منطق، فلسفه و کلام اسلامی

"شفاعت، کمکِ اولیای خدا به گنهکارانی است که پیوند ایمانی خود را با خداوند قطع نکرده‏اند. برخلاف نظر عده‏ای، اعتقاد به شفاعت نه تنها مایه جرأت و سرسختی در مقابل خدا نیست؛ بلکه پدیدآورنده امید در دلِ گنهکاران و مایه بازگشت آنان به سوی خداوند و دست برداشتن از عصیان است. اعتقاد به شفاعت در صورتی می‏تواند مؤثر و سازنده باشد که دور از هر نوع عوام‏فریبی تفسیر شود؛ زیرا گاهی تفسیرهای غلط از شفاعت، افراد را از درک حقیقت شفاعت بازمی‏دارد. در اندیشه شیعی، افرادی می‏توانند شفاعت کنند که از خداوند اجازه آن را داشته باشند. متأسفانه این مسئله اصیل اسلامی با برخی پیرایه‏های غلط همراه شده است. در مقاله حاضر، سعی شده است با استفاده از نظرات دانشمندان شیعی، معنای صحیحی از شفاعت ارائه شود. "

۱۱۳۰۹.

زبان دین یکی از مبانی تحول معرفت دینی

نویسنده: سید حسین همایون مصباح

منبع: سفیر ۱۳۸۵ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام دین پژوهی فلسفه دین

تعداد بازدید : ۱۲۷۸ تعداد دانلود : ۶۵۳

۱۱۳۱۰.

رابطه دین و سیاست در سه حوزه نبوت، امامت و فقاهت

نویسنده: سید مرتضی محمدی

منبع: سفیر ۱۳۸۵ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۴۰۳ تعداد دانلود : ۷۹۸

۱۱۳۱۱.

تبیین رابطه ی فلسفه جدید غرب با دین

نویسنده: سید حسین همایون مصباح

منبع: سفیر ۱۳۸۵ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام کلام جدید رابطه عقل و دین

تعداد بازدید : ۱۳۷۷ تعداد دانلود : ۶۸۴

۱۱۳۱۲.

نقش دلدار علی نقوی در گرایش شیعیان شبه قاره هند به مسلک اصولی

نویسنده: سید سبط حیدر زیدی

منبع: سفیر ۱۳۸۵ ویژه نامه شماره ۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۹۴۳ تعداد دانلود : ۶۰۱

۱۱۳۱۳.

برکات برخورد شخصی پیامبر (ص) «تبلیغ غیر مستقیم»

نویسنده: ابراهیم حسن زاده

منبع: سفیر ۱۳۸۵ شماره ۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۲۳۰ تعداد دانلود : ۶۵۱

۱۱۳۱۴.

اقسام بدیهی و چالش تحقق(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: عباس عارفی

منبع: معارف عقلی ۱۳۸۵ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۰۰۵

این مقاله به نُه فرض دربارة اقسام بدیهی و نسبت آنها با علم نظری اشاره کرده است و نیز به پنج دیدگاه دربارة فرضِ قابل قبول از فرض‌های مزبور پرداخته و پس از نقد و بررسی آنها به این گزینه رهنمون شده که دانسته‌ها، نه همه نظری است و نه همه بدیهی، بلکه برخی بدیهی و بعضی نظریاند. دراین مقاله همچنین به تفصیل از دیدگاه فخر رازی دربارة بداهت همة تصورات بحث شده، و پس از پی‌گیری ریشة این فکر، این نتیجه به دست آمده که این نظریه متأثر از نگرش منون است. در نهایت با نقد این نظریه، امکان نظری بودن برخی تصورات اثبات گردیده است.

۱۱۳۱۵.

مخالفت امامان معصوم علیهم السلام و اصحاب ایشان با فلسفه ازنگاه مکتب تفکیک(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: حسین مظفری

منبع: معارف عقلی ۱۳۸۵ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام امام شناسی امامان معصوم

تعداد بازدید : ۴۴۸۷۳

تفکیکیان معتقدند امامان معصوم?، و به تبع ایشان اصحابشان، از فلسفه و فلاسفه روی‌گردان بوده‌اند. این مقاله با بررسی دو روایتی که تفکیکیان آنها را نشانة مخالفت امامان? با فلسفه می‌دانند و همچنین ادله‌ای که تفکیکیان آنها را نشانة مخالفت اصحاب با فلسفه می‌شمرند نشان داده است که نه‌تنها ایشان با فلسفه مخالف نبوده‌اند بلکه شماری از اصحاب ضمن ابراز علاقه به فلسفه، و فراگیری آن، به سهم خود در تکامل این علم کوشیده‌اند.

۱۱۳۱۶.

جایگاه و گونه های روش عقلی در علم کلام(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: علی ربانی گلپایگانی

منبع: معارف عقلی ۱۳۸۵ شماره ۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۴۷۲۳

نوشتار حاضر بر آن است تا گوشه‌هایی از کاربرد روش عقلی را در حوزة کلام اسلامی بیان کند، و اینکه پیش از به کارگیری تفکر عقلی در این حوزه باید به پیش‌فرض‌های آن ملتزم بود؛ یعنی اولاً، متکلم عقل را به منزلة ابزاری مستقل برای کسب معرفت بپذیرد؛ و ثانیاً، به حجیت آن معتقد باشد. از این روی، تمام فرق شیعه وسنی، جز شمار معدودی همچون اهل‌حدیث و اخباری‌ها، روش تفکر عقلی را به رسمیت شناخته‌اند، ولی دیدگاه‌های یکسانی در باب قلمرو عقل نداشته‌اند. به همین جهت، در این نوشتار ملاک‌های افراط وتفریط در به کار‌گیری عقل تبیین شده است. از میان فرق اسلامی، شیعیان با بهره‌گیری از معارف ناب اهل‌بیت? از عقل به منزلة حجت باطنی، بنیان حیات معقول، راه خداشناسی و ابزار شناختِ خوبی‌ها و بدی‌ها بهره برده‌اند. متکلمان در به کارگیری تفکر عقلی در حوزة کلام به دو گروه طرفدار تفکر عقلی فلسفی و طرفدار تفکر عقلی غیرفلسفی تقسیم شده‌اند، که تفکر عقلی فلسفی نیز خود به دو قسم تفکر عقلی فلسفی خاص و تفکر عقلی فلسفی عام تقسیم گشته است. مؤلف معیار این تقسیم‌بندی را تشریح کرده است.

۱۱۳۱۷.

عنایت الهی از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محمد ذبیحی

منبع: پژوهش های فلسفی-کلامی ۱۳۸۵ شماره ۲۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی فلسفه اسلامی کلیات فلسفه تطبیقی

تعداد بازدید : ۲۳۷۷۳

چکیده‌ رابطه خدا و جهان که در حوزه اندیشههای انسانی عمری به درازای تفکر بشر دارد، جزو بنیادیترین مسائل فلسفه و کلام در دنیای اسلام بهشمار میآید . چرایی و چگونگی پیدایش نظام آفرینش ، تناقضنماهایی نظیر وحدت و کثرت ، حادث و قدیم، اراده و ضرورت علّی، اولالاوائل، آخرالاواخر و ... اندکی از بیشمار مسائل فلسفی است که آرامش و قرار را از ذهن متفکران در طول تاریخ گرفته است. پیدایش دیدگاههای طبیعت گرایانه محض، پوچگرایی سوفسطایی، اصالت انسان، تفکر خدامحوری و دهها نحلة فکری دیگر هر یک حاکی از تلاش مستمر و همهجانبه اندیشمندان برای تبیین ارتباط خدا و جهان است. در مقاله حاضر، نگارنده با اشارهای بسیار گذرا به پیشینه بحث صفت عنایت الاهی، به تبیین دیدگاه دو فیلسوف نامدار جهان اسلام شیخ الرئیس ابنسینا و حکیم صدرالمتألهین و اختلاف نظر آن دو در این باره و بیان کیفیت فاعلیت خداوند میپردازد.

۱۱۳۱۸.

اکمال دین و اتمام نعمت در روز جهانی غدیر خم(مقاله پژوهشی حوزه)

سخنران: جعفر سبحانی

منبع: کلام اسلامی ۱۳۸۵ شماره ۵۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام امام شناسی

تعداد بازدید : ۱۴۲۰ تعداد دانلود : ۶۶۵

۱۱۳۱۹.

امامان(ع) مظهر اوامر الهى‏

نویسنده: سید احمد خاتمى

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۸۵ شماره ۲۹۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۵۵۸۵

۱۱۳۲۰.

نقش پیامبران در تمدن جهان

نویسنده: محمدرضا ابراهیم نژاد

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۸۵ شماره ۲۹۶

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۱۹۷۹

از آنجا که جایگاه پیامبران در تمدن گذشته بشر پیوسته مورد نقد و بررسى موافقان و مخالفان پیامبران بوده و با توجه به اینکه اراده انسان مهمترین عامل تمدن ساز شناخته شده چگونگى تأثیرگذارى پیامبران مورد ارزیابى و سنجش قرار مى‏گیرد. منابع دینى، تاریخى و علمى و نیز داورى اندیشمندان، مأخذ و مستند سنجش این امر و تعیین نتیجه آن مى‏باشد.

درخت حوزه‌های تخصصی