ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۱٬۳۶۱ تا ۸۱٬۳۸۰ مورد از کل ۸۴٬۷۳۰ مورد.
۸۱۳۶۱.

مبادئ الاستلزام الحواري في رواية "رسالة إلى قورش" لخالد الكندي في ضوء قواعد "غرايس"(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۶ تعداد دانلود : ۱۳۳
نظریه الاستلزام الحواری هی نظریه قائمه علی الحوار والتخاطب وهی من أهم مفاهیم التداولیه شیّدها الفیلسوف البریطانی "بول غرایس" ووضع لها قواعد وأعمده تتکیء علیها نظریته. لهذه النظریه أربع قواعد وهی: قاعده "الکم" التی تشیر إلی کمّیه تقدیم المعلومات فی الحوار، وقاعده "الکیف" المرتبطه بصدق المعلومات المقدمه فی الحوار، وقاعده "المناسبه" التی تتحدث حول موضوع الحوار الذی یوافق سیاق الحدیث، وقاعده "الطریقه" التی تحرص علی عدم وجود الغموض واللبس فی الکلام. أمّا روایه "رساله إلی قورش" ل "خالد الکندی" فهی روایه تاریخیه خیالیه تروی قصص وأحداث ممالک متحاربه عاشت عصرها الذهبی فی فتره ما قبل المیلاد والشخصیه الرئیسه فی الروایه، الصبی الصغیر "قورش" ومؤدبته البابلیه "أفسار" التی تحکی له قصص فحواها المواعظ والعِبَر. جاء هذا البحث عبر المنهج الوصفی-التحلیلی یهدف إلی دراسه روایه "رساله إلی قورش" وفقاً لنظریه الاستلزام الحواری کما نکشف عن تمثّلات هذه النظریه فی الروایه وشرح الشواهد التی خرج فیها الحوار عن المعنی الحرفی إلی المعنی الضمنی، وقد توصّلنا إلی ذلک من خلال خرق المتحاورین للقواعد المذکوره وإخراج الحوار من المعنی الحرفی إلی المعنی المضمر والذی یحدّده مبدأ التعاون فی سیاق الکلام.
۸۱۳۶۲.

بررسی تشبیه مضمر یا ضمنی در آیات مربوط به قیامت(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۸ تعداد دانلود : ۸۶
پژوهش حاضر به بررسی و تحلیل تشبیهات ضمنی در دوازده آیه منتخب از قرآن کریم با موضوع قیامت و جهان دیگر می پردازد. در این مطالعه، هجده تشبیه ضمنی استخراج و بر اساس معیارهای بلاغی مانند وجود یا عدم وجود ادات تشبیه و وجه شبه، نوع ترکیب و ادراک حسی، مورد تحلیل قرار گرفتند. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از رویکرد بلاغی و زبان شناسی، آیات انتخاب شده از نظر نوع تشبیه، تأثیر ادات و وجوه تشبیه و ویژگی های بلاغی مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که تمامی تشبیهات مذکور از نوع مؤکد و مجمل بوده و به همین دلیل از اوج بلاغت برخوردارند. همچنین، تشبیهات حسی به حسی (مشهود به مشهود) با بیشترین فراوانی مشاهده شده است و تشبیهات مفرد به مفرد نیز بیشترین ترکیب را تشکیل می دهند که به افزایش وضوح و تأثیرگذاری در انتقال مفاهیم قیامت کمک می کند. این پژوهش تأکید دارد که تشبیه های ضمنی در قرآن کریم به دلیل موجز بودن، عدم استفاده مستقیم از ادات و برقراری شباهت های ظریف، در عین اختصار، معانی عمیق و قابل تأملی را به مخاطب ارائه می دهند.
۸۱۳۶۳.

The King and His Subjects: Insights from the Biblical Vision

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۸ تعداد دانلود : ۷۶
This article explores key verses from the Old and New Testaments to formulate a Biblical view of leadership focused on service, justice, and the common good. Drawing upon texts from Genesis, Deuteronomy, the Books of Samuel, Psalms, the Books of the Maccabees, and several New Testament texts (including Matthew, Luke, Mark, and 1 Peter), the study contrasts positive models of servant leadership (such as Moses, David, Solomon, and St. Joseph) with negative models (such as Antiochus IV Epiphanes). The article argues that the Bible consistently describes legitimate authority as being characterized by accountability to God, humility, care for the vulnerable, and the promotion of communal flourishing. It further connects this Biblical ideal to the concept of the common good within Catholic Social Teaching (citing, for example, the papal encyclical Laudato si’), suggesting that the leader's primary role is to create social conditions that enable the integrated growth of individuals and communities. The implications of this vision for contemporary political and ecclesiastical leadership include prioritizing justice, protecting distinct communal identities, and fostering participatory structures for public prosperity.
۸۱۳۶۴.

A Semantic Analysis of "Proximity to God" in the Holy Qur’an with Emphasis on Paradigmatic Relations(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۵ تعداد دانلود : ۱۳۸
Semantics investigates the transformation of word meanings within discourse. "Proximity to God" is one of the central Qur’anic concepts, and its semantic analysis is of particular importance for organizing the semantic network of Qur’anic vocabulary and for understanding the Book of Revelation's discourse on the relationship between human beings and God. Using a descriptive–analytical method, the present study seeks to identify and systematize the vocabulary related to proximity ( Qurb ) and to explain the process of semantic expansion of this term within the framework of paradigmatic relations. The concept of proximity, in addition to reflecting the human–divine relationship, encompasses a wide range of meanings, including spatial, temporal, kinship-based, rank-related, protective, and power-related proximity. The findings indicate that the direct derivatives of the root ( q r b) , such as Aqrab , Qarīb , Qurbān , and Qurbāt , are predominantly employed within the semantic orbit of drawing near to God, whereas words related to Qurb in non-religious meanings function as expressions of nearness in non-divine contexts. Among the conceptual substitutes for Qurb , terms such as Dunuww , Ḥaḍar , Walī , Zulfā , and Muḥīṭ were identified, which respectively cover the domains of physical/spatial proximity, legal and social proximity, proximity in the occurrence of events, rank and status, and encompassing. Furthermore, a group of Qur’anic terms can be regarded as indirect substitutes for Qurb and classified among expressions related to the path of attaining proximity to God.
۸۱۳۶۵.

دور الديمقراطية الدينية في تعزيز خطاب المقاومة في عصر العولمة

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۷ تعداد دانلود : ۸۱
یهدف هذا المقال إلى دراسه دور الدیمقراطیه الدینیه فی تعزیز خطاب المقاومه فی عصر العولمه بالاستفاده من نظریه تحلیل الخطاب عند لاکلو وموف. تُعَدّ الدیمقراطیه الدینیه -بوصفها نظامًا سیاسیًا واجتماعیًا فی المجتمعات الإسلامیه- استراتیجیهً فعّاله لتعزیز الإراده الجمعیه وتهیئه الظروف اللازمه لتحقیق الحقوق الأساسیه للإنسان والدفاع عن الاستقلال الثقافی. هذا النمط من الأنظمه یمکن أن یشکّل أرضیهً لتعزیز الهویه الدینیه والقیم الثقافیه، کما یساهم فی نشر العداله الاجتماعیه وحقوق الإنسان من منظور دینی. وتُظهر نتائج الدراسه أنّ خطاب الدیمقراطیه الدینیه قادر على إضفاء الشرعیه على خطاب المقاومه وتقویه الهویه الوطنیه والدینیه فی مواجهه عملیات صناعه الآخر. ومن خلال الترکیز على القیم الثقافیه والدینیه للمجتمع، تستطیع الدیمقراطیه الدینیه أن تدعم المشارکه الفاعله للشعب فی العملیات السیاسیه والاجتماعیه، وأن تُعزّز الهویه الجماعیه والمقاومه إزاء الهیمنه الثقافیه الغربیه ومواجهه الهیمنه الثقافیه للاستکبار العالمی. إنّ التوازی والتقاطع بین خطابَی الدیمقراطیه الدینیه والمقاومه یوفّران أرضیات للتضامن الاجتماعی والتقارب، وللهویه الدینیه، والعداله الاجتماعیه، وحقوق الإنسان، والمشارکه السیاسیه، بما یُظهر الدور التعزیزی للدیمقراطیه الدینیه فی استمراریه وانتشار خطاب المقاومه.
۸۱۳۶۶.

بررسی چگونگی تأثیر حالت روحی اضطرار در استجابت دعا با محوریت آیه 62 نمل، و صحیفه سجادیه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۷ تعداد دانلود : ۱۱۴
دعا به عنوان نیایشی فطری و برخاسته از عمق وجود انسان، همواره در متون دینی، به ویژه قرآن کریم و صحیفه سجادیه تأکید شده است. این پژوهش با تمرکز بر آیه ۶۲ سوره نمل (أَمَّنْ یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ)، به بررسی سازوکار تأثیر حالت اضطرار در استجابت دعا و کشف دستاوردهای معنوی و روان شناختی این پدیده می پردازد. با بهره گیری از روش توصیفی - تحلیلی و مطالعه کتابخانه ای، یافته های تحقیق نشان می دهد که اضطرارْ تنها یک شرط ظاهری برای اجابت نیست، بلکه با ایجاد دگرگونی درونی، مسیر استجابت را هموار می سازد. دستاورد نوین این تحقیق، تبیین «مدل پنج مرحله ای گذار از اضطرار به استجابت» بر اساس تحلیل دقیق متون دینی است که شامل مراحل زیر است: 1. احساس درماندگی و تذلل؛ ۲. ابراز درماندگی با تضرع؛ ۳. ناامیدی از غیر خدا و انقطاع قلب؛ ۴. رسیدن به مقام خلوص و صدق نیت؛ ۵. قرب الهی و استجابت.
۸۱۳۶۷.

واکاوی علل انتخاب و چینش صفات الهی در سوره مبارکه ناس بر اساس تفاسیر فریقین(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۵ تعداد دانلود : ۷۲
حکمت الهی، هرگونه استخدام واژه ها در کلام الهی را معنادار می نماید و بر این اساس، تحلیل علل برگزیدن و ترتیب کلمات در آیات قرآن کریم، می تواند داده های رهگشایی را برای هدایت بشر، به دست بدهد. بدین رو، پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و بر مبنای تأمّل در تفاسیر فریقین به دنبال فهم چراییِ انتخاب و ترتیب صفات الهی در سوره ناس است. پس از بررسی سیر تطور رویکرد مفسران فریقین، تحلیل آراء ایشان انجام پذیرفت و بر اساس نتایج آن، می توان از خطیر بودن شرور پنهانی، پاسخگویی به ندای فطری انسان ها، ایجاد و ارتقای انگیزه برای پناه بردن به خدا و جلوگیری از انحراف در مسیر پناه جُستن به عنوان دلایل انتخاب سه صفت «رب»، «ملک» و «اله» در این سوره نام برد. همچنین می توان دلایل چینش این سه صفت به ترتیب حاضر را ناظر بودن آن به زندگی معمول انسان ها، فرایند تدریجی رشد مادی و معنوی انسان و تکمیل نقش صفات با تأثیر از صفات پیشین دانست.
۸۱۳۶۸.

بررسی تطبیقی دیدگاه مصباح یزدی و رشید رضا درباره چگونگی آفرینش نخستین انسان از منظر قرآن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۱ تعداد دانلود : ۱۱۱
مقاله حاضر به مقایسه دیدگاه مصباح یزدی از برجسته ترین اسلام شناسان معاصر و رشید رضا از مفسران عقل گرا، درباره چگونگی پیدایش نخستین انسان از منظر قرآن می پردازد. این مطالعه تطبیقی می تواند ما را در دست یابی به دیدگاه قرآن دراین باره یاری کند. روش پژوهش در این نوشتار توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات، مطالعه کتابخانه ای است. بررسی حاضر نشان می دهد که رشید رضا با تأثیرپذیری از نظریات دانشمندان علوم تجربی، کوشیده تا با تأویل ظواهر قرآن، راه حلی برای تعارض ظاهر آیات با نظریه تکامل ارائه و آیات قرآن را همسو با این نظریه تفسیر کند، هر چند در این تلاش چندان موفق نبوده است؛ اما مصباح یزدی این نظریه را فرضیه ای اثبات نشده برمی شمارد که با تکیه بر آن نمی توان از ظاهر قرآن دست کشید. از نظر وی با توجه به مبانی و روش صحیح تفسیر قرآن، آیات آن دلالتی نزدیک به صریح بر خلقت مستقل و مستقیم نخستین انسان از خاک دارد.
۸۱۳۶۹.

واکاوی روش های رفع تعارض اخبار از دیدگاه شیخ انصاری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۷ تعداد دانلود : ۱۵۰
تعارض و اختلاف احادیث به معنای ناسازگاری در مفاد و مدلول دو یا چند حدیث است. بحث رفع تعارض و اختلاف احادیث به جز موارد اندک به فهم و منظورشناسی حدیث مربوط می شود نه به نقد و پاک سازی و تشخیص حدیث معتبر از نامعتبر. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی به واکاوی روش های رفع تعارض اخبار در دیدگاه شیخ انصاری پرداخته و به این نتیجه رسیده است که: شیخ اعظم، برای رفع تعارض اخبار از سه روش جمع، ترجیح و تخییر با حفظ ترتیب یاد شده استفاده می کند بدین صورت که جمع عرفی را بر اجرای قواعد ترجیح مقدّم می دارد و اگر جمع و سازگارسازی عرفی امکان نداشته باشد برای ترجیح یکی از دو خبر متعارض بر دیگری به سراغ مرجّحات می رود و چنانچه ترجیحی در میان نباشد، نوبت به تخییر می رسد و یکی از دو خبر متعارض را برمی گزیند. حمل عام بر خاص، حمل مطلق بر مقید، حکومت و ورود، حمل صیغه امر بر استحباب، حمل صیغه نهی بر کراهت، حمل بر زمان خاص و حمل بر تقیه از شایع ترین روش های جمع بین روایات متعارض در نگاه شیخ انصاری می باشد
۸۱۳۷۰.

بررسی صحت انتساب شعرخوانی به امام هادی(ع) نزد متوکل عباسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۹ تعداد دانلود : ۱۳۴
ماجرای شعرخوانیِ امام هادی(ع) در مجلس متوکل را برخی محدثان و مورخان گزارش کرده اند. مقاله پیشِ رو در پی آن است که با ارائه قراین و شواهدی نشان دهد کسی که در مجلس متوکل شعر خوانده، امام علی بن محمد هادی، امام دهم امامیه نبوده، بلکه علی بن محمد علوی حِمّانی، شاعر مشهور و نقیب شیعه در عصر متوکل بوده است. توجه به شواهد درون متنی و برون متنی، بررسی های رجالی و تراجمی، یافته های حدیثی و تاریخی مرتبط، دقت در نسخه های خطی و بررسی برخی کتب ادبی، نشان می دهد که تطبیق رایج و مشهورِ داستان این شعرخوانی بر امام هادی(ع) نادرست بوده است.
۸۱۳۷۱.

معیار جهر و اخفات قرائت نماز از دیدگاه فقیهان شیعه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۵ تعداد دانلود : ۱۱۹
قرائت نماز یکی از واجبات غیر رکنی است و افزون بر حمد و سوره، شامل استعاذه، بسمله و تسبیحات اربعه هم می گردد. یکی از احکام قرائت نماز، جهر یا اخفات خواندن آن است. بر مردان و زنان واجب است که قرائت حمد و سوره نمازهای ظهر، عصر و تسبیحات اربعه را به صورت اخفاتی بخوانند و قرائت حمد و سوره نمازهای صبح، مغرب و عشاء بر مردان به صورت جهری واجب است.این نوشتار به روش توصیفی تحلیلی به بررسی معیار جهر و اخفات قرائت از نظر فقیهان امامی پرداخته و به این نتیجه دست یافته است که ملاک جهر و اخفات قرائت نماز، عرفی است؛ نه شنواندن به دیگران یا آشکار کردن جوهره صدا و یا شنواندن و آشکار کردن جوهره صدا هر دو با هم. همچنین حداقل صدا در نمازهای جهری، شنیدن شخصی است که کنار نمازگزار حضور دارد و حداکثر صدا نباید بیش از حد معمول بلند باشد و حداقل صدا در نمازهای اخفاتی این است که نمازگزار صدای خودش را بشنود و حداکثر صدا این است که به حداقل جهر نمازگزار در نمازهای جهریه نرسد.
۸۱۳۷۲.

واکاوی ادله و گستره اصل عدم تقیّه(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۵ تعداد دانلود : ۱۱۱
یکی از اصول مؤثر در فرایند اجتهاد اصل عدم تقیّه یا اصاله الجدّ است. این اصل متکفل تصحیح جهت صدور متن است؛ یعنی با توجه به اینکه موضوع حجیت در بحث ظواهر، مراد جدی کشف شده از طریق ظهور است، در مواردی که احتمال عدم اراده جدی متکلم و صدور روایت از باب تقیه داده شود، کلام حجیتی ندارد مگر آنکه احتمال عدم اراده جدی نفی شود، فقیهان با تمسک به اصل عدم تقیه، اراده جدی متکلم نسبت به جهت صدور را ثابت می نمایند. این نوشتار، با روش تحلیلی توصیفی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای به این سؤال اصلی پاسخ می دهد که دلیل حجیت اصل عدم تقیه و گستره جریان آن چیست؟ از همین روی در این مقاله به ادله اصل عدم تقیه پرداخته شده است و تبیین شده است که تمسک به ادله لفظی حجیت خبر واحد و روایت خاص وارد شده در این جهت و انسداد صغیر، تمام نبوده و نمی تواند مستند اصل عدم تقیه باشد؛ بله تنها سیره عقلا و اجماع در پاره ای از موارد قابل پذیرش است. همچنین تبیین شده است که در مواردی مانند تقیه ای بودن مورد روایت، اثبات تقیه در قسمتی از روایت و علم اجمالی به تقیه، این اصل جاری نمی شود و در سایر موارد اصل عدم تقیه جاری است.
۸۱۳۷۳.

Characteristics of Competent Managers in the Letters of Nahj Al-Balāghah with an Emphasis on Spencer’s Model(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۵ تعداد دانلود : ۱۳۷
SUBJECT & OBJECTIVES: The appointment of executive and administrative officials constitutes one of the most critical and necessary duties of an Islamic government, as the persistence of a system and government is contingent upon the competency of its agents. Should organizations be led by competent managers, the quality of organizational activities will be enhanced, given that appointing competent managers significantly influences the promotion of societal behavior and Islamic values, fosters trust between the populace and the rulers, and facilitates the resolution of social problems. METHOD & FINDING: Reflecting to both the internal and external competencies of managers during their selection is imperative. This study seeks to elucidate the concept of competency, models of competency, and the significance of meritocracy within Islamic management. Furthermore, it analyzes the criteria for appointing competent managers with reference to the letters of Imām ʿAlī  to His agents, employing a descriptive-analytical methodology and utilizing Spencer’s model. This process culminated in the design of a logical model of managerial competency derived from Imām ʿAlī’s  teachings. CONCLUSION: The results indicate that managerial competencies, from the perspective of Nahj Al-Balāghah's letters, can be categorized into five components based on Spencer and Spencer's model: knowledge, skill, self-concept dimensions, personal traits, and motivation. These competencies were subsequently classified into two dimensions: hard and soft. Hard competencies encompass experience and expertise, reasoning, discipline, consultation, creating welfare, and communication with people.  Soft competencies, characterized by an internal aspect in management, include self-control, justice, control and supervision, patience, humility, trustworthiness, honesty, adhering to the rights, and serving.
۸۱۳۷۴.

امکان و روش بازسازی کتاب حدیثی حماد بن عثمان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۴ تعداد دانلود : ۹۳
در کتب فهارس به نگاشته های روایی فراوانی اشاره شده که بخش اعظم آن ها در طول زمان از بین رفته است. ازآن جاکه یکی از ملاک های قدما در اعتبار روایات، مصدر روایات است، وجود مصادر و منابعْ اهمیت دارد. ازاین رو مهم ترین گام در این مسیر بازسازی روشمند کتب مفقودشده است. حماد بن عثمان از فقیهان و محدثان طبقه دوم اصحاب اجماع است که کتاب وی مرجع بسیاری از کتب حدیثی شیعه از جمله کتب اربعه و منشأ صدور فتوا در اعصار گذشته تاکنون بوده است. این اثر که در فهرست شیخ طوسی با عنوان «کتاب» آمده است تا زمان ابن طاووس وجود داشته و او از آن با عنوان «اصل» یاد کرده است. لذا محتمل است بازسازی کتاب با احیای اصلی از اصول اولیه همراه باشد. در پژوهش حاضر که به روش فهرستی به بازسازی کتاب حماد برآمده است، مشخص گردید اصطلاح کتاب برای روایات حماد در فهرست شیخ طوسی عنوان عامی است که شامل اصل هم می شود. به علاوه، بنابه شواهد به دست آمده تعدادی کتب حدیثی مانند کتاب صلاه، کتاب زکات و غیره نیز برای حماد تأیید می شود.
۸۱۳۷۵.

واکاوی فرآیند نهادینه سازی نظارت اجتماعی در مدیریت و شکوفایی فرهنگ وقف(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۴ تعداد دانلود : ۹۶
اساس و محور شکوفایی هر نظام پیشرفته برای گذر از چالش ها نیازمند نظارت و توجه دقیق به لایه های حساس کنشی(رفتاری) است چرا که بالندگی هر جامعه مترقی مرهون مدیریت کارآمد است. نهاد وقف تحت تاثیر بی توجهی به ارکان نقش آفرین آن به دلایل ضعف معرفتی و نظارتی کمرنگ شده و ظرفیت های بالقوه این نهاد برای جامعه سازی درسراشیبی افول قرار گرفته است. این تحقیق ضمن واکاوی عوامل موثر بر نهادینه سازی نظارت اجتماعی با توجه به وضعیت مطلوب درصدد ارائه فرآیندی کارآمد برای توانبخشی نظارت اجتماعی در بقا و شکوفایی فرهنگ وقف با استفاده از روش تحلیل مضمون و تحلیل شبکه مضامین است تا به ارائه الگویی برای نظارت اجتماعی در مدیریت و شکوفایی فرهنگ منتج گردد. پژوهش گر با بررسی چالش های مختلف در این زمینه و تحلیل آن ها سعی دارد مولفه ها و ادبیات تحقیقات مرتبط را اخذ و در نهایت به تعریفی دقیق از نظارت اجتماعی پردازد تا از پی آن، راهکارهایی را برای حفظ و ماندگاری این نهاد ارزشمند بیابد. واژگان کلیدی: موقوفات، نظارت، نهاد، مدیریت، مشارکت.
۸۱۳۷۶.

بررسی دیدگاه مفسران فریقین پیرامون توقیفی یا اجتهادی بودن چینش سور(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۹ تعداد دانلود : ۱۳۹
دانشوران و محققان علوم قرآنی از دیرباز به موضوع ارتباط و تناسب سوره های قرآن که به دنبال مسئله ی توقیفی بودن یا نبودن ترتیب سوره های قرآن مطرح می شود توجه داشته اند و درباره آن نظریات متعددی مطرح نموده اند، برخی همچون سید مرتضی، آیهالله خویی و ... معتقدند که ترتیب سوره های قرآن به شکل فعلی در زمان رسول خدا (ص) تحقق یافته است و اکثر محققان برآنند که در زمان صحابه سامان یافته است. در این میان برخی براین باورند که با توجه به شواهد فراوان بر قول اول نمی توان دیدگاه دوم را به طور مطلق پذیرفت، ازاین روی قائل به تفصیل شده و با توجه به اسناد موجود ترتیب اکثر سوره ها را توقیفی و تعداد محدودی را به اجتهاد صحابه دانسته اند، جهت گیری نوشتار حاضر بررسی و تحلیل دیدگاه دانشمندانی است که معتقد به توقیفی بودن ترتیب سوره های قرآن هستند. این پژوهش فراتر از آثاری که تاکنون به تحلیل این مسئله پرداخته، به بررسی و نقد دلایل و دیدگاه معتقدان به توقیفی بودن ترتیب سوره ها پرداخته و کوشیده است تا در حد توان به معرفی قرآن پژوهان معتقد به توقیفی بودن ترتیب سوره ها بپردازد و نشان دهد که پژوهش و موشکافی دیدگاه های این گروه از دانشمندان ازآن رو حائز اهمیت است که می تواند راه را برای محققان جویای حقیقت بگشاید، امید آنکه این نوشتار قدمی هرچند کوتاه در بیان حقایق علوم قرآن باشد.
۸۱۳۷۷.

کاربست قاعده فقهی امتناع با سوءاختیار در فرایند اقناع دینی با تأکید بر قرآن کریم(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۳ تعداد دانلود : ۱۲۹
اقناع، هدف علم ارتباطات و قرآن، شریف ترینِ گونه ارتباط است. هدف نهایی از اقناع، رسیدن به کُنش از راه بینش و گرایش است. شرط اصلی اقناع دینی، در معرض پیام دینی قرارگرفتن مخاطب است. یکی از قواعد مهم فقهی، امتناع از سوءاختیار مکلف هست که نافی رفع عقوبت محذوریت های اختیاری در مسیر انجام تکلیف دینی است. پژوهش پیش رو از طریق گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و با روش توصیفی تحلیلی به دنبال پاسخ به این پرسش است که مفهوم و کاربست قاعده «امتناع از سوءاختیار مکلف» در اقناع دینی چیست؟ قاعده امتناع در کلام و اصول فقه و فقه کاربرد دارد و پشتوانه نقلی و عقلی دارد و کاربست آن بسیار گسترده است. در مسئله اقناع دینی با تأکید بر قرآن کریم می توان کاربست این قاعده را در دو حوزه فردی و اجتماعی تقسیم بندی نمود که مسائلی همچون «انصات» می تواند در حوزه فردی مقوم به این قاعده باشد. براین اساس، دایره «انصات» از سکوت به استماع، توسعه خواهد یافت.
۸۱۳۷۸.

رویکرد افتراقی قانون گذار در دادرسی جرایم سیاسی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۷ تعداد دانلود : ۱۷۵
افتراقی شدن دادرسی کیفری به معنای آنست که قواعد و مقررات حاکم بر دادرسی در حوزه خاصی متمایز با قواعد و مقررات عام دادرسی باشد. سیاست گذاری افتراقی در دادرسی جرم سیاسی به معنای تعیین وضعیت و رویه های خاص برای رسیدگی به جرم های سیاسی است و اهدافی، ازجمله امنیت مداری، حمایت از بزه دیده و مقابله مؤثر با شیوه ها و اشکال نوین ارتکاب جرم را دنبال می کند. این نوع سیاست گذاری معمولاً در کشورهایی با مسائل سیاسی پیچیده و حساس اجرا می شود. در سیاست گذاری افتراقی، تفاوت بین جرم های سیاسی و غیرسیاسی مورد توجه قرار می گیرد. این تفاوت ممکن است در مواردی مانند محدودیت هایی در آزادی بیان، حقوق انسانی و حقوق مدنی و نیز تأثیرات سیاسی و اجتماعی جرم بر جامعه بروز یابد. این مطالعه با هدف بررسی رویکرد افتراقی قانون گذار در دادرسی جرایم سیاسی با استفاده از منابع کتابخانه ای و به روش تحلیلی توصیفی انجام پذیرفته است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که هدف از رویکرد افتراقی قانون گذار معمولاً حفظ حقوق متهمان و تضمین عدالت در روند دادرسی است. برخی از انتقادکنندگان این رویکرد معتقدند که این افتراق قانون گذار در برابر جرایم سیاسی ممکن است منجر به نابرابری در برابر قانون و سوءاستفاده از قدرت شود.
۸۱۳۷۹.

سیمای امیرالمؤمنین علیه السلام در الفهرست محمد بن اسحاق الندیم(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۹ تعداد دانلود : ۱۳۹
امیرالمؤمنین علی(ع) هم به عنوان وصی و جانشین بلافصل رسول خدا(ص) و هم به مثابه خلیفه چهارم مسلمانان، جایگاه بسیار بلندی در اسلام و میراث مسلمانان دارد. ازاین رو سیمای ایشان از ابعاد گوناگون در آثار و تألیفات مسلمانان در طول تاریخ بازتاب یافته و مورد بررسی قرار گرفته است. یکی از آثاری که با این رویکرد می تواند مورد توجه قرار گیرد، کتاب ارزشمند الفهرست، زیست کتابشناسی کهن اواخر قرن چهارم تألیف محمد بن اسحاق ندیم است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به داده های این اثر در ارتباط با علی(ع) پرداخته است. بررسی ها نشان می دهد ندیم که به مناسبت های مختلف از آن حضرت در الفهرست یاد کرده است از یک سو به معرفی مصحف علی(ع) و آثار علوی از قبیل سخنان، فضائل، وقایع زندگی و مقتل حضرت پرداخته و از دیگر سو به شیعیان و مخالفان ایشان اشاره کرده است. در این میان الفاظ وعباراتی که در یادکرد از آن حضرت به کار رفته نیز قابل توجه است و بررسی آن بر اساس کهن ترین نسخه کتاب انجام گرفته است که از روی نسخه ای به خط ندیم نگاشته شده است. یافته ها حاکی از آن است که سیمای علی(ع) در الفهرست در قالب شخص مقدس، مؤلف، مبدع علم نحو، موضوع تالیفات، معجزه پیامبر(ص) و محور گرایش ها بازتاب یافته است.
۸۱۳۸۰.

نقد رویکردهای تاریخی نگر به متن قرآن از دیدگاه مرزوق عُمَری(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۱ تعداد دانلود : ۱۵۰
تاریخ مندی قرآن به معنای تأثیرپذیری متن از شرایط تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی و معرفتی مخاطبان عصر نزول، مستلزم فهم قرآن در چارچوب زما ن مند تفسیرِ بشری است؛ به گونه ای که صورت بندی مضامین قرآن هم متأثر از دانش، ظرفیت های ادراکی و نیازهای مخاطبانِ آن مقطع ارزیابی شود و نسبیت تاریخیِ بر تفسیر قرآن سیطره یابد. این پنداره یکی از چالش های بنیادین در گفتمان نواندیشی دینی معاصر به شمار می آید. مطالعه حاضر با هدف واکاوی دیدگاه یکی از اندیشوران معاصر درباره این نظریه، به تبیین آراء مرزوق عُمَری، اندیش مند الجزایری و ناقد نظریه تاریخ مندی قرآن می پردازد و به ارائه تصویری جامع، منقح و روش مند از دستگاه فکری او در نقد روی کرد تاریخ مندی متن قرآن می کوشد. این مطالعه در پی آن است که صورت بندی جامعی از دیدگاه وی عرضه کند و جایگاه اندیشه او را در گفتمان معاصر نقد تاریخ مندی قرآن به روشنی تحلیل نماید. عُمَری با تأکید بر ناسازگاری روش های مرسوم مطالعه متون بشری با متن وحیانی بازگشت نقادانه به میراث تفسیری را ضروری می داند. عُمَری ضمن صورت بندی خلاء های روی کردهای تاریخی نگر، خواستار بازگشت به سنت تفسیری اسلامی نه به معنای جمود و تکرار گذشته، بل که در قالب تجدید عقلانی و معرفتی در چارچوب معرفتی اسلامی است. در مقام نقد دیدگاه عُمَری نیز می توان گفت، اگرچه انتقادات او درخورتأمل است، نگرش او گاهی اوقات به افکندنِ تقابلی دوگانه میان عقل سنتی و مدرن گرایش دارد و اگر او بتواند تمایزگذاری واضح تری میان ابزارهای روش شناختی تحلیل و مبانی فلسفی زیربنایی آن ها بنهد بر غِنای تحلیلیِ نظریه اش خواهد افزود.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان