درخت حوزه‌های تخصصی

زمینه و هدف: شیوع ویروس کرونا بحران شدیدی در سطح جهان ایجاد کرده است و سبب آسیب های روانشناختی و عاطفی بسیاری را به دنبال داشته است. هدف این پژوهش تعیین اثربخشی روش حساسیت زدایی با حرکات چشم و پردازش مجدد بر اضطراب و کنترل هیجان های منفی نسبت به بیماری کووید-۱۹ بود. روش: روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی بوده و از نظر روش شبه آزمایشی در قالب پیش آزمون-پس آزمون انجام شد. جامعه آماری پژوهش زنان مراجعه کننده به مرکز بهداشت اکبرآباد وابسته به دانشگاه تهران و تحت نظر وزارت بهداشت استان تهران بودند. از جامعه حاضر، حجم نمونه ای به تعداد ۳۰ نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه (۱۵ نفر گروه آزمایش و ۱۵ نفر گروه گواه) جایگذاری شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه اضطراب موقعیتی (اسپیلبرگر و همکاران، ۱۹۸۳) و پرسشنامه تنظیم هیجان گراس و جان (۲۰۰۳) استفاده شده. گروه آزمایش درمان حساسیت زدایی با حرکت چشم و پردازش مجدد شاپیرو (۲۰۱۷) دریافت کردند. یافته ها: نتایج نشان داد که روش حساسیت زدایی با حرکات چشم و پردازش مجدد بر کاهش اضطراب و کنترل هیجان های منفی نسبت به بیماری کووید-۱۹ اثربخشی معناداری داشته است (۰/۰۵>p). نتیجه گیری: نتیجه گیری می شود که با روش حساسیت زدایی با حرکات چشم و پردازش مجدد می توان اضطراب را کاهش و هیجان های منفی را در افراد مدیریت کرد.

زمینه و هدف: نوجوانی دوره ای حساس و استرس زا است؛ ممکن است نوجونان استرس را به شکلی اغراق شده ادراک کنند؛ ورزشکاران نوجوان استرس مسابقه را نیز به طور مضاعف تجربه می کنند. هدف از اجرای این پژوهش تعیین اثربخشی درم ان متمرکز بر شفقت بر استرس ادراک شده والیبالیست های دختر نوجوان بود. روش: این پژوهش یک مطالعه شبه آزمایشی است. طرح این مطالعه پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه است. شرکت کنندگان شامل 16 والیبالیست دختر نوجوان شهر تهران بودند که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. آن ها پرسشنامه استرس ادراک شده (کوهن و همکاران، ۱۹۸۳)، را در پیش آزمون و پس آزمون تکمیل کردند. داده ها به وسیله روش تحلیل کواریانس تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که روش درم ان متمرکز بر شفقت بر استرس ادراک شده والیبالیست های دختر نوجوان اثربخش است (۰/۰۵>p). نتیجه گیری: بر این اساس نتیجه گیری می شود با استفاده از درم ان متمرکز بر شفقت می توان استرس والیبالیست های دختر نوجوان را کاهش داد.

هدف: این پژوهش با هدف بررسی رابطه استحکام ذهنی با اضطراب رقابتی با در نظر گرفتن نقش واسطه ای اعتمادبه نفس ورزشی در میان بازیکنان نوجوان فوتبال انجام شد. مواد و روش ها: مطالعه حاضر از نوع همبستگی و با طرح مقطعی بود. جامعه آماری را بازیکنان پسر ۱۲ تا ۱۶ ساله لیگ فوتبال نوجوانان قم تشکیل دادند که از میان آنها ۶۸ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. شرکت کنندگان پرسشنامه های استاندارد استحکام ذهنی ورزشی، اضطراب رقابتی و اعتمادبه نفس ورزشی را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون سلسله مراتبی و تحلیل مسیر با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که هم استحکام ذهنی و هم اعتمادبه نفس ورزشی رابطه منفی و معناداری با اضطراب رقابتی دارند. همچنین، یافته ها از نقش واسطه ای جزئی اعتمادبه نفس ورزشی در رابطه بین استحکام ذهنی و اضطراب رقابتی حمایت کرد، به این معنا که حدود ۲۵٫۵ درصد از تأثیر استحکام ذهنی بر کاهش اضطراب از طریق افزایش اعتمادبه نفس اعمال می شود. نتیجه گیری: یافته های این مطالعه حاکی از آن است که استحکام ذهنی هم به صورت مستقیم و هم به شکل غیرمستقیم و از طریق تقویت اعتمادبه نفس ورزشی، منجر به کاهش اضطراب رقابتی در نوجوانان می شود. این نتایج بر اهمیت طراحی و اجرای برنامه های مداخله ای یکپارچه ای تأکید می کند که همزمان به تقویت هر دو سازه روان شناختی استحکام ذهنی و اعتمادبه نفس در ورزشکاران نوجوان می پردازند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر راهبردهای فراشناخت بر شبکه های توجه در دانش آموزان فعال هنگام یادگیری شوت فوتسال انجام شد. مواد و روش ها: ۴۵ دانش آموز دختر پایه یازدهم به صورت تصادفی انتسابی در سه گروه (کنترل، تجربی الف و تجربی ب) قرار گرفتند. گروه های تجربی در چهار جلسه تمرینی (هر جلسه۶۰ دقیقه ) شرکت کردند. گروه تجربی الف تمرینات شوت بغل پا را همراه با تمرین دقت در مقابل بنر تعیین شده اجرا کرد، درحالی که گروه تجربی ب همان تمرینات را همراه با راهبردهای فراشناخت انجام داد. برای ارزیابی شبکه های هشداردهنده، جهت دهی و کنترل اجرایی تمام شرکت کننده ها پیش و پس از مداخله، آزمون شبکه های توجه را اجرا کردند. برای بررسی فرضیه های پژوهش تحلیل واریانس آمیخته انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد برای شبکه کنترل اجرایی، اثر تعاملی زمان × گروه معنی دار بود (24/0= η2p ،003/0=P ،67/6=(88و2)F)، و نمرات پس آزمون تحت تأثیر نوع گروه قرار گرفت. همچنین اثر اصلی زمان (14/0= η2p ،012/0= P ،83/6= (42و1)F) و اثر اصلی گروه (16/0=η2p ، 026/0= P ،01/4= (42و2)F) نیز معنی دار بود. آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که گروه تجربی ب عملکرد بهتری نسبت به گروه کنترل داشت (026/0P=)، اما بین گروه تجربی الف و گروه کنترل و نیز بین دو گروه تجربی تفاوت معنی داری مشاهده نشد (05/0P>). برای شبکه های هشداردهنده و جهت دهی، هیچ یک از اثرهای اصلی و تعاملی معنی دار نبودند (05/0P>). نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که راهبردهای فراشناخت می توانند عملکرد شبکه کنترل اجرایی را بهبود بخشند، اما تأثیر قابل توجهی بر شبکه های هشداردهنده و جهت دهی ندارند. این عدم تأثیر احتمالاً به دلیل ساختار نسبتاً خودکار شبکه های هشداردهنده و جهت یابی است؛ برخلاف شبکه کنترل اجرایی که متکی بر نظارت درونی و انعطاف پذیری شناختی است و آموزش های فراشناختی عمدتاً هدف آن را تشکیل می دهند. این نتایج می تواند در طراحی برنامه های آموزشی و تمرینی مفید باشد و بر پتانسیل فراشناخت برای بهینه سازی برنامه های تمرینی تأکید می کنند.

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی ارتباط رفتارهای خود حامی گری و خود تخریبی نیازهای اساسی روان شناختی بر اهداف درونی و بیرونی، ذهن آگاهی و کیفیت خواب براساس نظریه خودمختاری در ورزشکاران است. مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حاضر، ورزشکارانی (دختر و پسر) با محدوده سنی 30-20 سال بودند که با سابقه حداقل سه سال در یکی از رشته های ورزشی رقابتی (تیمی و انفرادی) فعالیت منظم داشتند و عضو یکی از تیم های ورزشی در شهر تبریز بودند. تعداد 228 ورزشکار به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه شاخص اهداف، پرسشنامه سنجش رفتارهای خود حامی گری و خود تخریبی، پرسشنامه شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ و پرسشنامه مقیاس ذهن آگاهی، توجه و هوشیاری بود. به منظور تحلیل داده ها از روش آماری همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس یک راهه استفاده شد. برای انجام محاسبات آماری از نرم افزار اس.پی.اس.اس نسخه 26 در سطح معناداری 05/0 و همچنین از نرم افزار ام پلاس نسخه 4/7 جهت ترسیم مدل مسیر استفاده شد. یافته ها: نتایج همبستگی پیرسون نشان داد رفتارهای خود حامی گری ارتباط مثبتی با اهداف درونی و ذهن آگاهی داشتند. در مقابل نیز، رفتارهای خود تخریبی ارتباط منفی با اهداف درونی داشتند. همچنین نتایج تحلیل واریانس یک راهه نشان داد تفاوت معناداری در متغیرهای تحقیق براساس تحصیلات، جنسیت و وضعیت تأهل وجود داشت، اما در رشته های تیمی و انفرادی وجود نداشت. نتیجه گیری: به طور کلی نتایج نشان داد احتمالاً ورزشکارانی که رفتارهای خود حامی گری بیشتری را در خود توسعه می دهند، رضایت مندی از نیازهای بیشتری را تجربه کرده، ذهن آگاه تر بوده و این ذهن آگاهی تمرکز فرد را بر روی اهداف درونی افزایش داده و منجر به عملکرد ورزشی بهینه و تسهیل بهزیستی روان شناختی می شود. از این رو، به مربیان و روان شناسان ورزشی پیشنهاد می شود با بهره گیری از رفتارهای خود حامی گری مداخلاتی با هدف کمک به ورزشکاران برای بازیابی خود با تأکید بر محتوای هدف جهت ارتقای رضایت مندی از نیازهای اساسی روان شناختی در جهت ارتقای سطح عملکرد، تداوم آن و همچنین سلامت روان ورزشکاران قدم بردارند.

مشکلات شناختی اصلی ترین عامل در محدودیت فعالیت و مشارکت در افراد مبتلا به ام اس است. درمان های بازتوانی را می توان به عنوان روشی مؤثر در بهبود علائم ناشی از بیماری ام اس مورد مطالعه قرارداد. مطالعه حاضر باهدف بررسی تأثیر تمرینات بازتوانی شناختی و تحریک شنیداری ریتمیک بر کارکرد های اجرایی سرد و خودکارآمدی درد در زنان مبتلا به ام اس انجام شد. نمونه آماری پژوهش 30 زن مبتلا به ام اس بود، که به صورت هدفمند، بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب شدند، سپس آزمون بررسی مختصر وضعیت شناختی را تکمیل نمودند و به صورت تصادفی به دوگروه تمرینات بازتوانی شناختی، بازتوانی تحریک شنیداری تقسیم شدند. آزمودنی های هر دوگروه به مدت 8 هفته، هفته ای 3 جلسه 60 دقیقه ای به تمرینات خود پرداختند. در پیش آزمون و پس آزمون، آزمودنی های هر دو گروه پرسشنامه خودکارآمدی درد را تکمیل و آزمون ان بک و آزمون برو/نرو را جهت ارزیابی کارکردهای اجرایی انجام دادند. یافته های تحلیل واریانس با اندازه های مکررنشان داد پس از حذف اثر پیش آزمون، در پس آزمون دوگروه در متغیرهای حافظه کاری، خطای ارائه و خطای حذف پیشرفت معناداری کرده اند. تمرینات بازتوانی شناختی به طور معنادار تاثیر بیشتری در بهبود کارکرد های اجرایی سرد و خودکارآمدی درد زنان مبتلا به ام اس دارد. پیشنهاد می شود از این تمرینات در توانبخشی افراد مبتلا به ام اس استفاده شود.

پژوهش حاضر با هدف مشاهده آثار آموزش و تمرین بازخورد زیستی تغییرپذیری ضربان قلب بر عملکرد تیراندازان نخبه انجام شد. پس از اخذ رکوردگیری اولیه از بین 11 ورزشکار داوطلب رشته تفنگ بادی 10 متر، ده تیراندازی که امتیاز آن ها بالاتر از 600 نمره بود، به عنوان تنها نمونه های دردسترس، وارد تحقیق شدند. پس از احتساب رکورد اولیه به عنوان پیش آزمون، تیراندازان به دو گروه برابر پنج نفری تجربی و کنترل تقسیم شدند. گروه تجربی، در سه جلسه مشاهده و کنترل ضربان قلب و پنج جلسه تمرین تیراندازی با تأکید بر ایجاد هم نوسانی ریتم تنفس و ضربان قلب پیش از هر شلیک شرکت کرد. اما گروه کنترل، پنج جلسه تمرین تیراندازی مطابق با روال همیشگی خود اجر کرد. سپس هر دو گروه در پس آزمون تیراندازی شرکت کردند. آزمون های تیراندازی مطابق با شرایط مسابقات رسمی تیراندازی انجام شد. نتایج آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر یک طرفه نشان داد که امتیاز تیراندازان گروه تجربی در پس آزمون و آزمون انتقال تیراندازی به طور معناداری افزایش یافته است. نتایج پژوهش ضمن تأیید قابلیت یادگیری هم نوسانی ریتم تنفس و ضربان قلب از طریق آموزش بازخورد زیستی و تشدید تغییرپذیری ضربان قلب در ورزشکاران ماهر، نشان داد که بهبود عملکرد ورزشی و انتقال آن به شرایط واقعی ورزش از طریق کمّیت بخشی به وضعیت روانی فیزیولوژیکی مقدور است. همچنین، یافته های این پژوهش از طریق قانون اثر قابل تبیین است. با این حال، برای پذیرش همخوان بودن محتوای این تمرینات با مطالبات تکلیف همچنان به پژوهش های بیشتری نیاز است.

هدف: پژوهش حاضر، با هدف مقایسه اثربخشی درمان هیجان محور و سایکودراما بر تنظیم شناختی هیجان، نشخوار فکری و انعطاف پذیری شناختی در دانش آموزان ورزشکار دارای اختلال اضطراب اجتماعی انجام شد. مواد و روش ها: جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه متوسطه دوم شهرستان بانه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. نمونه ای متشکل از ۴۵ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و سپس به صورت تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره تقسیم شدند. تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی بر اساس مصاحبه بالینی ساختاریافته مطابق با DSM-5 و پرسشنامه اضطراب اجتماعی صورت گرفت. همچنین ابزارهای مورد استفاده برای سنجش متغیرهای وابسته شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (CERQ)، پرسشنامه نشخوار فکری (RRS) و مقیاس انعطاف پذیری شناختی (CFS) بود. جلسات مداخله به صورت هفتگی برگزار شد. درمان هیجان مدار در هشت جلسه و سایکودراما در هفت جلسه، با یک جلسه در هفته و مطابق پروتکل های معتبر هر رویکرد اجرا گردید. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد هر دو روش درمانی، به طور معناداری موجب بهبود تنظیم شناختی هیجان و انعطاف پذیری شناختی و کاهش نشخوار فکری در مقایسه با گروه کنترل شدند. همچنین، درمان هیجان محور نسبت به سایکودراما اثربخشی بالاتری در بهبود متغیرهای شناختی هیجانی نشان داد. نتیجه گیری: بر اساس نتایج، می توان از این دو رویکرد به ویژه درمان هیجان محور در مداخلات روان شناختی برای دانش آموزان ورزشکار دارای اضطراب اجتماعی بهره برد.

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین روایی و پایایی نسخه فارسی پرسش نامه کارکردهای یادگیری مشاهده ای در ورزشکاران بود. مواد و روش ها: بدین منظور، 222 ورزشکار نخبه و 165 ورزشکار مبتدی پرسش نامه را تکمیل کردند. پس از تأیید صحت ترجمه و روایی صوری، به منظور تأیید روایی سازه، تحلیل عاملی تأییدی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری و با روش حداکثر درست نمایی به کار گرفته شد. یافته ها: نتایج نرم افزار ایموس نشان داد همه گویه ها دارای بارعاملی قابل قبول و معنادار با عامل مرتبط خود در مدل اندازه گیری هستند و بر اساس شاخص های برازش مختلف، مدل اندازه گیری دارای برازش مناسب است. ضریب آلفای کرونباخ و همبستگی درون طبقه ای با نرم افزار SPSS تحلیل شد. ضریب آلفای کرونباخ کل برای همه ورزشکاران برابر با 0.88است. این ضریب برای خرده آزمون روان شناختی (عملکردی)، 0.82، مهارتی، 0.08و استراتژی برابر با 0.72 است. ضریب همبستگی درون طبقه ای حاصل از بازآزمایی 61 ورزشکار در خرده آزمون روان شناختی (عملکردی) 76/0، خرده آزمون مهارتی 0.73 و برای خرده آزمون راهبردی 0.72بود که حاکی از مقادیر قابل قبول همسانی درونی و پایایی زمانی است. بنابراین نسخه فارسی پرسش نامه کارکردهای یادگیری مشاهده ای با سه خرده آزمون (عملکردی یا روان شناختی، مهارت و استراتژی) با 17 گویه مورد تأیید قرار گرفت. نتیجه گیری: به نظر می رسد ورزشکاران مبتدی و نخبه از الگودهی و یادگیری مشاهده ای برای کسب مهارت های روان شناختی، مهارت های ورزشی و یادگیری راهبردها و تاکتیک های بازی استفاده می کنند. بر این اساس می توان از این پرسش نامه، جهت ارزیابی میزان استفاده ورزشکاران از یادگیری مشاهده ای در رشته های ورزشی مختلف بهره برد.

اهداف: هدف پژوهش حاضر، اثر تیپ های شخصیتی (A و (Bبر پیش بینی اضطراب رقابتی داوران لیگ های برتر فوتبال و فوتسال مردان و زنان ایران بود. روش ها: پژوهش از نظر ماهیت، کاربردی و بر اساس شیوه ی گردآوری داده ها توصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری را 293 نفر از داوران لیگ های برتر فوتبال و فوتسال (مردان و زنان) تشکیل دادند. نمونه ها مطابق جدول مورگان، 211 نفر (با احتساب ضریب 8/0 افت نمونه) برآورد گردید. ابزار اصلی پژوهش دو پرسش نامه (52 گویه) بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط 15 نفر از صاحب نظران تایید شد. از طریق آلفای کرونباخ، پایایی پرسشنامه های اضطراب حالتی-رقابتی 95/0 و تیپ شخصیتی 80/0 به دست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از رگرسیون خطی استفاده شد و سطح معنی داری (P ≥ 0.05) تعیین گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که در فوتبال (32/0- =r) و فوتسال (39/0- =r) و همچنین در مردان (26/0- =r) و زنان (412/0- =r)، تاثیر تیپ های شخصیتی (A و (Bبر پیش بینی اضطراب رقابتی منفی و معنادار است. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که در هر دو رشته (فوتبال و فوتسال) و همچنین در مردان (ضعیف) و زنان (متوسط) تیپ های شخصیتی توان تبیین و پیش بینی اضطراب رقابتی را دارند، سایر نتایج نشان داد که در فوتبال و همچنین در بخش مردان، تیپ های شخصیتی توانایی متوسطی در پیش بینی اضطراب رقابتی دارند. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش، تیپ های شخصیتی (A و B ) توانایی پیش بینی اضطراب رقابتی در داوران لیگ-های برتر فوتبال و فوتسال ایران (زنان و مردان) را دارند.

در ورزش نوجوانان، والدین نقش مهمی در یادگیری مهارت های جدید، لذت بردن از ورزش و ایجاد انگیزه برای مشارکت دارند. هدف از پژوهش حاضر، تدوین برنامه آموزشی توسعه مهارت های زندگی، افزایش لذت فوتبال در نوجوانان و بررسی اهمیت رفتارهای والدین فوتبالیست های نوجوان بود. شرکت کنندگان این پژوهش شامل 30 والد (پدر یا مادر) و 2 مربی از یک آکادمی فوتبال بودند. این پژوهش با روش اقدام پژوهی و رویکرد کیفی انجام شد. داده ها از طریق دفتر خاطرات بازتابی، مشاهدات، یادداشت های محقق، گفتگوهای غیررسمی با مربی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با مربی و والدین گردآوری شد. تحلیل محتوای کیفی برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد. نتایج پژوهش به چهار مقوله اصلی شامل برقراری روابط میان فردی، تفکر خلاق، تفکر انتقادی و مهارت مقابله با فشار روانی اشاره دارد. یافته ها نشان داد که برنامه آموزشی منجر به تغییرات مثبت در توانایی والدین برای ارائه حمایت اطلاعاتی به فرزندان، بهبود مهارت های زندگی و توسعه مهارت های فردی آن ها شد. این پژوهش نشان می دهد که حتی والدین با تجربه نیز نیازمند تقویت مهارت های زندگی از طریق خودآموزی جهت حمایت مؤثرتر از فرزندانشان هستند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارتباط طرحواره های ناسازگار اولیه با طلاق عاطفی در زنان ورزشکار حرفه ای و بررسی نقش میانجیگری آسیب های تعاملی و رفتارهای فداکارانه انجام شد. مواد و روش ها: جامعه آماری این پژوهش را تمام زنان ورزشکار حرفه ای شهر کرج تشکیل دادند که از میان آنها تعداد 308 نفر به روش نمونه-گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل آزمون طلاق عاطفی محمدی و همکاران(2017)؛ پرسشنامه طرحواره یانگ(1998)؛ پرسشنامه آسیب های تعاملی بین فردی پاشایی و همکاران(2021) و مقیاس فداکاری هارپر و فیگرس(2008) بود. برازش مدل ساختاری با استفاده از شاخص های برازش و نرم افزارهای اس.پی.اس.اس نسخه24 وآیموس نسخه24 مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که مدل ساختاری پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود. طلاق عاطفی بر اساس طرحواره های ناسازگار اولیه شامل بریدگی و طرد، خودگردانی و عملکرد مختل ، دگرجهت مندی، گوش به زنگی بیش از حد و بازداری و محدودیت های مختل به طور مستقیم پیش بینی شد. همچنین طلاق عاطفی بر اساس آسیب های تعاملی و رفتارهای فداکارانه نیز به طور مستقیم قابل پیش بینی بود. نتایج تحلیل مسیرهای غیرمستقیم نشان داد که آسیب های تعاملی و رفتارهای فداکارانه در رابطه بین تمامی طرحواره های ناسازگار اولیه با طلاق عاطفی نقش میانجی معناداری ایفا می کنند. نتیجه گیری: نتایج نشان داد طرحواره های ناسازگار اولیه با تأثیرگذاری بر آسیب های تعاملی و رفتارهای فداکارانه، نقش مهمی در بروز طلاق عاطفی در زنان ورزشکار حرفه ای دارند. بنابراین، طراحی مداخلات روان شناختی ویژه محیط های ورزشی با تمرکز بر اصلاح طرحواره ها و بهبود تعاملات بین فردی می تواند به ارتقای سلامت روان و پایداری روابط زناشویی این ورزشکاران کمک کند.

هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر تمرین تصمیمی بر انعطاف پذیری شناختی، روان شناختی و دقت مهارت حمله روی تور بازیکنان والیبال بود. این مطالعه با طرح پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. 36 بازیکن والیبال شهرستان نیشابور با سابقه حداقل 3 سال تمرین در این رشته و فعال در سطوح رقابتی به روش نمونه گیری هدفمند و داوطلبانه انتخاب شدند. این بازیکنان به طور تصادفی به سه گروه مساوی شامل تمرین تصمیمی، تمرین رفتاری و کنترل، تقسیم شدند. پروتکل تمرینی شامل 12 جلسه بود که 2 جلسه از آن به پیش آزمون و پس آزمون اختصاص یافت. در جلسات مداخله، بازیکنان بر اساس دستورالعمل های تمرینی اختصاصی هر گروه، 36 کوشش را اجرا کردند. برای ارزیابی انعطاف پذیری شناختی و روان شناختی به ترتیب از پرسشنامه های انعطاف پذیری شناختی دنیس (۲۰۱۰) و انعطاف پذیری روان شناختی لیز جول (2020) و برای ارزیابی دقت مهارت حمله، از آزمون و ابزار محقق ساخته مهارت اسپک استفاده شد. در تحلیل استنباطی داده ها، پس از اطمینان از رعایت پیش فرض های آمار پارامتریک، در نرم افزار SPSS نسخه 26، از آزمون تحلیل واریانس آمیخته بین-درون گروهی 2×3 استفاده شد. رسم نمودارها نیز با نرم افزار گراف پد نسخه 9 انجام گرفت. نتایج حاکی از آن بود که تمرین تصمیمی باعث بهبود انعطاف پذیری شناختی، روان شناختی و دقت مهارت حمله روی تور شد. دقت مهارت حمله روی تور به شیوه تصمیمی نیز در گروه تصمیمی، بهبود معناداری یافت. بنابراین توصیه می شود که به منظور بهبود مهارت های شناختی و روانشناختی در کنار مهارت حرکتی از تمرینات تصمیمی استفاده شود.

هدف: مطالعات متعددی به بررسی صفات سه گانه تاریک شخصیت و تنظیم شناختی هیجان پرداخته اند، اما پژوهشی که به بررسی این متغیرها در زمینه ورزش و ورزشکاران پرداخته باشد، مغفول مانده است. از این رو هدف از این پژوهش بررسی رابطه صفات سه گانه تاریک شخصیت با راهبرد های تنظیم شناختی هیجان در ورزشکاران رقابتی با نقش میانجی گری خودشفقتی می باشد. مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و پژوهشی توصیفی همبستگی بود که با روش مدل یابی معادلات ساختاری به بررسی روابط علی متغیرها پرداخته شده است. جامعه آماری شامل ورزشکاران رشته های تیمی و انفرادی شهر تهران بودند و بر اساس فرمول کوکران تعداد نمونه 300 نفر بودند که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد؛ سه گانه تاریک شخصیت، تنظیم شناختی هیجان و شفقت به خود بود. جهت تحلیل داده ها از روش معادلات ساختاری و نرم افزارهای آماری SPSS و PLS استفاده شد. یافته ها: نتایج حاکی از آن بود که روابط آماری در مسیرهای مختلف خودشفقتی بر راهبرد شناختی سازش یافته و سازش نایافته، صفات تاریک شخصیت بر خودشفقتی، راهبرد شناختی سازش یافته و راهبرد شناختی سازش نایافته معنی دار است. همچنین خودشفقتی نقش میانجی در رابطه بین صفات تاریک شخصیت با تنظیم شناختی هیجان دارد. برآیند کلی یافته ها نشان از معنی داری روابط آماری بین صفات سه گانه تاریک شخصیت با راهبرد های تنظیم شناختی هیجان متاثر از خوشفقتی در بین ورزشکاران داشت. نتیجه گیری: بی گمان، ارتقاء سطح سلامت روان ورزشکاران رقابتی به شکل قابل توجهی عملکرد آن ها افزایش خواهد داد. بنابراین، یافته های این پژوهش می تواند در تدوین نقشه راهی موثر در برنامه ریزی همسو با موفقیت این ورزشکاران بکار گرفته شود.

اهداف: تحلیل رفتگی از عواملی است که مشارکت ورزشی را تهدید می کند. لذا هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین انگیزش و تحلیل رفتگی، در ارتباط با خودکارآمدی ورزشکار و درک از رفتار کنترلی مربی است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر به صورت توصیفی همبستگی در ورزشکاران دانشگاهی رشته های تیمی بود که از بین آنها 15 تیم به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شد. 184 ورزشکاران در دامنه سنی 18 تا 25 سال در این مطالعه شرکت کردند. پرسشنامه های تنظیمات رفتاری در ورزش، تحلیل رفتگی ورزشی، خودکارآمدی ورزشی و رفتار کنترلی مربی مورد استفاده قرار گرفت. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی و تحلیل مسیر بررسی شد. یافته ها: نتایج نشان داد تحلیل رفتگی با کنترل شخصی، قضاوت شدن، بی انگیزگی و انگیزش بیرونی رابطه مثبت و با خودکارآمدی رابطه منفی و معنادار داشت. همچنین نشان داده شد که خودکارآمدی و کنترل با پاداش با انگیزش درونی و بیرونی رابطه مثبت دارد. علاوه براین کنترل شخصی و قضاوت شدن نیز با انگیزش درونی رابطه مثبتی نشان داد. مدل تحلیل مسیر بیانگر این بود که حدود 50 درصد از تغییرپذیری تحلیل رفتگی توسط خودکارآمدی، کنترل شخصی، قضاوت، بی انگیزشی و انگیزش بیرونی تبیین می شود. نتیجه گیری: بی انگیزگی مهمترین و قوی ترین عامل است در اثرگذاری بر تحلیل رفتگی ورزشی شناسایی شد. نتایج با استفاده از نظریات مربوط به تحلیل رفتگی در ورزش، خودکارآمدی، انگیزش خودمختار و انگیزه درونی و بیرونی بحث شدند.

هدف: هدف پژوهش حاضر تبیین الگوی ساختاری پیش بینی نشخوار فکری بر اساس سبک های فرزند پروری ادراک شده با میانجیگری تحمل پریشانی در نوجوانان با فعالیت بدنی پایین بود. مواد و روش ها: روش پژوهش از نوع همبستگی و جامعه آماری این پژوهش را تمام دانش آموزان دختر مدارس شهرستان شهربابک تشکیل دادند که از میان نوجوانانی که واجد شرایط ورود به پژوهش بودند 280 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس پاسخ های نشخواری نولن- هوکسیما و همکاران (1991)؛ پرسشنامه سبک های فرزندپروری بامریند (1991) و مقیاس تحمل پریشانی سیمونز و گاهر (2005) و برای تحلیل داده ها از الگویابی معادلات ساختاری و نرم افزارهای اس.پی.اس.اس 24 و آموس 24 و مقدار احتمال 05/0 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد الگوی مفروض با داده های گردآوری شده برازش داشت (16/2=df/2χ، 988/0=CFI، 990/0=GFI، 893/0=AGFI و 062/0=RMSEA). ضریب مسیر غیرمستقیم بین سبک مقتدرانه (001/0>P، 104/0-=β) با نشخوار فکری منفی و معنادار با واسطه گری تحمل پریشانی و سبک مستبدانه (001/0>P، 090/0=β) و سبک سهل گیرانه (001/0>P، 100/0=β) با نشخوار فکری با واسطه گری تحمل پریشانی مثبت و معنادار بود. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان داد که سبک های فرزندپروری ادراک شده نقش معناداری در پیش بینی نشخوار فکری نوجوانان با فعالیت بدنی پایین دارند و تحمل پریشانی به طور معناداری این رابطه را میانجی گری می کند. به گونه ای که سبک های فرزندپروری کارآمد با افزایش تحمل پریشانی، با کاهش نشخوار فکری همراه بودند، در حالی که سبک های ناکارآمد از طریق کاهش تحمل پریشانی، زمینه افزایش نشخوار فکری را فراهم می کردند. این یافته ها بر اهمیت توجه هم زمان به سبک های فرزندپروری، تقویت تحمل پریشانی و ارتقای فعالیت بدنی در مداخلات پیشگیرانه و برنامه های ارتقای سلامت روان نوجوانان تأکید دارد.

هدف: هدف از این مطالعه، ترجمه و بررسی روایی و پایایی پرسش نامه سواد بدنی کودکان 10 تا 12 سال بود. مواد و روش ها: این پژوهش از نوع پژوهش های توسعه ای با هدف کاربردی در حوزه روان شناسی ورزشی است. جامعه اماری شامل دانش اموزان پایه چهارم، پنجم و ششم 5 مدرسه ابتدایی شهرستان اشکذر بود که از میان ان ها 270 دانش اموز دختر و پسر (135پسر و 135 دختر) در رده سنی 10-12 به صورت در دسترس انتخاب شدند. جهت بررسی روایی سازه از تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی و روایی همگرا از ضریب همبستگی پیرسون و جهت بررسی پایایی، از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد. جهت بررسی روایی همگرا از معیار میانگین واریانس استخراج شده استفاده شد. یافته ها: شاخص KMO برابر ۰٫۹۴۸ و آزمون کرویت بارتلت معنی دار بود (۰٫۰۰۱>p). تحلیل عاملی اکتشافی چهار عامل با مقادیر ویژه بالاتر از یک استخراج کرد که با ابعاد بدنی، روانی، اجتماعی و شناختی مطابقت داشت. بارهای عاملی همه گویه ها بالاتر از ۰٫۴ بود. تحلیل عاملی تأییدی نیز مدل چهاربعدی را تأیید کرد (۹۲۶/۰=CFI، ۹۲/۰=TLI، ۰۵۶/۰=RMSEA). ضرایب آلفای کرونباخ برای ابعاد بدنی (۹۲۹/۰)، روانی (۸۹۶/۰)، اجتماعی (۸۴۷/۰)، شناختی (۸۴۹/۰) و نمره کل (۹۵۲/۰) به دست آمد که همگی بالاتر از ۰٫۷ مطلوب بودند. پایایی ترکیبی نیز در همه ابعاد بالاتر از ۰٫۷ بود. شاخص AVE در همه ابعاد بالاتر از ۰٫۵ به دست آمد که حاکی از روایی همگرای قابل قبول است. همبستگی بین نمره کل سواد بدنی با ابعاد آن بین ۰٫۳۴۹ تا ۰٫۸۸۱ و در سطح ۰٫۰۰۱ معنی دار بود. نتیجه گیری: نسخه فارسی پرسشنامه سواد بدنی کودکان (PL-C Quest) برای سنجش سواد بدنی کودکان ۱۰ تا ۱۲ سال ایرانی ابزاری روا، پایا و مناسب است و می تواند در پژوهش ها، برنامه ریزی های آموزشی و مداخلات تربیت بدنی مورد استفاده قرار گیرد.

هدف: هدف از این پژوهش بررسی عوامل روانشناختی موثر بر ارتقای رفتار شهروندی ورزشی در ورزش حرفه ای کشور با رویکرد فضیلت سازمانی بود. مواد و روش ها: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع داده ، آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی بود. نمونه گیری در بخش کیفی پژوهش به صورت هدفمند تعداد 22 نفر از خبرگان انتخاب شدند و جامعه آماری در بخش کمی شامل 6 باشگاه (تیم) لیگ برتری فوتبال بود. جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه فضیلت سازمانی با 4 بعد و 82 سوال و پرسشنامه رفتارشهروندی ورزشی با 18 سوال مورد استفاده شد. در این پژوهش نرم افزار smart pls3 و spss-v20 مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد عوامل سازمانی دارای اولویت اول، عوامل موثر فردی- رفتاری اولویت دوم، عوامل زمینه ای/محیطی اولویت سوم و عوامل مدیریتی-رهبری اولویت آخر را به خود اختصاص داد. عوامل موثر بر ارتقای رفتار شهروندی ورزشی با رویکرد فضیلت سازمانی با ضریب مسیر 516/0 و آماره تی بالاتر از 96/1 مثبت و معنادار است. نتیجه گیری: وجود رویکرد روانشناختی فضیلت سازمانی در سازمان ها و تیم های ورزشی چنانچه برگرفته از فرهنگ ملی، فرهنگ حاکم در ورزش های آئینی و پهلوانی و باورهای دینی-اعتقادی کشور باشد می تواند در نهادینه سازی ارزش ها، سرمایه روانشناختی فضایل اخلاقی اثرگذار بوده و رفتارشهروندی ورزشی را در ورزشکاران حرفه ای کشور ارتقاء و توسعه دهد.

هدف: این پژوهش به بررسی تأثیر تمرین تصویرسازی حرکتی مبتنی بر مدل PETTLEP بر عملکرد مهارت سالتو و اعتماد به نفس ورزشی شناگران رقابتی پرداخت و نقش میانجی خودکارآمدی را مورد مطالعه قرار داد. مواد و روش ها: چهل و پنج شناگر سطح ملی (25-18 سال) به صورت تصادفی در گروه تصویرسازی PETTLEP یا گروه کنترل قرار گرفتند. با استفاده از طرح پیش آزمون-پس آزمون، عملکرد مهارت سالتو با تحلیل حرکت و ارزیابی متخصصان و اعتماد به نفس با پرسشنامه استاندارد SSCI اندازه گیری شد. گروه آزمایش به مدت شش هفته و در 18 جلسه (45 دقیقه ای) تحت تمرین تصویرسازی PETTLEP با تأکید بر مؤلفه های فیزیکی، محیطی و تکلیف محور قرار گرفتند. داده ها با استفاده از MANCOVA (با کنترل نمرات پایه)، تحلیل مسیر (AMOS-24) و روش بوت استراپ (5000 نمونه) برای بررسی اثرات میانجی تحلیل شدند. یافته ها: گروه PETTLEP در مقایسه با گروه کنترل، بهبود معناداری در عملکرد سالتو و اعتماد به نفس نشان دادند. تحلیل مسیر دو مکانیسم را آشکار کرد: اثر مستقیم تصویرسازی بر عملکرد و اثر غیرمستقیم با میانجی گری اعتماد به نفس همخوانی عصبی-شناختی (از طریق همارزی عملکردی) و تقویت باورهای خودکارآمدی به عنوان عوامل تبیینی کلیدی شناسایی شدند نتیجه گیری: تصویرسازی PETTLEP به عنوان روشی مکمل در کنار تمرین فیزیکی می تواند موجب بهبود مهارت های پیچیده آبی شود که بخشی از این تأثیر از طریق مسیرهای روان شناختی حاصل می شود. این یافته ها از ادغام تصویرسازی چندوجهی در تمرینات شنا، به ویژه برای مهارت های نیازمند دقت فضایی-زمانی، حمایت می کنند.

تمرینات مقاومتی یکی از ارکان اصلی برنامه های آمادگی جسمانی ورزشکاران حرفه ای است که برای بهبود قدرت، استقامت عضلانی و عملکرد کلی طراحی شده اند. این تمرینات، به ویژه در شدت های بالا، پاسخ های فیزیولوژیکی متعددی از جمله فعال سازی محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA) و افزایش ترشح کورتیزول را به دنبال دارند. این مطالعه نقش تعدیل کننده خودتنظیمی عاطفی در پاسخ های کورتیزولی به تمرینات مقاومتی در ورزشکاران حرفه ای را بررسی می کند. خودتنظیمی عاطفی، به عنوان یک مهارت روان شناختی کلیدی، بر پاسخ های استرسی در فعالیت های بدنی با شدت بالا تأثیر می گذارد. در این پژوهش، 50 ورزشکار حرفه ای مرد (میانگین سنی: 25.8 ± 3.5 سال) در یک پروتکل تمرینی مقاومتی کنترل شده شرکت کردند. سطح کورتیزول قبل و بعد از تمرین از طریق نمونه های بزاقی اندازه گیری شد و خودتنظیمی عاطفی با استفاده از پرسشنامه تنظیم عاطفی (ERQ) ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که ورزشکارانی با خودتنظیمی عاطفی بالاتر، افزایش کمتری در سطح کورتیزول پس از تمرین داشتند (p < 0.01). به ویژه، استراتژی بازسازی شناختی نسبت به سرکوب بیان، اثر تعدیل کننده قوی تری داشت (β = -0.45, p < 0.01). این یافته ها بر اهمیت ادغام مداخلات روان شناختی در برنامه های تمرینی برای بهبود ریکاوری و عملکرد ورزشکاران تأکید دارند.