درخت حوزه‌های تخصصی

اندیشه سیاسی در اسلام

ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۶۱ تا ۸۸۰ مورد از کل ۱٬۰۶۸ مورد.
۸۶۱.

عقل گرایی و نقل گرایی در فقه سیاسی شیعه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷۷۰
خوارج اولین نقل‏گرایان جهان اسلام بودند و با ظهور معتزله و اشاعره، نزاع میان دو مکتب عقل‏گرایى و نقل‏گرایى برجسته و بارز گردید. مسأله اخباریین و اصولیین در تاریخ شیعه نیز به همین مسأله باز مى‏گردد. تقدم نقل بر عقل، اصل مهم معرفت‏شناختى در مکتب نقل‏گرایى است و در مقابل، ضرورت کاربرد عقل در فهم احکام الهى، از ویژگى‏هاى عقل‏گرایى است. با تلاش گسترده وحید بهبهانى، اخبارى‏گرى در ایران و عراق منقرض گردید و با همت شیخ مرتضى انصارى نیز دانش اصول فقه در حوزه‏ها نهادینه شد.
۸۶۲.

تفاهم در میان ادیان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۱۵
در این مقاله، پس از تأکید بر ضرورت گفت‏وگو و تفاهم جوامع مذهبى، مراحل سه‏گانه نیل به تفاهم میان ادیان طرح شده است که عبارت‏اند از: 1. تمایل صادقانه به شناخت دیدگاه‏هاى سایر ادیان؛ 2. احترام متقابل و پرهیز از امور تنش‏زا که مانع هم‏زیستى مسالمت‏آمیز مى‏شوند و 3. سازمان‏دهى و مشارکت در انواع گفت‏وگوى میان ادیان. در پایان به پاره‏اى از مبانى عملى این گفت‏وگو اشاره شده است.
۸۶۴.

قدرت، جنسیت و شأن اجتماعی و سیاسی زن از دیدگاه امام خمینی

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۳۸
این مقاله از ماهیت تازه گفتمان فمینیستى در غرب و مراحل و ویژگى‏هاى فمینیسم ایرانى سخن گفته است، سپس به الگوى مورد نظر امام پرداخته و بین دو بعد ایدئولوژیک و مصداقى گفتمان نوین مدرنیسم تفکیک کرده و در نهایت، دیدگاه نهایى امام‏قدس سره در قالب «اثبات مصادیق» و «نفى ایدئولوژیک» را مطرح کرده است. این شماره از کتاب نقد اختصاصاً به فمینیسم پرداخته و ابعاد گوناگون این موضوع را مورد بررسى و گفت‏وگو قرار داده است.
۸۶۵.

گذار از اسلام تاریخی به اسلام معنوی

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹۶۸
در این مقاله که چکیده یک سخنرانى است، ضمن معرفى اجمالى دو رویکرد در باب آشتى شریعت و تجدد، رویکرد سومى معرفى مى‏شود که بر مبناى آن، احکام فقهى تا زمانى که طریقیت خود را به سوى نیل به اهداف و غایات عالى دین حفظ کنند، باقى خواهند ماند.
۸۶۷.

هنر دینی و غیر دینی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۱۲۶
هنر دینى آن است که بتواند هدف دین را تحقق بخشد و بدان تعمیم دهد. هنر دینى راه را به مخاطبان خود بازمى‏گوید و پاسدار و تجلى‏گاه اخلاق و ارزش‏هاى اخلاقى است.
۸۶۸.

صراط، ضابطه هویت در اندیشه ورزی امام خمینی (ره)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷۰۲
نویسنده بعد از بیان تعریفى درباره هویت، آن را داراى بعد سلبى که مستلزم شناسایى «غیر» از «خود» است مى‏داند. از دیدگاه امام خمینى، هویت اسلامى در پیمودن راه خدا معنا پیدا مى‏کند. خودى‏ها کسانى هستند که با آنها وحدت راه و صراط داریم و غیرخودى کسى است که در راه ما نباشد.
۸۶۹.

کشف ولی امر

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷۰۳
نویسنده مقاله، در ادامه مقالات «حکومت انتصابى» در این قسمت به بحث درباره طرق تعیین ولىّ امر مى‏پردازد.
۸۷۰.

طرح معرفت شناسی اسلامی

مصاحبه شونده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۰۷
در دو دهه گذشته، در دنیاى عرب، جریانى از فکر اسلامى شکل گرفته است که با عنوان «معرفت‏شناسى اسلامى» یا «اسلامى کردن معرفت» [ = اسلمة المعرفه ]معروف شده است. این گروه از اندیشمندان مسلمان با تأسیس «مرکز جهانى اندیشه اسلامى» و گسترش نمایندگى‏هاى خود در کشورهاى عربى و غربى، اینک یک جریان فکرى نیرومند را شکل مى‏دهد که با فاصله گرفتن از روشنفکران و سنت‏گرایان، سعى در اجراى طرح تازه‏اى در نسبت میان اسلام و تجددگرایى دارد. جابرالعلوانى که یکى از متفکران این جریان است. در دو گفت‏وگوى زیر به ویژگى‏هاى طرح معرفت‏شناسى اسلامى» اشاره کرده است. از نظر وى، معرفت‏شناسى اسلامى، عملیاتى اجتهادى در امور مربوط به میراث اسلامى و منابع آن و عملیاتى ابداعى در تعامل میراث اسلامى با علوم انسانى و اجتماعى است.
۸۷۱.

اسلام بهشتی، اسلام جهنمی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۸۳
در این مقاله، ویژگى‏هاى بنیادگرایى و اصلاح‏طلبى به‏عنوان دو رهیافت مختلف به دین و اندیشه دینى بررسى شده و در نهایت، اصلاح‏طلبى بر بنیادگرایى ترجیح داده شده است. موضوع سخن، بنیادگرایى و اصلاح‏طلبى و نسبت آنها با اندیشه دینى است. وقتى مى‏خواهیم نسبت میان بنیادگرایى و اصلاح‏طلبى را با اندیشه دینى بسنجیم، ضرورت دارد که هم بنیادگرایى را تعریف کنیم و هم نشان دهیم که اصلاح‏طلبى مورد نظر کدام است و تصورمان را نیز از اندیشه دینى بیان کنیم.
۸۷۲.

اسلام به مثابه دین و حکومت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶۶۸
نویسنده در این مقاله تلاش مى‏کند تا برداشت نادرستى را که در غرب از اسلام شده است، نقد کند و نشان دهد که اسلام با دموکراسى و عقلانیت سازگار است. به نظر او هیچ یک از حکومت‏هاى اسلامى الهى نبوده‏اند؛ بلکه آنها نیز سکولار بوده‏اند. وى مشکل دولت‏هاى اسلامى مدرن را ناکارآیى آنها مى‏داند؛ نه غیر عقلانى بودن آنها.
۸۷۳.

مراتب فقهی مخاطبان سینما

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۷۳
آیا مى‏توان در صحنه‏هایى از فیلم براى نشان دادن واقعیت به مخاطب، روابطى را که شرعاً حرام است نشان داد؟ نویسنده معتقد است که مى‏توان با عقد شرعى بین بازیگران و یا با استناد به قاعده ضرورت یا نفى سبیل این عمل را شرعاً مجاز دانست. وانگهى، تأثیر هنر بر اخلاق مخاطبان چندان قطعى نیست که بتوان بدین‏وسیله به حذف صحنه‏هاى یادشده پرداخت.
۸۷۶.

جایگاه اقلیت و اکثریت در اندیشه سیاسی اسلام

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۴۹۴
نویسنده در این مقاله در پى تبیین جایگاه اقلیت و اکثریت در اندیشه سیاسى اسلام است و با رد نظریه اعتبارى رأى اقلیت در پى یافتن مبناى مشروعیت رأى اکثریت است.
۸۷۷.

دینداری و تجددگرایی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹۸۶
مسأله رابطه مدرنیته و اسلام یکى از مباحث مهم روزگار ماست. نگارنده در مقام بررسى این مسأله، ابتدا به ارائه تعاریف مفاهیم کلیدى بحث، مانند مدرنیته، مدرنیسم، مدرنیزاسیون و... مى‏پردازد و سپس، به اجمال، دیدگاه برخى از اندیشمندان معاصر را در باب تعارض یا سازگارى تجدد با اسلام بررسى مى‏کند. در ادامه، به مبانى چهارگانه مدرنیته با عنوان مبناى معرفت‏شناسى، اومانیسم، مبناى اقتصادى و مبناى دینى اشاره شده، چنین نتیجه گرفته مى‏شود که با نظر به این مبانى، میان مدرنیته و اسلام نوعى ناسازگارى وجود دارد.
۸۷۸.

مردم سالاری دینی در مقابل یکه سالاری قرار می گیرد؛ نه دین سالاری

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۸۶
در این مقاله، ضمن بیان مبانى دموکراسى و نیز دو رویکرد در میان متفکران اسلامى در خصوص اندیشه سیاسى، بر این نکته تأکید شده است که مردم‏سالارى اسلامى یا دموکراسى اسلامى با رویکرد دوم کاملاً سازگار است.
۸۷۹.

نهاد مذهب در جهان اسلام

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳۲۳
مقاله حاضر به بررسى سیر تاریخى نهاد مذهب در جوامع اسلامى از صدر اسلام تا کنون، به‏ویژه با تأکید بر تحولات این نهاد در دوران حاکمیت امپراتورى عثمانى مى‏پردازد. نویسنده در پى اثبات این مدعاست که نهاد مذهب و عالمان دینى در کشورهاى مختلف اسلامى و در خلال دو قرن اخیر، در حوزه‏هاى مختلفى مانند مشارکت در حاکمیت سیاسى، تنظیم و اجراى قوانین و نیز آموزش، قدرت و اقتدار پیشین خود را از دست داده است.
۸۸۰.

مبانی رفتار سیاسی عالمان شیعی امامی در سده چهارم تا هفتم هجری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۲۵
نویسنده سعى مى‏کند تفاوت رفتار سیاسى عالمان شیعه امامى را نسبت به زیدى و اسماعیلى ریشه‏یابى کند. وى بر خلاف کسانى که ریشه این تفاوت را به عوامل خارجى و بیرونى نسبت مى‏دهند و نیز آنان که این رفتار را نقشه‏اى حساب‏شده از ناحیه عالمان امامى مى‏دانند، سرّ اصلى این تفاوت را در نوع برداشت از نظریه امامت مى‏داند.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان