ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۱٬۱۸۱ تا ۸۱٬۲۰۰ مورد از کل ۸۴٬۷۳۰ مورد.
۸۱۱۸۱.

جستاری در مفهوم مراقبه در دین هندو و اسلام(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۵ تعداد دانلود : ۱۰۸
در هر دو دین هندو و اسلام تأکید بسیاری بر مراقبه شده است، هرچند تعابیر آن دو طبیعتا متفاوت، ولی مفهوم و مقصود یکی است. عباراتنا شتی و حسنک واح د     کل یشیر الی ذاک الجم ال اما از بارزترین مصادیق مراقبه، می توان در دین هندو به یوگا و در اسلام به نماز اشاره کرد. یوگا، کهن ترین سنت هندویی، طریق خودپالایی و تهذیب است که جوکی/یوگی (yogī) در آن به موکشه (moksa) یا رهایی و رستگاری، نایل می آید، همچنان که نماز، مهم ترین عبادت و بهترین عمل (خیر العمل) یک مسلمان و ستون اسلام (الصلاه عمود الدین) است که فرد مسلمان در آن به فلاح و رستگاری دست می یابد. هر دوی آنها طریق عملی نمادین خودپالایی و تزکیه اند. بین یوگا و نماز، شباهت های مهمی در بالاترین سطوح وجود دارد که در ذیل بدان ها پرداخته خواهد شد.
۸۱۱۸۲.

L'origine de la vie sur Terre du point de vue du Coran et de la science

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۵ تعداد دانلود : ۱۱۶
La problématique de l'origine de la vie sur Terre est l'une des questions ontologiques les plus fondamentales tout au long de l'histoire humaine et a généralement été l'objet de controverses entre les scientifiques empiriques et les érudits religieux. L'objectif principal de cette recherche est d'examiner les points de vue des exégètes du Coran et des scientifiques des sciences empiriques sur le phénomène de la vie sur Terre. À cet égard, après avoir examiné les significations lexicales et techniques des mots vie, science empirique et exégèse scientifique, les opinions des exégètes musulmans sur l'origine de la vie sur Terre ont été examinées, les théories et les hypothèses les plus importantes et les plus célèbres des scientifiques des sciences empiriques sur ce sujet ont été discutées et analysées. La méthode de recherche utilisée dans cet article est descriptive et analytique ; c'est-à-dire que les données recueillies sont présentées en s'appuyant sur des preuves rationnelles et narratives et font l'objet d'une analyse, comparaison et d'une application. La méthode de collecte des données dans cette recherche est basée sur des sources bibliographiques. Les résultats de la recherche montrent que le Coran ne fait pas directement référence à la question de l'origine de la vie sur Terre ; mais il fournit des détails précis sur la création et l'origine des êtres humains. De même, un grand nombre des théories et des hypothèses présentées par les anciens et les scientifiques contemporains des sciences empiriques sur l'origine et l'apparition de la vie sur la planète Terre ne correspondent pas aux récits coraniques.
۸۱۱۸۳.

حقِ بر نام کودک در حقوق ایران و امریکا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۱ تعداد دانلود : ۱۱۰
در نظام فقهی حقوقیِ خانواده، حق نام گذاری کودکان به والدین کودک اعطا شده و کودک نیز حقوق متعددی بر نام خود دارد.«نام» یک پدیده چند وجهیِ فرهنگی، تاریخی، سیاسی، روان شناسی، جامعه شناسی و حقوقی است  و گاهی در مقولاتی نظیر نام تجاری، آثار اقتصادی نیز دارد که در طول زمان متحول شده است. با عنایت به فلسفه حقوق که نظم بخشی به پدیده هاست، هر نوع قاعده گذاری درخصوص نام ها، وجوه فوق را تحت تأثیر قرار می دهد. به رغم اهمیت آثار فوق، تاکنون مطالعات جامعی دراین خصوص صورت نگرفته است که ضرورت پژوهش حاضر را مضاعف می کند. سؤال اصلی آن است که دامنه «حقوقِ بر نام» کودک تا کجاست و چگونه حقوق فوق، استیفاء و تضمین می شود؟ نگارنده ضمن استفاده از روش هرمنوتیک به این باور رسیده است که دامنه حقوقِ بر نامِ کودکان گسترده است و حق انتخاب نام، حق داشتن نام مناسب، حق داشتن نام مشابه، حق ثبت نام، حق تغییر نام و حق تبلیغ نام، بخشی از مصادیق آن است. به نظر می رسد اولیای کودک و کودکِ ممیز، حق استیفای حقوق فوق را دارند؛ لیکن رویه قضایی دراین خصوص منسجم نیست و نظام قانونی نیز، ناقص و مجمل است و نیاز به اصلاح دارد. پیشنهاد می شود قانونگذار در قوانین ثبت احوال یا مدنی یا حمایت خانواده، به طور صریح حقوق مزبور را به رسمیت بشناسد و مقام صالح برای استیفاء و دیگرتشریفات آن را مشخص کند و در قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، مصادیق مجرمانه آن را تبیین کند. نگارنده  دو ماده پیشنهادی  را جهت  تصویب مطرح کرده است.
۸۱۱۸۴.

بررسی کشف فرآیندهای مؤلفه های معنایی- تاریخی واژه «لیس» در سوره بقره و آل عمران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۹ تعداد دانلود : ۹۵
معناشناسی یکی از علومی است که به بررسی معانی واژه ها با تکیه بر معیارهای مختلف می پردازد و می تواند جهان را آن گونه که انسان ها متصور می شوند توضیح دهد. در این دانش که برای بررسی واژه ها از علوم مختلفی مانند زبان-شناسی، تاریخ، جامعه شناسی و ... کمک می گیرد، معنای هر واژه یا عبارت با ویژگی های چون چشم اندازی بودن معنا، پویا و انعطاف پذیری آن، دایره المعارفی بودن، و اصل کاربردی آن به تبیین دقیقی از خود کمک می کند. قرآن کریم منبع عظیمی از زیبایی های لفظی و معنایی در میان همه متون است که از این میان افعال ناقصه بخش عمده ای از الفاظ این کتاب آسمانی را تشکیل می دهد؛ افعال ناقصه در معانی متفاوتی برحسب بافت و موقعیّت متن به کار رفته است و دلالت های گوناگونی را به مخاطب منتقل می کند. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای، دلالت های لفظی و معنایی «لیس» را در 5 جزء نخست قرآن کریم مورد بررسی و تحلیل قرار داده است تا دلالت های گوناگون این فعل را که اغلب زبان آموزان گمان می کنند فقط بر معنای نفی محض دلالت دارد، ذکر و تبیین کند. مهم-تریم دستاوردهای این پژوهش آن است که فعل لیس با توجّه به موارد متعدّدی که به عنوان شأن نزول آن در آیات مختلف گفته شده، دلالت های مختلفی از جمله نفی، نهی، هشدار، آرامش و اطمینان دادن، اباحه و تخییر دارد که این معنا در کنار توجّه به شأن نزول فعل مذکور، از رهگذر اهتمام به واژگان همجوار آن نیز قابل برداشت است.
۸۱۱۸۵.

تحلیل گفتمان «امت واحده» پیامبر(ص) در عهدنامه مدینه (بر اساس نظریه تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف) تقادی فرکلاف) (مقاله پژوهشی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۱۰۶
بعثت حضرت محمد(ص)، به لحاظ اجتماعی، همراه با ارائه گفتمان ایجاد جامعه متمرکز با عنوان «امت واحده» بود؛ که با بنیان نظام گفتمانی رایج در جزیره العرب مغایرت داشت. ساکنان جزیره العرب در واحدهای کوچک اجتماعی به نام قبیله گرد هم آمده و به صورت پراکنده زندگی می کردند. عدم سنخیت گفتمان های مذکور زمینه های تقابل بین آنها را بالا برد و در نهایت موجب ضعف گفتمان نظام اجتماعی مبتنی بر قبیله و غالب شدن گفتمان امت واحده شد. مقاله پیش رو قصد دارد پس از مشخص کردن نشانه ها و دال های مرکزی گفتمان امت واحده به این پرسش پاسخ دهد که رسول خدا(ص) چگونه توانست این گفتمان را در جامعه زمان خویش به گفتمان برتر تبدیل کند؟ پاسخ پرسش مذکور با عهدنامه مدینه که مهم ترین و جامع ترین متن برجا مانده از آن دوره است، ممکن خواهد شد. تحلیل و بررسی این عهدنامه با نظریه تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف که گفتمان را فراتر از ابعاد زبان شناسی در عرصه های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی مطرح کرده، انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد پیامبر(ص) به دنبال طرد تدریجی مؤلفه های نهادینه شده در نظام قبیلگی با استفاده از جایگاه شیخوخیت در دستگاه مذکور و تثبیت تدریجی مؤلفه های حاکمیت الهی با استفاده از غلبه قوانین الهی در جامعه بوده است. حاکمیت الهی که ساختار آن متشکل از دال مرکزی «حاکمیت قانون الهی» است و دال های تساوی همه افراد در مقابل قانون، انتخاب مرجع واحد برای حل اختلافات و برخورد شدید با قانون شکنان برگرد آن مفصل بندی می شود.
۸۱۱۸۶.

بازاندیشی در جایگاه خالد بن سنان در فصوص الحکم؛ از روایت عرفانی تا نقد حدیثی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۲ تعداد دانلود : ۱۵۱
کتاب فصوص الحکم اثر محیی الدین ابن عربی، از آثار بنیادین عرفان نظری اسلامی است که در آن، نویسنده طی بیست وهفت فصّ، به شرح حکمت های الهی نهفته در شخصیت معنوی پیامبران و اولیای الهی پرداخته است. یکی از فصوص بحث برانگیز این اثر، فصّ خالدی است که در آن، حکمت صمدی به خالد بن سنان شخصیتی که نام او در قرآن ذکر نشده و جایگاه وی در منابع اسلامی محل اختلاف است اختصاص داده می شود. هدف این پژوهش، بررسی اعتبار منبع حدیثی ابن عربی در انتساب حکمت صمدی به خالد بن سنان و تحلیل میزان وفاداری وی و شارحانش به روایت مزبور است. این مطالعه با روش تحلیل اسنادی مقایسه ای و با بررسی متون حدیثی شیعه و اهل سنت، به ویژه منابع حدیثی منسوب به امام صادق(ع)، انس بن مالک و عبدالله بن عباس انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که روایت مورد استناد ابن عربی و شارحانش، علاوه بر تفاوت های محتوایی با روایت شیعی، دارای مشکلات سندی جدی ازجمله وجود راویان غیرموثق است. همچنین، مفاد این روایت با برخی آیات قرآن و دیگر احادیث شیعی در تعارض است. بر این اساس، با استفاده از روش توصیفی تحلیلی نتیجه گرفته می شود که استناد ابن عربی به این روایت به عنوان مبنای فصّ خالدی از منظر حدیث شناسی با چالش های اساسی روبه روست و این امر ضرورت بازخوانی انتقادی جایگاه خالد بن سنان در نظام فکری ابن عربی را ایجاب می کند.
۸۱۱۸۷.

سنجه های درستی آزمایی احتمالات تفسیری در روش تفسیر قرآن با قرآن بر اساس اصول تحلیل گفتمان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۸ تعداد دانلود : ۱۵۳
بررسی تفاسیر با روش قرآن با قرآن، نشان می دهد مفسران در گزینش آیات مفسِر، متفاوت عمل کرده اند و هنگام تعارض احتمالات تفسیری، به دلیل فقدان سنجه ها و معیارهای اعتبار، گاه دچار لغزش یا برداشت های تفسیری متفاوتی شده اند. این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی، اصول تحلیل گفتمان را با اصول و قواعد تفسیر قرآن، تلفیق و تطبیق نموده و برخی از ملاک های صحت وسقم را شناسایی و معیارهایی را برای ارزیابی روش تفسیر قرآن با قرآن، توصیه کرده است. با تجمیع آیات، روشن می شود سنجه اعتبار آیات مفسِّر و معنای ترجیحی واژه هم خانواده معنایی، گاهی به دلیل شواهد تاریخی در متن است نه صرف شباهت سیاق لفظی. سنجه های درستی آزمایی احتمالات تفسیری، با تلفیق اصول معناشناسی متن و قواعد فهم قرآن، با توجه به بافت کلامی متن (سیاق لفظی) و نگرش سیستمی مفسّر به متن قرآن به دست می آید. مهم ترین سنجه ها بر اساس اصول تحلیل گفتمان متن عبارتند از: سیاق کلامی، توجه به معنای پایه، عرف و نظام معنایی واژگان قرآنی، توجه به هم خانواده های معنایی، توجه به معناشناسی تاریخی اصطلاحات رایج زمان نزول و کاربرد آن در بافت جمله.
۸۱۱۸۸.

فرضیّه ها و دیدگاه های مرتبط با وعده امداد الهی به واسطه فرشتگان در جنگ های بدر و احد(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۸ تعداد دانلود : ۱۶۲
در آیات ۱۲۴ و ۱۲۵ سوره آل عمران به وعده امداد الهی با سه و پنج هزار فرشته اشاره شده است. این آیات که پس از یادآوری نصرت الهی در جنگ بدر و در میان آیات مربوط به جنگ احد قرار دارند، محل اختلاف نظر درباره زمان صدور وعده ها، چگونگی تحقق آنها و زمان نزول آیات (قبل یا بعد از احد) شده اند. روایات تفسیری و نظرات مفسّران نیز در این زمینه متنوّع اند و با بعضی از این فرضیّه ها همپوشانی دارند. این تنوّع، موجب شده که درک روشنی از وعده امداد الهی در این جنگ ها حاصل نشود این پژوهش با روش کتابخانه ای و رویکرد توصیفی-تحلیلی، فرضیه های سازگار با آیات را بررسی و دیدگاه ها را در سه محور «صدور هر دو وعده در بدر»، «صدور هر دو وعده در احد» و «صدور وعده نخست در بدر و وعده دوم در احد» دسته بندی کرده است.
۸۱۱۸۹.

زیادت وجود بر ماهیت، پژوهشی در اندیشه ی بهمنیار(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۸ تعداد دانلود : ۱۲۹
مسئله ی زیادت وجود بر ماهیت از کلیدی ترین مباحث در سنت فلسفی اسلامی است. فارابی و ابن سینا در شکل گیری این مسئله نقشی غیرقابل انکار دارند. در میان حکمای پس از ابن سینا اختلافی تفسیری ایجادشده است که آیا مراد شیخ الرئیس از زیادت، صرفاً تغایر منطقی و مفهومی است یا وی علاوه بر تغایر مفهومی به تغایر خارجی نیز قائل است؟ فلاسفه ای مانند میرداماد درمورد وی تفسیر اول را برگزیدند و فلاسفه ای مانند فخر رازی که از شارحان اولیه ی اشارات است تفسیر دوم را راجح دانستند. پژوهش حاضر درصدد این بوده است که جایگاه بهمنیار را، به عنوان بزرگترین شاگرد مکتب ابن سینا، در میان این دو جریان تفسیری جست وجونماید؛ لذا این مقاله با تکیه بر اثر اصلی او، کتاب التحصیل، درپیِ کشف این مسئله برآمده و سعی داشته تا با بررسی عبارات مهم وی و تجمیع شواهد و قرائن متعدد از کتاب التحصیل ارزیابی جامعی ازنظرِ این فیلسوف ارائه کند. ماحصل این پژوهش را می توان این گونه بیان کرد که نمی توان به راحتی نظر مختار بهمنیار را مشخص نمود؛ چه اینکه در میان کلمات او شواهد قابل توجهی بر هر دو تفسیر وجود دارد و نیز اصل محکمی در میان کلمات او نیست تا بتوان آن را به عنوان نظریه ی اصلی وی تلقی کرد و سایر تعابیر او را به عنوان متشابهات به آن اصل محکم ارجاع داد.
۸۱۱۹۰.

أصل الحياة في الأرض من وجهة نظر القرآن والعلم

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۲ تعداد دانلود : ۸۸
تعدّ مسأله أصل الحیاه على الأرض من أهم المسائل الوجودیه الأساسیه عبر تاریخ البشریه، وهی محل خلاف بین العلماء التجریبیین وعلماء الدین. والغرض الرئیس من هذا البحث هو الوقوف على آراء المفسرین والعلماء التجریبیین حول ظاهره الحیاه على الأرض. وبعد دراسه المعانی اللغویه والاصطلاحیه للحیاه والعلوم التجریبیه والتفسیر العلمی، دُرست آراء المفسرین المسلمین حول أصل الحیاه على الأرض، ونوقشت وحُلّلت أهم وأشهر نظریات وفرضیات العلماء التجریبیین حول هذا الموضوع. ومنهج التحقیق فی هذه المقاله: توصیفی تحلیلی، بمعنى أن المسائل التی جُمعت مبنیه على أدله عقلیه ونقلیه، ومن ثَم حُللت وقورنت. أما طریقه جمع البیانات فی هذا البحث فهی الطریقه المکتبیه. وقد خلص البحث إلى أن القرآن لم یتعرض لمسأله أصل الحیاه فی الأرض بنحو صریح، لکنه ذکر عده تفاصیل عن کیفیه خلق الإنسان ونشوئه. کما أن کثیراً من النظریات والفرضیات التی قدمها علماء العلوم التجریبیه المتقدمون والمعاصرون حول أصل الحیاه على الأرض لا تتطابق مع ما ذُکر فی القرآن.
۸۱۱۹۱.

تبیین چیستی قاعده «عدم الدلیل دلیل العدم» و بازتاب آن در ابواب جزایی جواهر الکلام(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۵ تعداد دانلود : ۹۵
قاعده «عدم الدلیل دلیل العدم» بیانگر این است که اگر فحص از دلیل و دست نیافتن به آن، موجب ظن غالب به نبود دلیل شد، از ظن به نبود دلیل می توان ظن غالب به تشریع نشدن حکم و تکلیف را نتیجه گرفت. از همین رو قاعده یادشده یک قاعده عقلی است که افاده ظن می کند و درصورتی که اصل اوّلی حرمت عمل به ظن پذیرفته شود، قابلیت استناد ندارد؛ چراکه دلیلی بر حجیت آن اقامه نشده است. عدم حجیت قاعده عدم الدلیل بر اساس قواعد اصولی، انکارناپذیر است؛ با این حال استناد و احتجاج بر مبنای آن نیز در کتاب های فقهی انکارناشدنی است. می توان استدلال به این قاعده از سوی مجتهدان را نوعی فاصله گرفتن از مبانی اصولی خویش در استنباطات فقهی دانست. در ابواب جزایی کتاب سترگ جواهر الکلام نیز در موارد بسیاری بر اساس این قاعده استدلال شده است. قصاص جانی در حرم، عدم مماثلت در کیفیت قصاص چشم، تغلیظ در دیه طرف، اشتراک عاقله در مازاد دیه و الحاق بنگ به مواد سکرآور از جمله مسائلی هستند که صاحب جواهر در ضمن آنها برای اثبات دیدگاه خویش به قاعده عدم الدلیل دلیل العدم تمسک جسته است. توجیه مناسب در راستای تبیین چرایی تمسک صاحب جواهر به این قاعده، اطمینان یابی او از طریق این قاعده است.
۸۱۱۹۲.

واکاوی فقهی حقوقی تصویربرداری از جرم های مشهود و غیرمشهود(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۴ تعداد دانلود : ۸۳
یکی از پرسش های فقهی در حوزه فقه اجتماعی، موضوع تصویربرداری از جرائم مشهود یا غیرمشهود است. این موضوع به ویژه در خصوص مسئله بدحجابی و بی حجابی، تخلّف خودروها، روزه خواری علنی و سایر تخلّفات شرعی و قانونی، در سال های اخیر بروز بیشتری پیدا کرده است. ازاین رو، از نظر فقهی و حقوقی این پرسش مطرح می شود که آیا شهروندان جامعه می توانند از جرم سایر اعضای جامعه تصویربرداری کنند؟ در این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، به تحلیل و بررسی این موضوع از جهت فقهی و حقوقی پرداخته شده است و باتوجه به امکان تطبیق عناوین گوناگون بر عمل تصویربرداری از جرم از قبیل اشاعه فحشا، شکستن حریم مؤمن، ازبین بردن آبروی او، امر به معروف و نهی از منکر، دفاع از نفس در محاکم قضایی و...   تطبیق هر یک از این عناوین بر سایر آنها مورد واکاوی قرار گرفته و اثبات شده است که تصویربرداری از جرم دیگران اگر مصداقی برای یکی از عناوین فوق باشد، حکم همان عنوان به آن سرایت می کند؛ امّا اگر مصداق برای چند عنوان باشد، احکام آنها با یکدیگر تزاحم می کنند و باید به مرجّحات باب تزاحم مراجعه کرد.
۸۱۱۹۳.

حکم اخراج مال از حرز به وسیله جاهل در فقه امامیه و حقوق ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۸ تعداد دانلود : ۱۷۱
بیشتر فقیهان امامیه و نیز قانون گذار در ماده 272 قانون مجازات اسلامی، صرفاً اخراج مال از حرز به وسیله حیوان، مجنون، طفل غیرممیز و وسایل بی اراده را مباشرت دانسته اند؛ اما درباره حکم اخراج مال از حرز به وسیله انسان جاهل سکوت کرده اند. معدودی از فقیهان و برخی از حقوقدانان که در این باره ابراز عقیده کرده اند، با استناد به قاعده سبب اقوای از مباشر، معتقد به ثبوت حد بر مسبب شده اند. این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی، به بررسی این موضوع می پردازد که مبانی نظریه ثبوت حد در این مسئله کدام اند؟ و نظر صحیح در این باره چیست؟ نتایج تحقیق نشان می دهد گرچه در این فرض، سبب اقوای از مباشر است و به تعبیر حقوقی می توان مسبب را فاعل معنوی جرم دانست، اما صرف اقوا بودن سبب از مباشر نمی تواند موجب اجرای حد بر مسبب شود. ملاک اصلی برای جریان حد، وجود نص شرعی است؛ بنابراین در فقدان چنین نصی، نمی توان با قیاس و تفسیر موسع، قلمروی حدود را گسترش داد؛ چراکه افزون بر اصل تفسیر مضیق، قاعده فقهی درء نیز اجازه فراتر رفتن از قدر متیقن را نمی دهد؛ همچنان که نمی توان حکم به ثبوت حد بر اکراه کننده به شرب خمر داد. ازاین رو شایسته است مقنن با الحاق تبصره ای به ماده 272 مذکور، به عدم صدق وسیله بی اراده بر جاهل تصریح کند.
۸۱۱۹۴.

Ibn Sīnā’s Negation of Apophatic Theology: Bringing an End to Debates(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۶ تعداد دانلود : ۱۲۰
Although apophatic theology has attracted considerable scholarly attention, studies remain flawed both in terms of research methodology and fragmented analysis, neglecting in-depth examination of prominent philosophers. This study addresses this gap by exploring Ibn Sīnā’s perspective, a pivotal figure in Islamic philosophy. Exploring existential, cognitive, and linguistic dimensions of his writings, the study elucidates his approach to theology. This study argues that his theological framework remains integrative and harmonizes apophatic (negative) and positive methods, rejecting absolute negation while affirming the relative capacity of human cognition to comprehend the divine. He acknowledges both the transcendence of God and the limitations of the human intellect, integrating knowledge and ontology to demonstrate that a complete understanding of God and His attributes necessitates both negative and affirmative approaches. While recognizing the necessity of apophatic approaches due to the omnipotence of God and the constraints of human cognition, he diverges in his explanations of God and existence, rejecting the idea of attributing qualities of the Divine to His beings, attributing qualities to God, and emphasizing the apophatic discourse in the cognition of God and His attributes comprehensively.
۸۱۱۹۵.

قاعده فقهی راهکارهای فقهی اولویت بندی متقاضیان در تخصیص امکانات محدود پزشکی(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۲ تعداد دانلود : ۱۲۰
در هنگامه تزاحم حقوق افراد در دسترسی به درمان و تجهیزات پزشکی، تصمیم گیری در مورد اولویت بندی بیماران، چالشی است که ارائه راهکار عادلانه برای حلّ آن، بایسته می نماید. یکی از موارد ایجاد تزاحم میان حقوق، زمانی رخ می نماید که تعداد متقاضیان بهره از امکانات پزشکی از قبیل دارو، تجهیزات مراقبتی و تخت بیمارستانی از میزان کمّی یا کیفی این امکانات بیشتر باشد. در این حالت، یافتن اولویّت برای تخصیص این منابع درمانی محدود با حفظ سلامت و نجات جان بیماران پیوندی درخور توجه دارد. این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی و با بهره از منابع إسنادی سامان یافته است در پی ارائه راهکارهایی است که برای زدودن چالش پیش گفته به کار خواهند آمد. برای دست یافتن به این هدف با مراجعه به ادله فقاهتی و استمداد از حکم خرد، پنج راهکار احتمالی ذیل تبیین شده اند: توجه به حق سبق، مقدّم داشتن شخص تأثیرگذارتر در جامعه، توجه به میزان وابستگی حفظ نظام زیستی و دینی جامعه به حیات فرد، بهره از قاعده قرعه و انتخاب اتفاقی افراد. پس از تبیین هر یک از این راهکارها و ادله مشروعیت آنها، کاستی ها و موارد ناکارآمدی هر یک از آنها تبیین شده است. نتیجه پژوهش نشان می دهد که استفاده از قاعده قرعه در موقعیت های تزاحم حقوق بیماران، نسبت به راهکارهای دیگر، با حداقل اعتراضات مواجه است و می تواند ابزاری عادلانه در تخصیص منابع محدود پزشکی محسوب شود.
۸۱۱۹۶.

معنا شناسی مفهوم رنج از منظر آیین بودا و اسلام(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۷۴
در ادیان مختلف، مفاهیم گوناگونی وجود دارد که برای شناخت بهتر این مفاهیم و گزاره ها، لازم است به کلمات کلیدی مورد استفاده در هر دین توجه کرده تا درک عمیق تری از عقاید و مبانی هر دین حاصل و از خلط مباحث مختلف در درک کامل گزاره های دینی جلوگیری کند. در تحقیق حاضر به معناشناسی مفهوم رنج از منظر آیین بودا و اسلام به شیوه توصیفی تحلیلی پرداخته می شود. در این مقاله، ایده آیین بودا و اسلام درباره مفهوم رنج شرح داده شده و جوانب مختلف آن را بررسی و همچنین بیان می شود که مفهوم رنج از منظر آیین بودا از معقولات ثانیه بوده و از منظر اسلام از معقولات اولی است، همچنین از منظر هر دو آیین رنج یک مفهوم حقیقی است. با استفاده از این توضیحات، می توان در تحقیقات و مقالات مرتبط با مفهوم رنج در آیین بودا و اسلام از مطالب و مفاهیمی که در این مقاله بیان شده است، بهره برد و توضیحات کاملتری را ارائه کرد. همچنین، با استفاده از این توصیفات می توان به نکات بنیادی و اصلی مرتبط با این مفهوم در این دو آیین دست یافت.
۸۱۱۹۷.

پیشرفت تمدن اسلامی با تاسیس مدارس در عصر تیموریان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۷۴
بعد از حمله مغول ها و از بین رفتن نمادهای تمدن اسلامی، مدارس تیموری به عنوان مکان های آموزشی برای تدریس علوم دینی و عقلی شناخته شدند. این مدارس نه تنها فضایی برای آموزش و تحصیل فراهم می کردند، بلکه به عنوان نمادهای اجتماعی و فرهنگی شناخته می شدند که در گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی نقش موثری ایفا کردند. بسیاری از این مدارس در کنار مزارهای بزرگان دینی و مذهبی ساخته می شدند و پیوندی عمیق بین معنویت و علم ایجاد می کردند. مسئله اصلی مقاله آن است که تأسیس مدارس بر پیشرفت تمدن اسلامی عصر تیموری چگونه تأثیر گذاشته است؟ این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و به دلیل گستردگی نهادهای آموزشی در فرهنگ و تمدن اسلامی، به تأثیر مدارس این دوره بر پیشرفت فرهنگ و تمدن اسلامی پرداخته است.
۸۱۱۹۸.

ولاية الفقيه والديمقراطية الدينية

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۶۳
تناولت هذه المقاله العلاقه بین الدیمقراطیه والمبادئ الإسلامیه من خلال تحلیل نظام ولایه الفقیه فی إیران، وهو موضوع یکتسب أهمیه خاصه فی ظل الجدل القائم حول مدى توافق النظام السیاسی الإیرانی مع مبادئ الدیمقراطیه الحدیثه. تکمن الإشکالیه فی کیفیه الجمع بین المبادئ الإسلامیه مثل البیعه والشورى، والمفاهیم الدیمقراطیه مثل المشارکه الشعبیه وفصل السلطات. تهدف هذه الدراسه إلى تحلیل دور ولایه الفقیه فی تعزیز الدیمقراطیه الدینیه، توصلت الدراسه إلى أن نظام ولایه الفقیه یعکس نموذجاً یجمع بین الدیمقراطیه الشعبیه والمبادئ الدینیه، مما یحقق توازناً بین حاکمیه الله وحقوق الأمه فی المشارکه السیاسیه. وأن البیعه فی الإسلام تشبه الانتخابات الحدیثه فی اختیار القائد، وأن الشورى فی الإسلام تعد آلیه رقابیه تساهم فی منع الاستبداد.  تم اتباع المنهج التحلیلی المقارن، الذی جمع بین دراسه النصوص الدینیه الإسلامیه والنظم السیاسیه الحدیثه.
۸۱۱۹۹.

تبیین اجتماعی داستان ماهی کوچولو از نگاه ساختارگرایی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۱ تعداد دانلود : ۱۳۰
در بین آثار صمد بهرنگی که همه سرشار از مسائل اخلاقی،سیاسی،فرهنگی است به داستان ماهی سیاه کوچولو برمی خوریم که با سیر ملایم زندگی که نظم و هماهنگی عادی را برهم می زند و مسیر زندگی خویش را جدای از اندیشه های دیگران تعیین می نماید داستانی با ظاهر ساده و مفاهیم بسیار نغز است،ماهی قهرمان داستان که نماد تک نواز و تک سوار آزادی خواه است که جویای حقیقت زندگی.صمد بهرنگی با ساختار داستانی خویش وفرم مناسب، مسیر داستان را به گونه ای رقم می زند که ذهم سیال خواننده را در دریافت حقیقت پویا سازد. پژوهش حاضر سعی براین دارد که با سیر در داستان ماهی سیاه کوچولو صمد بهرنگی را در زمره ی فرم اندیشان قرار دهد که محتوای تازه و مفاهیم جدید را در فرم کهن نمود بخشیده و طبق نظریه ی فرم اندیشان روسی که ادبیات و هنر را جدای از واقعیت زندگی می دانند و فرمالیست های روس با بیان نظریه ی خود به قانون ایستایی در گذشته متهم شده اند و در مقابل آن ها به نظریه مرگ مولف یاکوبسن که می رسیم محتوای تازه را ذهن خواننده اثر به اثر می بخشد. پژوهش دراین مورد به صورت تحلیلی کتابخانه ای به توصیف داستان پرداخته شده و پرده از اسرار آن برداشته می شود.
۸۱۲۰۰.

کنکاشی در «تفسیر تسنیم» و تحلیل کمی منابع مورد استناد در آن (مطالعه موردی «سوره حمد»)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۰ تعداد دانلود : ۱۴۶
یکی از آثار در حوزه کتب تفسیری، «تفسیر تسنیم» است؛ که محصول تحقیق، تنظیم و تدوین درس تفسیر قرآن کریم «آیت الله جوادی آملی» است. ازآنجاکه شناخت منابع یک اثر، کمک شایانی به فهم آن اثر می کند و از جمله مسائلی است که موجب افزایش بینش و محتوای علمی اثر می شود، در این نوشتار به تحلیل کمی منابع استفاده شده در تفسیر تسنیم و به صورت موردی جلد اول آن، که تفسیر سوره حمد است، پرداخته شده است و با تفکیک مواردی از جمله میزان مراجعات قرآنی و غیرقرآنی، بررسی میزان مراجعات غیرقرآنی براساس قرن وفات نویسنده، بررسی میزان مراجعات غیرقرآنی براساس مذهب نویسنده و ... بررسی شده و با استفاده از نرم افزار اکسل، جداول و نمودارهای مقایسه ای از هر یک ارائه شده است، سپس به تحلیل آماری منابع پرداخته شده است. در نهایت نتایجی حاصل شد ازجمله توجه ویژه علامه، به تفسیر توسط آیات قرآن است، که از بسامد بالایی برخوردار است و در میان منابع روایی نیز، توجه ایشان بیشتر به منابع شیعه بوده است، که از آن در تفسیر بهره برده اند و مواردی از این دست، که این نتایج می تواند در بررسی و شناخت این کتاب، مفید باشد و اتقان آن را مبرهن کند.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان