خضیر مزهر ساجت

هدف: الگوهای پیوند از دور، همچون نوسان اطلس شمالی (NAO) به عنوان یکی از مهم ترین الگوهای پیوند از دور در نیم کره شمالی به شمار می رود که اثرات گسترده ای بر سامانه های جوی و اقلیم مناطق مختلف دارد. بدین منظور در این مطالعه ارتباط بین نوسان های دمای ماهانه ایستگاه های کشور عراق با نوسان اطلس شمالی (NAO) بررسی شد. روش: بدین منطور از آنالیز موجک گسسته با بیشینه همپوشانی (MODWT) و آنالیز موجک پیوسته جهت کشف رابطه چند مقیاسی این دو متغیر استفاده شد. نتایج: نتایج حاصل از این تحلیل نشان داد که رابطه بین دمای تمامی ایستگاه های تحت بررسی با NAO به صورت معکوس بوده و ارتباط بین آن ها در مقیاس زمانی ماهانه و چند ساله نیز معکوس است. بدین ترتیب که با رخداد فاز منفی NAO، ایستگاه های عراق افزایش دمای ماهانه را تجربه می کنند در این خصوص بیشترین رابطه بین آن ها در سومین فرکانس موجکی یعنی مقیاس چند فصلی و سالانه اتفاق میفتد. تحلیل سینوپنیکی نقشه های ترکیبی ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکل و الگوی رودباد برای تراز 250 هکتوپاسکال نشان داد که ضخامت و دمای جو در فاز منفی نسبت به فاز مثبت افزایش داشته و در فاز منفی به سبب قرار گیری ناوه در شرق مدیترانه و پشته در غرب ایران، کشور عراق تحت تاثیر جریان های گرم جنوب غربی قرار دارد درصورتی که جریان سرد غربی در فاز مثبت غلبه دارند. نتیجه گیری: تحلیل ها نشان داد که موقعیت و شدت رودباد در فازهای متفاوت NAO دستخوش تعییر شدیدی شده اند بدین ترتیب مقارن با فاز منفی NAO ضمن اینکه رودباد در منطقه خاورمیانه به شدت ضعیف شده در موقعیت شمالی تری نسبت به فاز مثبت قرار دارد.