درخت حوزه‌های تخصصی

زمینه و هدف: پیاده روی به عنوان یکی از مهم ترین شیوه های جابه جایی پایدار، دارای آثار مثبت گسترده ای در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و فردی است و در ادبیات برنامه ریزی شهری نوین به عنوان یکی از اولویت های اساسی و در عین حال حلقه مفقوده توسعه شهری مطرح می شود. پیاده راه ها به عنوان یکی از مهم ترین فضاهای عمومی شهری، کارکردهای متنوعی از جمله گذران اوقات فراغت، خرید روزانه، تعاملات اجتماعی، دیدارهای روزمره، ادراک محیطی، تقویت هویت مکان و ارتقای ایمنی، امنیت، سرزندگی و زیست پذیری شهری را بر عهده دارند. در این میان، بافت مرکزی شهر اهواز با چالش هایی همچون معابر کم عرض و نامنظم، ضعف زیرساخت های شهری، ریزدانگی قطعات، کاهش کارکرد مراکز محلی، کمبود کاربری های خدماتی، فرسودگی کالبدی، افزایش ترافیک و آلودگی های صوتی و همچنین ضعف در توجه به فضاهای پیاده محور و سبز مواجه است. این شرایط ضرورت توجه به بازآفرینی و ارتقای کیفیت فضاهای شهری را دوچندان می سازد. روش بررسی: روش پژوهش با توجه به هدف نظری- کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. اطلاعات مورد نیاز در این بررسی از طریق روش های میدانی و اسنادی گردآوری شده اند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی رضایتمندی شهروندان از فضاهای پیاده راه در شهر اهواز انجام شده است. جامعه آماری شامل ساکنان، کسبه و استفاده کنندگان محدوده مورد مطالعه بوده و حجم نمونه با استفاده از روش کرجسی مورگان تعیین گردیده است. داده ها با بهره گیری از نرم افزار SPSS و آزمون فریدمن مورد تحلیل قرار گرفته اند. یافته ها و نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می دهد که بعد کالبدی بیش ترین نقش را در رضایتمندی شهروندان ایفا می کند، پس از آن ابعاد اجتماعی، اقتصادی و در نهایت زیست محیطی در رتبه های بعدی قرار دارند. به طور کلی، یافته ها بیانگر آن است که ارتقای کیفیت فضاهای پشتیبان می تواند نقش مؤثری در افزایش رضایتمندی شهروندان و بهبود عملکرد شبکه های پیاده راهی در بافت مرکزی شهر اهواز داشته باشد. با توجه به اهمیت بعد کالبدی در افزایش رضایتمندی شهروندان، پیشنهاد می شود در طرح های پیاده راه سازی آینده، توجه ویژه ای به کیفیت طراحی بدنه ها، مبلمان شهری، نورپردازی و بهسازی جداره های شهری صورت گیرد تا جذابیت بصری و عملکردی فضا تقویت شود. با توجه به رضایت نسبتاً مطلوب شهروندان از بعد اجتماعی، پیشنهاد می شود برنامه ریزی برای برگزاری رویدادهای فرهنگی، هنری و اجتماعی در این محور افزایش یابد تا سطح تعاملات اجتماعی و حس تعلق شهروندان تقویت شود.

زمینه و هدف: توسعه اقتصادی گردشگری اسب در خوزستان با تکیه بر نژاد اصیل عرب، راهکاری استراتژیک برای عبور از اقتصاد نفتی، اشتغال زایی روستایی و بهبود زیرساخت های استانی است. این رویکرد از طریق ایجاد زنجیره ارزش و جذب درآمدهای ارزی، خوزستان را به قطب بین المللی گردشگری ورزشی و تجاری تبدیل می کند. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل درآمدزا بر توسعه گردشگری اسب در استان خوزستان انجام شده است. متدلوژی: پژوهش حاضر در دو فاز کیفی (شناسایی شاخص ها از طریق مصاحبه) و کمی (وزن دهی به روش SIWEC) سازماندهی شده است. هدف از این رویکرد، استخراج و رتبه بندی دقیق عوامل مؤثر بر موضوع پژوهش با تکیه بر دانش خبرگان حوزه گردشگری و سوارکاری استان خوزستان بود. فرآیند انتخاب مشارکت کنندگان نیز در بخش های مختلف بر پایه نمونه گیری های هدفمند و قضاوتی صورت پذیرفته است تا از غنای داده های تخصصی اطمینان حاصل شود. یافته ها و نتایج: یافته های پژوهش نشان می دهد توسعه گردشگری اسب در خوزستان نیازمند یک سلسله مراتب منطقی است که در آن سرمایه گذاری و مالی با اولویت تسهیلات بانکی، به عنوان سنگ بنا و حیاتی ترین پیشران اقتصادی عمل می کند. در مرتبه دوم، زیرساخت های تخصصی و تجارت مرزی با تأکید بر حمل ونقل مدرن و ثبت جهانی نژادهای بومی، بسترهای کالبدی و دیپلماتیک لازم را برای جهش درآمدی فراهم می سازند. در نهایت، اشتغال زایی و رونق رویدادها نتایج ثانویه ای هستند که تنها در صورت تغییر استراتژی کلان از رویکردهای سنتی به سمت تثبیت امنیت سرمایه گذاری و توسعه صادرات محور محقق خواهند شد.

زمینه و هدف: توسعه ورزش تربیتی رویکردی جامع و هدفمند است که از فعالیت های ورزشی برای پرورش ابعاد مختلف وجودی انسان استفاده می کند. این رویکرد تنها به مهارت های فیزیکی محدود نمی شود، بلکه بر رشد شخصیت، هوش هیجانی، مهارت های اجتماعی و سلامت روانی نیز تمرکز دارد. تدوین سناریوهایی برای این کار به منظور پیش بینی و آمادگی برای چالش ها و فرصت های آتی در این حوزه انجام می شود. متدلوژی: در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی سناریوهای اثرگذاری توسعه ورزش تربیتی در شهر اهواز انجام شده است. که از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است، روش گردآوری داده ها بصورت کتابخانه ای، اسنادی و مصاحبه ای (با 50 نفر از خبرگان) و با استفاده از تکنیک های آینده پژوهی و نرم افزارهای Micmac و Scenario wizard بهره گرفته شد. یافته ها و نتایج: در پژوهش حاضر ابتدا ۴۵ عامل اصلی را در شش بُعد مختلف شناسایی کرد. سپس با استفاده از نرم افزارهای میک مک و سناریوویزارد، ۲۱ پیشران کلیدی از میان این عوامل انتخاب و سه سناریوی اصلی برای آینده ترسیم شد. اولین سناریو، با عنوان سناریوی مطلوب (طلایی)، بهترین مسیر ممکن را به نمایش می گذارد که با ارزش سازگاری ۵ و مجموع امتیاز اثر متقابل ۷۳۳، نشان دهنده هم افزایی قوی میان عواملی چون سبک زندگی و سیاست های آموزشی است که به توسعه ای همه جانبه منجر می شود. در مقابل، سناریوی نامطلوب با ارزش سازگاری منفی ۲ و مجموع امتیاز اثر متقابل منفی ۱۱۷، آینده ای را ترسیم می کند که در آن رکود اقتصادی و ناهماهنگی، پس رفت جدی ورزش تربیتی را در پی دارد. سومین سناریو، سناریوی محتمل (پا بر جا)، با ارزش سازگاری منفی ۱ و مجموع امتیاز ۴۵، وضعیتی ایستا و بدون پیشرفت چشمگیر را پیش بینی می کند. در نهایت، نتایج این تحلیل بر این تأکید دارد که برای دستیابی به آینده ای ایده آل و پایدار، باید بر پیشران های تأثیرگذار در ابعاد فرهنگ سازی، مدیریت و سیاست گذاری های کلان تمرکز کرد تا یک چرخه مثبت در توسعه ورزش تربیتی شکل گیرد.

مخاطرات زیست محیطی و دفع پسماندها به دلیل ارتباط با زندگی بشر نیاز به کنترل و اعمال سیستم مدیریت دارند. در فرآیند تعیین محل دفع زباله های شهری سعی می شود نقاطی با کمترین خطرات برای محیط زیست و سلامت انسان مدنظر قرار گیرد. هدف از انجام این تحقیق شناسایی و معرفی مکان های مناسب برای دفن مواد زائد جامد شهری، شهرستان های آزادشهر و مینودشت می باشد. برای انجام این پژوهش از 14 لایه اطلاعاتی از مجموع معیارهای هیدرولوژیکی، زیرساخت و توپوگرافی استفاده شده و با بهره گیری از فرآیند AHP فازی و تحلیل شبکه ای (ANP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) محل مناسب برای دفع پسماند در محدوده مطالعاتی تعیین شده است. با استفاده از روش های AHP فازی (عملگرهای AND، OR، Product، Sum و Gamma) و ANP ماتریس مقایسات زوجی معیارها تشکیل و وزن های نهایی هر یک از لایه های اطلاعاتی با استفاده از نرم افزار Excel 2013، Super Decisions محاسبه شده و در محیط GIS، مدل سازی انجام پذیرفت. نتایج نهایی مدل ها به چهار پهنه کاملا" مناسب، مناسب، نامناسب و کاملا" نامناسب به عنوان محل دفع زباله تقسیم بندی شد. بر اساس نتایج، در عملگر AND مناطق کاملا" مناسب با 6/8 درصد سطح منطقه در قسمت شرق و جنوب، در عملگر OR مناطق کاملا" مناسب 52 درصد در شمال و غرب منطقه را شامل، عملگر Product بیشتر منطقه را نامناسب برای دفع پسماند لحاظ و به میزان کمی در شرق منطقه (2 درصد) مناسب شناسایی کرده، عملگر Sum مناطق کاملا" مناسب 12 درصد در قسمت شرق و جنوب و عملگر Gamma (با ضرایب 3/0، 5/0، 7/0 و 9/0) به ترتیب مناطق کاملا" مناسب را 36، 31، 25 و 19 درصد را شامل شده و عمدتا در قسمت شرق و جنوب منطقه دیده می شود. با توجه به روش AHP فازی تنها در عملگر OR سایت دفع پسماند در منطقه کاملا" مناسب و غرب منطقه مورد مطالعه قرار دارد.

در دهه های اخیر، رویکردهای نوین برنامه ریزی شهری بر توجه به نیازهای گروه های اجتماعی خاص، به ویژه زنان، در طراحی و سازماندهی فضاهای شهری تأکید دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ابعاد تک جنسیتی فضاهای شهری از منظر بانوان در بلوار صنعت سبزوار انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده های میدانی است. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه ای با ۵۵ گویه در قالب ۱۱ شاخص شامل امنیت، طراحی کالبدی، تنوع عملکردی، مبلمان شهری، حمل ونقل، دسترسی پذیری، حضورپذیری، سرزندگی، مدیریت شهری، مشارکت و فرهنگ، و بهداشت محیط بوده است. روایی سازه پرسش نامه با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) تأیید شد و مقدار KMO برابر با 0.903 و آزمون بارتلت معنادار (Sig=0.000) بود که کفایت نمونه گیری و امکان تحلیل عاملی را نشان داد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که ۱۱ عامل استخراج شده، در مجموع ۶۶.۵ درصد از واریانس کل را تبیین می کنند. همچنین، آزمون T تک نمونه ای نشان داد که کیفیت فضای مورد مطالعه در اکثر شاخص ها از دیدگاه زنان در سطح مطلوبی قرار ندارد. بر این اساس، یافته ها بیانگر ضرورت بازنگری در سیاست گذاری های شهری با رویکرد جنسیت محور و افزایش مشارکت زنان در طراحی فضاهای عمومی است.

در کشورهای پیشرفته برای حل مشکلات مدیریت شهری به خصوص در کلانشهرها مدیریت شهری بر مبنای نظریه حکمروایی خوب شهری می باشد. مدل های مختلف جهانی و منطقه ای برای حکمروایی خوب شهری تعریف شده است و هر یک دارای ابعاد و مولفه های مختلفی می باشد. برای استقرار حکمروایی خوب شهری در کلانشهرهای کشور لازم است مدل بومی حکمروایی شهری برای هر شهر به صورت مجزا تهیه شود. در حال حاضر رویکردی که به عنوان اثربخش ترین، کم هزینه ترین و پایدارترین شیوه اعمال مدیریت شهری معرفی می شود«حکمروایی خوب شهری» می باشد. حکمروایی خوب شهری را می توان شیوه و فرایند اداره امور شهری با مشارکت و تعامل سازنده سه بخش دولتی، خصوصی و جامعه مدنی به منظور نیل به شهر سالم، باکیفیت و قابلیت زندگی بالا و توسعه پایدار شهری تعریف کرد. بر همین اساس هدف پزوهش حاضر تحقق عدالت فضایی و نقش آن در توسعه پایدار و ارتقاء کیفیت زندگی در شهرها می باشد که از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش650 نفر کارکنان شهرداری رباط کریم بوده که با استفاده از جدول مورگان تعداد 242 نفر به صورت تصادفی ساده به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. به منظور انجام این پژوهش شاخص های حکمروایی خوب شهری و توسعه پایدار شهری توسط پرسشنامه از جامعه آماری به پرسش گذاشته شده و به تحلیل داده ها پرداخته شد. نتایج نشان می دهد؛ شاخص های مشارکت، قانون مداری، عدالت و پاسخگویی از لحاظ میزان تاثیرگذاری حکمروائی خوب شهری برتوسعه پایدار شهر از اولویت بیشتری نسبت به شاخص های شفاف سازی، مسئولیت پذیری، توافق جمعی و کارایی و اثربخشی برخوردارند.

میدان یکی از مهمترین فضاهای شهری است که وجود آن در تمامی مراکز سکونتی انسان، اعم از شهر، روستا و یا حتی سکونتگاههای اولیه غیر قابل اجتناب است. از زمانهای دور اصلی ترین کارکرد میادین گردهم آیی افراد در مراسم اجتماعی، سیاسی و مذهبی و بروز تعاملات اجتماعی بوده است. با ورود اتومبیل شهرها دستخوش تغییرات بسیاری شدند؛ احداث خیابانهای سراسری در شهرها بخصوص با نادیده گرفتن یافت و سازمان فضایی شهرها از یک طرف و دگرگونی شرایط اجتماعی و اقتصادی از طرف دیگر از نتایج ورود اتومبیل هستند برقراری ارتباط سواره به عنوان یکی از ضروریات زندگی اهمیت در خور توجهی یافته و این به منزله ایجاد فضایی تازه است که نامی ،دیگر سوای میدان دارد. احداث پی در پی خیابان ها گشودگی های تازه ای را به وجود آورد که در دهه های اولیه غالباً با نام فلکه خوانده می شد دایره ای در وسط این گشودگی ها ایجاد پوشش گیاهی و آب نما سپس قواره و بعد از آن مهم و غیر مهم شدن این گشودگی ها توسط نصب مجسمه شاهان عملکرد غالب و غیر قابل رقابت این گشودگی ها حرکت اتومبیل بوده و آنچه مطرح نبود حضور انسان و مفاهیم عمیق نهفته در فضاهای عمومی شهری بود. در دوران معاصر میادین شهری تنها به یک گره ترافیکی تبدیل شده اند و دیگر جایی برای رخدادها و ثبت خاطره ها باقی نمانده است. با این وجود نیاز انسان امروز به فضایی امن و فارغ از تنش های حرکت سریع وسایل نقلیه نگرش جدیدی به این گونه از فضای شهری را ضروری می سازد. با توجه به مواردی که ذکر شد، پس از بررسی مسائل موجود در چهارراه نادر تبریز، راهکارهایی برای تقویت کیفیت آن ارائه شده است.

