. یک سؤال جدی این است که آیا عقل انسان برای یافتن مسیر سعادت کفایت می کند؟ این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی دلایل ابن سینا، سهروردی و ابن عربی در جبران آسیب های عقل می پردازد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که این اندیشمندان طبق روشی که در مکتب فکری خود در پیشگرفته اند نیاز بشر به انسان های بهتر و کاملتر برای راهنمایی افراد و جوامع بشری به سعادت حقیقی را موردتوجه قرار داده اند و غیر از این مسیر را بیراهه تلقی نموده اند. سهروردی در آثار مشایی خود طبق استدلال ابن سینا به اثبات نیاز بشر به رسولان الهی پرداخته و اجتماع را بدون این نوع انسان ها اجتماعی دارای هرج و مرج تلقی نموده است؛ از دیگر سو، ابن عربی از راه هایی دیگر مانند نقش مهم انسان آرمانی و محدودیت های عقلی بشر وجود رسولان الهی و نیاز انسانها را اثبات نمود.
۸۲۸۱۳.

مؤلفه های عفو و گذشت از منظر اسلام و روان شناسی با تأکید بر سلامت روان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۱۶۸
این مقاله با تأکید بر سلامت روان به بررسی مؤلفه های عفو و گذشت در اسلام و برخی از اندیشمندان غربی می پردازد و ضرورت بررسی ارتباط عفو و گذشت را بر سلامت روان نشان می دهد. روش این پژوهش توصیفی تحلیلی و ابزار مورد استفاده در آن، کتابخانه ای است. عفو و گذشت از نظر عقل و دین، امری ارزشی، هنجاری و رفتاری پسندیده است و می تواند بر خود شخص عفوکننده و افراد مرتبط اثر بگذارد. انسان می تواند با گذشت از خطای دیگران، هیجانات نفسانی خویش را مدیریت کند. تغافل از خطاهای دیگران و نیز عفو و بخشش موجب می شود تا اشخاص به فکر اصلاح و خودسازی بیفتند و از تسلسل خشونت ها و کینه توزی ها کاسته شود، روابط پایدارتر و دوستی و پیوند افراد بیشتر شود. از کارکردهای دیگر عفو و بخشش، جلب محبت مردم و افزایش انسجام و وحدت اجتماعی است. سلامت روان، تنها سلامت جسم نیست، بلکه هماهنگی بین ارزش ها، علایق ها و نگرش ها در حوزه عمل افراد و برنامه ریزی واقع بینانه برای زندگی نیز از مؤلفه های سلامت روان است که با عفو و گذشت به وجود می آید. عفو و بخشش لازمه زندگی اجتماعی و سلامت روان است.
۸۲۸۱۴.

بررسی مفهوم اصطلاح «مقبوله» و حجیّت آن از دیدگاه فریقین(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۶۴
اصطلاح مقبوله یکی از اصطلاحات متداول نزد محدثان و فقیهان است. با این وجود، در مفهوم و حجیّت آن، اختلاف نظر دارند. گروهی در مفهوم مقبوله توسعه داده و آن را با متواتر و مشهور یکی دانسته اند و برخی دیگر، آن را به منزله ی اجماع در تصحیح حدیث می دانند. امّا مفهوم دقیق مقبوله چیست؟ اطلاق آن بر احادیث بر اساس چه شروطی است؟ و حجیّت آن نزد فریقین چگونه است؟ این مقاله با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانه ای به بررسی آراء علمای فریقین درباره ی مفهوم مقبوله و حجیّت آن پرداخته و به پرسش های بالا در کنار طرح برخی دیگر از مباحث مرتبط: جایگاه مقبوله در دسته بندی احادیث، تفاوت و تشابه اصطلاح مقبوله با سایر مصطلحات حدیثی و مفید علم بودن روایت مقبوله پاسخ داده است. بر پایه ی یافته های این پژوهش، مقبوله حدیث ضعیفی است که به دلیل وجود قرائن و شواهدی از جمله: «شهرت عملی»، «تقویت خبر با قرائن خارجی»، «اجماع بر مضمون روایت»، «عدم طعن و انکار» و «نداشتن معارض» مورد پذیرش علما قرار گرفته است؛ هرچند آنان در تطبیق این شروط بر احادیث نیز گاه اختلاف کرده اند که نشان می دهد اصطلاح مقبوله نزد آنان اصطلاحی نسبی و اجتهادی بوده است.
۸۲۸۱۵.

تجربه زیسته کودکان مبتلا به سرطان از مفهوم خدا: رویکردی پدیدارشناسانه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۶ تعداد دانلود : ۶۸
بیماری سرطان فراتر از درگیری های جسمانی کودکان بیمار عمل کرده و ابعاد دیگر سلامت و زیست آن ها، به ویژه سلامت معنوی، را تحت تأثیر قرار داده و در این مسیر، چالش های معنوی منحصربه فردی را به وجود می آورد. ماهیت مفهوم «خدا» و شیوه ی برقراری ارتباط با او، یکی از دغدغه های اصلی معنوی این دسته از کودکان محسوب می شود و عاملی تعیین کننده در شکل گیری روند سلامت معنوی و فرآیند رشد پس از سانحه در آن هاست. بر همین اساس، این پژوهش با تکیه بر روش پدیدارشناسی ون منن، پس از تشریح چارچوب زیست جهان معنوی کودکان و تجربه ی زیسته ی آنان، به بررسی مفاهیم خداشناسانه ی 20 کودک سرطانی بستری در بیمارستان شهید سیدالشهدا استان اصفهان می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که درک آنان از مفهوم خدا را می توان در پنج دسته بندی اصلی طبقه بندی کرد: خدای جادویی، خدای معامله گر، خدای رخنه پوش، خدای کنترلگر و خدای معنابخش. نحوه ی درک هر یک از این مدل های خداشناسانه، تأثیر عمیقی بر ساختار زیست جهان معنوی این بیماران دارد؛ به طوری که می تواند هم به عنوان عاملی برای تسهیل رشد و تعالی معنوی و ارتقای بهزیستی روحی عمل کند و هم آنان را در معرض تعارضات و آسیب های روحی جدی قرار دهد.
۸۲۸۱۶.

تحلیل مقارنه ای تفسیر عرفی و علمی حرکت خورشید در آیه (وَ الشَّمْسُ تَجْری لِمُسْتَقَرٍّ لَها) (یس: 38)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۶۰
آیات علمی قرآن، موضوعاتی از علوم طبیعی هم چون دانش ستاره شناسی را در بر می گیرند که به عنوان نشانه هایی از قدرت و حکمت خداوند تفسیر می شوند. آیه 38 سوره یس با اشاره به حرکت خورشید، مورد تفسیرهای متفاوت عرفی و علمی قرار گرفته است. سؤال اصلی پژوهش این است که آیا مفسران فریقین، آیه را مطابق با فهم عرفی زمان نزول و یا در چارچوب کشفیّات علمی زمان خود تفسیر کرده اند؟ پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی میان تفاسیر مفسران شیعه و اهل سنت و با روش تحلیلی توصیفی انجام شده است. نتایج نشان داد که مفسران، تفسیرهای گوناگونی از آیه ارائه نموده اند؛ از جمله حرکت محسوس روزانه خورشید از طلوع تا غروب، حرکت وضعی، حرکت انتقالی سالانه به سوی منزلگاه های تابستانه و زمستانه، و نیز حرکت انتقالی به سوی ستاره ای مشخص. برخی از مفسران کوشیده اند میان فهم عرفی، نجوم قدیم و نجوم جدید در تبیین آیه جمع کنند. به نظر می رسد در صورت پذیرش لایه های معنایی برای آیات، می توان میان فهم عرفی و علمی سازگاری برقرار ساخت؛ البته در مواردی که علم قطعی حقایق جدیدی را اثبات کند، تفسیر علمی اولویت پیدا می کند، زیرا حقیقت آیات الهی مبتنی بر واقعیت است.
۸۲۸۱۷.

مبانی فقهی وچالش های حقوقی مقابله با اهانت به مذاهب اسلامی در رسانه ملی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۵۱
اهانت به مذاهب اسلامیِ غیرشیعی، با اصل نزاکت تعارض دارد و موجب تفرقه بین مسلمانان است. لعن خلیفه اول در برنامه سیمای خانواده شبکه یک سیما و حواشی پس از آن، بهانه بازخوانی این موضوع شد. هدف پژوهش، تبیین مبانی فقهی حکم سبّ و لعن مخالفین و نیز، نقد نظام حقوقی ایران در حمایت از مذاهب اسلامی در رسانه ملی است.این پژوهش به شیوه توصیفی- تحلیلی و با استفاده از ابزارهای کتابخانه ای انجام شده است. داده های تحقیق در بخش فقهی، با مراجعه به کتب فقهی شیعی و سنی و در بخش حقوقی، با مراجعه به قوانین، کتاب ها و مقالات گردآوری شده است. سپس با تحلیل مبانی و دیدگاه های فقهی در خصوص سبّ و لعن مخالفین، کارآیی نظام حقوقی ایران در مقابله با اهانت به مقدسات اهل سنت در رسانه ملی مورد نقد قرار گرفته است.یافته های پژوهش، نشان دهنده تفاوت مفهومی و حکمی سبّ و لعن است؛ سبّ مومن، مخالف و کافر به حکم اولیه حرام است؛ لعن غیرمومنین نیز، به جهت معرفی مسلمانان و رسانه دینی به عنوان رسانه بی نزاکت، موجب وهن اسلام است و به حکم ثانویه ممنوع است. در قلمرو حقوق، ماده 6 قانون مطبوعات، ماده واحده قانون احقاق حق، مواد 513 و 499 مکرر قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) هر کدام به دلایلی در خصوص اهانت به مذاهب اسلامی قابل اعمال نیست. از این روی اصلاح و بروزرسانی قانونی برای مقابله با اهانت به مذاهب اسلامی ضروری است.
۸۲۸۱۸.

تحلیل فقهی حقوقی مسئولیّت مطلق کیفری ناشی از اقدامات پیشگیرانه از جرم(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۶۲
بکارگیری اقدامات پیشگیرانه، به منظور ممانعت از ارتکاب جرم توسّط مجریان یا سایر افراد جامعه اعمال می شود که می توان چنین روش هایی را به عنوان سلاح بازدارنده از وقوع یا تکرار جرم تصوّر نمود. اما با توجه به امکان سوء استفاده اقدام به این تدابیر و همچنین اختلال درروند درست اعمال قانون، ضروری است که حدّ و مرز و مسئولیّت ناشی از آن مشخّص شود؛زیرا با نظر به عدم شفافیّت و جامعیّت رویکرد قانونگذاردر باب ماهیّت، اسباب و شرایط اقدامات پیشگیرانه و همچنین مسئولیّت ناشی از آن زمینه برای اختلاف نظرها و سوء استفاده ها فراهم شده است. با عنایت به دو رویکرد در مباحث اسباب ضمان برخی معتقدند که ضمان ناشی از اعمال اقدامات پیشگیرانه، به صورت مطلق و صرفاً مستند به اتلاف است؛ اما برخی دیگر، مسئولیّت ناشی از این نوع اقدامات را منوط به احراز شرایط خاصّی مثل تعدّی و تفریط می دانند. آن چه در این تحقیق مورد توجه است این که آیا صِرف قصد یا عدم قصد مالک، در اعمال اقدامات پیشگیرانه جهت اضرار به غیر در ضمان یا عدم ضمان شرط است یا عوامل دیگری می تواند ملاک قرار بگیرد؟ افزون بر آن، پژوهش حاضر با تکیه بر مبانی فقهی حقوقی و با الهام از مواد قانونی، به بررسی ماهیت مسئولیّت مطلق کیفری در قالب رویکرد «ضمان احتیاطی» در زمینه جرائم ناشی از اقدامات پیشگیرانه به  بررسی می گذارد. فرض بر این است که این نوع اقدامات، اعمال حقّی مستقلّ است که با لحاظ معیارهایی از جمله استناد، قابلیّت اضرار و عدم قصد تجاوز از سوی متضرر می توانند موجد و موجب ضمان گردند و عنوان «مسئولیّت و ضمان مطلق» را به خود اختصاص دهند.
۸۲۸۱۹.

اجرای مؤثر احکام مدنی در پرتو اسناد حقوق بشری(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۷۰
زمینه و هدف: این مقاله با تمرکز بر استانداردهای حقوق بشری، به بررسی موانع اجرای مؤثر احکام مدنی و تحلیل ارکان تحقق این اصل (سرعت، اعاده وضعیت و سهولت) می پردازد. هدف اصلی، تبیین الزامات نظام قضایی برای تضمین دسترسی سریع و کامل محکوم له به حق خود، به عنوان بخشی از حق بر دادرسی منصفانه و مؤثر است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه ای انجام شده است. مواد مورد بررسی شامل قوانین داخلی، دکترین حقوقی، و اسناد فراملی حقوق بشری است. ملاحظات اخلاقی: این پژوهش با رعایت اصول اخلاق علمی و صداقت پژوهشی انجام شده است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد اجرای مؤثر احکام مدنی متکی بر سه رکن اساسی است: سرعت، اعاده وضعیت و سهولت. با این حال، عواملی مانند تشریفات زائد، امکان سوءاستفاده محکوم علیه، و رفتارها یا کاستی های مأمورین اجرا و نهادهای وابسته به عنوان موانع اصلی شناسایی شده اند. تأخیر در اجرا با استاندارد «دادرسی در مدت معقول» در اسناد حقوق بشری در تعارض است. نتیجه: تحقق اصل اجرای مؤثر احکام، که خود زیرمجموعه ای از دادرسی منصفانه و حق دادخواهی مؤثر محسوب می شود، نیازمند بازنگری در برخی مقررات، تقویت ضمانت اجراها، و مدیریت حرفه ای فرآیند اجرا است. همسو سازی رویه های داخلی با استانداردهای حقوق بشری، نه تنها حقوق اصحاب دعوا را تضمین می کند، بلکه کارآمدی و اعتماد عمومی به نظام قضایی را نیز ارتقاء می بخشد.
۸۲۸۲۰.

جایگاه سلاح سمی در فقه امامیه و اساسنامه دیوان بین الملل کیفری در پرتو حقوق بشردوستانه(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۴۴
کمیت و کیفیت «سلاح» در جنگ از مهم ترین مؤلف های راهبردی برای تحقق اهداف نظامی است. قدرت، سرعت و ابعاد نابودگری از جمله ویژگی های کلیدی کمیت و کیفیت سلاح است. استفاده از سم به عنوان یک سلاح، می تواند همه ویژگی های مذکور را داشته باشد. انتشار سم های گوناگون در فضای جغرافیای هدف، موجب همه گیری سریع شده و آثار زیانبار مستمری به همراه دارد. هدف سلاح سمی، کور است و اعم از نظامیان و غیر نظامیان تا حیوانات و گیاهان را در بر گرفته و متناسب با نوع گاز سمی و ناظر بر فیزیولوژی انسان و حیوان و بافت گیاهان، آثار دردناک، کشنده و یا غالباً غیر قابل درمان را به همراه دارد. هرچند نگاه صاحبان جنگ به کنش سلاح سمی مثبت است، اما واکنش صاحب نظران علوم مختلف بالأخص علم حقوق در این باره منفی است. دیدگاه فقه امامیه به عنوان اندیشه حقوقی مبتنی بر شریعت اسلامی در باره استفاده از سلاح سمی قابل توجه و حائز اهمیت است؛ گروهی از فقهای امامیه به حرمت مطلق و گروهی به حرمت مقید و گروه دیگری از فقها اساساً به کراهت آن معتقد هستند. اساسنامه دیوان بین الملل کیفری در باره استفاده از سلاح سمی به اتخاذ موضع اقدام کرده و بندهای متفاوتی در این باره مقرر کرده است. پژوهش حاضر بر اساس روش توصیفی تحلیلی به طرح دیدگاه های موجود در باره مسأله حاضر پرداخته و ضمن ذکر ادله با استفاده از روش تضارب آرا، به نقد و بررسی هر یک از دلایل اقدام کرده است. تحقیقات صورت گرفته منتج به حکم حرمت مطلق استفاده از سلاح سمی است.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان