درخت حوزه‌های تخصصی

مطالعات منطقه ای

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آثار و زندگینامه اندیشمندان سیاسی آثار و زندگینامه بزرگان روابط بین الملل اصول روابط بین الملل اقتصاد سیاسی بین الملل امنیت ملی و بین المللی اندیشه سیاسی تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران تاریخ روابط بین الملل توسعه و مسایل سیاسی اجتماعی مربوط به شمال و جنوب جامعه شناسی سیاسی جهانی شدن روابط خارجی ایران روانشناسی سیاسی روش شناسی سازمان های بین المللی سیاست خارجی (مبانی و مفاهیم نظری) سیاست خارجی ایران سیاستگذاری عمومی فرهنگ و سیاست مبانی علم سیاست مسایل ایران مطالعات منطقه ای نظریه های روابط بین الملل نقد و بررسی کتاب
شبه قاره هند منطقه آسیای جنوب و جنوب غربی منطقه آسیای شرقی و جنوب شرقی منطقه آسیای مرکزی و قفقاز (اوراسیا) منطقه آفریقا منطقه آمریکای شمالی و حوزه دریای کارائیب منطقه آمریکای لاتین منطقه اتحادیه اروپا و اروپای شرقی منطقه خاورمیانه
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۱ تا ۱۰۰ مورد از کل ۵٬۴۰۱ مورد.
۸۱.

تحلیل محتوای تحولات الگوی توسعه در برنامه های اقتصادی فدراسیون روسیه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات اوراسیای مرکزی سال ۱۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۳۷) 93-118
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۳۶
تحولات ساختار الگوی توسعه اقتصادی در فدراسیون روسیه در تلاطم های سیاسی و اقتصادی در دهه اخیر به مسئله ای مبهم و نیازمند پژوهش تبدیل شده است. روند تحولات و تغییرهای الگوهای توسعه اقتصادی در فدراسیون روسیه در دو بحران برون زای کرونا و تشدید تنش سیاسی نظامی با اوکراین به نظر می رسد به سوی تاب آوری اقتصادی پیش رفته است. در این نوشتار می خواهیم با بررسی اسناد توسعه ای دولت روسیه، الگوی تغییر نگاه دولت به توسعه اقتصادی در روسیه را استخراج کنیم. محتوای اسناد مربوط با توسعه اقتصادی منتشر شده در سایت دولت فدراسیون روسیه در سه دوره زمانی پیش از کرونا (2018-2019)، دوره کرونا (2020-2021) و دوره جنگ با اوکراین (2022-2023) با استفاده از ابزار پژوهش تحلیل محتوا در بستر نرم افزار اطلس تی را تحلیل و تحولات سیاست گذاری این کشور را در رویارویی با بحران های پیش بینی نشده بررسی کنیم. نویسنده در پی پاسخ این پرسش هستی که «چگونه بحران های پیش بینی نشده موجب تحول چشم انداز توسعه در روسیه به سوی الگوی تاب آوری اقتصادی شده اند؟» در پاسخ این فرضیه مطرح می شود که در بحران های پیش بینی نشده سال های اخیر، خط مشی گذاران روسیه، الگوی توسعه مطلوب کشور را الگوی سازگار با تاب آوری اقتصادی تعریف کرده اند. این نوشتار تأکید می کند که راهبرد های مبتنی بر تاب آوری اقتصادی می توانند در ایجاد پایداری، تقویت ظرفیت های داخلی و تاب آوری در برابر بحران ها مؤثر باشند.
۸۲.

ترکیب فرهنگی شهر و استان سمرقند: بررسی تحولات قومی زبانی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات اوراسیای مرکزی سال ۱۸ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۳۶) 137 - 162
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۳ تعداد دانلود : ۷۱
در این نوشتار تنوع فرهنگی شهر سمرقند و استان سمرقند در ازبکستان را بررسی و تحولات قومی، زبانی و مذهبی را کنکاش می کنیم. تاریخ سمرقند به عنوان یک مرکز مهم شهری در کنار جاده ابریشم، ترکیبی غنی از فرهنگ ها و زبان ها را در خود جای و پرورش داده است. درحال حاضر، تفاوت زبانی قابل توجهی میان شهر سمرقند و استان بیشتر روستایی سمرقند وجود دارد. بیشتر ساکنان شهر سمرقند، به زبان فارسی تاجیکی به عنوان زبان اول صحبت می کنند، در حالی که در استان سمرقند، ازبکی، یک زبان ترک تبار است که واژه های فارسی بسیاری را به کار می برد و زبان اصلی گفتاری روزمره مردم است. همچنین تحولات ادامه دار الگوهای فرهنگی، به ویژه از زمان استقلال ازبکستان، با افزایش اهمیت زبان ازبکی را بررسی می کنیم. در حالی که فارسی تاجیکی همچنان موقعیت خود را به عنوان زبان اول بیشتر ساکنان شهر سمرقند حفظ کرده است، موقعیت نسبی خود را در مقایسه با زبان ازبکی، به دلیل سیاست های زبانی دولت و مهاجرت روستایی شهری از دست می دهد. انتظار می رود در چشم انداز زبانی آینده، دوزبانگی همچنان ملموس بماند، در صورتی که زبان ازبکی پیوسته اهمیت بیشتری پیدا کند. سرزمین ورارود یکی از مهدهای زبان فارسی بوده است، اما امروزه زبان فارسی در آن به حیات ضعیف خود ادامه می دهد. اینک در ازبکستان مانع قانونی برای به کار بردن زبان های محلی وجود ندارد، اما مهاجرت پیوسته ازبک زبان ها از روستا به شهر، موقعیت زبان فارسی تاجیکی را در ازبکستان زیر فشار نسبی قرار می دهد.
۸۳.

بررسی و تحلیل چالش های کلان فرهنگی ایالات متحده آمریکا و رهیافت های تمدنی آن(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی آمریکا سال ۵ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۱۷) 11 - 58
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۲ تعداد دانلود : ۱۶۲
آمریکای کنونی نه صرفاً یک کشور بلکه در حقیقت صورت تمدنی جهان غرب در عصر حاضر می باشد و جمهوری اسلامی ایران که داعیه دار ایجاد تمدن نوینی در جهان است برای گذار از تمدن رایج فعلی یعنی تمدن غرب می بایست در گام نخست آن را به درستی بشناسد و شناخت باطن یک تمدن از طریق آگاهی به فرهنگ آن امکان پذیر است. از این رو، هدف از این پژوهش، شناخت وضعیت و چالش های کلان فرهنگی آمریکا، به عنوان موتور محرک سایر عرصه های تمدنی (سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی) می باشد. لذا در راستای این هدف، کتاب های 15 نفر از صاحب نظران این حوزه که دارای بالاترین نمره در وب سایت های goodreads و Librarything می باشد مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. بر اساس نتایج بدست آمده ذیل مفهوم فراگیری تحت عنوان وضعیت کلان فرهنگی ایالات متحده و مبتنی بر 111 کد استخراج شده، 24 مضمون پایه و 3 مضمون اصلی و سازمان دهنده یعنی: وضعیت چالش های فرهنگی– تمدنی جامعه آمریکا، ایده فکری این کشور در حوزه فرهنگ و آینده فرهنگ آن شناسایی شد. باتوجه به شاخص های کلان بدست آمده از جامعه و فرهنگ آمریکا، به نظر می رسد این کشور دچار بحران های بزرگی است که در صورت برطرف نشدن این چالش ها، معضلات جامعه آمریکا تشدید خواهد شد. عاملی که تاکنون مانع شده تا این بحران ها فرهنگ آمریکا را به سوی فروپاشی سوق دهد، علاقه به تغییری است که در ذات فرهنگ ایالات متحده شکل گرفته است.
۸۴.

عملکرد دیوان کیفری بین المللی در جنگ اوکراین و غزه

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۸) 1 - 30
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۲۳
در سپهر پرتنش مخاصمات بین المللی، که در قرن بیست و یکم نیز شاهد تداوم و گسترش درگیری های مسلحانه و وقوع جنایات بین المللی هستیم، دیوان کیفری بین المللی (ICC) به عنوان عالی ترین نهاد عدالت کیفری بین المللی نقشی اساسی در پیگیری جرایم جنگی، جنایات علیه بشریت، جنایت تجاوز و نسل کشی ایفا می کند. با این حال، واکنش این نهاد در پرونده های مختلف همواره یکسان نبوده و این تفاوت، ضرورت بررسی تطبیقی عملکرد دیوان در دو بحران اوکراین و غزه را آشکار می سازد. بر این اساس، پرسش اصلی پژوهش آن است که دیوان کیفری بین المللی در چارچوب قواعد حقوق بین الملل کیفری، تحت تأثیر چه عوامل حقوقی، سیاسی و اجرایی در دو پرونده اوکراین و غزه عملکردی متفاوت از حیث سرعت، دامنه و اثربخشی رسیدگی از خود نشان داده است؟ فرضیه پژوهش بر این مبناست که تفاوت عملکرد دیوان کیفری بین المللی در پرونده های اوکراین و غزه تابع ترکیب سطح همکاری دولت ها، میزان حمایت بین المللی،گستره اعمال صلاحیت و امکان دسترسی میدانی به شواهد است؛ به گونه ای که هم راستایی این متغیرها در پرونده اوکراین به تسریع و پویایی رسیدگی انجامیده، در حالی که عدم همگرایی آن ها در پرونده غزه موجب کندی و پیچیدگی فرآیند قضایی شده است. پژوهش حاضر با روش کیفی و تحلیل نظام مند اسناد، مبتنی بر بررسی ۸۶ سند رسمی دیوان، ۴۲ گزارش نهادهای بین المللی و ۳۱ منبع علمی معتبر، ابعاد حقوقی و سیاسی عملکرد ICC را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که در اوکراین همکاری کامل دولت، ارجاع رسمی ۳۹ دولت عضو و دسترسی میدانی گسترده موجب تسریع روند قضایی شد. در مقابل، در غزه فقدان ارجاع دولتی، عدم همکاری اسرائیل، کاهش حدود ۶۰ درصدی دسترسی مستقیم به شواهد و ثبت ۱۷ اقدام اعتراضی رسمی علیه دیوان، روند تحقیقات را بیش از ۳۲ ماه به تعویق انداخته است.
۸۵.

تحول اقتصاد سیاسی عربستان سعودی در زمان محمد بن سلمان

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۸) 64 - 93
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۲۹
دوران محمد بن سلمان در تاریخ معاصر عربستان سعودی، با تحولات چشمگیر سیاسی و اقتصادی همراه بوده است. تمرکزگرایی در ساختار قدرت، اتخاذ سیاست های تهاجمی در عرصه منطقه ای و بین المللی و اجرای اصلاحات داخلی، ویژگی های ممتاز این دوره محسوب می شود. این پژوهش با هدف آزمون میزان تداوم یا تحول الگوی کلاسیک دولت رانتیر در عربستان سعودی طی دوره اصلاحات محمد بن سلمان (۲۰۱۷-۲۰۲۴) انجام شده است. تحولات عربستان، هم در سطح داخلی (روابط نهادهای مذهبی، خاندان سلطنتی و جامعه) و هم در روابط خارجی عربستان تأثیرات عمیقی برجای گذاشته است. از سوی دیگر، سیاست های اقتصادی مبتنی بر کاهش وابستگی به نفت و جذب سرمایه گذاری خارجی، بازتعریف جایگاه عربستان در اقتصاد جهانی را هدف گرفته است. این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که اصلاحات اقتصادی و سیاسی محمد بن سلمان چگونه ساختار اقتصاد سیاسی عربستان سعودی را در کوتاه مدت (۲۰۱۷-۲۰۲۴) و بلندمدت تحت تأثیر قرار داده است؟ این تحقیق با بهره گیری از نظریه دولت رانتیر و با روشی توصیفی - تحلیلی، با گرداوری و تحلیل داده های اقتصادی، بررسی اسناد،گزارش های معتبر بین المللی و منابع کتابخانه ای انجام شده است. یافته پژوهش مبتنی بر این امر است که تجربه عربستان در این دوره را می توان ذیل مفهوم رانتیسم اصلاح شده تحلیل کرد که در آن نمایش مدرنیزاسیون، همزمان با حفظ و تقویت هسته سخت اقتدار رانتیر پیش می رود. موفقیت بلندمدت این مدل در گرو حل تناقض ذاتی بین الزامات توسعه اقتصادی پایدار و ساختار سیاسی متمرکز و غیرپاسخگوست. اگرچه سیاست های تنوع بخشی اقتصادی در کوتاه مدت، موجب افزایش سرمایه گذاری خارجی و رونق بخش خصوصی شده است، با این حال، در بلندمدت، تمرکز قدرت سیاسی و تنش های منطقه ای ثبات این اصلاحات را تهدید می کند. به رغم دستاوردهای کوتاه مدت، موفقیت بلندمدت اصلاحات بن سلمان نیازمند تعدیل ساختار سیاسی، کاهش تنش های خارجی و تقویت نهادهای اقتصادی مستقل است.
۸۶.

نقش کشورهای خلیج فارس در آینده حکمرانی جهانی انرژی

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۹) 65 - 107
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۲۶
چشم انداز جهانی گذار انرژی تحت تأثیر دو عامل تغییرات آب وهوایی و تحولات فنآورانه شکل خواهد گرفت. در این راستا، حکمرانی جهانی انرژی که به معنای مجموعه قواعد، نهادها و هنجارهای بین المللی تنظیم کننده تولید، توزیع و مصرف انرژی است، دستخوش دگرگونی بنیادینی می شود. این تحول، پارادایم سنتی نفوذ کشورهای حاشیه خلیج فارس را که صرفاً متکی بر ذخایر عظیم هیدروکربنی هستند را به چالش می کشد. این مقاله در صدد پاسخ به این سوال خواهد بود که نقش کشورهای خلیج فارس در آینده ی حکمرانی جهانی انرژی چگونه خواهد بود؟ در پاسخ به این سوال این فرضیه مطرح است که کشورهای خلیج فارس با سرمایه گذاری و توسعه ی فنآوری های نوین انرژی و متنوع سازی سبد انرژی خود می توانند در آینده ی حکمرانی جهانی انرژی نقش موثری را ایفا کنند. روش پژوهش این مقاله براساس چارچوب نظری امنیت انرژی و گردآوری داده ها بر پایه ی منابع کتاب خانه ای خواهد بود. نتایج این پژوهش نشان می دهد که کشورهای خلیج فارس با هدف تبدیل شدن به بازیگران کلیدی در انرژی های نو، در حال گذار از صادرات نفت خام به صادرات فرآورده های نفتی با ارزش افزوده و سرمایه گذاری بسیار در انرژی های تجدیدپذیر هستند. این کشورها می خواهند به قطب صنایع آینده تبدیل شوند، اما با چالش هایی از جمله شکاف بین برنامه و عمل، رقابت فنآورانه و وابستگی به درآمد نفت مواجه هستند. موفقیت در این گذار، تعیین کننده نفوذ آتی آنها در حکمرانی جهانی انرژی خواهد بود. با این حال، با توجه به روندهای موجود به نظر می رسد که کشورهای خلیج فارس هویت نفتی خود را حفظ کنند.
۸۷.

تأثیر رقابت استراتژیک ایالات متحده و چین بر تنش بین جمهوری اسلامی ایران و رژیم اسرائیل

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۹) 137 - 174
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۵
رقابت استراتژیک ایالات متحده و جمهوری خلق چین از دهه دوم هزاره جدید میلادی وارد مرحله جدیدی شده است. این رقابت استراتژیک که در دستور کار همه رؤسای جمهور ایالات متحده از سال 2010 به بعد قرار داشته، بر تحولات منطقه خاورمیانه و زیرمنطقه آن یعنی خلیج فارس تأثیرهای زیادی بر جای گذاشته و افزایش تنش و درگیری بین قدرت های منطقه ای به صورت نیابتی و یا مستقیم را در پی داشته است. زیرا قدرت های منطقه ای رقابت چین و آمریکا را فرصتی برای حاکم نمودن نظم دلخواه خویش بر منطقه می دانند. مسئله اصلی این مقاله بررسی تأثیر رقابت استراتژیک ایالات متحده و چین بر تنش های موجود بین جمهوری اسلامی ایران و رژیم اسرائیل است. مقاله در پی پاسخ به این سؤال است که رقابت استراتژیک ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین چه تأثیری بر تنش های موجود بین ایران و رژیم اسرائیل دارد؟ تغییر وضعیت درگیری های غیرمستقیم و نیابتی به درگیری های مستقیم و نظامی، گسترش و افزایش دامنه تنش و درگیری بین جمهوری اسلامی ایران و رژیم اسرائیل، ایجاد شکاف بین تهران و پایتخت های عربی و شتاب مقامات آمریکایی برای حل وفصل نهایی مسائل و بحران های خاورمیانه و درنتیجه ورود مستقیم به درگیری بین تهران و تل آویو، ازجمله مهم ترین تأثیرهای رقابت استراتژیک ایالات متحده آمریکا و چین بر تنش بین جمهوری اسلامی ایران و رژیم اسرائیل است.
۸۸.

نقش هوش مصنوعی در رمانتیسم توسعه:کشورهای شورای همکاری خلیج فارس

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۹) 175 - 205
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۶
ظهور و گسترش هوش مصنوعی، ابعاد نوینی از توسعه را پیش روی دولت ها قرار داده است. در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، این فناوری نه تنها به عنوان ابزاری برای ارتقاء بهره وری اقتصادی و کارآمدی نهادی مورد توجه قرار گرفته، بلکه به مثابه عنصری نمادین در بازنمایی آینده گرایی، مدرنیته و رمانتیسم توسعه نیز ایفای نقش می کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که هوش مصنوعی در این کشورها صرفاً به عنوان فناوری کاربردی تلقی نمی شود، بلکه به گفتمانی هویتی،مشروعیت ساز و فرهنگی بدل شده است که مشروعیت سیاسی و چشم اندازهای توسعه ای را تقویت می کند. حال باتوجه به موارد مذکور می توان،پرسش پژوهش را هوش مصنوعی چگونه در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به ابزاری برای بازنمایی رمانتیسم توسعه و ایجاد تصویری ایده آل از آینده پیش رو بدل شده است؟در نظرگرفت،همچنین فرضیه پژوهش این است که بهره گیری از هوش مصنوعی در این کشورها علاوه بر نتایج اقتصادی و فناورانه، کارکردی فزاینده و نمادین در القا روایت پیشرفت و آرمان های توسعه گرایانه دارد. بررسی اسناد سیاستی، گفتمان های رسمی و پروژه های فناورانه نشان می دهد که هوش مصنوعی نه تنها موتور محرک در حوزه هایی چون انرژی، آموزش و بهداشت محسوب می شود، بلکه نقشی مهم در ساخت هویت توسعه ای و تقویت سرمایه نمادین دولت ها ایفا می کند. نتیجه آنکه، هوش مصنوعی در فضای خلیج فارس، بیش از یک فناوری، به یک استعاره توسعه ای و ابزاری برای مشروعیت بخشی به چشم اندازهای آینده محور تبدیل شده است. در پایان این پژوهش قابل درک است که هوش مصنوعی در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به مثابه پلی میان فناوری، سیاست و فرهنگ بازتعریف می شود.
۸۹.

تحریم های غرب و بازتکوین الگوی تجارت دوجانبه ایران و روسیه (2022- 2010)

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۹) 108 - 136
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۲۶
تشدید تحریم های غرب علیه جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه طی سال های 2010 تا 2022، زمینه ساز ایجاد شرایط ساختاری جدید در نظام بین الملل و تاثیر بر روابط اقتصادی دو کشور بوده است. پرسش اصلی پژوهش این است که تحریم های غرب چگونه بر حجم، ساختار و ماهیت تجارت دوجانبه ایران و روسیه اثر گذاشته اند. پژوهش حاضر با بهره گیری از چارچوب نظری واقع گرایی نئوکلاسیک و دیپلماسی اقتصادی، تحریم ها را به مثابه فشارهای ساختاری نظام بین الملل در نظر گرفته و بررسی می کند که این فشارها چگونه از طریق ظرفیت های داخلی و تفاوت های اقتصادی دو کشور، رفتار اقتصادی طرفین را شکل داده اند. روش تحقیق کیفی و توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از منابع رسمی تجارت خارجی، اسناد و منابع کتابخانه ای گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه تحریم ها باعث افزایش مقطعی حجم تجارت و همگرایی تاکتیکی میان تهران و مسکو شده اند، اما ماهیت همکاری اقتصادی تاکتیکی، کوتاه مدت و نامتوازن باقی مانده، ساختار کالاها بیشتر سنتی و اولیه بوده و تراز تجاری به نفع روسیه بوده است. به این ترتیب، تحریم ها بیش از آنکه موجب بازآرایی ساختاری و تنوع واقعی در تجارت دوجانبه شوند، الگوی وابستگی نامتقارن و برتری نسبی روسیه را تثبیت کرده اند. پژوهش حاضر در ارائه تحلیلی علّی از روابط میان فشارهای بین المللی و تجارت دوجانبه نهفته است و به فهم دقیق تر ظرفیت ها و محدودیت های همکاری اقتصادی دو کشور کمک می کند.
۹۰.

سناریوهای آینده تأثیر تحریم های غرب علیه روسیه در بحران اوکراین(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات اوراسیای مرکزی سال ۱۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۳۷) 257-288
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۲۴
بحران اوکراین که با تهاجم همه جانبه روسیه در فوریه ۲۰۲۲ تشدید شد، پدیده ای چندبعدی با ریشه های تاریخی، ژئوپلیتیکی و امنیتی است. پرسش این نوشتار این است که تحریم های اتحادیه اروپا و ایالات متحد علیه روسیه در بستر متغیرهای شکل دهنده و تداوم بخش بحران اوکراین، چه جایگاهی داشته است و برای آینده چه سناریوهایی می شود ترسیم کرد؟ برای پاسخ به این پرسش که سرشت آینده پژوهانه نیز دارد، این نوشتار فرضیه آزما نیست، بلکه به دنبال کشف متغیرها و پیشران های مؤثر بر تحریم های اتحادیه اروپا و ایالات متحد علیه روسیه در بحران اوکراین است. در این نوشتار با به کارگرفتن روش آینده پژوهی و تحلیل ساختاری با نرم افزارهای میک مک و سناریوویزارد، جایگاه تحریم های غرب علیه روسیه را در شبکه پیچیده متغیرهای مؤثر بر این بحران واکاوی می کنیم. یافته ها نشان می دهد تحریم ها به تنهایی متغیری مستقل و تعیین کننده نیستند، بلکه در تعامل پویا با دیگر پیشران ها عمل می کنند. از میان ۱۵ متغیر اصلی شناسایی شده، «دورزدن فناوری روسیه» به عنوان متغیر تأثیرگذار اصلی و «انعطاف پذیری مالی روسیه» به عنوان متغیر تنظیمی اساسی شناسایی شدند. همچنین «واکنش چین به تحریم های ثانویه» متغیر دووجهی با ظرفیت بالا برای ایجاد نقاط جدایی در نظام است. براساس این دو متغیر محوری، چهار سناریوی احتمالی «طوفان کامل»، «بن بست راهبردی»، «جهان دوقطبی جدید» و «فروپاشی و هرج ومرج» را ترسیم کردیم. نتیجه کلی نشان می دهد که اثربخشی تحریم ها به شدت وابسته به تعامل آن با عوامل داخلی (مانند تاب آوری اقتصاد روسیه) و خارجی (مانند موضع گیری چین) است و نمی توان آن را به صورت جداگانه تحلیل کرد.
۹۱.

الگوی نفوذ ایالات متحده آمریکا در ایران دوره پهلوی دوم مبتنی بر اسناد لانه جاسوسی (سفارت سابق ایالات متحده در ایران)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی آمریکا سال ۵ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۹) 108-159
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۶ تعداد دانلود : ۳۹
پس از جنگ جهانی دوم منطقه غرب آسیا از اهمیت خاصی برای ایالات متحده آمریکا برخوردار بوده و در این میان، ایران نقش محوری در این منطقه راهبردی داشته است. از این رو ایالات متحده جهت نفوذ در ایران بالاخص در دوره پهلوی دوم اقدامات مختلفی انجام داده است تا به صورت حداکثری به اهداف اصلی خود در ایران و منطقه غرب آسیا دست پیدا کند که با توجه به ضرورت بررسی تاریخی این مسئله و نیز تحولات عرصه بین الملل شناخت الگوی این نفوذ دارای اهمیت بالایی است. لذا این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که مبتنی بر اسناد بدست آمده از سفارت سابق آمریکا در ایران (لانه جاسوسی)، الگوی نفوذ آمریکا در ایرانِ دوره پهلوی دوم چگونه بوده است؟ جهت پاسخ به این سؤال از روش تحلیل محتوای کیفی استقرائی استفاده شده است، مبتنی بر این روش، کلیه اسناد بدست آمده از سفارت سابق آمریکا در ایران مورد بررسی و تحلیل و در نهایت کدگذاری تخصصی و مقوله بندی قرار گرفته است. بر اساس یافته های پژوهش الگوی نفوذ آمریکا در ایران این دوره را می توان ذیل سه بخش اصلی اهداف (براندازی دولت، تغییر رفتار دولت و تغییر موزانه قدرت)، آماج یا مخاطبین (کارگزاران، ساختار رسمی، گروه های سیاسی و عموم مردم) و همچنین ابعاد نفوذ (نرم افزاری و سخت افزاری) تقسیم بندی نمود که اسناد بدست آمده ذیل هرکدام از این بخش ها نمایانگر تلاش جدی آمریکا برای نفوذ در ایران در دوره مذکور بوده است.
۹۲.

نقش هویت ملی و جبهه مقاومت در سیاست خارجی روحانی (1392- 1400)

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۰) 167 - 198
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۳
سیاست خارجی کشورها با هر پیشینه که باشند لاجرم در صحنه واقعیت های میدانی بر زمین می نشیند. آنها ترکیبی از اهداف ترسیمی راهکارهای انتخابی برای عملیاتی کردن اهداف و کامیابی در مدیریت چالش هایی هستند که توسط سایر بازیگران بر سر راه آن قرار می گیرد. هویت ملی مفهوم مرکزی است که در نظریه های روابط بین الملل مطرح است ، به بیانی دیگر عمل سیاسی با ارجاع به هویت کشور توضیح داده می شود. ایران از هویت مقاومت پیروی می کند تا از تمامیت ارضی و سیاسی خود محافظت کند و از تهدیدات نظامی و ژئوپلیتیکی جلوگیری کند و در جهت هویت ملی کشور منافع ملی خود را به حداکثر برساند. سازه انگاری به عنوان چارچوب نظری در نظر گرفته شد. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی نقش هویت ملی و جبهه مقاومت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (1400-1392) در دوره روحانی می باشد. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجام شد. سوال اصلی تحقیق آن است که هویت ملی و جبهه مقاومت چه نقشی بر تکوین و شکل گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوره روحانی داشت؟ نتایج نشان دادند سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از نظر جبهه مقاومت به عنوان یک قدرت منطقه ای در پی تغییر در جهت گیری سیاست خارجی از سال 1392 به بعد بوده است. جبهه مقاومت در شرایط کاملاً جدید و متفاوت راهبردی و میدانی در دوران روحانی نسبت به گذشته قرار گرفت. بطور کلی مجموعه سیاستگذاری خارجی دولت روحانی کوشیده با برساختن چهره ای متفاوت از جمهوری اسلامی ایران به عنوان بازیگری فعال و مسؤولیت پذیر در عرصه صلح و امنیت، تصویر برساخته پیشین از آن را تغییر داده و تهدیدها و تضییقات علیه کشور را کاهش دهد. دوره روحانی با هدف اولویت هویت ملی موجبات تغییر در جهت منافع ایران را فراهم ساخت و با تغییر در نگاه دولتمردان و طرفداران تحریم و فشار، زمینه های تعامل با جمهوری اسلامی ایران را تقویت کرد.
۹۳.

تحلیل سیستمی دیپلماسی نظامی و امنیتی چین در آفریقا

نویسنده:
منبع: روابط آفریقا آسیا دوره ۲ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ 306 - 334
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۶ تعداد دانلود : ۱۰۴
افزایش توان و ظرفیت چین و چشم اندازی که رهبران آن برای آینده جایگاه این کشور متصورند در رویکردهای حاکم بر سیاست خارجی چین و به تبع آن سیاست آفریقایی این کشور نقش برجسته ا ی ایفاء می کنند. به این معنا که هم زمان با افزایش قدرت چین، صحنه کنشگری این کشور نه فقط در محیط پیرامون که به کل نظام بین الملل گسترش یافته  است. اگرچه برای دهه های متمادی تمرکز این کشور بر توسعه تعاملات اقتصادی و تجاری بوده، اما به تدریج، تغییراتی در کنشگری نظامی و امنیتی آن نیز صورت گرفته است. در این زمینه، این پرسش مهم را می توان مطرح کرد که چگونه می توان ویژگی های کنونی دیپلماسی نظامی و امنیتی چین در آفریقا را مورد تبیین و ارزیابی قرار داد؟ در پاسخ می توان گفت پکن از طریق دیپلماسی نظامی و امنیتی با مشخصه های چینی، به دنبال به تصویر کشیدن خود به عنوان یک کنشگر امنیت ساز است تا بدین وسیله در کنار افزایش حضور و نفوذ اقتصادی، به تضعیف تدریجی مشروعیت نظم بین المللی کنونی به رهبری آمریکا پرداخته و در عین حال، نقش خود در تنظیم دستورکارها و هنجارسازی بین المللی در حوزه امنیت را ارتقاء دهد. هرچند این روند به معنای نادیده گرفتن شکاف قدرت موجود و اتخاذ رویکرد تجدیدنظرطلبانه در نظام بین الملل نخواهد بود. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی به بررسی ساختار کنونی نظام بین الملل و تأثیر آن بر دیپلماسی نظامی و امنیتی چین در آفریقا می پردازد.
۹۴.

تأثیر جمهوری اسلامی ایران به عنوان شبکه بازیگر بر تضعیف نظم شبکه ای آمریکا در منطقه غرب آسیا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی آمریکا سال ۵ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۸) 69 - 109
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۳ تعداد دانلود : ۷۹
سیاست جهانی قرن بیست ویکم، سیاست میان قدرت شبکه ای هژمون و نیروهای مخالف است که شکل رقابت استاندارد به خود می گیرد و  مقاله حاضر درصدد است با روش کیفی شبکه، تاثیر ایران بر تضعیف نظم شبکه آمریکا را بررسی کند. سؤال اصلی این پژوهش این است که ایران به عنوان شبکه کنشگر چگونه موجب تضعیف نظم شبکه ای آمریکا در منطقه غرب آسیا  شده است؟ بنابر فرضیه، ایران در حالت کارگزاری متوسط با استراتژی برنامه نویسی شبکه مقاومت، منجر به ایجاد چالشی برای اعتبار هنجاری برنامه های نظم شبکه آمریکا در غرب آسیا شده است. نتایج نشان می دهد ایران در برخورد استانداردی با شبکه نظم آمریکا در نقش تجدیدنظرطلب ارتباط دهنده، مستقل و ضد هژمون با کارگزاری بالا در  نوسان است. در این راستا ایران با تشکیل شبکه پیوست همگنی و کمتر همگن در غرب آسیا با دنبال کردن استراتژی های مسدودکننده، کانال جایگزین و همبستگی اقلیت که با عدم ایفای نقش مکمل سه قیاس برنامه نویسی شبکه آمریکا همراه است نوعی استاندارد در غرب آسیا ایجاد کرده است که مانع از برنامه نویسی و نصب استاندارد نئولیبرال آمریکا می شود و قدرت شبکه آمریکای ترامپ به دلیل سازگاری بسیار پایین و تغییر بیش از حد در کدنویسی برنامه سیستم عامل نظم شبکه جهانی، در غالب کردن استاندارد شبکه خود بر شبکه ایران در غرب آسیا با  اختلال اساسی روبه رو شده است و به دلیل عدم سازگاری، ناهمگنی ایدئولوژیکی و تعارض استاندارد با هزینه بسیار بالا میان دو شبکه ایران و آمریکا، هرگونه استانداردسازی و کدنویسی برنامه نظم فراگیر با حالت تک مرکزی آمریکا در شبکه  نظم غرب آسیا توسط ایران مسدود شده است.
۹۵.

تحلیل سیاست گذاری فرهنگی در حوزه زنان ایران در دوره پهلوی دوم با تمرکز بر اسناد لانه جاسوسی آمریکا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی آمریکا سال ۵ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۸) 111 - 137
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۷۷
ورود دیدگاه های استعماری به ایران معاصر به منظور ایجاد تغییر در صورت و سیرت زندگی فردی و جمعی ایرانیان، یکی از مهمترین مسائل معاصر جامعه ایرانی است که توسط بازیگران متعددی از جمله ایالات متحده آمریکا دنبال شده است. اما از میان مخاطبین و موضوعات مختلف، مسأله زنان و تأثیرگذاری بر این قشر جامعه ساز بسیار اهمیت داشته است. لذا این مقاله در پی واکاوی ابعاد پنهان و آشکار مداخلات فرهنگی ایالات متحده در ایران عصر پهلوی دوم در حوزه زنان است که با بهره گیری از روش تحلیل مضمون و با تکیه بر چارچوب نظری سیاست گذاری عمومی، اسناد طبقه بندی شده سفارت سابق آمریکا در تهران را مورد بررسی قرار داده است. پرسش اصلی تحقیق حاضر آن است که: ایالات متحده چگونه از طریق سیاست گذاری فرهنگی در حوزه زنان تلاش داشته تا نقش و هویت زن ایرانی را بازتعریف کند و این تلاش ها چه بازتابی در اسناد لانه جاسوسی داشته است؟ نتایج این پژوهش نشان می دهد که سیاست گذاری فرهنگی آمریکا در حوزه زنان ایرانی، عمدتاً در بستر زنان نخبه، نهادهای فرهنگی و آموزشی، رسانه و الگوهای رفتاری طراحی شده بود و تلاش داشت از طریق مهندسی اجتماعی به بازتعریف نقش زن ایرانی مطابق با الگوهای غربی بپردازد. این مداخلات گرچه در کوتاه مدت بر سبک زندگی و الگوهای فرهنگی برخی زنان تأثیر گذاشت، اما با واکنش و مقاومت های اجتماعی و مذهبی همراه شد و در نهایت به یکی از عوامل بی اعتمادی گسترده نسبت به آمریکا در سال های منتهی به انقلاب اسلامی تبدیل گردید. این مطالعه بر اهمیت فهم ابعاد فرهنگی، سیاست گذاری خارجی و نقش جامعه مدنی در واکنش به آن تأکید دارد.
۹۶.

پاسخ سازمان ملل متحد به خشونت جنسی نظام مند و گسترده داعش علیه زنان ایزدی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات سیاسی بین النهرین دوره ۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 237-260
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۹ تعداد دانلود : ۱۲۱
این مقاله به تبیین پاسخ سازمان ملل متحد به خشونت جنسی گسترده و نظام مند اعمال شده از سوی گروه دولت اسلامی (داعش) علیه زنان ایزدی پرداخته است. سؤال اصلی این مقاله آن است که واکنش سازمان ملل متحد به خشونت جنسی داعش علیه زنان ایزدی در سال های 2014 تا 2017، چگونه بوده است. در پاسخ، این فرضیه طرح شده که سازمان ملل متحد از طریق شناسایی جنایات داعش علیه زنان ایزدی که مشتمل بر خشونت جنسی نیز هست نقش مؤثری در ایجاد زمینه تعقیب کیفری عاملان و تکوین قواعد حقوقی دفاع از زنان در مقابل خشونت جنسی نظام مند و گسترده در مخاصمات مسلحانه ایفا کرده است. این امر از طریق صدور قطعنامه های شورای امنیت، تشکیل سازوکارهای تحقیقاتی یونیتاد و ادغام ملاحظات مربوط به خشونت جنسی در مأموریت های صلح بانی و پاسخ های بین المللی صورت گرفته است. روش تحقیق مقاله تبیینی است و داده ها از طریق تحلیل اسنادی و بررسی گزارش های رسمی، اسناد حقوقی و کتاب ها و مقالات گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که خشونت جنسی علیه زنان در عبارت های سه گانه جنایات جنگی، جنایات علیه بشریت و جنایات نسل کشی مکنون بوده است؛ اما با تلاش های سازمان ملل متحد از جمله درباره جنایات داعش علیه زنان ایزدی به عنوان عنصر نسل کشی شناسایی و برجسته شده که فراتر از زمینه اعمال عدالت انتقالی در این خصوص، فرایند تکوین شناسایی خشونت جنسی به مثابه عنصر جنایت نسل کشی را در اسناد بین المللی تسهیل کرده است.
۹۷.

اثربخشی تحریم های اقتصادی اتحادیه اروپا علیه روسیه (2022- 2023)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات اوراسیای مرکزی سال ۱۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۳۷) 317-348
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۴۰
تهاجم روسیه به اوکراین نشان می دهد همچنان از ابزارهای اقتصاد سیاسی بین الملل، مانند تحریم ها استفاده می شود. یکی از این ابزارهای مهم برای فشار بین المللی علیه روسیه در جنگ با اوکراین، تحریم های اقتصادی علیه روسیه و مسائل مربوط با آن و اثربخشی رژیم تحریم علیه روسیه است. در این نوشتار در پی پاسخ این پرسش هستیم که تحریم های اقتصادی اتحادیه اروپا علیه روسیه در پی حمله این کشور به اوکراین (2022- 2023) چقدر اثر داشته است؟ در پاسخ این فرضیه مطرح می شود که تحریم های اقتصادی اتحادیه اروپا علیه روسیه در واکنش به حمله روسیه به اوکراین، اثربخشی متفاوتی داشته و از نظر بازدارندگی، نمادگرایی بین المللی و نمادگرایی داخلی تأثیر قابل توجهی داشته است. روش این نوشتار آمیخته اکتشافی است. ابتدا داده ها را به وسیله منابع اسنادی، کتابخانه ای و مجازی گردآوری شد. سپس با استفاده از نظریه لیندسی، پرسشنامه نیمه ساختمند تنظیم و تدوین و با روش دلفی فازی، نظرهای خبرگان را گرد آوری و در پایان داده ها را با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد اثربخشی رژیم تحریم اتحادیه اروپا علیه روسیه در هدف های بازدارندگی، نمادگرایی بین المللی و نمادگرایی داخلی 63 درصد موفقیت آمیز بوده و از نظر سازگاری و براندازی به ترتیب 44 و 34 درصد بوده که اثربخشی قابل ملاحظه ای نداشته و با توجه به تحلیل به دست آمده، می توان گفت موفقیت آمیز نبوده است.
۹۸.

ظرفیت های تأثیرگذار محیط راهبردی غرب آسیا بر ارتقای جایگاه ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات سیاسی بین النهرین دوره ۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 261-284
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۷۰
سیاست خارجی ایران در محیط راهبردی غرب آسیا تحت تأثیر مجموعه ای از عوامل داخلی و منطقه ای شکل گرفته است. این محیط همواره عرصه رقابت قدرت های بزرگ و منطقه ای بوده و آرمان های انقلاب اسلامی در تقویت جایگاه ایران در منطقه و جهان نقش مهمی ایفا کرده است. ایران از سال ۲۰۱۱ تاکنون توانسته با بهره گیری از ظرفیت های ژئوکالچری، شکل گیری محور مقاومت و تمرکز بر مسائل مشترک جهان اسلام، راهبردهایی فعال و تعیین کننده اتخاذ کند. پرسش اصلی پژوهش این است که چه عواملی سبب شده ایران در دو دهه اخیر (۲۰۱۱–۲۰۲۳) نفوذ چشمگیری در محیط راهبردی غرب آسیا پیدا کند. فرضیه پژوهش بیان می دارد که تلفیق منطق واقع گرایانه با بهره برداری از مؤلفه های نرم افزاری نظیر گفتمان های فراملی و حمایت مردمی، عامل کلیدی ارتقای جایگاه ایران بوده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای است. یافته ها نشان می دهد که ایران در این بازه زمانی با سازمان دهی محور مقاومت و بهره گیری از ظرفیت های فرهنگی و ایدئولوژیک، به موازنه ای راهبردی در برابر ایالات متحده و متحدان آن دست یافته است. افزون بر این، شرایط پس از ۷ اکتبر و به ویژه جنگ ۱۲ روزه تا حدی تحولات گذشته را تحت تأثیر قرار داده است؛ به گونه ای که نه تنها اهمیت نقش ایران در محور مقاومت برجسته تر شده، بلکه معادلات امنیتی غرب آسیا نیز وارد مرحله ای تازه شده است. نتیجه آنکه سیاست خارجی ایران در غرب آسیا ترکیبی از قدرت سخت و نرم است که توانسته در کنار فشارها و محدودیت ها، جایگاهی فعال و تعیین کننده برای جمهوری اسلامی ایران در معادلات منطقه ای رقم بزند.
۹۹.

بازنمایی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در رسانه های انگلیسی زبان آسیای مرکزی (تایمز آستانه و تایمز آسیای مرکزی)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات اوراسیای مرکزی سال ۱۸ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۳۶) 29 - 56
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۶ تعداد دانلود : ۶۰
منطقه آسیای مرکزی در سال های اخیر به یکی از کانون های محوری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است و کشورهای قزاقستان و قرقیزستان، به ویژه در قالب همکاری های اوراسیایی در این زمینه جایگاهی راهبردی یافته اند. در این میان، چگونگی بازنمایی سیاست خارجی ایران در رسانه های منطقه ای، به ویژه رسانه های انگلیسی زبان، اهمیت فزاینده ای در شکل دهی به ادراک های بین المللی دارد. پرسش اصلی نوشتار این است که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران چگونه در رسانه های انگلیسی زبان آسیای مرکزی، «تایمزِ آستانه» و «تایمزِ آسیای مرکزی» بازنمایی می شود و چه تفاوت هایی در گفتمان این دو رسانه دیده می شود؟ فرضیه پژوهش این است که تفاوت در رویکرد نویسندگان و زمینه های سیاسی و فرهنگی دو کشور میزبان این رسانه ها، موجب شکل گیری بازنمایی های متفاوت و گاه متعارض از سیاست خارجی ایران شده است. این نوشتار با بهره گیری از روش کیفی و رهیافت تحلیل گفتمان انتقادی انجام شده و داده ها با نمونه گیری هدفمند از مطالب دو رسانه اشاره شده در سال های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که «تایمزِ آستانه» ایران را به مثابه بازیگری مشارکت جو و توسعه محور بازنمایی کرده است، در حالی که «تایمزِ آسیای مرکزی» تصویری واگرایانه و تهدیدآمیز از ایران ارائه داده است. تفاوت در چگونگی انتخاب واژگان، ساختارهای کلامی و اولویت بندی موضوع ها، تفاوت در گفتمان مسلط هر رسانه را نشان می دهد. این تفاوت های معنایی به صورت مستقیم بر ادراک های افکار عمومی منطقه ای و فرامنطقه ای اثر می گذارند
۱۰۰.

ایران و سازمان همکاری شانگهای: فرصت ها و چالش ها(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات اوراسیای مرکزی سال ۱۸ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۳۶) 85 - 110
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۹۷
تلاش و پیگیری ایران برای عضویت کامل در سازمان همکاری شانگهای (اس سی اُ)در بیست ویکمین نشست سران در 17 سپتامبر 2021 در دوشنبه تاجیکستان، زمانی به نتیجه رسید که به صورت رسمی به عنوان عضو دائمی پذیرفته شد. این عضویت، پیروزی دیپلماتیک محسوب می شود، اما پیامدهای قابل توجهی را نیز به همراه دارد که نیازمند بررسی دقیق تری است. در این نوشتار به دنبال پاسخ این پرسش هستیم که فرصت ها و چالش های سیاسی، حقوقی و سازمانی پیش روی ایران پس از عضویت کامل در سازمان همکاری شانگهای با استفاده از چارچوب تحلیل اس دبلیو اُتیچیست؟ همچنین بسامد کدام مورد از میان فرصت ها و چالش های احتمالی بیشتر است؟ یافته ها نشان می دهند که ایران با فرصت های متعددی روبه رو است، مانند تقویت وابستگی متقابل، مقابله با تأثیرهای هژمونیک جهانی، مبارزه با افراط گرایی و قاچاق مواد مخدر و تغییر در سازوکارهای امنیتی. بااین حال چالش هایی مانند تفاوت در قدرت و نفوذ چانه زنی اعضای سازمان و ابهام های مربوط به هویت اصلی سازمان نیز وجود دارد. بررسی قوت ها و فرصت ها در مقایسه با ضعف ها و چالش ها نشان می دهد که فرصت ها و قوت ها بیشتر است، در نتیجه، سود ایجادشده از همکاری بیشتر از چالش ها و ضعف ها است. در این مطالعه از رویکرد توصیفی تحلیلی و چارچوب سوآت برای تحلیل وضعیت ایران در سازمان همکاری شانگهای استفاده می کنیم. برای افزایش منافع و اثربخشی راهبردی ایران در این سازمان راهبردهایی هم پیشنهاد می دهیم.    

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان