ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۲٬۴۴۱ تا ۸۲٬۴۶۰ مورد از کل ۸۴٬۷۳۰ مورد.
۸۲۴۴۱.

از سعدی تا فضل الله همدانی؛ تأملی بر بازخوانیِ خاطره تمدّنی عباسیان در تاریخ نگاری دوره مغولان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷ تعداد دانلود : ۱۰۸
در تاریخ نگاری و میراث ادبیِ ایران در دوره ایلخانان مغول، روایتی قابل تأمل از میراث فرهنگی و تمدّنی عباسیان قابل رصد است که به نوعی، درصدد بازیابی خاطره عباسیان پس از سقوط بغداد و نهاد خلافت است. در این پژوهش با تکیه بر چهار منبع ادبی و تاریخی که نگارندگانی ایرانی داشته اند و همگی پس از سقوط بغداد و در دوره ایلخانان به نگارش درآمده اند، تلاش می شود ماهیتِ این بازخوانی و روایت همدلانه نسبت به تمدّن عباسیان مورد واکاوی قرار بگیرد. قصیده سعدی در رثای ملک مستعصم، مکتوبات و رسایل خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی، تجارب السلف هندوشاه نخجوانی و تاریخ گزیده حمدالله مستوفی چهار منبعی هستند که در آن ها میراث تمدّنی عباسیان با دیده ای تفاخرآمیز و بعضاً حسرت بار نگریسته شده است. ازآنجاکه این روایت در نوع خود روایتی ایرانی از شکوه عباسیان قلمداد می شود، در نوع خود حائز اهمیت است. بر این اساس تلاش می شود تا باتکیه بر تحلیلِ انتقادیِ محتوای این چهار اثر ادبی و تاریخی این فرضیه مطرح شود که این منابع نقش مهمی در استمرار خاطره عباسیان در گفتمانِ فرهنگی ایرانِ دوره ایلخانی ایفا کردند.
۸۲۴۴۲.

از تلاوت تا تمرد؛ سیر تحولی تفکر جریان قرّاء به سمت خارجی گری (خوارج)(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۵۷
پیدایش خوارج در عصر حکومت امیرالمؤمنین(ع) این پرسش را مطرح می کند که کدام جریان فکری بیشترین تأثیر را در شکل گیری خوارج داشته است. نگاه این پژوهش به موضوع خوارج، بیان تاریخ خوارج نیست، بلکه به دنبال اثبات این فرضیه است که تفکر و بینش قرّاء در گذر زمان، به سمت خارجی گری پیش رفت و بخش قابل توجهی از قرّاء در سیری تحولی به سوی اندیشه خارجی گری متمایل شدند و موجب شکل گیری و پیدایش خوارج گشتند. این پژوهش به دنبال کشف مشابهات و نشانه های مشترک میان تفکر قرّاء و خوارج است. روندی که طی آن اندیشه های جریان قرّاء به تدریج به سمت گرایش های خارجی گری و تأثیرگذاری بر افکار جامعه حرکت کرد و در این فرایند، انگاره ها و باورهای جریان قرّاء به تدریج به سمت اندیشه هایی با خاستگاه خارجی متمایل شد و در نهایت به خوارج تبدیل گردید. برای تحلیل این روند، به مقایسه تطبیقی تفکر قرّاء و خوارج توجه شده و به تبیین مشابهت ها و نشانه های ظهور تفکر خوارج در میان قرّاء اشاره شده است. مهم ترین هدف این تحقیق در کنار سایر اهداف تببینی مد نظر دستیابی به سیر تحولی قرّاء به سمت خارجی گری است که با تکیه بر روش تحقیق کتابخانه ای و تحلیلی انجام شده است.
۸۲۴۴۳.

تاثیرمفهوم مشارکت عمومی _ خصوصی بر ساختاردولت ها درحوزه تصدی خدمات عمومی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۸۰
امروزه قراردادهای مشارکت عمومی - خصوصی به عنوان ابزاری کارآمد در انجام پروژه های زیرساختی و ارائه خدمات عمومی محسوب می شوند. دولت ها نابسامانی های حاکم بر دیوانسالاری دولتی به ویژه کمبود بودجه و فقدان مدیریّت  و تخصّص بهینه و بروز را با استفاده از توان مالی ، مدیریّتی و رقابتی بخش خصوصی که منجرّ به کارایی و کیفیّت بیشتراین پروژه های می گردد جبران می کنند. این که این قراردادها در فرایند تحول رویکرد تصدّی دولت به خدمات عمومی چه جایگاهی داشته و کدام یک از اشکال دولت موجب رواج این قالب قرارداد اداری به عنوان کلید واژه تغییر در ارائه خدمات عمومی شده و متقابلاً تأثیر این قراردادها بر ساختار دولت ها در حوزه خدمات عمومی چه بوده است، موضوع این مقاله است. نگارنده بر این باور است که در جهان امروزی وجود طیف وسیعی از مطالبات اجتماعی و اقتصادی و لزوم پاسخگویی به آنها موجب فروپاشی مرزهای بین حوزه های عمومی و خصوصی و تعامل هرچه بیشتر دولت ها و بخش خصوصی شده آنگونه که با زایش و تکامل این نوع قرارداد می توان در آینده به تحولات جدیدی درساختارها و نهادهای مبتنی بر تصدّی دولت باور داشت که با ماهیّتی عمومی - خصوصی اداره خواهند شد و تغییری سترگ در ساختاردولت ایجاد خواهند کرد. این مقاله از طریق گردآوری اطّلاعات کتابخانه ای و با روش توصیفی - تحلیلی به اثرات این نوع قراردادها بر رویکرد حکمرانی دولت ها در زمینه ارائه خدمات عمومی از طرف بخش خصوصی پرداخته است.
۸۲۴۴۴.

قانون مناسب حاکم بر پول و ایفای تعهدات پولی مطابق قواعد حقوق اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۰ تعداد دانلود : ۷۶
زمینه و هدف: پول موضوعی برای تسهیل معاملات و رفع نیازهای مورد شناسایی عقلاء است؛ اما به تدریج درگذر زمان، رویکرد سیستم سرمایه داری، پول را به عنوان ابزار کنترل اقتصادی مطرح، نشر و نحو گردش آن را در انحصار دولت قرار داد. در این مقاله به روش توصیفی و تحلیلی، واگذاری اختیار نشر پول به دولت در چارچوب قواعد عام، مطابق قواعد حقوق اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است. مواد و روش ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی طرفی و اصالت اثر رعایت شده است. یافته ها: رویکرد سیستم سرمایه داری به پول، با مشکل مواجهه است و در کشورهای در حال توسعه، مشکل آن حادتر است، چون دولت های ناکارآمد با چاپ پول بدون پشتوانه ضعف مدیریتی خود را نهان می کنند، این از طرفی موجب بالا رفتن هزینه اداره کشور و از طرف دیگر، موجب گسترش فقر در جامعه می شود. نتیجه: با توجه به کارکرد تقویمی– میزانی، مال قابل تملک و وسیله پرداختی پول، بر نشر و گردش پول بایستی قوانین خاص حاکم شود تا عدالت معاملی تأمین گردد.
۸۲۴۴۵.

دلالت در نظریه فیلم ویوین سابچک: بازخوانی از منظر پدیدارشناسی مرلوپونتی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶۸ تعداد دانلود : ۱۲۸
ویوین سابچک از نظریه پردازان زن سینمای آمریکا است که با تاثیر از مرلوپونتی کتاب خود به نام «خطاب چشم: پدیدارشناسی تجربه فیلم» را نگاشت و رویکردی وجودی-پدیدارشناختی را به سینما اتخاذ کرد. سابچک با الهام از مرلوپونتی به سینما ظرفیت دلالتی می دهد و در ساختار دلالت سینمایی دو عنصر آگاهی متجسد و گوشت را وارد می کند. صحبت از گوشت در سینما ما را به حوزه هستی شناسی سینما می برد و دلالت را با وجود یکی می انگارد. دلالت با دو مدالیته تجربه وجودی یعنی ادراک و بیان شکل می گیرد. ادراک و بیان از حالات وجود مجسم در جهان است که در ساختار آینه ای گوشت معکوس می شوند و معنا در ضخامت این تجربه وجودی شکل می گیرد. از نظر سابچک، دوربین به مثابه ادراک و پروژکتور به مثابه بیان در سینما ظرفیت دلالتی سینما و به تعبیری ظرفیت وجودی آن را افزایش می دهند. بدین شکل که حرکت بصری دوربین تبدیل به کوگیتویی می شود که انتخاب گر است و بیان پروژکتور از دل معانی کهنه معنایی نو پدیدار می کند. این اعمال دوربین و پروژکتور در سینما به هیچ وجه مکانیکی نیست و ما را به سمت تجربه وجودی سوق می دهد.
۸۲۴۴۶.

