درخت حوزه‌های تخصصی

در عصر حاضر هوشمندسازی بنادر، نقشی کلیدی در افزایش بهره وری، پایداری و امنیت آن ها ایفا می کند. امروزه بسیاری از کشورها در تلاش اند با ظهور فناوری های نسل پنجم و پیشرفت های تکنولوژیک، بکارگیری الگوریتم ها و روش های مبتنی بر هوش مصنوعی و الهام از نمونه های موفق بنادر در جهان، به سمت هوشمندسازی حرکت کنند و بنادر مرکزی منطقه ای ایجاد کنند. از این طریق در تلاشند رشد اقتصادی خود را با توسعه بازارهای خدماتی نوین تسریع کنند و تحول دیجیتال را در صنعت دریایی و بندری ایجاد کنند. این پژوهش به بررسی ظرفیت های هوش مصنوعی در بهبود عملکرد بنادر ایران می پردازد و مدلی جهت شبیه سازی فرآیندها و عملیات در بنادر با بکارگیری هوش مصنوعی در مدیریت لجستیک، کشتی ها، نگهداری و مدیریت فنی زیرساخت های بنادر ارائه می دهد. با مطالعه مقالات مرتبط و بررسی بنادر هوشمند جهان، همچنین با شناسایی فرصت ها و چالش ها، این پژوهش به بررسی راهکارهای ارائه شده برای بهینه سازی جریان بار و ردیابی محموله ها، پیش بینی تقاضا و برنامه ریزی حمل ونقل، بهینه سازی تخصیص اسکله ها، مدیریت خودکار پهلوگیری و کاهش زمان توقف کشتی ها، همچنین مدیریت اسناد و هماهنگی عملیات بنادر می پردازد. پیاده سازی راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در بنادر ایران می تواند بهره وری و پایداری را افزایش دهد و جایگاه ایران را به عنوان یک مرکز مهم حمل ونقل دریایی تقویت کند. این تحولات به تسهیل روابط تجاری و تقویت دیپلماسی اقتصادی ایران از طریق بهبود فرآیندهای لجستیک و کاهش هزینه ها کمک خواهد کرد.

مهاجرت به عنوان یک پدیده جمعیتی پیچیده، چند علتی و غیرخطی یکی از مهمترین استراتژی های بقای انسان و بخشی ذاتی از تحولات گسترده اجتماعی نگریسته می شود که تحت تاثیر عوامل کشش- فشار در فضاهای جغرافیایی بوده و به شدت بر روی کیفیت زندگی اقتصادی- اجتماعی تاثیر می گذارد. از این رو، هدف تحقیق بررسی اثرات مهاجرت روستا- شهری در تغییرات شاخص های کیفیت زندگی مهاجران روستایی در روستا- شهرهای حاشیه کلانشهرها و مناطق شهری است. در روستا-شهرهای. جامعه آماری تحقیق کلیه خانوارهای مهاجر در 20 سال اخیر در روستا-شهرهای غنی آباد و اسلام آباد شهر ری در جنوب کانشهر تهران به عنوان نمونه های پژوهشی بوده است که بر اساس گزارش غیر رسمی دهیاری بالغ بر 2800 خانوار بوده و با استفاده از فرمول کوکران با فرض مقادیر p و q به میزان 50 بود که تعداد 260 مورد به عنوان نمونه انتخاب شده و پرسشنامه با روش طبقه بندی تصادفی در بین محلات برای گردآوری داده ها توزیع گردید. داده های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه بسته با توزیع گردآوری شده و با آزمون های t تک نمونه ای، دو نمونه ای و رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که شاخص های کیفیت زندگی مهاجران روستایی در مقصد در ابعاد اجتماعی (1.4) و اقتصادی (3.5) بهبود یافته است. همچنین، رابطه معناداری بین مولفه های کیفیت زندگی و بهبود شرایط زندگی مهاجران روستایی در روستا-شهرهای مورد بررسی با توجه به میزان ضریب تعیین به مقدار 0.666 وجود دارد و بیشترین تاثیر مهاجرت در بهبود شرایط زندگی مهاجران روستایی را می توان در شاخص های تنوع بخشی به فرصت های اشتغال (0.507) و تمایل به ماندگاری در مقصد (0.368) گزارش کرد

حکومت ها به عنوان بازیگران اصلی عرصه ژئوپلیتیک به منظور تامین امنیت، حفظ و کسب منافع بیشتر، همچنین ارتقاء جایگاه و منزلت خود در سطح جهانی به دنبال ایجاد مناسبات ژئوپلیتیکی با دیگر بازیگران می شوند. در این بین کشور ایران به عنوان یکی از مهم ترین بازیگران منطقه ای در جنوب غرب آسیا دارای علائق ژئوپلیتیکی فراوانی است که از جمله این علائق را می توان در ارتقای سطح نفوذ در ماورای مرزها خود به ویژه در بین همسایگان خود از جمله کشور عراق می باشد. بر این اساس تحقیق حاضر به بررسی چالش های گوناگونی که در مسیر گسترش قلمرو ژئوپلیتیکی ایران در عراق وجود دارد، می پردازد. با توجه به اهمیت منطقه ای و بین المللی این موضوع و تأثیرات گسترش قلمرو بر روابط منطقه ای و بین المللی تحقیق حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی مهم ترین چالش های ایران در این زمینه را در دو سطح فروملی، ملی مورد بررسی قرار داده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که: مهم ترین چالش های گسترش قلمرو ژئوپلیتیکی ایران در سطح فروملی برای کشور عراق عبارت بودند از: وجود گسست سیاسی در ورابط شیعیان عراق و ایران، وجود اندیشه های افراط گرایی مذهبی و سیاسی (بعثی) در میان اهل سنت عراق بودند.

کسب وکار یکی از مهم ترین عناصر رشد و توسعه اقتصادی هر کشور است که به عنوان موتور محرک اقتصاد، نقش کلیدی در ابعاد مختلف زندگی اجتماعی و اقتصادی دارد. اهمیت این موضوع و ارتباط آن با ارکان اساسی آمایش سرزمین، یعنی انسان، فضا و فعالیت و تأثیرپذیری از آن ها با توجه به شرایط مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، مدیریتی و برنامه ریزی موجب شده تا این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر این ساختار و تدوین سناریوهای در دسترس به منظور دستیابی به بهترین سناریوی پیش روی کسب وکار سرزمینی در ایران انجام بگیرد. نتایج پژوهش نشان داد مداخله دولت در امور اقتصادی، ماهیت نظام سیاسی، اقتصاد متمرکز دولتی، جهانی سازی کسب وکار و کیفیت دستگاه های اجرایی مهم ترین عوامل اثرگذار بر وضعیت امروز و آینده کسب وکار سرزمینی در ایران هستند. همچنین نتایج این بخش نشان داد، عوامل مدیریتی- برنامه ریزی، اقتصادی و سیاسی بیش ترین اثرگذاری را بر وضعیت کنونی و آینده کسب وکار سرزمینی در ایران داشتند، در حالی که عوامل اجتماعی و ساختاری تأثیرپذیر از این شرایط بودند. با توجه به نتایج تحلیل سناریو، چهار سناریوی قوی استخراج شد که در این بین سناریوی اول سناریوی ایده آل است. با عملی سازی این سناریو، کسب وکار سرزمینی از طریق هماهنگی و یکپارچگی بین عوامل مختلف سیاسی، مدیریتی و اقتصادی به رونق بالایی می رسد و بالاترین سطح توسعه اقتصادی، اجتماعی، مدیریتی و به صورت کلی، بالاترین سطح رونق اقتصادی زیر سایه به کارگیری آن در کشور شکل می گیرد.

طراحی مدل مطلوب سلامت سازمانی در نظام بانکی کشور، هدف اصلی این پژوهش است. روش پژوهش آمیخته مبتنی بر روش های دلفی و کمّی (پیمایشی) می باشد که به دنبال تحلیل پیشران های مؤثر بر تقویت سلامت سازمانی در نظام بانکی کشور، انجام شده است. جامعه آماری مبتنی بر متخصصین، با تعداد نمونه 258 نفر با روش فرمول کوکران انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها از آزمون تحلیل عاملی تأییدی و اکتشافی، ضریب همبستگی پیرسون و تکنیک تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس، با کمک نرم افزارها SmartPLS و SPSS استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که در طراحی الگوی مطلوب مدل خط مشی سلامت سازمانی در نظام بانکی کشور، سه مقوله محوری شامل شاخص درونداد (20 مقوله)، شاخص فرایندی (14 مقوله) و شاخص برونداد (30 مقوله) شناسایی گردید. در بخش کمّی نیز، شاخص های مؤثر بر طراحی مدل خط مشی سلامت سازمانی در نظام بانکی کشور بالاتر از 96.1 بوده و نشان دهنده قدرت بار عاملی بر عامل (متغیر مکنون) است. آزمون پیرسون نشان داد که میزان همبستگی شاخص برونداد و شاخص مرحله ای با ضریب پیرسون 0.847 و همبستگی بین متغیر درونداد و متغیر مرحله ای برابر 0.835 و درونداد با برونداد برابر 0.799 است. در نهایت، رتبه بندی شاخص ها با روش تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس نیز نشان داد که شاخص خدمت رسانی باکیفیت با امتیاز 0.604، وقت شناسی با امتیاز 0.598، جذب و استخدام با امتیاز 0.589، نظام پیشنهادات با امتیاز 0.588 و ایجاد نظام تنبیه با امتیاز 0.587 بیشترین امتیاز را کسب کرده اند.

تحلیل جریان های هوایی نیز می تواند به برنامه ریزان شهری کمک کند تا بهتر بفهمند که چگونه می توانند خدمات و زیرساخت ها را به گونه ای توزیع کنند که نیازهای جمعیت های مختلف را برآورده سازند. این پژوهش با هدف تحلیل نظام سکونتگاهی کشور ایران با استفاده از رهیافت شبکه مبنا و بررسی جریان های هوایی میان شهرهای دارای فرودگاه های فعال (طی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰) می تواند به درک بهتری از الگوهای فضایی و تعاملات شهری کمک کند. این پژوهش مبتنی بر پارادایم اثبات گرایی با روش تحقیق کمّی از نوع توصیفی و تحلیلی است. نتایج این پژوهش نشان می دهد تهران به عنوان هسته مرکزی نقش غالبی در شبکه شهری ایفا می کند و این موضوع می تواند تأثیرات قابل توجهی بر توزیع خدمات و زیرساخت ها در سایر شهرها داشته باشد. وجود هسته های ثانویه در این نظام سکونتگاهی نشان دهنده شکل گیری الگوی چندمرکزی است که می تواند به توسعه متوازن تر مناطق مختلف کمک کند. این هسته ها ممکن است به عنوان نقاط قوتی در نظام سکونتگاهی عمل کنند که می توانند به جذب جمعیت و سرمایه گذاری های جدید کمک کنند. این پژوهش می تواند مبنایی برای سیاست گذاری های آتی در زمینه توسعه شهری و منطقه ای باشد و به بهبود کیفیت زندگی در شهرها کمک کند. در نهایت، توجه به تحلیل داده های جریان مبنا و استفاده از ابزارهای مدل سازی پیشرفته می تواند به غنای مطالعات نظام سکونتگاهی در ایران بیفزاید و به ایجاد راهکارهای مؤثرتر در مدیریت شهری و منطقه ای منجر شود.

در این پژوهش، هدف اصلی ارزیابی جایگاه رقابتی پیست اسکی دیزین در مقایسه با پیست پالاندوکن ترکیه بود. روش تحقیق به صورت آمیخته و در دو فاز کیفی و کمّی طراحی شد. در فاز کیفی، از تکنیک دلفی فازی بهره گرفته شد و جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی، مدیران وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و فدراسیون اسکی بود. نمونه گیری در این مرحله به روش هدفمند از نوع سرآمد انجام شد و هجده نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. تحلیل داده های کیفی با استفاده از نرم افزار اکسل انجام شد. در فاز کمّی، روش تحقیق توصیفی پیمایشی و جامعه آماری شامل گردشگران ایرانی بازدیدکننده از پیست های دیزین و پالاندوکن بود. نمونه گیری به شیوه غیراحتمالی در دسترس انجام شد و با استفاده از نرم افزار G-Power حجم نمونه ۳۰۰ نفر تعیین شد. روایی ابزار پژوهش ازطریق محاسبه شاخص های CVR و CVI و با مشارکت ده خبره تأیید شد. همچنین، پایایی پرسش نامه با استفاده از آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی سنجیده شد. مقادیر به دست آمده در تمامی ابعاد بالاتر از ۰٫۷ بوده و حاکی از پایایی مناسب ابزار است. درنهایت، داده ها با بهره گیری از نرم افزار SPSS و تکنیک IPCA تحلیل شدند. نتایج ماتریس IPCA نشان داد که پیست اسکی دیزین در بسیاری از عوامل، عملکرد ضعیف تری به نسبت پیست اسکی پالاندوکن دارد و به اقدامات اصلاحی فوری برای بهبود توان رقابتی خود نیازمند است.

صنعت گردشگری به منزله یکی از ارکان اصلی رشد اقتصادی، اشتغال زایی و توسعهٔ پایدار، تحت تأثیر عوامل کلان اقتصادی ازجمله توسعهٔ مالی، تجارت بین المللی و سرمایه گذاری قرار دارد. پژوهش حاضر با تمرکز بر کشورهای عضو بریکس و در پرتو عضویت جدید ایران در این بلوک اقتصادی، به بررسی تأثیرات این سه متغیر اصلی در رشد گردشگری بین المللی طی دورهٔ زمانی ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۰ می پردازد. این مطالعه با هدف شناسایی و تحلیل دقیق تر سازوکارهای تأثیرگذاری بریکس در پویایی های گردشگری، به ویژه در مقایسه با کشورهای توسعه یافته، و ارائهٔ راهکارهای عملیاتی برای ایران انجام شده است. در این تحقیق، از روش داده های تابلویی استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد که تجارت بین المللی، توسعهٔ مالی و سرمایه گذاری مستقیم خارجی اثر مثبت و معناداری بر رشد گردشگری دارند. نتایج نشان می دهد که همکاری های درون بریکس، ازجمله تسهیل تجارت، توسعهٔ مالی، سرمایه گذاری و نقش نهادهای مالی مانند بانک توسعهٔ جدید، به طور خاص به تقویت صنعت گردشگری در کشورهای عضو کمک می کند. این مطالعه همچنین با بررسی تجربیات موفق کشورهای بریکس در جذب سرمایه گذاری خارجی و توسعهٔ گردشگری، موانع موجود برای ایران را شناسایی و پیشنهادهای سیاستی مشخصی برای بهره برداری حداکثری از فرصت های عضویت در بریکس ارائه می دهد تا ایران بتواند سهم عادلانه ای از بازار روبه رشد گردشگری جهانی کسب کند. همکاری اعضا ازطریق افزایش سرمایه گذاری های مشترک در بهبود زیرساخت ها، انتقال فناوری و افزایش ظرفیت رقابت پذیری توصیه می شود. همچنین پیشنهاد می شود ایران با تمرکز بر اصلاحات نهادی، تسهیل قوانین سرمایه گذاری، ارتقای نظام مالی و استفادهٔ هدفمند از ظرفیت های همکاری بریکس، زمینهٔ توسعهٔ پایدار گردشگری را فراهم آورد.

هدف: امروزه باوجود آگاهی از ظرفیت های منحصربه فرد فضاهای نیمه باز در پاسخ گویی به نیازهای زیستی، روانی و اجتماعی، عدم توجه به شرایط اقلیمی در طراحی این فضاها باعث شده که در مناطق سرد کارایی لازم را نداشته باشند. درحالی که در معماری بومی پیشین ایران که راهکارهای معمارانه اقلیمی اهمیت زیادی در تأمین شرایط آسایش داشت، فضاهای نیمه باز یکی از عناصر اصلی تشکیل دهنده بناهای مسکونی بوده و می توانسته نیازهای عملکردی ساکنان را تأمین کند. این پژوهش دارای هدفی کاربردی است و سعی دارد تا با بررسی و شناخت ویژگی های اقلیمی فضاهای نیمه باز در خانه های بومی، به منظور الگوبرداری از آن ها در طراحی اقلیمی مسکن امروز اقلیم سرد، گامی در جهت ارتقای جایگاه و کیفیت فضاهای نیمه باز بردارد. روش پژوهش: این پژوهش به صورت کیفی و بر پایه روش «نظریه داده بنیاد» انجام شده است. داده ها از طریق مطالعه موردی 10 خانه تاریخی باقی مانده از دوره قاجار در شهر تبریز جمع آوری شده اند. فرایند این پژوهش در چهار گام انجام شده است. ابتدا ویژگی های کالبدی نمونه ها توصیف و داده های اولیه استخراج شدند. سپس ارتباط دهی بین مؤلفه های کالبدی و عملکردی فضاهای نیمه باز و مقولات اقلیمی به صورت طبقه بندی شده شکل گرفت. در گام بعدی ویژگی های نمونه ها استخراج و تحلیل شده و پس از تطبیق با مطالعات اقلیمی، میزان پاسخ گویی آن ها به نیازهای اقلیمی، مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت. در انتها، نتیجه گیری نهایی از یافته ها و ارزیابی ها انجام شد. یافته ها: تحلیل و ارزیابی اقلیمی نمونه ها نشان داد که در اقلیم سرد تبریز، ویژگی های اقلیمی فضاهای نیمه باز پاسخ گویی خوبی به نیازهای اقلیمی داشته و در تحقق اهداف معماری اقلیمی و تأمین آسایش در فصول گرم و سرد نقش مؤثری دارند. نتیجه گیری: نتایج به دست آمده نشان داد که ویژگی های کالبدی فضاهای نیمه باز شامل ساختار کالبدی، موقعیت قرارگیری در بنا، جهت گیری، میزان محصوریت، ابعاد و تناسبات، مراتب دسترسی و مجاورت با دیگر فضاها همه در پاسخ گویی به شرایط اقلیمی و تحقق اهداف معماری اقلیمی نقش مؤثر داشته و تحت تأثیر اقلیم شکل گرفته اند. این فضاها دارای عملکرد ارتباطی و زیستی بوده و پذیرای فعالیت های روزمره زندگی و تعاملات اجتماعی ساکنان بوده است. عملکرد زیستی فضاهای نیمه باز نشان از مطابقت کالبد آن ها با شرایط اقلیمی و مناسب بودن شرایط محیطی آن است.

هدف: شناسایی مؤلفه های مؤثر بر وضوح و خوانایی در فضاهای آموزشی که می توانند به تسهیل حرکت و جهت یابی در مدارس منجر شده و در شرایط بحران نظیر زلزله، به تخلیه سریع تر و کاهش خسارات جانی کمک کنند. روش پژوهش: روش تحقیق این پژوهش از دو بخش کیفی و کمی تشکیل شده است. بخش اول به روش تحلیلی-توصیفی است که شامل مطالعات کتابخانه ای و بررسی نمونه های موردی است. در بخش مطالعات کتابخانه ای مفهوم خوانایی و مؤلفه های مؤثر بر آن موردبحث قرار می گیرد. سپس ده مدرسه از مدارس دخترانه شهر شیراز در مقطع متوسطه دوم که در طراحی فضاهای آن ها مؤلفه های مؤثر در ارتقای سطح خوانایی مدنظر قرار گرفته است، انتخاب شدند تا سامان دهی فضایی آن ها موردبررسی قرار گیرد و انطباق یا عدم انطباق ساختار این مدارس با معیارهای خوانایی در نمونه ها تحلیل شوند. در ادامه تحقیق میدانی، با هدف شناسایی میزان اهمیت مؤلفه های خوانایی و میزان تأثیر آن ها بر کاهش صدمات ناشی از بحران، تعداد 450 پرسش نامه میان پرسنل مدارس، معلمان و دانش آموزان مدارس شیراز توزیع گردید. درنهایت تجزیه وتحلیل داده ها با بهره گیری از نرم افزار Spss منجر به استخراج راهکارهای ارتقای خوانایی فضای مدارس با هدف کاهش صدمات جانی در حین بروز زلزله شد. یافته ها: عواملی چون طول و تعدد راه ها، درجه محصوریت و تمایز حوزه ها، وجود گره های قوی، انعطاف پذیری و شاخص بودن لبه ها، تعدد و تمایز نشانه ها که مؤلفه های خوانایی هستند، تأثیر بسزایی در تسهیل جهت یابی و کاهش صدمات در هنگام زلزله دارند. به ویژه حوزه ها و راه های خروجی با بیشترین تأثیرگذاری شناسایی شدند. نتیجه گیری: نتایج به دست آمده نشان می دهد بین مؤلفه های مؤثر بر خوانایی کالبدی فضاهای آموزشی که موجب افزایش سهولت جهت یابی حین بحران می شوند و کاهش صدمات ناشی از زلزله، رابطه قوی وجود دارد. به نحوی که با ارتقای سطح خوانایی مسیر و دسترسی های بنا، عملکرد صحیح در خروج اضطراری نیز ارتقا می یابد. به عبارتی می توان بیان کرد برای خروج سریع و صحیح افراد به خوانایی راه ها و دسترسی ها و راهنمایی و کمک به افراد در شرایط بحرانی نیاز است.

هدف: هدف از این مقاله، بررسی و گونه شناسی فضاهای کالبدی مسکن در منطقه زاگرس مرکزی، با تأکید ویژه بر تأثیرات سکونتگاه های اولیه در این ناحیه است. این تحقیق به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه الگوهای فضایی و ساختاری مسکن در طول تاریخ، تحت تأثیر سکونتگاه های باستانی زاگرس مرکزی قرار گرفته و چه عناصری از این سکونتگاه ها همچنان در معماری معاصر مسکن منطقه قابل مشاهده است. هدف اصلی، درک عمیق تر از پیوند بین تاریخ، فرهنگ و معماری بومی منطقه و ارائه پیشنهاداتی برای حفظ و احیای این میراث در طراحی مسکن است. روش پژوهش: برای رسیدن به هدف پژوهش، ابتدا اطلاعات کافی در مورد منطقه از ادارات و منابع کتابخانه ای گردآوری شد و دسته بندی کردن این اطلاعات باعث شناخت بستر منطقه ی مورد پژوهش شد. در ادامه نیز با جمع آوری اطلاعات میدانی شامل برداشت، تصاویر، کروکی، مصاحبه ی شفاهی با افراد باتجربه، پرسشنامه در بین افراد باسواد و نیز با استفاده از نرم افزار گوگل ارث اطلاعات مکانی برای هر نمونه به دست آمد. همچنین در جمع بندی نهایی به معرفی ریز فضاها و تحلیل نمونه های مسکن انتخابی با استفاده از نرم افزار SMART DRAW انجام شد. یافته ها: پس از جمع آوری اطلاعات موردنظر و مشخص شدن معیارها، 16 نمونه مسکن از 16 روستای منطقه انتخاب شد و در هر نمونه روابط فضایی ازجمله جهت گیری مسکن، فضای معیشتی، فضای دروُنگاهی، فضای زیستی، شیب قرارگیری هر مسکن و تعداد خانوارهای ساکن در هر مسکن مورد بررسی قرار گرفتند. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که خانه های روستایی در منطقه تحت تأثیر سکونتگاه های اولیه شکل گرفته اند. همچنین وجود فضاهای مدور یا فضاهای مستطیلی با گوشه های گرد و با مصالح بومی از جنس چوب و سنگ و فرورفتگی قسمتی از بنا درون شیب نشان از تأثیر گرفتن این فضاها از سکونتگاه های اولیه ی انسان ها در این منطقه همچون غارها و دستکند ها دارد.

این پژوهش توصیفی-همبستگی با هدف شناسایی تعیین کننده های رفتار محیط زیستی در بین 291 خانوار میزبان در منطقه گردشگری آتشکده فیروزآباد انجام شده و در این راستا از نمونه گیری تصادفی خوشه ای از 166 خانوار صورت گرفته است. ابزار پژوهش، پرسشنامه ای ساختاریافته مبتنی بر تلفیق نظریه های رفتار برنامه ریزی شده (TPB) و فعال سازی هنجار (NAM) شامل سازه های نگرش، هنجارهای اجتماعی، درک از کنترل رفتاری، آگاهی از پیامدها، انتساب مسئولیت و هنجارهای شخصی است. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه توسط خبرگان و پایایی آن با شاخص های آلفای کرونباخ (91/0-78/0)، پایایی ترکیبی (93/0-85/0) و میانگین واریانس استخراج شده (74/0-51/0) تائید شده و تمامی مقادیر از آستانه های مطلوب (70/0CR > و 50/0 AVE >) فراتر رفته و دلالت بر پایایی درونی مناسب و روایی همگرای قابل قبول است. داده ها با رویکرد PLS-SEM در نرم افزار SmartPLS3 و با روش بوت استرپینگ (5000 تکرار) تحلیل شده اند. یافته ها نشان داد که در چارچوب (TPB)، نگرش، هنجارهای اجتماعی و درک از کنترل رفتاری تأثیر معناداری بر قصد رفتار محیط زیستی دارند. در مدل (NAM)، آگاهی از پیامدهای محیطی منجر به انتساب مسئولیت و شکل گیری هنجار شخصی می شود. هنجار شخصی قوی ترین پیش بینی کننده مستقیم رفتار محیط زیستی است و از طریق قصد رفتار نیز نقش واسطه ای ایفا می کند. قصد رفتار و ادراک کنترل رفتاری تأثیر مستقیم و معناداری بر رفتار دارند، در حالی که هنجارهای اجتماعی تنها به طور غیرمستقیم (از طریق قصد رفتار) مؤثرند. این یافته ها بر تلفیق TPB و NAM به عنوان چارچوبی جامع برای درک رفتار محیط زیستی جوامع میزبان تأکید می کند. از این رو، مداخلات سیاستی باید همزمان بر تقویت احساس مسئولیت اخلاقی، افزایش آگاهی محیطی و بهبود توان عملیاتی ساکنان در اجرای رفتارهای پایدار تمرکز کنند.

منطقه خاورمیانه با توجه به جایگاه ژئوپلیتیکی خود، یکی از مناطق استراتژیک عمده در سطح جهانی محسوب می شود. در این چارچوب، دولت اسرائیل به عنوان عامل مشترک تهدیدآفرین برای جهان اسلام و خاورمیانه عمل نموده و علاوه بر ایجاد فضای امنیتی تشنج آمیز در منطقه، به مثابه کانون اصلی تعارض در این مجموعه امنیتی قلمداد می گردد. هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین و شناسایی پیشران های کلیدی مؤثر بر راهبرد امنیت ملی اسرائیل در محیط خاورمیانه می باشد. پرسمان اساسی پژوهش چنین صورت بندی می شود که مهم ترین پیشران های کلیدی تأثیرگذار بر راهبرد امنیت ملی رژیم صهیونیستی در منطقه خاورمیانه در افق زمانی 2035 کدام اند؟ جهت پاسخ به سؤال پژوهش، با رویکردی آینده پژوهانه از روش تحلیل اثرات متقاطع و سناریونویسی استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که از میان شانزده متغیر انتخابی، پنج متغیر در گروه متغیرهای بافتی قرار دارند، چهار متغیر در گروه متغیرهای دووجهی شناسایی شده است، پنج متغیر در گروه متغیرهای تأثیرپذیر هستند و یک متغیر نیز در گروه متغیرهای مستقل قرار گرفته اند. در نهایت این سیستم دارای یک متغیر تنظیمی به نام «ایجاد بستر امنیتی و تجهیز برنامه های نظامی و خرید از غرب» بوده و تنها عاملی است که صرفاً دارای بیشترین تأثیرگذاری بر سایر متغیرها را داراست.مبتنی بر یافته های پژوهش، دو پیشران «عادی سازی روابط اعراب و اسرائیل» و «تجهیز برنامه های نظامی و خرید از غرب» به عنوان محورهای اصلی با بیشترین عدم قطعیت انتخاب شده و چهار سناریوی «اتحاد استراتژیک»(مطلوب ترین حالت برای اسرائیل)، «طوفان کامل»(سناریوی پارادوکس آمیز)، «قلعه تحت محاصره»(تداوم وضع موجود در شدیدترین حالت) و «رؤیای تباه»(بدبینانه ترین و پرریسک ترین حالت) قابل ترسیم می باشند.

طرح مسئله: باتوجه به افزایش وقوع بحران های طبیعی و انسانی، تأمین اسکان اضطراری برای جمعیت های آسیب دیده یکی از چالش های مهم مدیریت شهری است. فقدان معیارهای دقیق و مدل های جامع برای انتخاب مکان های مناسب به کاهش کارایی، افزایش آسیب پذیری و ناتوانی در پاسخ گویی به نیازهای فوری در شرایط بحرانی منجر می شود. هدف پژوهش: در این راستا پژوهش حاضر به طور کامل این عوامل را تجزیه وتحلیل می کند و چارچوبی جامع برای به دست آوردن بینش درباره پیچیدگی های مرتبط با یافتن اسکان اضطراری ارائه می دهد. روش پژوهش: این تحقیق شامل بررسی جامع مطالعات قبلی درباره اسکان اضطراری با استفاده از روش تحقیق کتابخانه ای بود. به دنبال آن، پرسشنامه ای طراحی شد تا اهمیت پارامترهای مختلف را در شناسایی مکان های مناسب برای اسکان اضطراری اندازه گیری کند. سپس پاسخ های پرسشنامه با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی[1] (AHP)، با ورودی 30 نفر از متخصصان تجزیه وتحلیل شد. متعاقباً، یک مدل مفهومی و یک چارچوب ریاضی برای ایجاد رابطه بین پارامترها و معیارهای مختلف با در نظر گرفتن ضریب اهمیت نسبی هر پارامتر ایجاد شد. نتایج پژوهش: یافته های پژوهش نشان می دهد که فضاهای باز از شاخص مطلوبیت بالاتری در مقایسه با مراکز آموزشی برخوردارند. دانشگاه تبریز با شاخص مطلوبیت 068/1 (خیلی خوب)، بوستان شاهگلی با شاخص مطلوبیت 754/0 (خیلی خوب) و شهرک نیرو زمینی با شاخص مطلوبیت 207/0 (ضعیف) از اول تا سوم در اولویت قرار گرفتند؛ علاوه براین، پس از توزیع جمعیت نیازمند اسکان اضطراری در فضاهای موجود، مشخص شد که قسمت شرقی منطقه مطالعه شده با کمبود شدید فضای مناسب برای اسکان اضطراری مواجه است. این امر نیاز به اقدامات مناسب توسعه شهری را برای رفع این موضوع نشان می دهد.   [1] Analytical Hierarchy Process

سیب زمینی به عنوان یکی از محصولات استراتژیک بخش کشاورزی، نقش اساسی در تأمین امنیت غذایی و اقتصاد روستایی دارد. استفاده بهینه از منابع انرژی در تولید آن، ضمن افزایش کارایی، هزینه ها را کاهش داده و به کاهش اثرات زیست محیطی و پایداری کشاورزی کمک می کند. بدین ترتیب، هدف اصلی تحقیق حاضر اندازه گیری کارایی انرژی و شناسایی عوامل مؤثر بر آن در تولید سیب زمینی در مناطق روستایی شهرستان اردبیل با بهره گیری از رهیافت تولید مرزی تصادفی (تخمین تابع تولید ترانسلوگ همراه با مدل ناکارایی) است. اطلاعات و داده های مورد نیاز با مصاحبه حضوری و تکمیل پرسش نامه از 160 سیب زمینی کار منطقه در سال زراعی 02-1401 جمع آوری شد. سپس داده ها با استفاده از هم ارزهای استاندارد به میزان انرژی تبدیل شد. نتایج نشان داد که میانگین کارایی انرژی مزارع 86/15 درصد است. این نتیجه بیانگر آن است که در صورت استفاده بهینه و اصولی از منابع انرژی در تولید می توان انرژی خروجی محصول را حدود 14 درصد افزایش داد. بر اساس نتایج حاصل از محاسبه کشش تولید نهاده ها، کشاورزان از عوامل بذر، کود شیمیایی و تراکتور در محدوده اقتصادی تولید بهره می گیرند. همچنین کشش تولید نیروی کار و سم بیانگر استفاده کمتر از حد بهینه این نهاده ها در فرایند تولید است. در مجموع، هرچند که سیب زمینی کاران از برخی نهاده ها به طور اقتصادی استفاده می نمایند، لیکن توصیه می شود که در راستای رعایت اصول و عملیات کشاورزی پایدار، مقادیر بهینه نهاده ها مدنظر زارعین منطقه قرار گیرد. برابر یافته های تحقیق، عوامل سن، تجربه، سطح زیرکشت، مالکیت اراضی و شغل اصلی کشاورز دارای تأثیر معنی دار بر کارایی است. بر همین اساس پرداختن به تولید در مزارع وسیع تر گامی عملی برای بهبود کارایی انرژی محصول سیب زمینی محسوب می شود؛ ضمن اینکه بهره گیری از توانایی و تجربه کشاورزان باسابقه و دارای شغل اصلی کشاورزی نیز عملاً به افزایش کارایی مصرف انرژی منجر خواهد شد.

گسترش افقی شهری با توسعه کنترل نشده و پراکنده مناطق ساخته شده یکی از الگوهای رایج رشد شهرها به شمار می رود. این پدیده، از طریق افزایش سطوح نفوذناپذیر، الگوهای رواناب و سیلاب های شهری را تغییر می دهد و به افزایش خطر آب گرفتگی در نواحی توسعه یافته منجر می شود. پژوهش حاضر، با هدف بررسی تأثیر گسترش افقی بر گستره رواناب و سیلاب، تغییرات پوشش اراضی شهر اهواز را طی دوره ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲ تحلیل کرده است. در این زمینه، از تصاویر ماهواره ای Sentinel-1 و Sentinel-2 و مدل یادگیری ماشین XGBoost جهت طبقه بندی اراضی به دو کلاس مناطق ساخته شده و غیر ساخته شده استفاده شده است. همچنین، با استفاده از شاخص آنتروپی شانون تغییرات الگوی رشد شهری ارزیابی و پهنه های رواناب و سیلاب با روش آستانه گذاری اوتسو استخراج شده است. نتایج تحلیل آنتروپی شانون نشان می دهد که مناطق ساخته شده به سمت پیرامون شهر پیشروی داشته است. این امر سبب افزایش سطوح نفوذناپذیر و تشدید رواناب شده است؛ طوری که بیش از ۲ هکتار از اراضی توسعه یافته طی دوره مطالعه تحت تأثیر رواناب قرار گرفته اند. همچنین بیش از ۱۵ هکتار از مناطق ساخته شده در سال های منتهی به وقوع سیلاب های فروردین ۱۳۹۸ و آذر ۱۳۹۹، طی این وقایع، دچار آب گرفتگی شده اند. افزون بر آن، تحلیل رگرسیون چندگانه نشان می دهد گسترش شهری در کنار عامل میزان بارش نقش بسزایی در افزایش وقوع پدیده های سیلاب و رواناب ایفا می کند. یافته های این پژوهش بر اهمیت مدیریت هوشمند توسعه شهری از طریق به کارگیری زیرساخت های نفوذپذیر، توسعه فضاهای سبز، و بهینه سازی سیستم های زهکشی به منظور کاهش خطرات ناشی از رواناب و سیلاب تأکید دارد.