هدف پژوهش حاضر ارزیابی اثرات اجتماعی، زیست محیطی و اقتصادی طرح تسطیح لیزری و همچنین مقایسه دیدگاه دو گروه پذیرندگان تسطیح لیزری و همچنین تسطیح مهندسی به عنوان پذیرندگان تکنولوژی پیشین تسطیح اراضی در مورد اثرات طرح تسطیح لیزری بود. برای انجام این پژوهش از شیوه کیفی و طرح تحقیق چند موردی بهره برده شد. افراد مورد مطالعه از طریق نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز از 22 نفر پذیرنده تسطیح لیزری و 5 نفر اجراکننده تسطیح مهندسی جمع آوری گردید. کشاورزان از جمله مهمترین اثرات زیست محیطی طرح تسطیح لیزری را بهبود چشم انداز روستا، کاهش فرسایش خاک و افزایش حاصلخیزی آن بیان نمودند. از دیدگاه کشاورزان مهمترین پیامدهای اجتماعی طرح، علاقه به زندگی در روستا، علاقه به ادامه کشاورزی و کاهش تعداد نیروی کار بود. همچنین نتایج مبین آن بود که اجرای تسطیح لیزری از لحاظ اقتصادی افزایش درآمد و کاهش هزینه ها را در پی داشته است. در پایان بر اساس یافته ها توصیه های کاربردی ارائه شده است.

تخریب خاک زراعی یکی از چالش های بحرانی پایداری کشاورزی در سطح جهانی است که امنیت غذایی و سلامت اکوسیستم ها را تهدید می کند. با وجود وجود راهکارهای فنی مؤثر، پذیرش روش های حفاظتی توسط کشاورزان، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، همچنان محدود است. این مقاله مروری با تکیه بر مدل رفتار برنامه ریزی شده و نظریه باورهای محیط زیستی نوین، نقش آموزش کشاورزی را به عنوان عاملی میانجی و تسهیل گر در شکل دهی به رفتارهای حفاظتی بررسی می کند. یافته ها نشان می دهند که آموزش نه تنها می تواند نگرش ها، هنجارهای اجتماعی درک شده، کنترل رفتاری ادراک شده و باورهای محیط زیستی کشاورزان را تقویت کند، بلکه با ایجاد ارتباط میان دانش فنی و انگیزه های روان شناختی، زمینه ساز تغییر رفتار پایدار می شود. همچنین، تلفیق این چارچوب های نظری در طراحی برنامه های آموزشی می تواند به کاهش شکاف بین دانش و عمل کمک کند. این مطالعه تأکید می کند که مداخلات آموزشی مؤثر باید فراتر از انتقال اطلاعات فنی باشند و بر درک عمیق مکانیسم های روان شناختی و فرهنگی مؤثر بر تصمیم گیری کشاورزان متمرکز گردند.

پژوهش حاضر در زمینه بررسی آثار برجای مانده از تغییر کارکرد های خیابان های شهری از محور سواره به محور پیاده می باشد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است که با استفاده از پیمایش صورت گرفته است. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. جامعه آماری شهروندان سنندج و رشت که همه بالای 18 سال سن داشتند. جامعه آماری تحقیق شامل شهروندان شهر رشت با جمعیت 639951 نفر و شهروندان سنندج با جمعیت 414069 بر طبق سرشماری سال 95 می باشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برای شهر رشت 384 نفر و برای شهر سنندج 381نفر می باشد.جهت تحلیل داده از نرم افزار spss استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون نشان داد که پیاده راه فرهنگی رشت از لحاظ افزایش تعاملات اجتماعی اقدامات موثر تری انجام داده است در حالی که پیاده راه فردوسی سنندج بیشتر از لحاظ کالبدی و دسترسی موثر بوده و جنبه های اجتماعی پیاده راه را در نظر نگرفته است.

کروناویروس یک بیماری عفونی ناشی از سندرم حاد تنفسی شدید بود که سازمان بهداشت جهانی (WHO)این اپیدمی را به عنوان یک بیماری همه گیر جهانی طبقه بندی کرده، این همه گیری فعالیت های اجتماعی و اقتصادی متعددی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است که یکی از بخش ها، مسکن می باشد بخش مسکن به عنوان یکی از بخش های مهم اقتصادی، ارتباط نزدیک و گسترده ای با سایر بخش های اقتصادی هر کشور دارد و بر آن تأثیر می گذارد. شهر یاسوج با توجه به اینکه جز شهرهای کوچک به حساب می آید ولی باتوجه به مرکز استان بودن از اهمیت زیادی برخوردار است. روش تحقیق این پژوهش به صورت پیمایشی و ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه بود. که سؤالات کرونا (8 سؤال) محقق ساخته و عملکرد بازار (4 سؤال) و عملکرد مالی (4 سؤال) از تحقیق مورگان و همکاران (2013) استخراج شده است. جامعه آماری این پژوهش ساکنین شهر یاسوج هستند که در این بین براساس نرم افزار Sample power تعداد 180 نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. روش مورداستفاده در این پژوهش برای آزمون کردن فرضیه های تحقیق از روش SEM-AMOS (معادلات ساختاری) استفاده شد و برای انجام روش های آماری موردنظر از نرم افزار SPSS 21 استفاده گردید. نتایج تحقیق نشان داد که کرونا بر قیمت مسکن و اجاره بها در شهر یاسوج تأثیر مستقیم و معناداری دارد. بنا بر این نتیجه گیری تحقیق نشان داد که با توجه نقش کرونا بر قیمت مسکن و اجاره بها در شهر یاسوج موجب تورم و گرانی و نارضایتی مشتریان نسبت به قیمت و اجاره بها در شهر یاسوج گردید.

از جمله بخش هایی که در عرصه اقتصادی جهان طی سال های اخیر از رشد چشمگیر و قابل توجهی برخوردار بوده و پیش بینی می شود طی دو دهه آینده به پردرآمد ترین و تأثیرگذارترین بخش اقتصادی کشورها تبدیل شود، صنعت گردشگری است. بهره گیری از این بخش برای دستیابی به توسعه پایدار در هر منطقه، نیازمند طرح و برنامه عملیاتی و اجرایی متکی بر شناخت توان های نهفته گردشگری از یک سو وویژگی های گردشگران بهره گیرنده از این امکانات از سوی دیگر است. هدف پژوهش حاضر بررسی بازتاب های اقتصادی توسعه گردشگری شهری مطالعه موردی شهر دماوند می باشد. در این پژوهش از روش AHP راف استفاده شده است. سپس برای محاسبه وزن راف هر کدام از معیارها بر اساس رابطه 3-7، باید ماکزیمم درایه دوم میانگین هندسی محاسبه کرد که برابر با 3.067 می باشد سپس هر کدام از میانگین هندسی ها را بر عدد 3.067 تقسیم نمود تا وزن راف هر گزینه حاصل شود سپس وزن قطعی از میانگین وزن راف هر معیار حاصل می شود و سپس وزن نرمال از تقسیم هر وزن قطعی بر جمع کل اوزان قطعی حاصل می شود که نتایج در جدول 5 آورده شده است. بر این اساس افزایش اشتغال با وزن 0.419 رتبه اول را کسب کرده است. کاهش بیکاری با وزن 0.221 رتبه دوم و افزایش در آمد با وزن 0.208 رتبه سوم را کسب کرده است.

هدف و زمینه: زلزله یکی از وجشتناک ترین مخاطرات طبیعی است که هر ساله جان هزاران نفر از افراد را در کره زمین می گیرد. هدف اصلی تحقیق مطالعه درک معنایی و تفسیر پرسنل،کارمندان و مسئولین مدیریت بحران شهرستان کوهبنان در خصوص مدیریت بحران زلزله و عوامل تاثیرگذار بر آن براساس تجربیات زلزله سال 1396 کوهبنان است. روش ها: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش،توصیفی و از نظر نوع مطالعه از نوع تحقیقات کیفی مبتنی بر روش داده بنیاد است.جامعه آماری شامل کلیه پرسنل ،کارکنان و مسئولین مدیریت بحران شهرستان کوهبنان می باشد.روش نمونه گیری هدفمند در دسترس می باشد. مشارکت کنندگان در پژوهش را 22 نفر از این پرسنل تشکیل داده اند . از مصاحبه نیمه ساختار یافته به عنوان ابزار گرد آوری داده ها استفاده شده است.برای رسیدن به معیار قابلیت اعتماد از سه روش: کنترل یا اعتبار یابی توسط اعضا،مقایسه های تحلیلی واستفاده از تکنیک ممیزی بهره گرفته شده است.داده ها بر طبق رویه مبتنی بر نظریه زمینه ای در سه مرحله کد گذاری باز،انتخابی و گزینشی(محوری)تجزیه و تحلیل شده اند. یافته ها: براساس یافته های به دست آمده عواملی از جمله: شناسایی منطقه،آموزش و شرح وظایف،هماهنگی فرماندهی،تجارب پیشینی مدیریت بحران به عنوان شرایط سبب ساز،کارکرد رسانه ای،وضعیت امداد و کمک رسانی به عنوان شرایط مداخله گر، استفاده از افراد صاحب نفوذ سیاسی به عنوان استراتژی ها، وسعت منطقه و حجم اطلاعات ،ارسال سریع اقلام امدادی،هماهنگی و اطلاعات،تاب آوری و امید اجتماعی و بازرسی و نظارت به عنوان شرایط زمینه ای و نقاط قوت و ضعف مدیریت بحران به عنوان پیامدها معرفی شده است. نتیجه گیری: مدیریت بحران زلزله تحت عوامل و شرایط مختلفی به مطلوبیت می رسد که یکی از مهمترین آنها ارزیابی برنامه ها و استفاده از تجارب حوادث پیشین است.

یکی از مشخصه وقوع پدیده تغییر اقلیم، کاهش بارش، افزایش درجه حرارت افزایش وقوع پیامدهای حدی در آینده است که با توجه به ویژگی های جوامع و محدودیت ها می تواند پیامدهای زیانباری به همراه داشته باشد و وقوع چنین امری مشکلی اساسی خواهد بود. این پژوهش برای ارزیابی روند فرین های اقلیمی بارشی و دمای ایستگاه های استان آذربایجان شرقی (تبریز، اهر، جلفا، مراغه و میانه) تا پایان قرن بیست و یکم از داده های 12 مدل از مجموعه مدل های در دسترس CMIP6 با سه سناریوی (SSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5) و شبیه ساز صحیح اریبی استفاده شد. برای شناسایی بهترین مدل جهت شبیه سازی داده های بارش و دما دوره آتی (2021 تا 2100) از روش کلینگ کوپتا استفاده شد. سپس، آزمون نا پارامتریک من – کندال و شیب سنس برای بررسی وجود و یا عدم وجود روند نمایه های حدی به کار رفت. بر اساس نتایج بررسی عدم قطعیت دو مدل BCC-CSM2-MR وMIROC6 که بهترین شبیه سازی را برای بارش و دما داشتند. نتایج فرین های اقلیمی نشان دادند که روند افزایش نمایه ها حدی گرم و کاهش نماهای حدی سرد در اکثر ایستگاه ها مشهود است به طوری که نمایه تعداد روزهای تابستانی که دمای حداکثر هوای بالای 25 درجه سلسیوس است (SU25)، در کلیه ایستگاه ها دارای روند افزایشی و نمای شب های سرد (TN10P) در اکثر ایستگاه ها دارای روند کاهشی است. روند شاخص های حدی بارشی در سطح منطقه مورد مطالعه می توان مشاهده کرد شاخص مجموعه بارش سالانه در دو سناریوی SSP1-2.6 و SSP2-4.5 رو به افزایش و در سناریوی بدبینانه SSP5-8.5 روند شاخص رو به کاهش است. در شاخص های CCD، SDII و P95p روند شاخص ها رو به افزایش است. که این شرایط می تواند بیانگر افزایش بارش های شدید و کوتاه مدت در مقابل کوتاه شدن فصل بارش منطقه باشد.

مقدمه:   شهرنشینی شتابان و رشد بیش از اندازه کلانشهرها منجر به نارسایی زیرساخت ها، کمبود مسکن، حاشیه نشینی، نابرابری های فضایی در برخورداری از زیرساخت ها و خدمات شهری و در نتیجه افت زیست پذیری وکاهش کیفیت زندگی می شود زیست پذیری به معنای توان و قابلیت یک مکان برای تامین نیازهای زیستی ساکنان اعم از مادی و غیرمادی در جهت ارتقای کیفیت زندگی و ایجاد بستر شکوفایی توانمندی های عموم شهروندان است. بنابراین ضرورت و اهمیت توجه به لزوم پاسخگویی به این نیازها در کلان شهری همچون کرج را دو چندان می کند. کلان شهر کرج، متشکل از 10 منطقه شهری با جمعیت بالا و اثرات مخرب آن مواجه می باشد. برخی از این مناطق شکوفا و پر رونق و برخی دیگر روبه زوال و کم توجه که در نتیجه باعث پایین آمدن رضایت از زیست پذیری در مناطق شده است. هدف:   مقاله حاضر در پی آن است که با هدف شناخت پایه ای از وضعیت زیست پذیری در مناطق کلانشهر کرج  بپردازد. روش شناسی:   از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی تحلیلی است. جمع آوری داده ها اسنادی و میدانی (پرسشنامه محقق ساخته) است. 384 پرسشنامه در مناطق 10 گانه تهیه و تکمیل شده است. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان می دهد که رضایتمندی از اکثر شاخص های کالبدی و زیرساختی در کلانشهر کرج پایین است. قلمرو جغرافیایی پژوهش:   قلمرو این پژوهش کلانشهر کرج می باشد. یافته ها و بحث : در نظر شهروندان وضعیت شاخص های کالبدی و زیرساختی در شهر کرج  مانند مانند تعداد اتاق های کافی در مسکن با میانگین 25 /3، استحکام مسکن با میانگین 26/3، شاخص برخورداری از سیستم گرمایش و سرمایش مناسب با میانگین21/3 شرایط زیست پذیری مناسب است اما شاخص برخی شاخص ها مانند مساحت مناسب و کافی در مسکن با میانگین 12/2، در دسترس بودن مسکن با کیفیت خوب با میانگین 65/2، میزان برخورداری از سیستم دفع بهداشتی و فاضلاب با میانگین 41/2، وضعیت برخورداری از کاربری های خدماتی با میانگین 35/2 ، دسترسی به امکانات فراغتی مطلوب با میانگین 95/2، کیفیت حمل ونقل عمومی با میانگین 35/2، رضایت از گذران اوقات فراغت با میانگین 93/2، دسترسى و نفوذپذیرى با میانگین 91/2، مبلمان شهرى با میانگین 14/2، وضعیت فضای سبز و درختکاری با میانگین35/2، سیما و نمای ساخت وسازها با میانگین 47/2 در کلانشهر کرج پایین تر از میانگین هستند و در نتیجه شرایط نامطلوبی دارند. رتبه بندی مناطق کلانشهر کرج با شاخص های کالبدی زیست پذیری نشان می دهد که منطقه 8 کرج با کمترین امتیاز ویکور(0) در جایگاه نخست و منطقه 10 با بیشترین امتیاز ویکور(1) در رتبه آخر قرار گرفته است. نتیجه گیری: شاخص های کالبدی از مهمترین عوامل تاثیر گذار در زیست پذیری کلانشهر کرج است و در بیشتر شاخص های کلانشهر کرج شرایط نامطلوبی دارد و در بین مناطق تفاوت های زیادی در سطح زیست پذیری با شاخص های کالبدی زیست پذیری دیده می شود.

مقدمه:   زبان مجموعه بزرگی است که دارای بخش های مختلفی است. در بخش واژگان هر زبانی، کلماتی برای نامگذاری مکان های جغرافیایی ساخته می شود. از آنجایی که نام مکان های جغرافیایی در بیشتر زبان ها از عناصر قدیمی زبان هستند، مطالعه نام مکان ها در هر زبان یا هر منطقه ای می تواند به شناخت آن زبان کمک زیادی کند. توپونیمی علم مطالعه اسامی جغرافیایی است که به نوعی زیر شاخه زبان شناسی است و اصول و قواعدی دارد. هدف:   هدف این مقاله بررسی نام مناطقی است که چشمه (و نام های دیگر آن در زبان های رایج ایران، مانند خانی، کانی، گانی و بلاغ/ بولاق) در آنها نقش اساسی دارد. سوال اصلی این تحقیق این است که چه قوانین و مکانیسم هایی در ساخت نام های مرتبط با آب در ایران وجود دارد؟ روش شناسی:   در این پژوهش نخست پیکره ای از اسامی جاینام هایی که برای اشاره به چشمه در ایران به کار می روند، از مرکز آمار پورتال ایران تهیه شده است. سپس این جاینام های دسته بندی شده بر حسب رنگ خاک، ابعاد چشمه، نام آباد کننده آن چشمه و یا موارد دیگر، تحلیل شده اند. قلمرو جغرافیایی پژوهش:   در این تحقیق از میان تمامی نام های مکان ایران، فقط نام هایی که در ایران برای اشاره به چشمه ایجاد شده و به عنوان نام روستا به کار می رود، بررسی شده است. مانند چهل ترمه (نام روستایی در بخش مرکزی دیوان دره کردستان). «گرما کاهانی» (نام روستایی در بخش مرکزی دلفان و نیز روستایی در بخش مرکزی خلخال). یافته ها و بحث : در نام گذاری ها، رنگ خاک یا چشمه، زمینه، طعم آب، نام سازنده چشمه، ابعاد و اندازه چشمه، موقعیت طبیعی چشمه، شرایط محیطی حاکم بر بهار، مانند وجود حیواناتی مانند کبک، آهو، عقاب، و وجود درختانی مانند توت، انجیر و بید نقش اساسی دارند. بررسی تطبیقی ​​نام های مکان های مختلف در ایران راهی برای شناخت بهتر و بیشتر نام مکان هاست. بررسی هر یک از نام ها به صورت جداگانه چنین فرصتی را در اختیار محقق قرار نمی دهد. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می دهد که «چشمه» نقش اساسی در ساخت نام های مکان در ایران دارد.

مقدمه: یکی از مهمترین چالش هایی که در مناطق مرزی پیش روی مسئولان امور قرار دارد، مسئله امنیت مناطق مرزی است. مسئله حفظ و گسترش امنیت مناطق مرزی، به ویژه در کشورهایی که دارای مرزهای مشترک طولانی با همسایگان خود هستند، همواره مورد توجه و حساسیت مسئولان امور بوده است. چنانچه، در حال حاضر مسایل مرتبط با امنیت درمناطق مرزی بسیار حایز اهمیت است. زیرا در صورت وجود هرگونه اختلاف مرزی و ناامنی در این مناطق، امنیت ملی را مورد تهدید قرار می دهد. هدف: تحقیق حاضر با هدف بررسی و تبیین شاخص های امنیت مناطق مرزی استان اردبیل تدوین شده است. روش شناسی: از نظر هدف «کاربردی» و به لحاظ ماهیت و روش «توصیفی-تحلیلی» است. برای گردآوری داده ها و اطلاعات از مطالعات کتابخانه ای-اسنادی و میدانی استفاده گردید. جامعه آماری نیز شامل؛ «ساکنین مناطق مرزی، متخصصان جغرافیای سیاسی و علوم سیاسی، مسئولین امنیتی و سیاسی شهرستان، کارشناسان فرمانداری های استان و سایر نهادهای مسئول در زمینه امنیت مناطق مرزی و پژوهشگران عرصه علوم سیاسی و ...» در شهرستان های مورد مطالعه هستند که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 384 نفر به عنوان نمونه جهت پرسشگری انتخاب شدند. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو مکانی استان اردبیل و شهرستان های دارای مرز مشترک با کشورهای همسایه (شهرستان های اردبیل، مشگین شهر، پارس آباد، نمین، گرمی، بیله سوار و اصلاندوز) می باشد. یافته ها و بحث: شهرستان های پارس آباد با میانگین رتبه ای 35/204 و اصلاندوز با میانگین رتبه ای 95/230 از امنیت مرزی بالاتری از نظر شاخص های مورد بررسی، برخوردار هستند و در این میان نیز شهرستان بیله سوار با میانگین عددی 39/161 از نظر امینت مرزی پایین تری نسبت به سایر شهرستان های مورد مطالعه قرار دارد. همچنین، در این میان شاخص های امنیت اقتصادی با میزان بتای 578/0 و امنیت مورفولوژیکی با مقدار بتای 431/0 بیشترین نقش را در افزایش امنیت مناطق مرزی در محدوده مورد مطالعه دارند و امنیت زیست محیطی نیز با 184/0- نقش کمرنگی در این زمینه دارد. نتیجه گیری: در بین شاخص های تبیین امنیت مناطق مرزی، شاخص های امنیت اقتصادی و مورفولوژیکی تأثیر چشمگیری در افزایش امنیت مناطق مرزی دارند. چنانچه، افزایش امنیت مناطق مرزی می تواند از نظر اقتصادی زمینه ساز؛ افزایش و تشدید تعاملات مرزی؛ سطح رفاه و آسایش اجتماعی ساکنان این مناطق؛ وابستگی و همگرایی قومی و مذهبی مرزنشینان؛ وضعیت اجتماعی منطقه مرزی استان؛ افزایش سطح زیست پذیری سکونتگاه های روستایی مناطق مرزی؛ افزایش کیفیت مولفه های سرمایه اجتماعی؛ سهولت مهاجرت در دو سوی مرزها را ارتقا بخشد.

سابقه و هدف: سیب زمینی چهارمین محصول کشت شده در جهان است. با توجه به اهمیت استراتژیک این محصول در تأمین امنیت غذایی، تهیه نقشه های دقیق از سطوح زیرکشت آن اطلاعات ضروری برای تخمین و پیش بینی میزان عملکرد محصول در مقیاس های متفاوت را فراهم می کند. اگرچه تا کنون رویکردهای متفاوت سنجش از دور، مبتنی بر سنجنده های اپتیکی یا مایکروویو، به طور گسترده برای پایش مزارع گوناگون (شامل سطح زیرکشت محصولات، شرایط و پیش بینی عملکرد آنها) به کار رفته، با استفاده از داده های سنجش از دور و یادگیری ماشین کمتر برای شناسایی مزارع سیب زمینی اقدام شده است. در این راستا، پژوهش حاضر به شناسایی و نگاشت محصول سیب زمینی در قطب تولید آن در کشور پرداخته است و سعی در مهیا سازی اطلاعات دقیق سطوح زیرکشت این محصول، برای حوزه مدیریت کلان کشاورزی را دارد. مواد و روش ها: ازآنجاکه بیشتر محصولات کشاورزی، در طول دوره کشت، ویژگی های طیفی زمانی منحصربه فردی دارند، این پژوهش با استفاده از تصاویر سری زمانی و بدون آستانه گذاری صریح، روشی را برای تمایز دادن مزارع سیب زمینی از سایر محصولات مطرح کرده است. طبق این روش، با استفاده از لایه های مبتنی بر فنولوژی محصول سیب زمینی و نیز یادگیری ماشین، به شناسایی این محصول روی آورده شد. به منظور بهینه سازی پارامترهای داخلی الگوریتم، براساس داده های زمینی نوع محصول در سایت مورد مطالعه که مجموعاً شامل 1648 نمونه از مزارع سیب زمینی و سایر محصولات می شود، آموزش و ارزیابی مدل انجام شد. این داده ها با استفاده از گیرنده GPS دستی نمونه برداری شد. در این پژوهش، نگاشت مزارع سیب زمینی با استفاده از تصاویر ماهواره سنتینل 2 و الگوریتم ماشین بردار پشتیبان انجام شد. با تهیه لایه های ورودی مناسب که شامل شاخص فنولوژیکی محصول سیب زمینی و شاخص آماری میانه NDVI (سری زمانی تصاویر ماهواره سنتینل 2) در بازه های مشخص می شود، مزارع سیب زمینی با دقت شناسایی شد. دراِدامه، این لایه ها به منزله ورودی های ماشین بردار پشتیبان به کار رفت. به منظور آموزش مدل بهینه برای ماشین بردار پشتیبان با استفاده از کرنل RBF، مقادیر gamma و C با روش 5-fold cross validation بهینه سازی شد. سپس این مقادیر، در فرایند اجرای الگوریتم، با استفاده از سامانه رایانش ابری گوگل ارث انجین به کار رفت. کارآیی روش پیشنهادی در شهرستان های همدان و بهار که بیشترین میزان کشت این محصول را در ایران دارند، ارزیابی شد. نتایج و بحث: براساس نتایج، مقادیر بهینه برای پارامترهای داخلی مدل C=70 و γ=0.3 محاسبه شد. این مقادیر در تابع RBF، به منظور شناسایی سطوح زیرکشت محصول سیب زمینی، در نظر گرفته شد. با اجرای الگوریتم طبقه بندی و سپس اعمال فیلتر Majority، نقشه سطوح زیرکشت سیب زمینی برای منطقه مورد مطالعه تهیه شد. این نقشه بیشترین تراکم کشت محصول سیب زمینی را در محدوده مرزی دو شهرستان (شمال غرب شهرستان همدان و شرق شهرستان بهار) نشان داد. سطح زیرکشت سیب زمینی برای سال زراعی 1399-1400، در شهرستان همدان، برابر 1/4527 هکتار و در شهرستان بهار، برابر 3/6088 هکتار به دست آمد. در ارزیابی نتایج، صحت کلی و ضریب کاپا به ترتیب برای همدان، 9/90% و 82/0 و برای بهار، 3/93% و 87/0 براساس ماتریس خطا برآورد شد. نتایج پژوهش حاضر به کارآیی الگوریتم ماشین بردار پشتیبان در شناسایی سطوح زیرکشت محصول سیب زمینی اشاره دارد و همچنین نشان داده است که شاخص های منطبق بر فنولوژی سیب زمینی را می توان، به منزله ویژگی های متمایزکننده در شناسایی بهتر مزارع این محصول، استفاده کرد. نتیجه گیری: شناسایی مزارع سیب زمینی، با استفاده از لایه های ورودی شاخص های منطبق بر فنولوژی محصول در الگوریتم ماشین بردار پشتیبان، نشان داد این روش می تواند صحت شناسایی سطوح زیرکشت این محصول را در سطح پایلوت بهبود ببخشد. ازاین رو می توان، برای شناسایی سایر محصولات مهم کشاورزی و نیز در دیگر مناطق، رویکردی مشابه را پیش گرفت و نتایج را ارزیابی کرد. همچنین پیشنهاد می شود کارآیی داده های مایکروویو و سایر الگوریتم های یادگیری ماشین در پژوهش های آینده مورد توجه قرار گیرد.