ترس از جرم و عوامل مؤثر بر آن (مورد مطالعه: شهروندان شهر کابل از سال 1399 الی 1400)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۸ تعداد دانلود : ۱۹۳
تحقیقات ترس از جرم در افغانستان، مفهومی نوپا بوده و دیدگاهی متنوع برای تبیین ترس از جرم وجود ندارد. این نوشتار به بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر ترس از جرم در میان شهروندان کابل می پردازد. پژوهش فعلی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری شده است. جامعه آماری پژوهش را شهروندان 16 سال به بالا تشکیل داده اند که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 913 نفر تعیین و روش نمونه گیری، روش خوشه ای چندمرحله ای ساده از میان شهروندان انتخاب شده است. یافته ها نشان داد که میان متغیرهای سن، جنست، شغل، قومیت، وضعیت مسکن (ویلایی و آپارتمانی)، وضعیت مالکیت (رهن، استیجاری و سایر موارد)، مهاجرت، شهرت محله (خوش نامی و بدنامی)، خطر ادراک شده، پیوند محله، بی نظمی اجتماعی و فیزیکی، اقدامات محافظتی، تنوع قومی، رضایت از پلیس، وضعیت تأهل، تحصیلات، بیگانگی اجتماعی و اعتماد اجتماعی در وقوع ترس از جرم تأثیر دارند و عوامل مؤثر بر افزایش و کاهش ترس به شمار می رود. همچنان نتایج رگرسیونی نشان می دهد که متغیرهای اقدامات محافظتی، بی نظمی اجتماعی، اعتماد اجتماعی، سن، موقعیت مسکن، نوع مهاجرت، خطر درک، پیوند محلی، مدت سکونت درصدی تغییرات ترس را در شهر کابل شرح می دهد.
۸۲۴۴۷.

نقش تصویرسازی هنری قرآن بر مفهوم آیات بدون تغییر در معنا(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۶ تعداد دانلود : ۸۰
در تفسیر باید در کنار مفهوم سازی؛ تصویر سازی هنری قرآن نیز اصل قرار گیرد زیرا هر تصویری در قرآن برای خود اصالت داشته، و به موقعیت خاصی اشاره می کند و ما نمی توانیم تصویرهای دیگر را به جای آنها به کار ببریم. مع الوصف برخی مفسران در توضیح آیات؛ ضمن تغییراتی در معنا تصویر سازی خودشان را جایگزین آیات نموده که این عمل موجب تغییر در عبارتهای قرآنی شده است. یکی از موارد تغییر؛ تغییر در اوصاف است. آنان معانی دیگری برای اوصاف بیان شده در قرآن در نظر گرفته اند که این امر؛ ضمن تغییر در عبارتهای قرآنی؛ موجب عدم درک مفهوم سازی و نکات نهفته در قرآن گردیده است. به طور مثال: برخی مفسرین "ماتیّ" را در تفسیرشان به معنای "آتی" و اسم فاعل دانسته اند. یا در آیه "مقام امین" «امین» را وصف مقام نگرفته؛ بلکه آن را وصف برای صاحب مقام دانسته اند. این پژوهش در صدد است تا بیان نماید با تصویر سازی هنری قرآن هیچ نیازی به تغییر اوصاف در تفسیر نیست؛ زیرا تغییر اوصاف؛ ضمن تاثیر در مفهوم سازی قرآنی موجب تغییر در معنا نیز می شود و از آنجائی که هر آیه بر موقعیت خاصی اشاره دارد باید از تعبیر خاصی که آن موقعیت را نشان می دهد بهره جست.
۸۲۴۴۸.

فهرست مؤلفین نسخ خطی کتابخانه شخصی شیخ محمد خاتون عاملی (سفیر قطب شاهیان در دربار شاه عباس صفوی)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۰ تعداد دانلود : ۱۰۴
به نظر می رسد مهم ترین مجموعه نسخه های خطی که تاکنون به آستان قدس رضوی واگذار شده، مجموعه وقفی ابن خاتون باشد که شامل چهارصد نسخه خطی است و به سال 1067 ق، توسط «اسدالله بن محمد مؤمن خاتون عاملی» وقف آستان قدس رضوی گردیده است. این نسخه ها در واقع، کتابخانه شخصی علامی فهامی شیخ محمد خاتون (متوفی 1059 ق)، پیشوای دولت عبدالله قطب شاه، سلطان حکومت حیدرآباد جنوب هند می باشند که به دلایل متعددی دارای اهمیت تاریخی، مذهبی، فرهنگی و سیاسی هستند. از چهارصد نسخه وقف شده توسط اسدالله خاتون به کتابخانه شیخ محمد خاتون در آستان قدس رضوی، حدود 375 نسخه شناسایی شد. نسخه های مجموعه اما شامل 419 عنوان اثر هستند. با وجود این مجموعه نفیس، به نظر می رسد یکی از موضوعات قابل پژوهش درباره کتابخانه ابن خاتون، شناسایی مؤلفان نسخ خطی کتابخانه ابن خاتون عاملی باشد. به همین منظور، فهرست حدود 218 تن از مؤلفین نسخ خطی کتابخانه شخصی علامی فهامی شیخ محمد خاتون عاملی برای توجه و استفاده پژوهشگران، در این نوشتار ارائه می گردد.
۸۲۴۴۹.

بررسی تطبیقی داستان موسی و خضر در تفسیر منشور جاوید و نمونه (با روش تحلیل مضمون)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۷۷
داستان های قرآنی بخش عمده ای از آیات قرآن را به خود اختصاص داده اند. این داستان ها فقط جنبه روایت گری و تاریخی ندارند بلکه شامل طیفی وسیع از آموزه های اخلاقی، عرفانی، اجتماعی، علمی و .... هستند. در این میان داستان موسی و خضر به دلیل برخی ویژگی ها دارای اهمیت خاصی می باشد و مورد توجه مفسران قرار گرفته است. در این پژوهش که به صورت تطبیقی بین دو تفسیر منشور جاوید و نمونه صورت گرفته با استفاده از روش تحلیل مضمون و با تکیه بر متن دو تفسیر فوق، شبکه مضامین هر دو تفسیر در خصوص داستان موسی و خضر شناسایی شده و ساختار نظام مند آن ها ترسیم شد. بعد از ترسیم شبکه مضامین هر دو تفسیر پیرامون داستان موسی و خضر، وزن مضامین پایه ذیل هر کدام از مضامین سازمان دهنده و فراگیر نیز مشخص شد. پس از مقایسه صورت گرفته بین دو تفسیر مشخص شد که تفسیر نمونه با اختلاف کمی شامل دایره وسیع تری از مضامین پایه است و و جوانب بیشتری از داستان موسی و خضر را مورد بررسی قرار داده است. با بررسی وزن مضامین پایه ذیل هر یک از مضامین سازمان دهنده و فراگیر دو تفسیر مشخص شد که مضامین سازمان دهنده مشترک بین دو تفسیر 12 مورد است و مضامین سازمان دهنده متفاوتی در دو تفسیر وجود دارد که ذیل 5 مضمون فراگیر مشترک قرار می گیرند. این مساله نشان از تفاوت دیدگاه دو مفسر نسبت به داستان موسی و خضر دارد، زیرا علیرغم اختلاف کمی که بین تعداد مضامین پایه در دو تفسیر وجود دارد اما وزن همین مضامین پایه ذیل دسته بندی مضامین سازمان دهنده متفاوت است.
۸۲۴۵۰.

گزاره های اخلاقی در آثار اطباء تمدن اسلامی: تحلیل تطبیقی با تمرکز بر رازی، ابن سینا و سیداسماعیل جرجانی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۲ تعداد دانلود : ۸۰
اخلاق پزشکی از دیرباز جزئی جدایی ناپذیر از حرفه درمانی در تمدن های علمی بوده است. در تمدن اسلامی، حکمای بزرگ مانند محمد بن زکریای رازی، ابن سینا و سیداسماعیل جرجانی نه تنها به جنبه های علمی و فنی درمان بیماران توجه داشتند، بلکه اصول اخلاقی و انسانی رفتار پزشکی را نیز در کانون فعالیت های حرفه ای خود قرار دادند. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی، آموزه های اخلاقی این سه حکیم را در دو حوزه اصلی عمل بالینی و نقش اجتماعی و تمدنی بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که اصولی مانند رازداری، صداقت، احترام به کرامت بیمار، شفقت و همدردی، مسئولیت پذیری، تواضع، آموزش و انتقال دانش، پرهیز از داروهای مضر، احترام به تصمیمات بیمار و پرهیز از سوءاستفاده از موقعیت حرفه ای، در آثار آنان به صورت عملی و نظری مورد تأکید بوده و می تواند الگویی جامع برای اخلاق پزشکی معاصر ارائه دهد.
۸۲۴۵۱.

تحول نکاح منقطع فاقد مدت به نکاح دائم در آینه فقه، حقوق و رویه قضایی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۹ تعداد دانلود : ۱۸۷
از احکام نکاح منقطع از مهریه و اجل (مدت)، با عنوان عناصر و مقومات عقد در حقوق و فقه اسلامی نام برده می شود. درباره حکم زمانی که عقد نکاح موقت منعقد می شود، اما طرفین مدت را ذکر نکرده اند، میان فقیهان اختلاف نظر وجود دارد. برخی که غالب حقوقدانان به همراه برخی فقیهان هستند، به دلایل مختلف از جمله قاعده «العقود تابعه للقصود» معتقدند در این مورد عقد باطل خواهد بود. برخی دیگر که مشهور فقیهان امامیه هستند، بر انقلاب عقد موقت به نکاح دائم فتوا داده اند؛ دلیل این گروه، روایات نقل شده از امام صادق (ع) است. در این مقاله با بررسی تحلیلی – کتابخانه ای و بررسی ادله دو گروه به همراه ذکر رویه قضایی، این نتیجه به دست آمده است که قاعده «العقود تابعه للقصود» همانند باقی قواعد عام بدون تخصیص نمانده است و همچنان که مقصود شارع نیز بر این امر قرار گرفته است، در صورت ذکر نشدن مدت در نکاح موقت، عقد پیش گفته دائم خواهد بود. این نوشتار با اتخاذ نظر دوم (انقلاب نکاح موقت به دائم در صورت ذکر نشدن مدت) به تحلیل این موضوع پرداخته است و نوآوری آن در استدلال های فقهی و حقوقی منسجم، با تأکید بر پرهیز از تالی فاسد های ناشی از بطلان عقد نهفته است.این پژوهش با استناد به آرای قضایی، دیدگاه های حقوقدانان برجسته و تحلیل فقهی، می کوشد با رویکردی جدید ضمن دفاع از دیدگاه خویش، به تبیین آثار حقوقی و اجتماعی این نظریه بپردازد و راهکاری عملی برای حل معضلات حقوقی مرتبط ارائه دهد.
۸۲۴۵۲.

تحلیل تفسیری رابطه حکومت توحیدی و تمدن سازی در قرآن با تأکید بر سوره یوسف(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۳ تعداد دانلود : ۸۹
ایجاد حکومت دینی تمدن ساز یکی از دغدغه های اساسی جوامع اسلامی در عصر حاضر است. در این میان، قرآن کریم با ارائه الگوهای عینی از حکمرانی الهی، می تواند راهنمایی نظری و عملی برای تحقق این آرمان باشد. سوره یوسف(ع) از برجسته ترین نمونه هایی است که در قالب روایتی تاریخی، الگویی منسجم از حکومت دینی را ترسیم می کند و پیوندی میان ایمان، عقلانیت و مدیریت اجتماعی برقرار می سازد. این پژوهش با روش توصیفی و تحلیلی و با تمرکز بر آیات کلیدی این سوره انجام شده است. یافته ها نشان می دهد سوره یوسف تصویری منسجم از حکومت دینی تمدنی عرضه می کند که بر عدالتِ اقتصادی در مدیریت و توزیعِ منابع، مدیریتِ بحران با آینده نگری و سازمان دهیِ اداری، و رهبریِ اخلاقیِ مبتنی بر عفو، صداقت و وفاداری به وحی استوار است؛ تعاملِ این مؤلفه ها صورتی از ولایتِ کارآمد را نشان می دهد که از سطحِ توصیه های اخلاقی فراتر می رود و استعدادِ نهادسازی دارد. حدودِ پژوهش آن است که چارچوبِ حاضر بر سوره یوسف مبتنی است؛ ازاین رو تعمیمِ آن به مدلِ عامِ قرآنی نیازمندِ اعتبارسنجیِ میان سوره ای و توسعه مقایسه ای در پژوهش های آتی است. این چارچوب می تواند مبنایی برای نظریه پردازی در حکمرانیِ دینی و سیاست گذاریِ فرهنگی در تمدنِ نوینِ اسلامی فراهم آورد.
۸۲۴۵۳.

نقد حدیثی- کلامی قرائت تناسخی از «ارابه روح» افلاطون در پرتو آموزه های امامیه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۷۶
نظریه «ارابه روح» و آموزه باز زایش نفس در آثار افلاطون، به ویژه در فایدروس، از برجسته ترین صورت بندی های فلسفی تناسخ در سنت یونان باستان به شمار می آید. بر اساس این نگرش، نفس پیش از پیدایش بدن مادی موجود بوده و پس از مرگ، امکان بازگشت در قالب های انسانی یا حیوانی دیگر را دارد؛ چرخه ای که تا وصول به عالم مُثُل تداوم می یابد. این مقاله با رویکرد حدیثی کلامی و روش تحلیلی تطبیقی و با نگاهی نقادانه، به مقایسه این دیدگاه با سه محور بنیادین در کلام امامیه یعنی «معاد جسمانی»، «برزخ» و «رجعت» می پردازد و حدود تعارض ها و تفاوت های هستی شناختی و غایات آن ها را واکاوی می کند. یافته ها نشان می دهد که برداشت افلاطونی از چرخه باز زایش نفس با اصول کلامی امامیه، ازجمله هم زمانی آفرینش روح و بدن، انحصار حیات دنیوی به یک بار تجربه، نفی بازگشت به دنیا پس از مرگ و ضرورت تحقق معاد جسمانی و روحانی، ناسازگار است. همچنین «برزخ» در امامیه، منزلگاهی خطی و رو به آینده تا قیامت است، نه مرحله ای برای انتخاب یا تکرار زیست و «رجعت» رخدادی استثنایی و محدود برای گروهی خاص، با ماهیتی متفاوت از تناسخ فلسفی. نوآوری این پژوهش در نقد مستند برداشت تناسخی از «ارابه روح» با استناد هم زمان به تحلیل فلسفه باستان و نصوص معتبر امامیه و در ارائه چارچوب مفهومی جامعی برای تفکیک دقیق میان تناسخ فلسفی، برزخ امامی و رجعت است؛ چارچوبی که می تواند در مطالعات تطبیقی میان فلسفه غرب و الهیات اسلامی به کار رود و از خلط مفهومی در این حوزه پیشگیری کند.
۸۲۴۵۴.

تبیین قواعد سیاسی در دستگاه فقهی مرحوم شیخ جعفر کاشف الغطاء(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۶۰
کاشف الغطاء ازجمله فقیهانی است که در دستگاه فقهی خود به تأسیس و تشریح قواعد سیاسی مبادرت ورزیده است.با توجه به این که ایشان کتاب گران سنگ کشف الغطاء را که حاوی بسیاری از قواعد سیاسی است، به شاه قاجار هدیه داد، در گسترش فقه حکومتی و تطبیق قواعد فقهی بر نوپیداهای سیاسی نقش آفرین بوده است. پیشکش کردن کتاب کشف الغطاء به شاه قاجار، حاوی این نکته اساسی است که این کتاب و قواعدی که در آن کاربست داشته است، رهنمودی برای حکومت بود تا حاکم وقت بتواند در عرصه های گوناگون حکومتی ازجمله تصمیم گیری های سیاسی، تدوین قوانین و سیاست های جزئی بر اساس آن عمل کند. عمده ترین قواعد سیاسی از منظر کاشف الغطاء، نفی سبیل، عدالت، احسان، دفاع مشروع، حرمت اعانه بر ظلم و عدم ولایت است. این قواعد در فقه کاشف الغطاء در گزاره های زیر قابل پردازش است: عزت و شوکت مسلمانان یک اصل مطلق است، وفا به قرارداد ازجمله عقد صلح برای دولت اسلامی الزامی است. با توجه به کرامت انسان و مساوی بودن آنان در خلقت، احدی حق سیطره بر دیگری را ندارد، اما اذن از طرف شارع تنها مخصص این اصل است. عدالت با وصف اجتماعی و سیاسی یک اصل اساسی است و ولایت و رهبری در عصر غیبت از آن امام عادل است و دست ستم کاران از این مقام ارجمند کوتاه است. اگر دست از مجتهد عادل کوتاه شد، گماشته وی مشروعیت دارد، اما مشروعیت حکومت مأذون از ناحیه فقیه عرضی است.
۸۲۴۵۵.

نقش ایرانیان در نسب نگاری دوره اسلامی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۷ تعداد دانلود : ۵۹
در طول تاریخ، ثبت و ضبط نسب به دلایل گوناگونی مانند افتخار به پیشینیان و کسب مقام اجتماعی اهمیت ویژه ای داشته است. انسان ها از روش هایی نظیر حفظ اطلاعات در حافظه و حکاکی بر کتیبه ها و سنگ قبرها برای انتقال نسب خود استفاده می کردند. با ظهور اسلام و گسترش مکتوبات، این توجه به ثبت نسب افزایش یافت و علم نسب نگاری به ابزاری برای اجرای احکام دینی و تقویت ارزش های اخلاقی تبدیل شد. پژوهش حاضر به بررسی تأثیر ایرانیان بر علم نسب نگاری در دوران اسلامی می پردازد و این پرسش اصلی را مطرح می کند: «ایرانیان چه تأثیری بر علم نسب نگاری در دوران اسلامی برجای گذاشتند و چگونه می توان نقش آنان را در توسعه و تحول این علم ارزیابی کرد؟». این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. ابتدا داده های مربوط به نسب نگاری اعراب و ایرانیان و انگیزه های آن ها از منابع تاریخی و حدیثی جمع آوری شده و سپس این داده ها با استفاده از روش مقایسه و تحلیل بررسی شده اند. رویکردی که امکان تحلیل دقیق ارتباط میان پیشینه نسب نگاری در ایران پیش از اسلام و توسعه این علم در دوران اسلامی را فراهم می آورد. تحلیل داده های تاریخی و حدیثی حاکی از آن است که ایرانیان با استفاده از تجارب پیشین خود، به ویژه در تدوین و تنظیم متون نسب نگاری، تأثیر شگرفی بر پیشرفت این علم در جوامع اسلامی داشته اند و این تأثیر در تقویت ارتباطات فرهنگی و علمی میان ایرانیان و اعراب در دوره های مختلف اسلامی مشهود بوده است.
۸۲۴۵۶.

گفتگوی ادیان بر مبنای الهیات(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۷ تعداد دانلود : ۱۰۰
گفت وگوی ادیان بر این فرض استوار است که تعداد مواردی که انسانها را  در حوزه عقاید با هم متحد می کند به مراتب بیشتر از مواردی هستند که موجب جدایی آنها می شوند.گفت و گو این قدرت را دارد که تضادها، سوء تفاهم ها و تعصبات در میان مردم با فرهنگ ها، مذاهب، الهیات و جهان بینی های مختلف را تقلیل دهد. اما گفتگوی ادیان علاوه بر روشمندی باید دارای مبنای مشخص نیز باشد تا بعنوان نقشه راه عمل نماید. این مقاله یکی از مهمترین مبانی گفتگوی ادیان آن   (الهیات) را بررسی می کند. در این پژوهش تعریفی از گفت و گو و نقش الهیات  در آن ارائه می گردد و به این نکته تاکید می رود که الهیات و گفتگو از هم جدا نیستند. ادیان از طریق گفتگو صحبت می کنند و صدای الهیات از ادیان مختلف شنیده می شود.  همه گفتگوهای موجود در کتاب مقدس از نظر محتوایی الهیاتی هستند. بر این اساس، نقشی که متن کتاب مقدس در طی فرآیندهای گفت و گو ایفا می کند بسیار مهم است. یک متکلم از طریق برقراری ارتباط با متن، آن را در گفتگو وارد می سازد.  بدین صورت گفت وگوهای ادیان محل ملاقات الهی دانان است که می توانند با تعهد مشترک و حرکت به سوی حقیقت، فضای گفتگو را به فضایی مقدس تبدیل نمایند.   
۸۲۴۵۷.

دراسة النموذج العاملي في قسم الموضوعات من كتاب "العبرات" للمنفلوطي علي ضوء آراء غريماس(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۹۸
جاء المنظر الفرنسی الشهیر «آلجیرداس جولیان غریماس» بنظریته النموذج العاملی إکمالاً للبحوث التی طرحها الأدیب الروسی «فلادیمیر بروب» فی المورفولوجیا تجاه دراسه النصوص السردیه کالقصه والروایه والمسرحیه وغیرها. تتمیز نظریه غریماس عن سابقها فی شمولیتها؛ حیث لم یقتصر فیها المنظر علی العنصر الإنسانی، بل توسّع لتشمل کلَّ قوه فاعله ومؤثره فی السرد بغض النظر عن کونها إنسانا أو فکره أو جمادا. کما أنّ هذا النموذج أکثر اختصارا وأقلّ تفرعا بالنسبه لمنهجیه بروب. تتکون هذه النظریه من سته عوامل: الذات والموضوع والمرسِل والمرسَل إلیه والمعارض والمساعد. هذه العوامل تُجسِّد الشخصیات والأحداث التی ترد وتحدث فی السرد من البدایه حتی النهایه. تسعی هذه الدراسه من خلال المنهج الوصفی- التحلیلی وبالاعتماد علی نظریه النموذج العاملی لغریماس أن تعالج قسم الموضوعات من کتاب «العبرات» للکاتب المصری مصطفی لطفی المنفلوطی. ومن أهم النتائج التی حصلت علیها یمکن الإشاره إلی أنّ: القصص الأربع الوارده فی هذا القسم من الکتاب تتضمن العوامل السته مع اختلاف فی نوعیه القوی الفاعله، حیث إنّ بعض هذه القوی یمثلها الإنسان وبعضها عباره عن فکره یرید الکاتب من خلالها نقد الوضع الاجتماعی أو إصلاح بعض المفاهیم الخاطئه التی تسود بین الناس. کما أن العلاقه بین الذات والموضوع لم تکن دائما علاقه رغبه بل کانت فی بعضها علاقه انفصال وصراع مثلما فی قصه «العقاب». السرد فی هذه القصص یمر دائماً عبر أربع مراحل.
۸۲۴۵۸.

طومار(12) نردبان شکسته (5) تحلیل انتقادی مصادر اسطوره حفظ زندگی نامه ابوجعفر ورّاق؛ از مضمون تا ساختار (2)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۳ تعداد دانلود : ۸۱
کتاب شمائل البخاری نوشته ابوجعفر ورّاق از جایگاهی بسیار مهم در میان مصادر اسطوره حفظ برخوردار است. این کتاب با نقل اخباری، تصویری اسطوره ای از حافظه حدیثی بخاری ارائه کرده است. به اخبار ابوجعفر ورّاق در پژوهش برجسته دانشگاه الازهر با عنوان «طعون و شبهات الشیعه الإمامیه حول صحیح البخاری و الرد علیها» در تراز یک منبع بسیار کهن و معتبر تاریخی استناد شده است. مؤلف این اثر، با هدف شناساندن ابوجعفر ورّاق، شناخت نامه ای برای او نوشته است تا بر چالش شهرت او در جایگاه مؤلف یکی از منابع تاریخی کهن فائق آید. این شناخت نامه از دو بخش زندگی نامه ابوجعفر و کتاب شناختِ شمائل البخاری تشکیل شده است. بازیابی، طبقه بندی و تحلیل مضامین اصلی و فرعی و گونه شناسی سبک و ساختار زندگی نامه ابوجعفر ورّاق مسئله اصلی این مقاله است که با روش تحلیل مضمون انجام یافته است. بر پایه نتایج این تحقیق، مضامین ده گانه زندگی نامه ابوجعفر ورّاق به دو گونه اصلی و فرعی تقسیم پذیرند. مناسبات علمی و روابط شخصی ابوجعفر با بخاری به عنوان مضمون اصلی، در هسته مرکزی زندگی نامه او قرار گرفته اند، در حالی که مضامین فرعی «از تبار تا لقب» و «از روایت تا تحدیث» در پوسته آن حضور دارد و از اهمیت کمتری در برابر هسته مرکزی برخودارند. الگوی از هسته تا پوسته، از ذهنیت و غرض عزازی در برجسته نمودن نقش بخاری در حیات علمی ابوجعفر حکایت دارد. بر پایه دانش سبک شناسی، زندگی نامه ابوجعفر در شمار گونه اجتهادی تفسیری قرار دارد. در این گونه تحلیل و استنباط، نویسنده نقش اصلی را در نگارش زندگی نامه ایفا می کند و بر خلاف گونه اسنادی تاریخی ، اخبار و اسناد تاریخی از اولویت اصلی برخوردار نیستند. عزازی، تفسیر و استنتاج خود از اخبار تاریخی مربوط به شخصیت ابوجعفر را بسیار کوتاه و البته منسجم ارائه کرده است. افزون بر ساختارمندی و انسجام، سوگیری و جانبداری (تأکید، ترجیح، تقدیم و انحصار) از دیگر شواهد اجتهاد عزازی در تألیف زندگی نامه ابوجعفر است. این رویکرد عزازی به ارائه تصویری خاص از ابوجعفر در سایه اعتبار و شهرت بخاری انجامیده است که اصل بی طرفی در نگارش زندگی نامه ها را نقض کرده است.
۸۲۴۵۹.

A Critical Review of the Components of Humanistic Spirituality in Emerging Spirituality-based Movements within the Postmodern Context(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۸۲
SUBJECT & OBJECTIVES: Contemporary emerging spirituality is derived from spirituality in postmodern conditions, moving beyond the era of modernity toward a form of spirituality without religion. Thus, the formation of contemporary emergent spirituality arises in response to the spiritual deficiencies of modernity, characterized by a pursuit of tranquility, accommodation to existing circumstances, and a stance of moral and political disengagement. This study aims to examine the critiques leveled against the elements of humanistic spirituality in newly emerging spiritual movements situated within the postmodern framework. METHOD & FINDING: Using qualitative content analysis, the components of humanistic spirituality in emerging spirituality-based movements within the postmodern context were extracted and subsequently subjected to critical analysis and review. The findings of the study indicate that one of the defining characteristics of this movement is humanism, according to which the human being is regarded as the measure of all things and the axis of the universe, standing in contrast to the various forms of theocentric religious thoughts.  CONCLUSION: Prioritizing humanity and its desires over the primacy of God and His absolute will is a central consequence of humanistic spirituality, resulting in tendencies toward empiricism, pluralism, the pursuit of liberty, and individualism. Spiritual modernism is centered on a re-presentation of the sacred in a different form, and the stress on religious experientialism is rooted in an inadequate or flawed understanding of God, the cosmos, and the human being. With the introduction of religious experience, the legitimacy of every religion and denomination becomes dependent on the personal experience of each individual, making religiosity a relative matter and replacing religious realism with religious relativism.
۸۲۴۶۰.

رهیافتی بر حل تعارض در تقابل روایات تضادنما با قطعیات علمی در علوم تجربی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۶۲
این مطلب مسلم است که میان سنت محکیه (نفس قول، فعل و تقریر معصوم(ع)) با نتایج قطعی علوم تجربی هیچگونه تضادی وجود ندارد، اما در تقابل روایات (سنت حاکیه) با نتایج علمی از علوم تجربی، تعارضاتی وجود دارد. یکی از راه های آسیب شناسی احادیث، بررسی تضادنمایی روایات با نتایج قطعی حاصل از تحقیقات علوم تجربی است. با توجه به کاستی ها پیرامون این مهم، پژوهش پیش رو به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه های جهت پرکردن این خلأ صورت گرفته است. بر اساس یافته های این پژوهش، جهت حل این تضادنمایی، در گام نخست روایات هماهنگ با علوم تجربی و روایاتی که علوم تجربی به محدوده آن ها ورود پیدا نکرده خارج می شود؛ در گام بعدی روایات تضادنما بررسی شده و به این نتیجه دست یافته ایم که علوم تجربی در موارد بسیاری نتایج قطعی ندارند و مقایسه این دو حیطه، امر صحیحی نمی باشد و بر فرض قطعیت نتایج علمی، از طریق جمع دلالی بین روایات و نتایج علوم تجربی، رفع تعارض می کنیم یا اگر مراد اصلی معصوم(ع) را نفهمیدیم علم آن را به معصوم(ع) باز می گردانیم و فقط به روایاتی که انکار بدیهیات کرده و روز را شب و شب را روز گزارش دهند اعتنایی نمی کنیم.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان