درخت حوزه‌های تخصصی

مقدمه و اهداف: پاسخگویی به نیاز سهامداران و سرمایه گذاران، کسب سود و درآمد و پوشش هزینه های جاری از بزرگ ترین اهداف هر واحد اقتصادی است. بانک ها و مؤسسه های مالی نیز از این قاعده مستثنا نیستند و محاسبه و درک هزینه از مهم ترین فعالیت های آن ها به شمار می رود. رشد سازمان ها در دنیای رقابتی امروز نیازمند اتخاذ استراتژی های مناسب درجهت افزایش کیفیت خدمات و محصولات و کاهش قیمت تمام شده آن ها است. برای رسیدن به این هدف در اختیار داشتن ابزاری برای تحلیل هزینه های مرتبط و سیاست گذاری در زمینه بهای تمام شده خدمات و محصولات اهمیت بسزایی دارد. در عصر حاضر، شرکت هایی که از سیستم هزینه یابی سنتی استفاده می کردند، مجبور به کنارگذاری سیستم قدیمی خود و پذیرش سیستم های هزینه یابی جدیدتر شده اند. سیستم های هزینه یابی سنتی عمدتاً از اندازه گیری های حجمی برای تخصیص هزینه ها استفاده می کردند؛ اما سیستم های هزینه یابی مدرن باید پویا و انعطاف پذیر باشند و امکان محاسبه انواع مختلف هزینه ها از جمله محصولات، فعالیت ها، کانال های توزیع و مشتریان را با در نظر گرفتن همه تنوع و پیچیدگی هایی که مشخص کننده فرآیندهای تولید و کسب وکار مدرن هستند، فراهم کنند. در این پژوهش، مدلی برای محاسبه بهای تمام شده خدمات بانکی مبتنی بر هزینه یابی بر مبنای فعالیت طراحی و ارائه شده است. روش ها: با توجه به شاخص ها و تعاریف موجود از انواع روش پژوهش، پژوهشی حاضر از نوع توسعه ای-کاربردی است. با توجه به وجود عوامل مختلف تأثیرگذار بر قیمت تمام شده و اثرات غیرخطی و حلقوی آن ها و در نظر گرفتن بانک به عنوان یک سیستم پیچیده، از روش پویایی شناسی سیستم ها برای مدل سازی بهره گرفته شد. از نظر گردآوری داده ها، این پژوهش از نوع توصیفی است. روش های گردآوری داده ها، مطالعات کتابخانه ای شامل بررسی منابع و مراجع موجود در زمینه هزینه یابی بر مبنای فعالیت و اصول پویایی شناسی سیستم ها، شبیه سازی های صورت گرفته در خصوص بهای تمام شده خدمات بانکی با رویکرد پویایی شناسی سیستم ها و منابع دیگر اعم از کتاب ها، مجلات، مقاله ها و پایان نامه های داخل و خارج از کشور از طریق کتابخانه های معتبر، مراکز جست وجوی اطلاعات و سایت های معتبر است.  یافته ها: در این پژوهش مدل های تفضیلی مربوط به دو محصول، یعنی محصول مضاربه و محصول سپرده طراحی شده است؛ سپس نمودارهای علت و معلولی و نرخ و حالت آن ها رسم شده و پس از آزمون مدل ها، سیاست های پیشنهادی طراحی و مقایسه شده اند. در این پژوهش، چهار سیاست ارتقای بهره وری، تعدیل نیروی انسانی، بازمهندسی فرایندهای کسب وکار و مکانیزه کردن فرایندها برای بهبود رفتار سیستم پیشنهاد شده است. برای انتخاب بهترین سیاست، یعنی سیاستی که بتواند بیشترین میزان کاهش هزینه ها را در دوره مشابه به دنبال داشته باشد، همه سیاست ها با هم مقایسه شدند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که سیاست مبتنی بر مکانیزه شدن و بازمهندسی فرآیندها سیاست بهتری هستند؛ بنابراین سیاست گذاری عمومی بانک برای کاهش قیمت تمام شده محصولاتش می تواند ترکیبی از بازمهندسی فرایندها و بعد مکانیزه کردن آن ها باشد. نتیجه گیری: با درنظرگرفتن محیط پویای کسب وکار و بانک به عنوان یک سیستم پیچیده که در آن متغیرهای زیادی از یکدیگر تأثیر پذیرفته و بر روی هم تأثیر می گذارند، از رویکرد پویایی شناسی سیستم ها برای مدل سازی بهای تمام شده خدمات بانکی استفاده شد. نتایج شبیه سازی نشان می دهد سیاست گذاری عمومی بانک برای کاهش قیمت تمام شده محصولاتش می تواند ترکیبی از بازمهندسی فرایندها و مکانیزه کردن آن ها باشد.

امروزه انتخاب استراتژی مناسب یکی از فاکتورهای مهم برای پیشرفت و جلوگیری از اتلاف سرمایه های شرکت می باشد و دستیابی به یک سیستم یکپارچه که شرایط انتخاب استراتژی های مختلف را با در نظر گرفتن تمام متغیرهای موثر و فاکتورهای کلیدی مورد توجه قرار دهد، الزامی اساسی برای هر شرکت است. در این مقاله با استفاده از مطالعات انجام شده پیشین در زمینه استراتژی های تکنولوژی و رفتار شرکت، سعی شده است بر اساس مولفه های کلیدی موثر نظیرحفاظت شدگی، فرصت، انباشتگی و ضمنی سازی دانش و با یکپارچه سازی استراتژی های تکنولوژی و رفتار شرکت، مدلی جهت انتخاب استراتژی تکنولوژی متناسب ارائه گردد.نتایج حاصل از بررسی موازنه بین تکنولوژی های پایه ای و استراتژی های تکنولوژی فریمن در جدولی به عنوان جدول تطابق و بصورت دسته بندی شده استخراج و بر مبنای مولفه های مشترک با جدول رفتار شرکت یکپارچه شده است. جدول یکپارچه شده شامل حالت های مختلف محیط کسب و کار است به عنوان فاکتور خارجی شرکت و ضریب فاش شدگی و ضریب جذب به عنوان فاکتورهای داخلی در تحلیل فازی استفاده شده و بر این اساس مدل فازی انتخاب استراتژی تکنولوژی مناسب شرکت توسعه داده شده است. استفاده از روش های مدل سازی ریاضی در فضای مسائل مربوط به انتخاب استراتژی تکنولوژی نمی-تواند جوابی متناسب با کلیه شرایط مندرج در محیط ارائه دهد از اینرو با استفاده از ظرفیت های مدل سازی فازی برای حل این مسئله استفاده شده است.

در کسب وکار پویای امروز، به دلیل ظهور سه روند عمده رقابت شدید بین المللی، بازارهای گسسته و فناوری در حال تغییر، شاهد طرح بیش از پیش موضوع نوآوری هستیم. روندهای مذکور، علاقه صاحب نظران حوزه کسب وکار را به توجه شگرف و جستجو در مفهوم سرمایه اجتماعی به مثابه عامل حیاتی در ارتقای سطح عملکرد سازمان و پیش آیند خلق مزیت رقابتی مبتنی بر نوآوری جلب کرده است. بااین حال، کمتر پژوهشی سرمایه اجتماعی سازمانی و نوآوری سازمانی را به صورت توامان بررسی نموده است؛ ازاین رو، غایت مطالعه حاضر، بررسی میزان تاثیر سرمایه اجتماعی سازمانی و ابعاد آن در گرایش به نوآوری سازمانی در شرکت ایران خودرو است. روش شناسی پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی بوده و جامعه آماری کارکنان ایران خودرو را در برمی گیرد. در تجزیه وتحلیل داده ها از روش های تحلیل همبستگی و تحلیل رگرسیون گام به گام و همچنین تحلیل عاملی استفاده شده است. نتایج مطالعه، گویای رابطه موثر و معنی دار سرمایه اجتماعی سازمانی در نوآوری سازمانی است. بدین ترتیب ابعاد رابطه ای و ساختاری سرمایه اجتماعی دارای رابطه معنی دار با نوآوری هست، لیکن بعد شناختی سرمایه اجتماعی دارای رابطه معناداری با نوآوری سازمانی در سازمان نبود.

در حال حاضر علیرغم آن که توجه و اهمیت به موضوع استراتژی تکنولوژی روز به روز رو به افزایش است، لیکن به قاعده مند سازی و فرموله کردن آن بیش از موضوعات مرتبط با اجرا و پیاده سازی آن توجه می شود. هدف از ارائه این مقاله توجه به مشکلات اجرایی استراتژی تکنولوژی و توجه به این امر خطیر است که چگونه می توان از موانع و مشکلات پیاده سازی آن اجتناب نموده و یا آنها را کاهش داد. در طی سده اخیر نگرش های متعدد و چندگانه ای در مورد روش های تدوین استراژی تکنولوژی و مدل های فرموله سازی آن وجود داشته و به طور سنتی نیز تمرکز ویژه ای بر چگونگی قاعده مندسازی آن گردیده است. بعدها چنین تشخیص داده شد که موضوع اجرا و پیاده سازی استراتژی تکنولوژی و رفع مشکلات ناشی از آن، نیازمند توجه بیشتری نسبت به بحث فرموله کردن استراتژی تکنولوژی می باشد. این امر متضمن این واقعیت بود که برای داشتن تاثیری مثبت بر عملکرد هر شرکت، علاوه بر لزوم قاعده مندسازی استراتژی، پیاده سازی و اجرای درست استراتژی تدوین شده نیز ضروری است. بنابراین با توجه به اهمیت و حساسیت این موضوع، در این مقاله به تعیین و شناسایی موانع موجود در زمینه پیاده سازی استراتژی تکنولوژی و نیز یافتن راه حل های ممکن برای رفع این مشکلات مبادرت گردیده است. در این مقاله نخست، مشکلات پیاده سازی استراتژی تکنولوژی، از منظر موانع عمومی و کلی پیاده سازی استراتژی، صرف نظر از اندازه بنگاه ، حوزه کسب و کار و ساختار سازمانی آن مورد بررسی قرار می گیرد. پس از آن مشکلات پیاده سازی که صرفا خاص استراتژی تکنولوژی می باشند، معرفی گردیده و در نهایت نیز روش ها و ساختارهای سازمانی که به دوری جستن و احتراز از موانع بهره برداری و اجرای استراتژی تکنولوژی کمک می نماید، بیان می گردند.

در دنیای رقابتی امروز، شرکت ها باید زنجیره های تأمین خود را به طور مؤثر در شرایط متغیر بازار مدیریت کنند؛ همچنین شرکت ها ملزم به جبران آسیب های زیست محیطی خود شده اند. در این پژوهش، یک شبکه زنجیره تأمین دوسطحی، چند محصولی و چند دوره ای شامل مراکز تولید و توزیع با سه هدف حداقل سازی هزینه های لجستیکی، زمان تحویل و هزینه های انتشار گاز CO 2 مدل سازی شده است. پارامترهای تقاضای مشتریان، سطح نیروی انسانی و ماشین آلات در دسترس دارای عدم قطعیت هستند و به صورت اعداد فازی در نظر گرفته شده اند؛ همچنین امکان بهره گیری از خدمات پیمانکاری برای عملیات تولید و حمل با هزینه بالاتر وجود دارد. نوآوری اصلی این پژوهش از منظر مدل سازی امکان بهره گیری از سیستم های حمل ونقل مختلف و همچنین توجه به آلایندگی ناشی از آن ها و از منظر حل، بهره گیری از روش نوین آرمانی چندگزینه ای فازی (ارائه شده در 2018) است؛ همچنین از داده های واقعی شرکت «دایا تکنولوژی» برای مطالعه موردی و ارزیابی عملکرد مدل استفاده شده است.

نوشتار در پیش رو، شامل بررسی وضعیت گذشته و شناخت عناصر تکنولوژی است که در آن تکنولوژی از منظر اسلامی و الگویی برای توسعه دانش و تکنولوژی در نظام اسلامی معرفی شده است. همچنین، عوامل موثر در عقب ماندگی علمی و تکنولوژی در جوامع اسلامی مورد بحث و بررسی قرار گرفته و با توجه به انحرافات بوجود آمده، ضرورت اصلاح مسیر حرکت توسعه علمی وتکنولوژی با استفاده از شناخت قوانین علمی و بازگشت به خویشتن خویش مورد بررسی قرار گرفته است. در ابتدا تعاریف مختلف علم و تکنولوژی، مدیریت انتقال و توسعه تکنولوژی، انواع و اجزاء مختلف تکنولوژی، سیکل عمر تکنولوژی و عوامل موثر در رشد و توسعه تکنولوژی مورد بحث و بررسی قرار گرفته و از تجربه دیگر کشورها نیز استفاده شده است. در ادامه نقاط ضعف و قوت، زیرساخت ها و اقدامات مورد نیاز جهت رشد و توسعه تکنولوژی مشخص شده است. همچنین جهت تحقق اهداف چشم انداز، ضرورت تدوین و اجرای یک استراتژی یا طرح کلی برای توسعه تحقیقات علمی و تکنولوژی توصیه شده که موضوع قسمت دوم این نوشتار خواهد بود.

انتقال فناوری به عنوان یکی از پارادایم های عصر جدید، فرایندی است که به کشورهای در حال توسعه جهت بهره برداری بهینه از منابعشان در اجرای پروژه ها کمک می کند، دستیابی به موفقیت در رقابت با سایر کشورها را تسهیل و امکان توسعه اقتصادی و رشد کشورهای کم تر توسعه یافته از نظر تکنولوژیکی را فراهم می کند. بنابراین هدف از این پژوهش تعیین استراتژی انتقال فناوری در صنایع بالادستی نفت (توسعه میادین نفتی) جمهوری اسلامی ایران با استفاده از مدل اثربخشی مشروط انتقال فناوری در نظر گرفته شد. بدین منظور، به بررسی دیدگاه ها و نگرش های 30 نفر از مدیران و کارشناسان خبره حوزه انتقال فناوری شامل عوامل انتقال فناوری در توسعه میادین نفتی کشور پرداخته شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده از نرم افزار SPSS و آزمون های رگرسیون و فریدمن استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که از میان عوامل انتقال فناوری در توسعه میادین نفتی موضوع انتقال در بالاترین اولویت قرار دارد که از بین زیرمعیارهای آن دانش علمی و فناوری فیزیکی بیشترین اولویت را دارد. در ارزیابی فناوری موجود در شرکت استفاده از ماشین آلات و تجهیزات با دقت بالا بیشترین درصد و استفاده از تکنیک های برنامه ریزی و هماهنگی تولید، کپی سازی تجهیزات و قطعات مورد نیاز و همچنین امکان اعمال تغییرات طراحی جهت استفاده بهینه از موارد موجود در پایین ترین سطح قرار دارند.

با وجود گذشت بیش از یکصد سال از کشف و استخراج نفت به صورت صنعتی در کشورمان، هنوز ما به سطح قابل قبول از فناوری بومی این صنعت دست نیافته ایم. این مقاله در پی پاسخ به چرایی این پدیده، دو عامل به هم پیوسته فقدان بستر فرهنگی و رویکرد مناسب در سیاستگذاری (کلان و بخشی) را به عنوان شرط لازم بومی سازی مورد بحث و کاوش قرار داده است و در پایان راهبردها و راهکارهایی برای ایجاد و تحقق این شرط ارائه کرده است. به دلیل تطویل مباحث، مقاله در دو قسمت جداگانه تدوین شده است که در قسمت اول پس از بررسی، مفاهیم فقدان بستر فرهنگی مناسب مورد بررسی قرار گرفته است و در این قسمت، سیاستگذاری نامناسب مورد بررسی قرار می گیرد و راهکارهایی برای تسهیل فرآیند بومی سازی ارائه می گردد.

تغییرات سریع بنگاههای اقتصادی، رشد سریع آنها ، ابهام محیطی و پاره ای مسائل دیگر باعث شده است که بحث نوآوری در سازمانها از اهمیت بالایی برخوردار باشد. نوآوری نقش بسیار مهمی در دستیابی به مزیت رقابتی به ویژه در صنعت بیمه دارا می باشد و رقابت در آن قابل توجه است. در این پژوهش با مطالعه ادبیات موضوع و جمع بندی پژوهش های انجام شده و نظرات خبرگان تعداد 42 شاخص موثر در ارزیابی مدیریت نوآوری در صنعت بیمه شناسائی و با طراحی پرسشنامه ای با طیف لیکرت میزان موثر بودن این شاخصها از خبرگان صنعت ودانشگاه نظر سنجی شده و در خصوص این شاخصها تصمیم گیری و پس از غربالگری تعداد 32 شاخص پذیرفته شد که این شاخصها درقالب 5عامل اصلی شامل:1- عامل سازمان 2- عامل استراتژی 3- عامل فرایند 4- عامل سیستم 5- عامل تکنولوژی بانظر خبرگان دسته بندی گردید و پرسشنامه نهایی بر اساس آن طراحی و بین 92 نفر از مدیران و کارشناسان بیمه پارسیان توزیع و جمع آوری گردید و با استفاده از معادلات ساختاری و نرم افزار PLS Smartمورد برازش قرار گرفته که در نهایت کلیه 32 شاخص برای مدل طراحی شده پذیرفته شد ودر نهایت با استفاده ازANP عوامل الویت بندی شدند، براساس الگوی طراحی شده دریک مدیریت نوآوری موفق در صنعت بیمه توجه به همه 5 عامل فوق ضروری می باشد و عدم توجه به برخی عوامل موجب نقصان درموفقیت مدیریت قابلیتهای فناورانه خواهدبود.

امروزه استفاده از ابزارهای مدیریت دانش در سازمان ها امری متداول است، بطوری که عدم بهره گیری از این روش ها سازمان ها را به سمت ناکارآمدی پیش می برد. حجم تولید اسناد، ضرورت دسترسی به موقع و آسان و غیرممکن بودن تصمیم گیری در شرایط فقدان اطلاعات و دلایل بسیار دیگر سبب شده تا سیستم های مدیریت الکترونیکی اسناد در سازمان ها طراحی و پیاده سازی شوند. در مقاله حاضر، پس از بررسی ادبیات مدیریت دانش، مستندسازی، اهمیت سیستم کدینگ در سازمان ها و معرفی مراحل و کارکردهای سیستم مدیریت الکترونیکی اسناد به عنوان یکی از ابزارهای مدیریت دانش، مراحل اجرا و پیاده سازی این سیستم در مطالعه انجام شده در یکی از شرکت های آب و فاضلاب تهران، به صورت بومی شده، بیان می گردد. روش بیان شده می تواند به-عنوان یک چارچوب کلی در انواع سازمان های فناور مورد توجه قرار گیرد.

امروزه سازمان های پیش رو دریافته اند که برای بقا در دنیای پرشتاب اطلاعاتی و تغیرات مستمر محیطی، حرکت به سمت دانش محور شدن از طریق پیده سازی مدیریت دانش در سازمان امری ضروری است. هدف از این تحقیق طراحی و پیاده سازی مدل سنجش آمادگی سازمانی برای تبدیل شدن به سازمان دانش محور می باشد. منظور از آمادگی در مدیریت دانش توانایی یک سازمان، بخش یا گروه کاری برای پذیرش، استفاده و سود بردن موفقیت آمیز از مدیریت دانش است. این تحقیق از نوع توصیفی پیمایشی بوده و مدلی برای سنجش میزان آمادگی سازمانی در مدیریت دانش ارائه می نماید. این مدل پس از تایید خبرگان و انجام اصلاحات لازم مشتمل بر 21 معیار فرعی و 5 معیار اصلی رهبری، کارکنان، فرهنگ، فرایند و فناوری گردید. پایایی مدل به دو روش آلفای کرنباخ و روش دو نیمه کردن مورد سنجش و تایید قرار گرفت. در روش دو نیمه کردن ضریب پایایی کل آزمون 0.931 و در روش آلفای کرونباخ 0.877 گردید. بر این اساس پرسش نامه ای مشتمل بر 53 پرسش طراحی و در جامعه آماری یک مرکز تحقیقاتی و پژوهشی توزیع گردید . پاسخ های دریافتی مورد آزمون علامت قرار گرفته و با کمک نمودار های توصیفی و نمودار رادار وضعیت مرکز در هر یک از معیارها مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که مرکز در معیارهای «سودمندی» و «تناسب در اهداف» وضعیت مطلوبی دارد و در سایر عوامل از وضعیت مناسبی برخوردار نمی باشد. در نهایت بر اساس نتایج حاصل شده پیشنهاداتی ارائه گردیده است.

استفاده از پهپادها در زنجیره تامین موضوعی نو ظهور است و شرکت های بسیاری درحال تحقیق و توسعه تکنولوژی پهپادها و به کارگیری آنها در زنجیره تامین هستند، چرا که پهپادها از نظر تجاری باعث ایجاد مزیت رقابتی، افزایش سرعت ارسال کالا، کاهش هزینه ها، حفظ محیط زیست و همچنین باعث افزایش ارائه خدمات به مناطق دورافتاده و در شرایط بحرانی میشود. پهپادها با توجه به قابلیت های فراوانشان در صورت اجرایی شدن میتوانند روش های سنتی حمل و نقل را دگرگون سازند. استفاده از پهپادها در زنجیره تامین مانند هر تکنولوژی جدید دیگر دارای موانع و چالش هایی است که این مقاله پس از مرور کلی تکنولوژی پهپادها، به بررسی موانع و امکان اجرایی شدن پهپادها در زنجیره تامین می پردازد و فرصت های پیش روی بهره مندی از این تکنولوژی را در زنجیره تامین بر می شمارد.

در دنیای فعلی عواملی مانند جهانی شدن اقتصاد و ایجاد بازارهای جهانی، تغییرات سریع فناوری، گسترش سازمان ها بر اساس دانش، توسعه تجارت در دنیای مجازی، دسترسی سریع و ساده مشتریان به کالاها و خدمات، منجر به شدت یافتن رقابت بین واحدهای کسب وکار و به دنبال آن فشار روانی حاصل از آن، بر کارکنان این سازمان ها هست. یکی از سیاست های سازمان های پیشرو در عرصه رقابت های اقتصادی، کاهش فشار روانی کارکنان باهدف حذف تبعات منفی آن، مانند پایین آمدن بهره وری و کارایی است؛ بنابراین ازآنجاکه مدیریت بهینه زمان، فشارها و گسترش و هجوم همه جانبه روزانه کارها را تحت نظم و قواعد درآورده و در کاهش اضطراب و تنش فرد و درنهایت کاهش استرس و بهبود عملکرد وی نقش مؤثری دارد. بر این مبنا، سه فرضیه طرح و برای کلیه فرضیات سطح معنی داری 5 درصد در نظر گرفته شد. در این پژوهش، روش تحقیق از نوع همبستگی بوده و برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های مدیریت زمان المستد، استرس شغلی پارکر و دکوتیس و خودارزیابی عملکرد شغلی پاترسون استفاده گردید. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان مدیریت تدارکات و امور کالای شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب 477 نفر بوده که از میان آن ها نمونه ای معادل 250 نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. از این تعداد، 228 نفر پرسشنامه های توزیع شده را پاسخ داده و تکمیل نمودند. برای استخراج نتایج پرسشنامه ها از روش های جدول فراوانی، درصد، میانگین و... و برای آزمون فرضیات و تحلیل داده ها از روش های ضریب همبستگی پیرسون بین متغیرها استفاده شده است. با استفاده از روش های آماری فوق و به کارگیری نرم افزار " spss "کلیه داده ها مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد: 1- بین مدیریت زمان و استرس شغلی کارکنان زن و مرد رابطه معنی داری وجود دارد. 2 - بین مدیریت زمان و عملکرد کارکنان زن و مرد رابطه معنی داری وجود دارد. 3 - بین استرس شغلی و عملکرد کارکنان زن و مرد رابطه معنی داری وجود دارد. در پایان پیشنهاد هایی برای بهبود مدیریت زمان و عملکرد و کاهش استرس شغلی کارکنان زن و مرد ارائه گردید

برنامه ریزی توسعه فناوری یکی از مولفه های اصلی برنامه ریزی استراتژیک هر سازمان است. مسلما فناوری، مهم ترین دارایی یک سازمان بوده و توسعه آن موجد ارزش و ثروت برای آن سازمان می باشد. تحقیقات باعث رشد فناوری ها، بهبود محصولات و ایجاد نوآوری در سازمان می گردد. به منظور سازماندهی تحقیقات، بازشناسی و دسته بندی حوزه ها و زمینه های مختلف فعالیتهای تحقیقاتی ضروری است. در جهت سازماندهی واحدهای تحقیقاتی، الگوهای مختلفی در دنیا تجربه و گزارش شده است که به طور خلاصه مورد بررسی قرار می گیرند. معماری دانش و فناوری می تواند الگویی برای معماری تحقیقات در سازمان باشد. بر این مبنا سطوح مختلف دانش و فناوری بررسی شده و با نگرش جامع به زمینه ها و تنوع های موضوع، نقش ها و ماموریت ها، تعریف و واحدها سازماندهی می شوند. در این نوشتار، الگوی تجربه شده ای برای طبقه بندی اطلاعات و دانش سازمان معرفی شده و از طریق آن، معماری واحدهای تحقیقاتی نیز مورد بحث و بررسی قرار می گیرند. طرح ریزی، سازماندهی، تعریف نقش و هماهنگی واحدهای تحقیقاتی در گستره کشور می تواند بزرگ ترین قدم در راه توسعه دانش و فناوری کشور محسوب شده و زمینه لازم را برای رشد و شکوفایی اقتصاد دانش محور، فراهم سازد. امید است مقاله ارائه شده راهکاری واضح و مطمئن جهت حصول به این مقصود را نشان دهد.

سنجش توانمندی فناوری در سطح ملی یکی از مراحل کلیدی سیاست گذاری فناوری محسوب می شود. این سنجش نیازمند شاخص های مرتبط با حوزه فناوری و چارچوب مفهومی مناسب است به طوری که جامعیت و دقت این ارزیابی حفظ گردد. در این مقاله سنجش توانمندی فناوری با استفاده از یک چارچوب ابتکاری و شاخص های خاص فناوری انجام می شود. این سنجش نگرشی جامع و سامانمند (سیستمی) درخصوص وضعیت فناوری در کشور ارایه می دهد و زمینه ساز سیاست گذاری و توسعه فناوری در راستای تحقق اهداف چشم انداز 20 ساله کشور خواهد بود.

صنعت فرش ایران یکی از مهم ترین صنایعی است که در بین صادرات غیرنفتی از دیرباز مورد توجه بوده است. یکی از حائز اهمیت ترین دغدغه ها در این صنعت، بحث انتخاب سیاست مناسب زنجیره تأمین است. از طرفی از جمله مسائل تأثیرگذار بر اقتصاد دانش بنیان، توجه به توسعه زیست بوم فناوری و نوآوری است. لذا در این مقاله پس از مطالعه منابع موجود به شناسایی متغیرهای کاربردی در زنجیره تأمین فرش پرداخته شده است و سپس مبتنی بر رویکرد پویایی شناسی سیستم ها، ارتباط علت و معلولی بین تمامی متغیرها را در نظر گرفته و به شبیه سازی سیستم مورد نظر پرداخته شده است. در ادامه از امکان اعمال سناریو در نرم افزار ونسیم استفاده شده که نتایج نشان داد، افزایش تولید منجر به افزایش سودآوری شده و با بازگشت این سود در زنجیره تأمین فرش، منجر به افزایش کیفیت محصولات تولیدی خواهد شد. هم چنین در تحلیل سناریوها نشان داده شده که با بهره گیری ازسطح بالاتری از تکنولوژی و فناوری های جدید می توان به افزایش تولید دست یافت و با اجرای این سناریو، علاوه بر افزایش کیفیت محصولات و موفقیت در بازار نسبت به سناریوهای قبلی، با ثابت ماندن نرخ تحویل، هزینه های تولید نیز کاهش خواهد یافت. بنابراین در شرایط حاضر بهترین سیاست، اجرای همزمان هر دو سناریوی مورد بحث است.

هدف این پژوهش شناسایی و طبقه بندی انواع و حالات سرمایه گذاری سازمانی براساس تحلیل کیفی نتایج پژوهش های است که در زمینه مشارکت و تعامل شرکت های بزرگ با استارآپ ها انجام شده است. جهت گیری این پژوهش کاربردی-توسعه ای، به لحاظ استراتژی آمیخته از نوع اکتشافی متوالی، به لحاظ ماهیت اکتشافی و توصیفی است که در دو مرحله انجام شده است. ابتدا به کمک روش فراترکیب، 352 مقاله بررسی و پس از ارزیابی، 42 مقاله تایید شدند. سپس با استفاده از COREQ 32-item در نهایت 34 مقاله برای اجرای تحلیل کیفی محتوای مقالات حداقل امتیاز لازم را کسب کردند. با بررسی مقالات، 89 روش تعامل استخراج گردید و پس از بررسی محتوی و طبقه بندی براساس ابعاد سرمایه گذاری سازمانی، تعریف مکانیزم و تعامل در نهایت 11 مکانیزم تعامل شناسایی شد. سپس اعتبار سنجی نتایج تحقیق، با مراجعه به 15 نفر از خبرگان این حوزه در دو مرحله دلفی فازی در نهایت 11 مکانیزم تایید شد. نتایج پژوهش نشان داد که روش هایی مانند مرکز رشد سازمانی، شتابدهنده های سازمانی، برنامه های استارتآپی و... در چند سال اخیر به عنوان روش های مدرن تعامل شرکت های بزرگ با استارتآپ ها مورد توجه بوده است.

هدف این مقاله، ارزیابی واکنش کشورها در مقابله با کووید-19 برای 16 کشور، که با در نظر گرفتن تفاوت ها در ویژگی های مختلف جمعیتی، فرهنگی و جغرافیایی انتخاب شده اند، در سه دوره متوالی از دی ماه سال 1398 تا آبان سال 1401 است. برای این ارزیابی، از مدل تحلیل پنجره ای، شاخص بهره وری مالم کوئیست و تحلیل پوششی داده ای متغیرهای ورودی کنترل نشدنی در سه دوره 345 روزه، استفاده خواهد شد. مدل تحلیل پنجره ای و تحلیل پوششی داده ای متغیرهای ورودی کنترل نشدنی برای مقایسه کارایی کشورها در چند دوره مختلف استفاده می شود و روش شاخص بهره وری مالم کوئیست، امتیازاتی را برای پیشرفت عملکرد کشورها در طی دوره های متوالی، محاسبه می کند. امتیازات عملکردی محاسبه شده با مدل تحلیل پنجره ای، نشان می دهد در واکنش کشورها تفاوت وجود داشته است و بر اساس نتایج این روش، چین بیشترین و ایتالیا بدترین کارایی را در طول سه دوره داشته اند. نتایج روش شاخص بهره وری مالم کوئیست برای مقایسه پیشرفت عملکردها نیز نشان داد که کشورها، کارایی ها و پیشرفت های متفاوتی دارند. بر اساس نتایج این روش، مالزی بیشترین و سنگاپور کمترین پیشرفت را در طول سه دوره داشته اند. چین با وجود امتیاز بالای کارایی از مدل تحلیل پنجره ای، از شاخص مالم کوئیست و مدل متغیرهای کنترل نشدنی، امتیاز خوبی نگرفته است که این رشد کم و حتی پسرفت این کشور را در طی سه دوره بررسی شده نشان می دهد و مشخص می کند که ایتالیا پیشرفت کرده است، اما با توجه به نتایج تحلیل پنجره ای، این رشد برای کاراکردن عملکرد این کشور، کافی نبوده است. براساس مدل متغیرهای کنترل نشدنی، مصر بهترین عملکرد را داشته است. اگرچه این مدل میان بیشتر کشورها، تمایزی قائل نمی شود.

پروژه سامانه ارتباطات هوشمند خودرویی، یک پروژه چندذینفعی است. تنوع در خواسته های این ذینفعان، نیازمند انواع گوناگونی ازروش های انگیزشیاست. به همین دلیل شناسایی و طبقه بندی صحیح آنها در گام اول و سپس تحلیل این ذینفعان و شیوه انگیزش آنها متناسب با نیازمندی ها و توانمندی های آنها، از اهمیت بالایی برخوردار است. بسیاری اوقات بجای شناسایی گروه های ذینفعان، می توان به نمونه هایی از آنها دست یافت، ولی باید بتوان از این مصادیق به دسته بندی های اصلی ذینفعان رسید. در این مقاله برای شناسایی و دسته بندی ذینفعان، از نمونه هایی از آنها استفاده شده است. ابتدا متخصصان، تعدادی از ذینفعان این پروژه را نام برده، ویژگی های هریک را تبیین نمودند. سپس به کمک روش های استنباطی، خوشه های ذینفعان و شرحی برای هر کدام ارائه گردید. برای دسته بندی نمونه های معرفی شده به خوشه ها، از روش K-Means استفاده گردید. موازی با این تکنیک کمّی، ذینفعان به روش شناسایی و تحلیل زنجیره ارزش نیز شناسایی و دسته بندی شدند.به این ترتیب میزان صحت دسته بندی انجام شده از طریق زنجیره ارزش مورد بررسی قرار گرفت.

الگوریتم جستجوی گرانشی یک الگوریتم فراابتکاری تازه ظهوری است در این الگوریتم به دو روش میتوان نیروی گرانشی میان پاسخ ها را محاسبه کرد. در روش اول یک پاسخ از فضای همسایگی محلی پاسخ جاری انتخاب شده و نیروی گرانشی بین این دو پاسخ محاسبه می شود. در روش دوم، نیروی گرانشی بین تمام پاسخ های همسایه در فضای همسایگی پاسخ جاری محاسبه می شود و به یک پاسخ همسایه محدود نمی شود. این الگوریتم در برخی از مسائل بهینه سازی دچار همگرایی زودرس شده و در بهینه محلی گیر می کند و پیشرفتی برای پیدا کردن جواب بهینه ندارد که این مشکل جزء معایب این الگوریتم محسوب میشود. در مقاله این مشکل را در مرحله اول با مقایسه دو روش نامبرده تحت آزمون قرار گرفت که نتیجه آن بدینگونه می باشد: روش اول برتری نسبی از نظر پارامتر سرعت رسیدن به جواب و جواب برتر دارد و سپس با تعریف یک تابع جهش ابتکاری، که از کنترلر فازی جهت کنترل کردن میزان جهش استفاده می کند، برطرف میکند. روش پیشنهاد شده بر روی توابع محک استاندارد که شامل توابع تک مدی و چند مدی است ارزیابی شده است و نتایج حاصل از ارزیابی این دو روش با الگوریتم جستجوی گرانشی استاندارد (GSA) و الگوریتم جمعیت ذرات گرانشی (GPS)، الگوریتم بهینه ساز جمعیت ذرات (PSO) و الگوریتم وراثتی حقیقی (RGA) مقایسه شده است.آزمایشات مشاهده شده، نشان دهنده این است که این روش ارائه شده نتایج بهتری نسبت به دیگر الگوریتم های مقایسه شده دارد.