درخت حوزه‌های تخصصی

پژوهش با هدف اعتبارسنجی الگوی مولفه های پرورش تفکر کودک در برنامه آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت شناسی اسلامی انجام پذیرفت. جامعه آماری اساتید دانشگاه تهران با استفاده از اصل اشباع و روش نمونه گیری غیر تصادفی هدفمند 16 مصاحبه شونده انتخاب شدند. . به منظور تعیین روایی پرسشنامه از روایی محتوایی و سازه و همچنین پایایی نیز از طریق ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی محاسبه شد که نتایج بیانگر روا و پایا بودن ابزار بود. روش تجزیه و تحلیل داده ها از روش های استنباطی (آزمون تی تک نمونه ای و آزمون تحلیل عاملی تأییدی) با استفاده از نرم افزارهای Spss-V23 و Smat Pls-V3 استفاده شد. یافته ها نشان دادند که پرورش تفکر کودک در آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت شناسی اسلام شامل 159 شاخص، 32 مولفه و 7 بعد اخلاقی شدن کودک و فهم مباحث ارزشی، ایجاد تفکر عقلی، استدلالی و منطقی، دیدگاه شهودی و فلسفی، ارتقا درک سیاسی و اقتصادی، ارتقا درک معرفت شناسی و هستی شناسی، تادیب و تربیت کودک و درک خداشناسی بود.در نهایت با توجه به عوامل شناسایی شده، الگوی پرورش تفکر کودک در آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت شناسی اسلام ارائه شد که از اعتبار مناسبی برخوردار بود.

مقاله «تبیین معرفت شناختی تربیت جنسی کودکان (هفت تا دوازده سال) با استناد به قرآن و احادیث» جنبه های دانشی و ادراکی تربیت جنسی کودکان را بررسی می کند. راهکارها دو دسته پیشگیرانه و درمانگر ند، با اولویت راهکارهای پیشگیرانه. در بخش پیشگیری، ضرورت های جنسیتی، آموزش مربیان و متربیان، پاسخ گویی منطقی به پرسش های کودکان و پرهیز از رفتارهای ناپسند، و در بخش درمانگر نیز آگاه سازی و اصلاح اشتباهات جنسیتی به عنوان راهکارهای اصلی اند. یافته ها نشان می دهند ترکیب راهکارهای پیشگیرانه و درمانگر، تربیت جنسی را بهینه می سازد. مقاله با استناد به آیات قرآن و احادیث، ضمن برجسته سازی اهمیت تربیت جنسی کودکان، راهکارهای عملی برای تحقق آن ارائه می دهد. پژوهش حاضر با روش کیفی کتابخانه ای و رویکرد توصیفی تحلیلی، به تبیین جنبه های دانشی و ادراکی تربیت جنسی کودکان هفت تا دوازده سال می پردازد. نوآوری پژوهش در تمرکز اختصاصی بر «تبیین معرفت شناختی» تربیت جنسی نهفته است؛ یعنی استخراج و تحلیل عناصر دانشی ادراکی از قرآن و حدیث با دسته بندی راهکارها به پیشگیرانه و درمانگر. برخلاف مطالعات پیشین که بیشتر بر مبانی کلی یا روش های رفتاری تأکید داشتند، این مقاله با ارائه الگویی عملی و ساختارمند و نیز پر کردن خلأهای موجود، تربیت جنسی را از حالت تابو به فرایند آگاهانه دینی تبدیل می کند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی و شناسایی مشکلات درس تربیت بدنی دوره ابتدایی از دیدگاه معلمان شهرستان پیرانشهر انجام شده است. روش تحقیق بر اساس هدف، کاربردی و از نظر جمع آوری اطلاعات، کیفی و به شیوه پدیدارشناسی توصیفی می باشد. جامعه آماری این تحقیق شامل معلمان زن و مرد دوره ابتدایی شهرستان پیرانشهر در سال تحصیلی 1400-1401 بوده که تعداد این افراد 420 نفر است. از این میان، با توجه به اصل اشباع داده ها، 20 نفر به روش نمونه گیری هدفمند همگون انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد و برای اطمینان از روایی و پایایی داده ها، معیارهای چهارگانه قابلیت اعتماد لینکلن و گوبا (1995) شامل اعتمادپذیری، انتقال پذیری، وابستگی و اتکاپذیری، و تأییدپذیری در نظر گرفته شد. به منظور پاسخ به سوالات پژوهش، مصاحبه ها با روش موستاکاس و کراسول تحلیل شدند. بر اساس این روش، مهم ترین یافته های تحقیق نشان می دهد که برنامه درسی تربیت بدنی در بعد فردی دارای 5 مشکل اصلی شامل: «دانش حرفه ای با 6 مضمون فرعی»، «مدیریت کارآمد با 7 مضمون فرعی»، «نظارت و ارزیابی با 5 مضمون فرعی»، «ایمنی و امداد با 6 مضمون فرعی» و «عناصر برنامه با 5 مضمون فرعی» و همچنین در بعد سازمانی دارای 4 مشکل اصلی شامل: «سازمان دهی منابع با 5 مضمون فرعی»، «زیرساخت های فیزیکی با 6 مضمون فرعی»، «فرهنگی و ارزشی با 6 مضمون فرعی» و «آموزشی با 5 مضمون فرعی» است. بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهادهای کاربردی و پژوهشی به طور مجزا ارائه شده و در نهایت محدودیت های پژوهش بیان گردیده است.

خاندان ابودُلَف سلسله ای عرب تبار با گرایش های شیعی بودند که در سال ۲۲۵ق نخستین دولت امامی مذهب را بنیان نهادند. بزرگان این خاندان در بیان اعتقاد مذهبی خود استوار و بی پروا بودند و در مقابله با دشمنان امیرالمؤمنین تردیدی به خود راه نمی دادند. آنان برای یافتن پایگاهی برای مبارزه با بنی امیه و سپس بنی عباس، رهسپار ایران شدند و شهر «کرج ابودلف» را در نزدیکی شهر اراک امروزی تأسیس کردند؛ شهری بزرگ با ساختاری شگفت انگیز. ویژگی منحصربه فرد این شهر وجود طبقه زیرزمینی آن بود که در برابر حملات دشمنان، مقاوم و محافظت شده طراحی گردیده بود. این ساختار قرن ها پابرجا ماند و هیچ نیرویی موفق به تسلط و تخریب آن نشد. از دیگر اقدامات خاندان ابودلف می توان به پرورش گل و گیاه، ساخت سد به منظور آبادانی، حمایت از شیعیان، رسیدگی به نیازمندان و سادات، و همچنین پرداخت هدایای ارزشمند به شاعران شیعه اشاره کرد. این تحقیق با تکیه بر منابع کتابخانه ای متنوع در حوزه های تاریخ، رجال، جغرافیا، و انساب، به تحلیل داده ها پرداخته و آثار و خدمات خاندان ابودلف را بررسی کرده است؛ دولتی که تاکنون اثر مستقلی درباره آن نگاشته نشده است.

اهداف: گسترش شهرنشینی و توسعه شهرها در ایران، به ویژه در شهرهای مذهبی مانند قم، بدون توجه کافی به معیارهای کیفی طراحی نما و اصول معماری ایرانی-اسلامی، منجر به بروز ناهماهنگی های بصری در سیمای شهری شده است. این پژوهش با هدف تحلیل وضعیت موجود نماهای شهری در شهر قم و ارائه راهکارهایی جهت بازآفرینی هویت اسلامی-ایرانی در منظر شهری، انجام شده است.  روش شناسی: روش تحقیق ترکیبی (کمی-کیفی) است که در آن از مطالعات کتابخانه ای، تحلیل اسناد بالادستی، بررسی ضوابط محلی و همچنین مشاهدات میدانی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته استفاده شده است. در گام نخست، با استخراج شاخص ها و مؤلفه های معماری ایرانی-اسلامی از منابع قرآنی، روایی و نظریه های معاصر شهرسازی، چارچوبی برای ارزیابی نماهای شهری تدوین شد. سپس بلوار بهشت به عنوان محور شهری شاخص مورد تحلیل قرار گرفت.  یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل میدانی نشان داد که بیشتر نماهای این محور فاقد انسجام، وحدت بصری، رعایت حریم، سلسله مراتب فضایی، کاربرد مصالح بومی و هندسه متناسب با اصول اسلامی هستند. همچنین، نتایج بررسی اسناد نشان داد که اسناد ملی و محلی فاقد جزئیات اجرایی لازم برای تحقق معماری اسلامی بوده و موجب اعمال سلیقه ای و ضعف در کنترل کیفی نماها شده اند.  جمع بندی: پژوهش حاضر با هدف پر کردن خلأ میان اسناد موجود و واقعیت کالبدی شهر، مجموعه ای از شاخص ها و سنجه های دقیق طراحی نما بر پایه اصول اسلامی-ایرانی ارائه می دهد که می تواند مبنایی برای بازنگری در ضوابط طراحی شهری باشد. نتایج تأکید دارند که تنها از طریق یکپارچگی میان مبانی نظری، مستندات اجرایی و درک صحیح از زمینه های فرهنگی و اجتماعی، می توان به بازآفرینی منظر شهری اسلامی و ارتقاء کیفیت فضاهای عمومی در شهرهایی مانند قم دست یافت. 

اهداف: شهرک اکباتان تهران، به عنوان یکی از میراث های معماری معاصر ایران، با شبکه فضاهای عمومی ویژه خود همواره در کانون توجه بوده است. این پژوهش با هدف ارائه خوانشی تفسیری از نظام معنایی موجود در فضاهای عمومی این شهرک، بر اساس تجربه زیسته و تولید معانی توسط ساکنان آن، انجام شده است. روش ها: پژوهش در چارچوب پارادایم برساختی-تفسیری و با استفاده از روش مردم نگاری انجام شده است. تجربه زیسته ساکنان فاز یک شهرک اکباتان با بهره گیری از مشاهده و مصاحبه های میدانی بررسی شده تا سازه های معنایی تولید شده توسط آن ها تحلیل و تفسیر گردد. یافته ها: نظام معنایی فضاهای عمومی شهرک اکباتان بر اساس چهار عنصر معناساز شامل زبان، بستر، تاریخ و نشانه ها شکل گرفته است. فرایند تحلیل واحدهای معنایی و استخراج مضامین اولیه و اصلی، به استخراج سازه های معنایی انجامیده که ساختار کلی این نظام را تشکیل می دهند. این سازه ها عبارتند از: هویت متمایز فضایی از شهر، روایت گری و تجربه فضایی، مدنیت و کنشگری اجتماعی، خصلت تاریخی فضا و معماری بستر نقش آفرینی زندگی روزمره. نتیجه گیری: تجربه زیسته ساکنان شهرک اکباتان بر اهمیت فضاهای عمومی در مجموعه های مسکونی و نقش آن ها در تولید معانی اجتماعی و فرهنگی تأکید دارد. نتایج این پژوهش بیانگر اهمیت توجه به نظام تولید معنا در فضاهای عمومی است که می تواند به بهبود کیفیت

اهداف: آینده، بخش جدانشدنی معماری است و معماران به روش های مختلف آینده را می سازند. مقصود پژوهش شناخت رویکردهای آینده اندیشی در حوزه ی معماری بر اساس منابع مکتوب نظری و عملی در این حوزه است. در واقع، هدف بررسی سیر تطور مفهوم آینده اندیشی و رویکردهای آینده اندیشی در طراحی معماری است. روش ها: راهبرد اصلی پژوهش استدلال منطقی است و در چند مرحله انجام می شود؛ نخست با انجام مطالعات کتابخانه ای و روش توصیفی-تحلیلی، آینده اندیشی در حوزه ی نظر و عمل معماری بررسی شد. سپس با مقایسه ی تطبیقی و تعمیم استقرایی، ضمن دستیابی به سیر تحول مفهوم آینده اندیشی در تاریخ معماری، رویکردهای آینده اندیشی در معماری حاصل شد. یافته ها: تحلیل موارد بررسی شده در پژوهش نشان می دهد آینده اندیشی در معماری تحت تأثیر دیدگاه حاکم در هر دوره، ضمن وجود دیدگاه های دیگر، بوده است. در پایان، پژوهش حاضر رویکردهای آینده اندیشی در طراحی را در یک طبقه بندی کلان به این ترتیب معرفی می کند: رویکرد استمراری، انتقادی و تصوری. نتیجه گیری: با ابتنا به مطالعات انجام شده در تاریخ معماری، به ویژه در دوران معاصر، آینده اندیشی در حوزه معماری با سرعت بیشتری توسعه یافته است و ضرورت توجه به آن مطرح شده است. تغییرات در نیازها و مسائل انسان ها و جوامع، و اهمیت افزایش آگاهی از تأثیر اقدامات امروزی بر آینده، نیازمند توجه مضاعف به آینده اندیشی شده است.

عدالت از دیرباز یکی از ارکان فلسفه سیاسی در نسبت میان انسان، قدرت و نظم مدنی بوده است. این پژوهش، با تمرکز بر دو لحظه تاریخی ممتاز در تکوین این مفهوم، یعنی اندیشه ارسطو در سنت کلاسیک یونان و نظریه روسو در بطن پروژه روشنگری، در پی آن است که بنیان های هستی شناختی، انسان شناختی و غایت شناختی عدالت را نزد این دو متفکر واکاوی کند. مساله اصلی آن است که عدالت، نزد ارسطو و روسو، در چه نسبت هایی با مفاهیم محوری چون فضیلت، برابری، شهروندی و خیر عمومی تعریف می شود و آیا می توان با وجود تفاوت زمینه های فلسفی و سیاسی، امکان گفت وگویی مفهومی میان آنها در نسبت با عدالت توزیعی یافت. یافته ها نشان می دهد که با وجود تفاوت های بنیادین، هر دو متفکر عدالت را نه صرفاً به مثابه سازوکار توزیعی، بلکه به منزله بنیان اخلاقی-سیاسی نظم جمعی تلقی می کنند؛ نظمی که تحقق شهروندی و خیر عمومی بدون عدالت ممکن نیست.

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی عوامل محیطی مؤثر بر پراکنش کنونی این گونه و تعیین محدوده زیستگاه های مطلوب انجام گرفت. روش: برای این منظور، از مدل حداکثر آنتروپی (MaxEnt) و داده های واقعی ایستگاهی استفاده شد. داده های روزانه ۲۰ ایستگاه سینوپتیک طی دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ و ۳۲۲ نقطه حضور گونه در محدوده چهار استان واقع در زاگرس مرکزی مورد استفاده قرار گرفت. متغیرهای ورودی شامل ۱۹ متغیر زیست اقلیمی، عوامل فیزیوگرافی (ارتفاع، شیب و جهت جغرافیایی) و کاربری/پوشش زمین بودند. نتایج: نتایج نشان داد که مدل MaxEnt با مقدار AUC برابر با 926/0 از دقت بالایی در پیش بینی برخوردار است. متغیرهای ارتفاع، شیب، بارندگی کم بارش ترین ماه (Bio14) و تغییرات فصلی دما (Bio4) بیشترین سهم را در تعیین مطلوبیت زیستگاه بلوط داشته اند. بر اساس منحنی های پاسخ، حضور بلوط عمدتاً در ارتفاع 1000 تا ۲3۰۰ متر، شیب های 5 تا 27 درجه، جهات شمالی و بازه بارندگی سالانه ۴۰۰ تا ۱1۰۰ میلی متر مشاهده شد. نتایج همچنین نشان داد که تنها ۱۱/۱۲ درصد از مساحت منطقه (حدود ۱۵۰۳۸ کیلومتر مربع) در طبقه زیستگاه مطلوب قرار دارد که بیشترین تمرکز آن در استان های لرستان و کهگیلویه وبویراحمد است. نتیجه گیری: نتایج بیانگر وابستگی شدید بلوط ایرانی به شرایط اقلیمی نیمه مرطوب و ویژگی های توپوگرافی خاص است.

هدف: مطالعه حاضر بر برنامه ریزی احیا و توانمندسازی جوامع محلی از طریق گردشگری روستایی به ویژه گردشگری کوهستانی و کشاورزی برای ایجاد درآمد برای بسیاری از جوامع روستایی در شهرستان طارم متمرکز است. روش: پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و دارای ماهیت تفسیری و تحلیلی است و از نظر روش، در گروه پژوهش های کیفی قرار دارد. پژوهش حاضر با روش شناسی کیفی و با استفاده از تکنیک های پژوهشی مختلف از جمله تحلیل محتوا، کدگذاری و طبقه بندی بر روی 18 مصاحبه انجام شده بر اساس نمونه گیری هدفمند صورت گرفته و با استفاده از نرم افزار MAX-Q-D-A نسبت به مقوله بندی نظرات و استخراج مفاهیم، طراحی جدول ها و ترسیم نمودارها اقدام شده است. یافته ها: بر اساس یافته های پژوهش مفاهیم اصلی برای تبیین اثرات و نقش گردشگری پایدار در احیا و توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی جوامع محلی در تحقیق حاضر مشتمل بر ۳۲۲ مفهوم و ۹۷ رمز طبقه بندی گردید. مفاهیم استخراج شده در دو مقوله احیا و توانمندسازی اقتصادی مشتمل بر ۸ زیر مقوله یاکدمحوری (۱۶۰ مفهوم در قالب ۴۵ کد و زیرکد) و احیا و توانمندسازی اجتماعی شامل ۱۴ زیرمقوله یاکد محوری (۱۶۲ مفهوم در قالب ۵۳ کد و زیرکد) به عنوان مهم ترین اثرات و پیامدهای گردشگری پایدار در احیا و توانمندسازی اجتماعات محلی طبقه بندی گردید. نتیجه گیری: باتوجه به پتانسیل های بالای نواحی روستایی در شهرستان طارم، توسعه گردشگری پایدار می تواند به عنوان یک راهبرد کلیدی مؤثر برای احیا و توانمندسازی اجتماعی - اقتصادی و توسعه پایدار و بلندمدت جوامع محلی مورد توجه قرار گیرد و با برنامه ریزی و مدیریت صحیح، می توان از پتانسیل های گردشگری به عنوان یک محرک اصلی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی برای بهبود کیفیت زندگی افراد در جوامع محلی بهره برداری کرد.

پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق تجارب زیسته دانشجومعلمان از برنامه درسی مبتنی بر هوش مصنوعی و با تأکید ویژه بر مفهوم عاملیت یادگیرنده انجام شد. با توجه به ماهیت تفسیری، زمینه مند و تجربه محور موضوع، این مطالعه در چارچوب رویکرد کیفی و با بهره گیری از روش پدیدارشناسی طراحی گردید تا نحوه ادراک، معنا بخشی و کنش دانشجومعلمان در تعامل با برنامه های درسی هوشمند مورد فهم قرار گیرد. جامعه پژوهش را دانشجومعلمان مقطع کارشناسی دانشگاه فرهنگیان تشکیل دادند که تجربه استفاده از ابزارها و محیط های مبتنی بر هوش مصنوعی در فرایند یادگیری را داشتند. نمونه گیری به صورت هدفمند و مبتنی بر ملاک انجام شد و داده ها از طریق ۱۴ مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری گردید. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل مضمون کیفی و به کارگیری نرم افزار MAXQDA صورت گرفت. یافته های پژوهش منجر به شناسایی ۸ مضمون فراگیر شد که شامل عاملیت و خودتنظیمی یادگیرنده، کیفیت و الگوی تعامل با ابزارهای هوش مصنوعی، بازاندیشی در طراحی و ارزیابی برنامه درسی، تحول در هویت حرفه ای دانشجومعلمان، توسعه مهارت های شناختی و فناورانه، ملاحظات عدالت آموزشی و دسترسی، و نقش سیاست ها و پشتیبانی نهادی است. این مضامین نشان می دهد که برنامه درسی مبتنی بر هوش مصنوعی، در کنار ایجاد فرصت های نوین برای شخصی سازی یادگیری و تقویت عاملیت، چالش هایی جدی در سطوح آموزشی، اخلاقی و نهادی نیز به همراه دارد و مستلزم بازنگری آگاهانه در سیاست گذاری و طراحی برنامه های تربیت معلم است.

هدف: الگوهای پیوند از دور، همچون نوسان اطلس شمالی (NAO) به عنوان یکی از مهم ترین الگوهای پیوند از دور در نیم کره شمالی به شمار می رود که اثرات گسترده ای بر سامانه های جوی و اقلیم مناطق مختلف دارد. بدین منظور در این مطالعه ارتباط بین نوسان های دمای ماهانه ایستگاه های کشور عراق با نوسان اطلس شمالی (NAO) بررسی شد. روش: بدین منطور از آنالیز موجک گسسته با بیشینه همپوشانی (MODWT) و آنالیز موجک پیوسته جهت کشف رابطه چند مقیاسی این دو متغیر استفاده شد. نتایج: نتایج حاصل از این تحلیل نشان داد که رابطه بین دمای تمامی ایستگاه های تحت بررسی با NAO به صورت معکوس بوده و ارتباط بین آن ها در مقیاس زمانی ماهانه و چند ساله نیز معکوس است. بدین ترتیب که با رخداد فاز منفی NAO، ایستگاه های عراق افزایش دمای ماهانه را تجربه می کنند در این خصوص بیشترین رابطه بین آن ها در سومین فرکانس موجکی یعنی مقیاس چند فصلی و سالانه اتفاق میفتد. تحلیل سینوپنیکی نقشه های ترکیبی ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکل و الگوی رودباد برای تراز 250 هکتوپاسکال نشان داد که ضخامت و دمای جو در فاز منفی نسبت به فاز مثبت افزایش داشته و در فاز منفی به سبب قرار گیری ناوه در شرق مدیترانه و پشته در غرب ایران، کشور عراق تحت تاثیر جریان های گرم جنوب غربی قرار دارد درصورتی که جریان سرد غربی در فاز مثبت غلبه دارند. نتیجه گیری: تحلیل ها نشان داد که موقعیت و شدت رودباد در فازهای متفاوت NAO دستخوش تعییر شدیدی شده اند بدین ترتیب مقارن با فاز منفی NAO ضمن اینکه رودباد در منطقه خاورمیانه به شدت ضعیف شده در موقعیت شمالی تری نسبت به فاز مثبت قرار دارد.

هدف:این مقاله به بررسی تأثیر ارتباط با جامعه محلی، امنیت ادراک شده، کیفیت خدمات و رضایت از سفر بر تبلیغات شفاهی در شهر خلخال می پردازد. روش: این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و در زمره تحقیقات کاربردی قرار دارد که با استفاده از روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل 380 گردشگر است که از شهر خلخال بازدید کرده اند و داده ها از طریق پرسش نامه های الکترونیکی جمع آوری گردیده است. نتایج: نتایج تحلیل داده ها نشان می دهد که امنیت ادراک شده به عنوان یک عامل کلیدی، تأثیر مثبت و معناداری بر رضایت گردشگران و تبلیغات شفاهی دارد. همچنین، ارتباط مثبت با جامعه محلی به تقویت حس امنیت و افزایش رضایت گردشگران کمک کرده است. کیفیت خدمات نیز به عنوان یکی دیگر از عوامل مؤثر شناسایی گردید، هرچند نواقص در برخی خدمات نتوانسته اند تأثیر منفی قابل توجهی بر تجربه کلی گردشگران بگذارند. زیبایی های طبیعی و آب و هوای مطبوع شهر خلخال نقش مهمی در شکل گیری تجربیات مثبت گردشگران ایفا کرده اند. نتیجه گیری: این یافته ها بر اهمیت امنیت ادراک شده و تعاملات مثبت با جامعه محلی در تقویت تبلیغات شفاهی و رضایت گردشگران تأکید می کند و می تواند به عنوان مبنایی برای برنامه ریزی های آینده در حوزه گردشگری شهری مورد استفاده قرار گیرد.

باتوجه به چالش های آموزشی، اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ناشی از کاربرد هوش مصنوعی، مقاله حاضر ضمن بازخوانی نظریه های برنامه درسی در عصر هوش مصنوعی، به ارائه چارچوبی تلفیقی مبتنی بر انسان محوری اجتماعی، عدالت آموزشی و داده ای، تحلیل قدرت و حکمرانی الگوریتمی، و اخلاق ساختاری فناوری می پردازد. ، این چارچوب در صدد است فرایند یادگیری را انسانی، معنادار و مشارکتی حفظ کند و هم زمان زمینه ای برای تصمیم گیری مسئولانه و آگاهانه در نظام آموزشی فراهم آورد. خروجی های این رویکرد شامل عاملیت و خودراهبری یادگیری، عدالت و شمول آموزشی، سواد انتقادی داده و هوش مصنوعی، کنش اخلاقی و مسئولانه با فناوری، و مشارکت آگاهانه در تصمیم گیری و زندگی اجتماعی است. این مطالعه نشان داد که بازتعریف برنامه درسی بدون توجه به این چالش ها و خروجی ها، امکان شکل گیری آموزشی انسانی و عدالت محور در عصر هوش مصنوعی را محدود می کند. باتوجه به چالش های آموزشی، اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ناشی از کاربرد هوش مصنوعی، مقاله حاضر ضمن بازخوانی نظریه های برنامه درسی در عصر هوش مصنوعی، به ارائه چارچوبی تلفیقی مبتنی بر انسان محوری اجتماعی، عدالت آموزشی و داده ای، تحلیل قدرت و حکمرانی الگوریتمی، و اخلاق ساختاری فناوری می پردازد. ، این چارچوب در صدد است فرایند یادگیری را انسانی، معنادار و مشارکتی حفظ کند و هم زمان زمینه ای برای تصمیم گیری مسئولانه و آگاهانه در نظام آموزشی فراهم آورد.

یکی از وظایف مهم دولت اسلامی، احیای ارزش های دینی در جامعه است. این امر مستلزم توجه ویژه دولت اسلامی به مسأله سبک زندگی و نهادینه سازی ارزش ها، هنجارها و الگوهای رفتاری مطلوب در جامعه است. امروزه پرداختن به مسأله سبک زندگی و شیوه های رفتار فردی و اجتماعی، بدین جهت اهمیت مضاعف پیدا کرده است که تحولات عصر جدید، سبک های گوناگونی را فراروی انسان معاصر قرار داده و این گوناگونی الگوها، سبب شده است تا گزینش سبک مطلوب در زندگی روزمره دشوار گردد. در بیانات حضرت آیهالله خامنه ای(مد ظله)، سبک زندگی دینی به عنوان مهم ترین شاخص هویت فرهنگی و تمدنی جامعه اسلامی و مایه صلاح و فلاح آنان ذکر شده و بر لزوم اهتمام دولت اسلامی نسبت به این موضوع مهم تأکید شده است. نوشتار حاضر، با روش توصیفی تحلیلی، از طریق استکشاف در اسناد مکتوب (اعم از نوشتاری و گفتاری) امام خامنه ای(مد ظله)، رسالت دولت اسلامی در ترویج سبک زندگی اسلامی و الزامات آن را مورد بررسی قرار داده است. بر اساس یافته های تحقیق، نقش آفرینی دولت اسلامی در اصلاح نگرش های عمومی و هنجارهای اجتماعی، توجه به اصالت فرهنگی و تمدنی جامعه اسلامی، مقابله با الگوها و نمادهای فرهنگ مادی غرب، منش اسلامی حاکمان و کارگزاران حکومت و... از مهم ترین الزامات دولت در نهادینه سازی سبک زندگی اسلامی به شمار می رود.

باتوجه به افزایش نرخ بیکاری فارغ التحصیلان و شکاف مشهود میان برون دادهای نظام آموزشی و نیازهای بازار کار، بررسی دقیق میزان پوشش شایستگی های اشتغال پذیری در محتوای درسی، امری حیاتی است؛ لذا، پژوهش حاضر با هدف شناسایی شایستگی های اشتغال پذیری در محتوای کتاب «کارگاه کارآفرینی و تولید» با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. گروه هدف پژوهش، محتوای آموزشی مرتبط با توسعه مهارت های شغلی و کارآفرینانه در دوره متوسطه دوم است. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، کتاب «کارگاه کارآفرینی و تولید» پایه دهم (شاخه نظری) انتخاب شد. یافته ها به شناسایی چهار طبقه اصلی و هشت طبقه فرعی منجر گردید. شایستگی های اشتغال پذیری در محتوای کتاب، شامل «شایستگی های فردی و بین فردی»، «شایستگی های شناختی»، «شایستگی های کارآفرینانه» و «شایستگی های طرح ریزی و عملیاتی» است. نتایج پژوهش نشان داد، این کتاب، منبعی ارزشمند برای پوشش برخی شایستگی های اشتغال پذیری است، اما برای کارآمدی کامل و آمادگی همه جانبه دانش آموزان در بازار کار، باید مهارت هایی مانند قوانین دولتی، سواد دیجیتال، مدیریت پروژه و رهبری در بازنگری های آتی تقویت شوند.

چالش نظام دولت ملت با نظام امامت امت در جمهوری اسلامی ایران شکل گیری جوامع سیاسی متأثر از شرایط متعدد حاکم بر آن بوده است. ازاین رو، عناصر تعین بخش جامعه سیاسی در جوامع مختلف متفاوت است. پس از دوران وستفالیا و بروز هژمونی غالب مکاتب سیاسی، دول غربی مدل دولت ملت را به عنوان الگوی مطلوب ساختار سیاسی کشورها ارائه دادند. با پیدایش انقلاب اسلامی ایران مبتنی بر بنیادهای اندیشه ای برخاسته از آموزه های وحیانی (مغایر با ایدئولوژی های رایج دنیای مدرن)، مدلی جدید از نظام های سیاسی به منصه ظهور رسید که در پیوند با هنجارهای عمومی جامعه از یک سو و با ارزش های فطری و مورد پذیرش انسان ها از سوی دیگر همراه بود. مدل «امامت امت» با مؤلفه های جدید وحیانی و عقلانی و در پیوند عمیق با توده های مردمی، غایت خود را از یک سو انسان سازی اجتماعی و از سوی دیگر شکل گیری تمدن نوین اسلامی بر می شمارد. به دلیل تفاوت های این دو مدل، در این نوشتار برآنیم تا با روش تحلیلی توصیفی برخی چالش های این دو نظام در عرصه عمل را واکاوی نماییم.

نگاه فقها به پدیده های هنری عمدتاً مبتنی بر احتیاط و تحریم بوده است. این نگاه بیشتر جنبه تنزیهی و احتیاطی دارد تا اباحه و اعتدالی. به نظر می رسد غلبه روایات تحریمی، فقها را به سمت احتیاط سوق داده تا با دوری از شبهات، از ورود به حرام جلوگیری کنند. هرچند نظر و مبانی بعضی علمای امامیه در مقابل کسانی که معتقدند در شبهات باید احتیاط کرد (اصاله الحظر یا اصاله الوقف)، اصل را برائت و جواز و اباحه می دانند، اما در کل فتاوا نظر مثبتی درباره هنر ارائه نمی کند. تبعات این رویکرد موجب تعلل و سستی در حرکت هنر متعهد انقلاب اسلامی شده است که بایستی توسط هنرمندان مؤمن و انقلابی اجرا و هدایت شود. پژوهش حاضر درصدد است عوامل و پیامدهای رویکرد تنزیهی به هنر را با روش توصیفی تحلیلی برشمارد. نتایج پژوهش عبارت اند از: عوامل رویکرد تنزیهی شامل 1. اختلاف و ابهام در نکات فنی اجتهاد (کشف عنوان مرجع، کارکردگرایی و اسم گرایی، تقارن با حرام، تقیه، غرض و هدف، موضوع شناسی، خلط مباحث، بلوغ موضوع و رجوع به متخصص)؛ 2. ابهام و اختلاف در ارتباط با فرهنگ و حاکمیت (تعیین مصداق عرف، لحاظ کردن زمان و مکان، تکرار الگوی فاسد، عدم الگوی مناسب، نقش فناوری، توجه به بازخورد، نوع حاکمیت، فاصله حاکمیت و شریعت، عدم تحقیق کاربردی) است و پیامدهای رویکرد تنزیهی به هنر عبارت است از: زبان طعن منتقدان، توقف رشد و تولید هنرهای فاخر، ایجاد بدگمانی و سوءظن، ایجاد شورش و ناآرامی، عدول از حریم قانون و شریعت، ایجاد تساهل و تسامح در دین و گرایش و رویکرد به هنر دیگر فرهنگ ها.

پژوهش حاضر با موضوع تبیین مؤلفه های متفاوت بازیگری در تعزیه به عنوان هنر نمایشی ایرانی و سینما، تلاش می کند تا با واکاوی خصوصیات بازیگری در تعزیه به عنوان گونه ای از هنرهای نمایشی و درعین حال شاخص ترین شیوه نمایشی کهن ایرانی و از سویی، بازیگری در سینما به عنوان هنری مدرن و جهانی، به تبیین مؤلفه های این دو شکل از بازیگری پرداخته و با مقایسه آنها، به جنبه های متفاوت شان دست یابد. هدف، تشریح تفاوت های بازیگری در تعزیه و سینما بر اساس توصیف و تبیین اشکال مختلف بازیگری با تأکید بر ابزار، عناصر و فضا در جهان حاکم بر دو هنر تعزیه و سینماست. این پژوهش با روشی توصیفی تحلیلی به انجام رسیده و برای جمع آوری اطلاعات از ابزار کتاب و آرشیوهای کتابخانه ای بهره گرفته است و تلاش شده که به نتایج قابل اتکا و قابل قبول دست یابد. یافته های پژوهش حاضر بر این اذعان دارد که ضمن وجود تفاوت های اساسی در بازیگری تعزیه و بازیگری در سینما، بازیگر تعزیه می بایست متناسب با مختصات اجتماعی، مذهبی و عرفی رفتار کرده و متأثر از آنها شیوه تکنیکی بازی خود را بنا کند و در مقابل، جنس این مختصات برای بازیگر سینما بیشتر از نوع تکنولوژیک و همچنین بهرمندی از تخیل و یا خیال خلاق است.

درک چگونگی فهم اندیشه های پیشینیان یکی از موضوعات پژوهشی مهم است. در این مقاله، امکان بهره گیری از سه روش شاخص در فهم فلسفه سیاسی اسلامی بررسی شده است: روش جستاری توماس اسپریگنز؛ هرمنوتیک قصدگرای کوئنتین اسکینر؛ و فهم تاریخیِ واقعی لئو اشتراوس. با به کارگیری روش تحلیل تفسیری، توانایی ها و کاستی های هر روش در بازخوانی فلسفه سیاسی اسلامی واکاوی شده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که با وجود برخورداری از مؤلفه های سودمند، هر سه روش محدودیت هایی دارند. روش اسپریگنز با این چالش ها روبه روست: فقدان کلیت در فرضیه محوری خود؛ دشواری در شناسایی بحران و نقض با نظریه های همسو با بحران. روش اسکینر به دلیل چندزبانی بودن و پیچیدگی های زبانی در فلسفه سیاسی اسلامی و رواج پنهان نگاری در آثار برخی فیلسوفان، با دشواری هایی در اجرا همراه است. روش اشتراوس نیز به دلیل ناسازگاری با وجود برخی فیلسوفان جسور و همچنین نبود معیارهای روشن برای دستیابی به قصد واقعی نویسنده، با موانعی روبه روست. این کاستی ها، توان تحلیلی این روش را در مطالعه جامع فلسفه سیاسی اسلامی کاهش می دهد. برای تدوین یک روش کارآمد در فهم فلسفه سیاسی اسلامی، این مقاله پیشنهاد می کند که اصول و روش های به کارگرفته شده توسط فیلسوفان اسلامی در خوانش و فهم فلسفه یونانی، مجدداً مطالعه شود.