درخت حوزه‌های تخصصی

این پژوهش به بررسی نقش فرهنگ و رسانه در بازسازی گفتمانهای سیاسی خاورمیانه با تأکید ویژه بر ژئوپلتیک جمهوری اسلامی ایران می پردازد. مسأله اصلی تحقیق آن است که چگونه قدرتهای منطقه ای، بویژه ایران، از ابزارهای فرهنگی و رسانه ای برای بازنمایی خود و تضعیف گفتمان رقیب بهره می برند. پرسش محوری مقاله این است: فرهنگ و رسانه چگونه در ساخت، تثبیت یا تغییر گفتمانهای سیاسی در خاورمیانه عمل می کنند و ایران چگونه از این ظرفیتها در جهت تقویت جایگاه منطقه ای خود استفاده کرده است؟ فرضیه تحقیق بر آن است که ایران از طریق مؤلفه های فرهنگی-هویتی و بهره گیری هدفمند از رسانه های همسو، توانسته گفتمان خاصی را حول مقاومت، استقلال و عدالت بازتولید کند که به مثابه ابزاری در جهت نفوذ نرم در منطقه عمل می کند. پژوهش حاضر با رویکرد تفسیری، روش کیفی و با استفاده از تحلیل تماتیک گفتمانی، محتوای هدفمند ۳۰ رسانه منتخب (۱۵ رسانه همسو با ایران و ۱۵ رسانه رقیب یا غیرهمسو)، شامل شبکه هایی چون پرس تی وی، العالم، العربیه، الجزیره، بی بی سی و اسکای نیوز، در بازه زمانی ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵، را بررسی کرده است.

مقاله حاضر با استناد به نظریه «تداعی آزاد معانی» و نظریه «ناخودآگاه متون» التذاذ هنری بیشتری از اشعار حافظ را برای خواننده حرفه ای این متن فراهم می سازد و با کشف و تبیین شبکه های پیچیده کلمات در شعر او زمینه های لازم را برای فهم غنی تر وعمیق تر آن اشعار فراهم می کند. در میان شبکه های متعدد ایهامی در دیوان حافظ، ایهام های مربوط به حوزه موسیقی در پدیدآمدن شبکه ایهام تناسب های پنهان حافظ نقش به سزایی دارد؛ اصطلاحاتی چون اقامت، بُعد، چپ، چنبر، خروج، دخول، دلگشا، دلنواز، رجعت، رشته، زنجیر، ساده، سبک، شانه، شاهین، طریق و فن. این اصطلاحات با قرارگرفتن در کنار اصطلاحات معروف تر موسیقی مانند پرده، مقام و راه، شبکه ایهام تناسب دیوان حافظ را گسترده تر و پیچیده تر می سازد و ایهام تناسب را از صنعت بدیعی صرف به ابزاری برای تداعی معانی های آزاد ارتقاء می دهد. در مقاله پیش رو شبکه درهم تنیده ایهام تناسب های پنهان در شعر حافظ در حوزه موسیقی بررسی و تبیین و برپایه نظریه های مذکور برخی از آن ایهام تناسب ها کشف و شرح شده است.

حکمت متعالیه صدرالمتألهین بر مبانی و مضامینی چون اصالت وجود، وحدت وجود و تشکیک مراتب آن استوار است و این مبانی در تبیین معرفت شناسی او نقش اساسی دارند. صدرا با طرح نظریه مساوقت علم و وجود، تفسیری وجودی از معرفت ارائه داده که در آن علم نه صرفاً امری ذهنی، بلکه نحوی از تحقق وجودی است. این مقاله در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه تبیین وجودی از علم در اندیشه صدرا می تواند توجیهی برای معرفت در معنای عام آن و نظریه مطابقت فراهم آورد؟ این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و از طریق بازخوانی آثار صدرا و برخی شارحان او، این مسئله را مورد مطالعه قرار داده است. یافته های پژوهش نشان می دهند که معرفت در فلسفه صدرا در یک پیوستار تشکیکی از مراتب وجودی قرار می گیرد که در آن علم حصولی، بالمآل به علم حضوری بازمی گردد. در این راستا، صدرا «نظریه انشاء» را جایگزین «نظریه انطباع» کرده و معتقد است که ذهن، نه صرفاً دریافت کننده منفعل صور، بلکه خالق وجودات علمی در ساحت معرفتی خود است. از این منظر، نظریه مطابقت نیز نه به معنای انطباق صورت ذهنی با شیء خارجی، بلکه به معنای «حمل حقیقت بر رقیقت» در مراتب وجودی تعریف می شود. بدین ترتیب، فلسفه صدرا امکان ارائه «تبیینی وجودشناختی» از معرفت را فراهم می آورد که در آن دوگانگی میان ذهن و عین به نحوی بنیادین برطرف می شود.

در این مقاله به ساخت قیدفعل در زبان فارسی پرداخته ایم که چندان مورد توجه پژوهشگران پسشین قرار نگرفته است. بنابه تعریف ساخت قیدگون یک بند فعلی تنزل یافته است که فعل آن بی زمان است و فعل، بند یا جمله ای را تعریف می کند. زبان فارسی از پنج راهکار برای ساختن این ساخت استفاده می کند: مصدر، اسم مصدر، پسوند «-e» پس از بن ماضی، پسوند «-ān» پس از بن مضارع، و دوگان سازی. همچنین نشان داده ایم چرا ساخت قیدفعل یک بند وابسته است و ویژگیهای بندهای وابسته و تمایز آنها را با بند همپایه مشخص کرده ایم. در ادامه مقاله به تمایز این ساخت با ساخت های مشابه، بند تشریحی و بند هم وابسته، پرداخته ایم. بند تشریحی یک بند دواسنادی است و بند وابسته نیست. همچنین بند هم وابسته بین بند همپایه و بند وابسته قرار می گیرد. این مقاله بر اساس یافته های رده شناختی و مقولات بین زبانی، تقسیم بندی تازه ای از بندهای وابسته در فارسی ارائه کرده است.

نظام بانکی ایران در سال های اخیر با پارادوکس قابل توجهی در زمینه رابطه هزینه و سودآوری مواجه بوده است. مشاهدات تجربی نشان می دهد برخی بانک ها علی رغم تحمل هزینه های عملیاتی بالا، سودآوری مطلوبی داشته اند، در حالی که سایر بانک ها با هزینه های به مراتب پایین تر، با زیان مستمر روبرو شده اند. این پژوهش با هدف واکاوی این معما و با به کارگیری رهیافت رگرسیون کوانتایل و استفاده از داده های ۲۰ بانک پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد رابطه بین هزینه و سودآوری دارای ماهیتی غیرخطی و وابسته به سطح سودآوری بانک است. به طور مشخص، در بانک های زیانده (کوانتایل ۰.۲۵) هزینه اثر مثبت و معنادار بر سودآوری دارد، در حالی که این اثر در بانک های سودآور (کوانتایل ۰.۷۵) نزدیک به صفر است. همچنین شناسایی رابطه U-معکوس بین هزینه و سودآوری مؤید وجود نقطه بهینه برای هزینه های بانکی است. این یافته ها ضرورت اتخاذ سیاست های متمایز برای بانک ها بر اساس سطح سودآوری آن ها و نیز لزوم بازنگری در سیاست های کلی کاهش هزینه در نظام بانکی را نشان می دهد.

آیه شصتم سوره انفال، با فرمان محوری «إعداد القوّه» وطرح مفهوم دشمنان پنهان «وَآخَرِینَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ»، مبانی راهبردی وبنیادین نظریه امنیت در اسلام را تبیین می نماید.این پژوهش با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی ورویکرد تطبیقی در بررسی تفاسیر، به واکاوی مبانی اختلاف مفسران در شناسایی این دسته از دشمنان ودلالت های آن بر نظریه امنیت اسلامی پرداخته است.یافته های تحقیق نشان می دهد که مفهوم قرآنی «قوّه» دارای ابعاد مادی ومعنوی گسترده ای است.همچنین، شناسایی «آخرین» به مصادیق متنوعی چون یهود، اهل فارس، منافقین، کفار جن وعموم دشمنان ناشناخته، بر ماهیت چندوجهی، پویا وپیچیده تهدید در اندیشه اسلامی دلالت دارد.مبانی روایی، لغوی، تاریخی وکلامی، عوامل اصلی شکل دهنده به این اختلافات تفسیری تشخیص داده شده اند.این تباین آراء، بر اصولی چون عدم قطعیت در محیط امنیتی، ضرورت مدیریت راهبردی غافلگیری، نقش حیاتی اطلاعات، راهبرد آمادگی همه جانبه، بازدارندگی فعال وچندلایه، اهمیت امنیت داخلی وپیوند ناگسستنی امنیت واقتصاد در چارچوب نظریه امنیت اسلامی تأکید می ورزد.نتایج این پژوهش، دلالت های معاصر وکاربردی برای جوامع اسلامی در بازتعریف مؤلفه های قدرت، تقویت ظرفیت های اطلاعاتی، اتخاذ رویکردهای بازدارندگی جامع، مقابله هوشمندانه با تهدیدات داخلی ومدیریت عدم قطعیت ارائه می دهد

مقدمه: توسعه و راه اندازی برنامه های بین رشته ای از الزامات سیاست گذاری برنامه های آموزشی در نظام آموزش عالی سلامت است. این مطالعه به منظور بررسی و شناسایی چالش ها و فرصت ها در زمینه توسعه و راه اندازی برنامه بین رشته ای سرطان و طب سنتی انجام شد. روش ها: این مطالعه کیفی با بررسی عمیق متون و به روزترین و مرتبط ترین مقالات و برگزاری پانلی با ترکیبی از متخصصان جهت شناسایی چالش ها و فرصت های توسعه و راه اندازی برنامه بین رشته ای سرطان و طب سنتی در سال 1402-1401 در دانشگاه علوم پزشکی بابل انجام شد. طبق تحلیل محتوا عرفی انجام شده، موارد استخراج شده کدگذاری و در مقوله های مرتبط قرار گرفتند و ابعاد و مولفه ها دسته بندی شدند. یافته ها: چالش ها و فرصت های توسعه و راه اندازی برنامه بین رشته ای در53 مفهوم(کد فرعی) و 9 مقوله اصلی شناسایی شدند که عبارتند از: چالش ها و فرصت های ساختاری/سازمانی، سیاستگذاری، آموزشی، زیر ساختی و منابع، فرایندی و مشکلات کار تیمی، ماهیت پیچیده بیماری، فرهنگی اجتماعی، حمایتی و غیرحرفه ای ها . نتیجه گیری: فرصت ها و چالش های برنامه های توسعه بین رشته ای سرطان و طب سنتی در این مطالعه شناسایی گردید. کاربست این فرصت ها و رفع چالش های شناسایی شده تاثیر فوق العاده ای در پیشرفت پیشگیری، تشخیص، مراقبت، درمان، تسکین درد و بقا و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان دارد. لذا تعامل بهتر و بیشتر متخصصان حوزه سرطان و طب ایرانی همراه با ارتقای تحقیقات پایه و بالینی، کیفیتی عالی از مراقبت های بین رشته ای بیماران سرطانی را رقم خواهد زد و می توان با رویکرد بین رشته ای این روند مطلوب را تسریع نمود.

مقدمه: پیشرفت در آموزش علوم پزشکی موجب شده است از روش آموزش شبیه سازی برای تمرین دوره های بالینی بیشتر استفاده شود. دانشجویان علوم پزشکی برای ورود به بالین نیازمند کسب تجربه و مهارت های روانی- حرکتی می باشند. به نظر می رسد فراهم آوردن شرایط شبیه سازی شده مانند بالین بهترین راه برای آموزش و تمرین مکرر برای قضاوت در شرایط پیچیده است. هدف از انجام این پژوهش بررسی تاثیر روش های آموزش مبتنی بر شبیه سازی بر کیفیت آموزش بالینی در دانشجویان علوم پزشکی می باشد. روش ها: این مطالعه مروری بر مطالعات انجام شده در زمینه روش های آموزشی مبتنی بر شبیه سازی از سال 1398 الی 1402 است. مطالعات ایرانی با استفاده از کلید واژگان آموزش بالینی، کیفیت، دانشجویان علوم پزشکی، و شبیه سازی و با جستجو در پایگاه های داده PubMed، Google scholar و همچنین پایگاه های داخلی همچون پایگاه ایرانمدکس و مگیران جمع آوری گردید. یافته ها: در مجموع، از تعداد 128 مقاله به دست آمده، تعداد 11 مقاله مورد وارد مطالعه شد و مورد بررسی نهایی قرار گرفت. مطالعات شامل 2 مقاله توصیفی، 1مقاله کیفی، 7 مقاله نیمه تجربی و 1 مقاله کارآزمایی بالینی بود. بر اساس نتایج بدست آمده از مطالعه حاضر، شبیه سازی آموزش بالینی، سبب ایجاد محیط امن آموزشی، بهبود مهارت های بالینی، افزایش رضایتمندی و خودکارمدی و افزایش اعتماد به نفس در دانشجویان می گردد. نتیجه گیری: آموزش پزشکی مبتنی بر شبیه سازی یک رویکرد آموزشی ارائه می کند و تحقیقات بیشتر برای شناسایی اینکه چگونه آموزش پزشکی مبتنی بر شبیه سازی می تواند انگیزه دانشجویان علوم پزشکی را افزایش دهد، مورد نیاز است. ادغام آموزش های مرسوم با آموزش مبتنی بر شبیه سازی می تواند در یادگیری در بین دانشجویان موثر باشد.

توصیه های رهبر معظم انقلاب اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب، به مثابه راهبردهای کلان جهت حرکت تمدنی جامعه ایرانی است. ازاین رو، هدف این پژوهش بررسی ابعاد جامعه شناختی بیانیه گام دوم انقلاب در تحقق تمدن نوین اسلامی است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و با رویکرد تحلیل محتوا و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای است. نتایج نشان داد که ازجمله ابعاد جامعه شناختی بیانیه گام دوم انقلاب در تحقق تمدن نوین اسلامی می توان به وحدت، مشارکت، استحکام ساخت نظام، قانونمندی و قانون گرایی، رهبری دینی، بصیرت افزایی، دشمن شناسی، مرزبندی با دشمن، امیدآفرینی، اسلام محوری، همزیستی مسالمت آمیز، مقابله با افراط و تفریط، تقریب و وفاق اسلامی اشاره کرد. مهم ترین اهداف اجتماعی تحقق تمدن نوین اسلامی شامل ثبات و امنیت کشور، پیشرفت های منحصربه فرد در عرصه های مختلف ازجمله علم و فناوری، مشارکت مردمی در عرصه های مختلف کشور و درنهایت گسترش سبک زندگی ایرانی و اسلامی اشاره کرد.

هدف: پژوهش حاضر باهدف بررسی تأثیر برنامه کوتاه مدت راه حل محور بر پریشانی روان شناختی دانش آموزان با آسیب بینایی بود. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی به شیوه شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل همه دانش آموزان با آسیب بینایی شهر یاسوج می شد که ده نفر از آن ها به روش نمونه گیری در دسترس از مدارس شهر یاسوج انتخاب و به طور تصادفی در یک گروه کنترل و یک گروه آزمایش ده نفری جایگزین شدند. برنامه کوتاه مدت راه حل محور طی هشت جلسه به گروه آزمایش ارائه شد؛ درحالی که گروه کنترل تا پایان مرحله پیگیری هیچ درمانی را دریافت نکردند. آزمودنی ها با استفاده از مقیاس افسردگی، اضطراب، استرس لابیوند و لابیوند (۱۹۹۵) ارزیابی شدند. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس مختلط در نسخه ۲۶ نرم افزار SPSS تجزیه وتحلیل گردید. یافته ها: یافته ها حاکی از آن بود که برنامه کوتاه مدت راه حل محور در مراحل پس آزمون و پیگیری بر افسردگی، اضطراب و استرس دانش آموزان با آسیب بینایی تأثیر مثبت و معناداری داشت (۰۰۱/۰= P). نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش حاضر، این نتیجه به دست آمد که درمان راه حل محور سبب بهبود پریشانی روان شناختی دانش آموزان با آسیب بینایی می شود و می توان از این برنامه در مدارس ویژه دانش آموزان با آسیب بینایی استفاده نمود.

از جمله مسائل و مباحثی که در عصر کنونی مورد توجه پژوهشگران حوزه های قرآنی و اسلامی قرار گرفته و اهمیت زیادی دارد، تحقیق و تصحیح و احیای نسخه های خطی بویژه در زمینه تفسیر قرآن کریم و همچنین احادیث گهربار اهل البیت: است. سلیم بن سلیمان گیلانی تنکابنی; عالم، محقق، مفسّر و فقیه شیعی اواخر قرن یازدهم و اوایل قرن دوازدهم هجری است. از ایشان دو اثر فقهی و تفسیری در دسترس است که اثر تفسیری وی با عنوان «تفسیر اهل البیت:» در سال 1107 هجری با رویکرد نقلی روایی تألیف شده و تنها یک نسخه خطی دو جلدی از آن به خط وی وجود دارد و تاکنون تحقیق و تصحیح و چاپ نشده است. لذا با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش با بهره گیری از مطالعات و بررسی های کتابخانه ای به معرفی مفسّر و همچنین بررسی محتوایی و سبکی این نسخه خطی ارزشمند پرداخته شد.

زمینه و هدف: مادران کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی با مشکلات روان شناختی بالایی مواجه هستند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و واقعیت درمانی بر اضطراب، خودکارآمدپنداری، و تاب آوری مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی انجام شد. روش: روش پژوهش از نوع شبه تجربی با طرح چند گروهی پیش آزمون - پس آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر رشت در سال 1403 بود. از این جامعه 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه 10 نفره (درمان پذیرش و تعهد، واقعیت درمانی، و گواه) جایگزین شدند. گروه درمان پذیرش و تعهد پروتکل باند و همکاران (2011) را در 8 جلسه 90 دقیقه ای و گروه واقعیت درمانی پروتکل گلاسر (2003) را در 7 جلسه 90 دقیقه ای دریافت کردند؛ در حالی که گروه گواه هیچ مداخله ای در جریان پژوهش دریافت نکرد ولی در پایان مطالعه، خلاصه ای از مداخله مؤثرتر را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل فرم اعتبار یابی شده در ایران مقیاس تاب آوری (کانر و دیویدسون، 2003)، سیاهه اضطراب (بک و همکاران، 1988)، و مقیاس خودکارآمدپنداری عمومی (شرر و همکاران، 1982) بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-28 و از طریق آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد هر دو مداخله منجر به کاهش معنادار اضطراب و افزایش خودکارآمدپنداری و تاب آوری شدند (05/0P>). با وجود این درمان پذیرش و تعهد در مقایسه با واقعیت درمانی، تأثیر معنادار تری بر افزایش خودکارآمدپنداری (049/0P=، 26/4F=)، و به ویژه تاب آوری (001/0P<، 66/16F=) داشت. تفاوت دو مداخله در کاهش اضطراب، معنادار نبود (288/0P=، 17/1F=). نتیجه گیری: نتایج نشان داد اگرچه هر دو روی آورد درمانی کارآمد هستند، اما درمان پذیرش و تعهد با تقویت فرایندهایی مانند انعطاف پذیری روان شناختی و عمل مبتنی بر ارزش ها به عنوان یک مداخله مؤثرتر می تواند مادران را نه تنها در مواجهه با کشاکش ها، که در مسیر شکوفایی روان شناختی و تحول پس از تنیدگی هدایت کند.

پژوهش حاضر به بررسی عملکرد مؤسسات آموزش عالی در امپراتوری عثمانی می پردازد. سلاطین عثمانی به آموزش و تأسیس دانشگاه توجه ویژه ای داشتند و نهادهایی را برای کمک به جامعه ایجاد کردند. با این حال، این مؤسسات نتوانستند مانند نمونه های غربی خود به پیشرفت کشور کمک کنند. نهادهای آموزش عالی عثمانی با الگوگیری از غرب شکل گرفتند، اما به دلیل شرایط نامناسب، با چالش های بسیاری روبه رو شدند. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی تاریخی، عملکرد این مؤسسات و نحوه جذب دانشجویان را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که تأسیس دانشگاه ها نیازمند توسعه مدارس ابتدایی و متوسطه برای آماده سازی دانش آموزان است؛ امری که در آن دوره نادیده گرفته شد. بنابراین، مؤسسات آموزش عالی عثمانی بیشتر شبیه مکاتب متوسطه بودند تا دانشگاه های واقعی. سؤال اصلی پژوهش این است که هدف از ایجاد مؤسسات آموزش عالی در امپراتوری عثمانی چه بود و چه موانع و مشکلاتی در مسیر تحقق این هدف وجود داشت؟

جمعی از مفسران، آیه «لا إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ» (بخشی از آیه ۲۵۶ سوره بقره) را به معنای «عدم اجبار در پذیرش دین» تفسیر کرده اند. برای تبیین این دیدگاه، دین را به عنوان مجموعه ای از امور ایمانی و اعتقادی تعریف می کنند و استدلال می کنند که باورهای دینی، اموری قلبی و عقلی هستند و نمی توان آن ها را با اجبار ایجاد کرد. پژوهش حاضر دو پرسش اصلی را مطرح می سازد: نخست، چرا دین تنها به عنوان امور اعتقادی تعریف شده، در حالی که در واقعیت، دین شامل ابعاد: اعتقادی، عبادی و اخلاقی است؟ دوم، چرا بخش بعدی آیه «قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ» که بر تبیین روشن خیر از شر و آثار آن تأکید دارد، به عنوان دلیلی بر «فطری بودن» احکام دین در نظر گرفته نمی شود؟ با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی و با بررسی طیف گسترده ای از تفاسیر، یافته های این تحقیق نشان می دهد که اگرچه موضوع «عدم اجبار در پذیرش دین» در آیات دیگر قرآن قابل طرح است؛ اما آیه «لا إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ» درصدد بیان این مفهوم نیست. ادعای اصلی مقاله آن است که پیام محوری آیه یاد شده، نه نفی اجبار، بلکه «سازگاری ذاتی دین با فطرت انسان» است؛ به این معنا که آموزه های دینی با سرشت و طبیعت بشر در تعارض نیستند و نیازی به اعمال اجبار برای پذیرش آن ها وجود ندارد.

پنجاه وهفتمین آیه سوره مکی انعام، به موضوع ارائه «بیّنه» از سوی پیامبر؟ص؟ و مواجهه ایشان با مشرکان می پردازد. مفسران معمولاً با تکیه بر رویکردهای کلامی، دیدگاه های متفاوتی در تفسیر این آیه ارائه کرده اند که محوریت آن ها را مفهوم «بیّنه» و عبارت «مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ» تشکیل می دهد. همین امر سبب شده که آیه مذکور به مسئله اعجاز قرآن گره بخورد و بتوان آن را به منزله تقابلی میان دو گفتمان متفاوت دانست. سیاق آیات مورد نظر، حاوی احتجاج پیامبر؟ص؟ با مشرکان است. پژوهش حاضر بر این باور است که تکرار لفظ «آیه» در مواردی که به معنای معجزه در این سوره به کار رفته، جهت دار و دارای غرضی ویژه است و می توان آن را با آیه مورد بحث و واژه «بیّنه» به عنوان منطق پیامبرانه مرتبط ساخت. بر این اساس، در این مقاله کوشش شده تا با بررسی و نقد آراء مفسران در بیش از چهل تفسیر برگزیده از ادوار مختلف تاریخی، دیدگاهی نو ارائه شود که بر پایه آن، خود قرآن مستقل از انگاره اعجاز به عنوان حجتی کامل و بیّنه ای ذاتی کفایت می کند. برپایه مقاله حاضر رابطه «بیّنه» و «آیه» در سوره انعام دو دیدگاه تفسیری اصلی را نشان می دهد: برخی «بیّنه» را معجزات محسوس و برخی دیگر آن را خود قرآن می دانند. این امر نشان دهنده انتقال از معجزات حسی به برهان های فکری است. همچنین اشاره ضمیر «کذّبتم به» به قرآن و درخواست شتابزده کافران برای معجزه، نشان دهنده فهم نادرست آنان از اقتدار پیامبر و قضای الهی است.

یکی از مهم ترین و شاخص ترین برخوردها میان شرق و غرب بروز جنگ های صلیبی بوده است. اندیشه حاکم بر جنگ صلیبی، همواره اسلام (و مسلمانان) را دشمن خود معرفی کرده است. بر این اساس و تفکر، صلیبیان در برخورد با این دشمن از حربه ها و شیوه های مختلفی استفاده کردند و در کنار اقدامات نظامی به مقابله فرهنگی با مسلمانان پرداختند. مقابله و رویارویی که در آن در جهت نفوذ هنجارهای فرهنگ خود و استحاله فرهنگی و سیاسی ملت مورد هدف تمام روش های ممکن به کارگرفته می شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی مبتنی بر داده های تاریخی با هدف تبیین مقابله فرهنگی مسیحیان با مسلمانان در دوران جنگ های صلیبی به بررسی روش ها و شیوه های مقابله فرهنگی مسیحیان با مسلمانان در این دوران می پردازد. حاصل آنکه، مسیحیان در دوران جنگ های صلیبی از شیوه های راهبردی چون: ترجمه مغرضانه قرآن به زبان لاتینی، نشر اکاذیب و اتهامات ناروا علیه اسلام و مسلمانان، تهیه و تألیف کتاب های گمراه کننده، تأسیس مدارس و مراکز تبلیغی و آموزشی علیه اسلام و مسلمانان در شرق اسلامی و... و شیوه های کاربردی چون: صدمه بر کانون های علمی فرهنگی مسلمانان، بستن مساجد و ساختن کلیسا، ایجاد تفرقه در جهان اسلام، ایجاد رعب و ترس در جهت تضعیف روحیه مسلمانان و... استفاده کردند.

دایره مفهومی و مصداقی هر پدیده تحت رصد، ممکن است در تطور تاریخ، اجتماع و زیست انسانی به دگرگونی در معنا یا مفهوم حقیقی رسیده باشد. اولین قدم در تعریف و کشف ماهیت یک پدیده، شناسایی و تعریف مفاهیم کلیدی و واژه شناسی است. پدیده تمدن نوین اسلامی، به عنوانِ مولد حیاتی نوین در عرصه زیسته انسان مورد توجه بسیاری از متفکران حوزه زبان شناسی قرار گرفته و علاوه بر فرایند مفهوم یابی لغوی، تطوری تاریخی و فرهنگی بر اساس گرایش های مذهبی و اجتماعی داشته است. در این پژوهش تلاش شده تا با مطالعه کتابخانه ای و تحلیل توصیفی، علاوه بر معناشناسی و مفهوم یابی اصطلاح «تمدن نوین اسلامی» از منظر اندیشمندان و متفکران اسلامی، سیر تطور تاریخی و فرهنگی این اصطلاح را بررسی نموده و از این رهگذر، مؤلفه های بنیادین، بایسته ها و الزامات تمدن نوین اسلامی را نیز بیان نمائیم. یافته های پژوهش نشان می دهد که «تمدن نوین اسلامی» از نگاه متفکران مسلمان، مصداق عینیت یافته از تمدن برتر الهی است که در آن به دو عنصر انسان و الله و پیوند میان آنها در ساحت زندگی اجتماعی بشر توجه شده و ابزار موثر آن نیز فطرت و عقلانیت است.

این پژوهش به بررسی اثر نرخ بهره و شکاف نرخ ارز نیما با بازار غیررسمی بر بازار سرمایه ایران می پردازد. نوسانات این دو متغیر در شرایط اقتصادی اخیر، با وجود ناترازی ها، محدودیت های تجاری و سلطه مالی، موجب رفتار نامتقارن بازار شده اند. با استفاده از مدل رگرسیون آستانه ای و داده های روزانه بین 01/08/1399 تا 30/09/1403، مقادیر آستانه ای برای هر دو متغیر محاسبه گردید. نتایج نشان می دهد شکاف نرخ ارز در سطح 78% بازار را به دو رژیم تقسیم می کند: زمانی که شکاف بالاتر از این مقدار است، رشد نرخ ارز، افزایش ارزش معاملات، ورود پول و نسبت P/E اثر مثبت و معنادار بر شاخص کل دارند. اما در شرایط شکاف شدید، تنها رشد نرخ ارز توضیح دهنده بازدهی شاخص است. همچنین نرخ بهره بدون ریسک با آستانه 77/25% تعیین شد. وقتی نرخ بهره بالاتر از این سطح باشد، نرخ ارز غیررسمی بیشترین قدرت توضیح دهندگی دارد و سایر عوامل اثر اندکی نشان می دهند. در مقابل، نرخ بهره پایین تر از آستانه موجب می شود ورود پول، ارزش معاملات و وضعیت بنیادی بازار در کنار نرخ ارز، محرک های اصلی رشد باشند. بنابراین توجه به این آستانه ها در تصمیم گیری های پولی و سرمایه گذاری اهمیت ویژه ای دارد.

«اقتصاد توجّه» به بررسی نحوه تخصیص توجه افراد در شرایط محدودیت اطلاعاتی می پردازد و اهمیت زیادی در تحلیل رفتارهای مالی و بازار سرمایه دارد. این حوزه بر ارتباط میان میزان توجه سرمایه گذاران و تغییرات شاخص های بازار تمرکز دارد. در پژوهشی با استفاده از داده های خرداد ۱۳۹۷ تا خرداد ۱۴۰۱ و مدل گشتاورهای تعمیم یافته (GMM)، نقش شاخص های توجه سرمایه گذاران شامل حجم جستجوی نام شرکت های بورسی و اخبار مرتبط در گوگل بر بازار بورس تهران بررسی شد. نتایج نشان داد که افزایش حجم جستجو در گوگل و اخبار مرتبط اثر مثبت و معناداری بر حجم معاملات و بازدهی سهام دارد. در زمینه نوسانات قیمت، جستجوی نام شرکت ها در گوگل اثر مثبت و جستجوی اخبار اثر منفی داشت. بنابراین شاخص های توجه سرمایه گذاران می توانند رفتار بازار سهام را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهند و به عنوان ابزار پیش بینی در تصمیم گیری های سرمایه گذاری و مدیریت ریسک مورد استفاده قرار گیرند. این یافته ها نشان می دهد داده های مربوط به توجه سرمایه گذاران می تواند مکملی ارزشمند برای تحلیل بازار و ارتقای دقت تصمیمات مالی باشد.

گپ های قیمتی در بازار سرمایه تحت تأثیر عوامل بنیادی و تکنیکالی شکل می گیرند؛ از یک سو تغییرات واقعی مانند عرضه و تقاضا یا اخبار افزایش سرمایه و از سوی دیگر شایعات و فضای روانی بازار می توانند موجب ایجاد این شکاف ها شوند. هدف پژوهش حاضر ارائه الگویی برای شناسایی ناهنجاری های ناشی از گپ های قیمتی با رویکردی کیفی و کمّی است. در بخش کیفی، طی سال ۱۴۰۲ با استفاده از نمونه گیری هدفمند، ۱۵ مصاحبه عمیق با خبرگان سرمایه گذاری انجام شد و داده ها با روش کدگذاری تحلیل گردید. نتایج نشان داد مهم ترین عوامل علّی شامل نوسان شدید، اخبار مثبت صنعت، تعدیل سوددهی، تقسیم سود نقدی و گزارش های مثبت بین بسته و باز شدن سهام هستند. شرایط مداخله گر در سه دسته سازه های سهم، صنعت و بازار قرار گرفت. راهبردها نیز در دو سطح تعریف شدند: استفاده از استراتژی های معاملاتی مانند امواج الیوت و ایچیموکو، و برنامه راهبردی شامل مراحل شناسایی گپ، تعیین نوع، بررسی شرایط، تصمیم گیری و اجرای معامله. پیامدها در دو سطح مثبت و منفی بروز یافتند؛ از جمله رضایتمندی، خوش شانسی، یا در مقابل سهل انگاری، ترس و کاهش انگیزه.