فیروز محمودی

مقدمه و هدف : این پژوهش به بررسی تأثیر سبک رهبری خدمتگزار بر درگیری شغلی معلمان ابتدایی شهرستان بستان آباد پرداخته است. درگیری شغلی از ابعاد مهم عملکرد آموزشی است که مطالعه آن در ارتباط با سبک های رهبری و تجربه معناداری کار، زمینه ساز فهم دقیق تر روابط حرفه ای در محیط مدرسه خواهد بود. روش شناسی پژوهش : پژوهش حاضر از نوع کاربردی، کمی و توصیفی همبستگی (مدل معادلات ساختاری) است. جامعه آماری شامل 380 معلم مقطع ابتدایی شهرستان بستان آباد در سال تحصیلی 1404-1403 بود. حجم نمونه آماری 198 نفر بود که با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه مطالعه سودیبجو و ریانتینی (2024) گردآوری و با کمک نرم افزارهای SPSS 26 و PLS 3.2.8 تجزیه و تحلیل شدند یافته ها : نتایج نشان داد رهبری خدمتگزار با ضریب 0.337 و سطح معناداری 0.0001 با کار معنادار رابطه مثبت و معنی داری دارد؛ کار معنادار با ضریب 0.688 و سطح معناداری 0.0001 با درگیری شغلی رابطه مثبت و معنی داری دارد؛ رهبری خدمتگزار با ضریب 0.118 و سطح معناداری 0.014 با درگیری شغلی رابطه مثبت و معناداری دارد؛ و رهبری خدمتگزار با ضریب 0.232 و سطح معناداری 0.0001 از طریق کار معنادار رابطه مثبت و معنی داری با درگیری شغلی دارد. بحث و نتیجه گیری: براساس نتایج توصیه می شود مدیران، رویکرد رهبری خدمتگزار را در مدیریت خود مورد توجه قرار دهند و با ایجاد فضای حمایتی و مشارکتی در مدارس و القای ارزشمندی اهداف شغلی و سازمانی، در افزایش احساس معناداری کار در معلمان و بهبود درگیری شغلی و کیفیت کار آنان موثر باشند.

هدف: پژوهش سراهای دانش آموزی نقش مهمی در پرورش خلاقیت و مهارت های پژوهشی دانش آموزان ایفا می کنند. با این حال، این مراکز در مسیر دستیابی به اهداف خود با چالش هایی روبرو هستند که نیازمند بررسی دقیق است. این مطالعه با هدف شناسایی، بررسی چالشهای پیش روی پژوهش سراهای دانش آموزی از دیدگاه دو گروه اصلی بازیگر کلیدی (مدیران و دبیران تخصصی) و تبیین دلالتهای آن برای برنامه ریزی آموزشی مؤثر، به منظور درک موانع تحقق اهداف این مراکز در تقویت پژوهش و خلاقیت انجام شده است. ر وش شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام پذیرفت. جامعه پژوهش شامل کلیه مدیران و دبیران تخصصی همکار در پژوهش سراهای دانش آموزی استان آذربایجان شرقی در سال تحصیلی ۱۴۰3-1404 بود. نمونه گیری به روش هدفمند انجام شد و شامل ۱۵ مدیر و ۲۵ دبیر گردید که بر اساس تجربه و درگیری فعال آنها در پژوهش سراها انتخاب شدند. داده های گردآوری شده با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شدند. برای افزایش اعتمادپذیری یافته ها، از راهبردهایی نظیر بازبینی توسط همکاران و تطبیق نتایج با مبانی نظری و پیشینه پژوهش بهره گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد که مدیران و دبیران تخصصی با چالش های متمایزی در ابعاد سیستمی، زیرساختی، نگرشی و مهارتی مواجه هستند که بر عملکرد کلی پژوهش سراها و تحقق اهداف برنامه ریزی شده برای آنها تأثیرگذار است. نتیجه گیری و پیشنهادها:  تحلیل مقایسه ای دیدگاه های مدیران و دبیران، شکافی عمیق بین اهداف اولیه تأسیس پژوهش سراها (تقویت پژوهش و خلاقیت) و واقعیت اجرایی آنها را آشکار می سازد. این چالش ها بر ضرورت بازنگری در سیاست ها و برنامه ریزی های آموزشی مرتبط با این مراکز و همچنین اتخاذ رویکردی چندجانبه و هماهنگ برای رفع آنها از دیدگاه هر دو گروه تأکید دارد. نوآوری و اصالت :   این پژوهش با ارائه دسته بندی دقیقی از موانع از دیدگاه مدیران و دبیران و برجسته سازی دیدگاه هایشان، به درک جامع تری از وضعیت موجود و ریشه های مشکلات کمک می کند. این امر مبنایی برای برنامه ریزی آموزشی هدفمندتر و مداخلات سیاستی مؤثرتر جهت بهبود عملکرد این مراکز فراهم می آورد.  

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی برنامه درسی پروژه محور مبتنی بر STEM در ارتقای ادراک حل مسئله و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۱۲۰ نفر به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۶۰ نفر) تقسیم شدند. برای گردآوری داده ها از آزمون پیشرفت تحصیلی معلم ساخته و پرسشنامه ادراک حل مسئله هپنر و پترسون (1982) استفاده شد. روایی ابزارها از طریق بازآزمائی  و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0/94 تأیید شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) و (MANCOVA) در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد برنامه درسی پروژه محور مبتنی بر STEM تأثیر معناداری  (p<0/05) بر افزایش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد. همچنین، تمرکز این برنامه بر فعالیت های عملی و ارزشیابی تکوینی، موجب تقویت ادراک حل مسئله در موقعیت های واقعی شده است.

این پژوهش با هدف تدوین، اعتباربخشی، تعیین روایی بسته و اثربخشی بسته مداخله روان شناسی مثبت مبتنی بر فرهنگ بر حوزه درون فردی و بین فردی دانش آموزان متوسطه اول با عملکرد تحصیلی پایین انجام شد. روش این پژوهش از نوع آمیخته بود. برای طراحی بسته مداخلات روان شناسی مثبت مبتنی بر فرهنگ، تجربیات زیسته دانش آموزان با عملکرد تحصیلی پایین در محیط مدرسه (تعامل با معلمان، کادر مدرسه، دوستان و سایر دانش آموزان)، زندگی شخصی (ارتباط با خانواده) و جامعه بررسی شد و برای کسب اطمینان از روایی مطلوب بسته مداخلات، از روش روایی محتوایی با استفاده از مدل لاوشه با پانل خبرگان 11نفری و از دو ضریب کمّی نسبت روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی استفاده شد. پس از اعتباریابی بسته، طی طرح A-B با آزمودنی های مختلف، سه دانش آموز متوسطه اول از پایه های هفتم، هشتم و نهم با عملکرد تحصیلی پایین به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. کارایی بسته آموزشی در سه مرحله (خط پایه، 12 جلسه درمان و پیگیری) با استفاده از پرسشنامه بررسی شد. داده ها به روش ترسیم دیداری تحلیل شدند. نتایج حاصل از تحلیل دیداری داده ها نشان داد برنامه «مداخلات روان شناسی مثبت مبتنی بر تجربیات زیسته» از اعتبار کافی برخوردار است. روایی صوری بسته مداخله توسط متخصصان تأیید شد. همچنین، نتایج نشان داد برنامه طراحی شده بر حوزه درون فردی و بین فردی تحصیلی دانش آموزان مؤثر است و این اثربخشی در مرحله پیگیری تداوم داشته است. با توجه به اعتبار برنامه بالا و اثربخشی آن بر متغیرهای مختلف در گروه دانش آموزان با عملکرد تحصیلی پایین، پیشنهاد می شود مشاوران مدارس و مسئولان ذی ربط در صورت نیاز از این مداخله استفاده کنند.  

هدف پژوهش حاضر، واکاوی کیفی برنامه درسی در مدارس دوره ابتدایی عشایری، از منظر تهدید ها و فرصتها بوده است. روش پژوهش، روش تحلیل محتوای کیفی عرفی است. جامعه پژوهشی، شامل کل متون و اسناد مرتبط با آموزش و برنامه درسی مدارس دوره ابتدایی مناطق عشایری بود که از میان آنها تعداد 20 مقاله، پایان نامه و اسناد بالادستی، با استفاده از شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده ها به صورت دستی و با استفاده از تحلیل ارتباطی انجام شد. برای اعتباربخشی به داده ها از روشهای بازنگری ناظران، بازنگری مشارکت کنندگان، اختصاص دادن زمان کافی برای گردآوری داده ها و درگیری مداوم و مثلث سازی محقق استفاده شد. یافته ها در بخش تهدیدها شامل مقوله های اصلی"تحصیل در جامعه عشایری"و "فرهنگ جامعه عشایری" و در بخش فرصتها، "فرصتهای زیست بوم عشایری"و "فرصتهای الزامات قوانین بالادستی" و چندین مقوله فرعی بود که به همراه رمزها و واحد های معنایی مربوطه استخراج شدند. نتایج نشان داد که می توان با کاربست راهکارهای معرفی شده در پژوهش، تهدیدهای موجود در برنامه درسی مدارس عشایری را به فرصت تبدیل کرد. هر چند در بخش فرصتها، قوانین بالادستی به خوبی نگاشته شده، ولی عملیاتی نشده است و به نظر می رسد تا برآورده کردن عدالت آموزشی در برنامه درسی عشایری فاصله زیادی دارند.

پژوهش حاضر با هدف اعتبارسنجی پرسشنامه تفکر محاسباتی در دانشجویان انجام گرفت. روش پژوهش توصیفی- پیمایشی و جامعه آماری شامل دانشجویان فنی مهندسی دانشگاه تبریز بود. تعداد 400 نفر از دانشجویان رشته های فنی و مهندسی دانشگاه تبریز با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه تفکر محاسباتی دارای 29 گویه و 5 مولفه با مقیاس 5 درجه ای لیکرت بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی، از طریق نرم افزارهای SPSS26 و AMOS 26تحلیل شدند. یافته های حاصل از شاخص-های برازش تحلیل عامل تاییدی نشان داد که الگوی تاییدی از برازش مناسبی برخوردار بود . با اجرای تحلیل عاملی اکتشافی بر روی 29 گویه، 5 عامل استخراج گردید که شامل خلاقیت، تفکر الگوریتمی، تعامل، تفکر انتقادی و حل مسئله بودند. پایایی پرسش نامه با استفاده از آلفای کرونباخ 70/0 بدست آمد. نتایج مطالعه حاضر شواهدی را برای روایی و پایایای پرسش نامه تفکر محاسباتی (CT) به عنوان ابزاری جهت بررسی تفکر محاسباتی بین دانشجویان ایرانی فراهم کرد

مقاله حاضر با هدف طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر تفکر خلاق برای درس ریاضی پایه ششم ابتدایی انجام شد. جامعه پژوهشی شامل اسناد علمی معتبر مرتبط با موضوع بود و داده ها با استفاده از الگوی هفت مرحله ای هورد (1983) و روش کدگذاری باز و محوری تحلیل شدند. منطق این برنامه بر خلاقیت، تفکر سطح بالا، عدالت آموزشی و پیوند بین نظریه و عمل تمرکز دارد. اهداف شامل پرورش خلاقیت ریاضی، بهبود عملکرد، افزایش مهارت های حل مسئله و کاهش اضطراب ریاضی است. محتوا به صورت چالش برانگیز و انعطاف پذیر طراحی شده و از روش های یادگیرنده محور مانند یادگیری مشارکتی، تکالیف چالش برانگیز و فعالیت های مرتبط با دنیای واقعی استفاده می کند. معلم نقش راهنما دارد و از فناوری های تعاملی بهره می برد. دانش آموزان بر اساس سبک های فکری، توانایی ها و علایق گروه بندی می شوند. اجرای برنامه فراتر از زمان و فضای کلاسی است و ارزشیابی به صورت مستمر و با روش های متنوع انجام می شود. یافته ها نشان داد که این برنامه درسی با بازتعریف عناصر برنامه درسی، رویکردی نوآورانه و خلاقانه ارائه می دهد.

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی رویکرد کلاس معکوس بر انگیزه یادگیری زیست شناسی در میان دانش آموزان پایه هشتم دوره راهنمایی در استان القادسیه عراق بود. این مطالعه با استفاده از طرح شبه آزمایشی پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. از میان دانش آموزان دوره راهنمایی پایه هشتم، ۴۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش (کلاس معکوس) و کنترل بصورت تصادفی گمارده شدند. برای سنجش انگیزه یادگیری زیست شناسی از پرسشنامه استاندارد با روایی و پایایی تأیید شده استفاده شد که ابعاد انگیزه درونی، انگیزه بیرونی و بی انگیزگی را اندازه گیری می کرد. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که به کارگیری کلاس معکوس تأثیر معناداری بر افزایش انگیزه یادگیری درونی، کاهش انگیزه بیرونی و بی انگیزگی دانش آموزان دارد. دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل سطوح بالاتری از انگیزه درونی، علاقه به درس زیست شناسی و مشارکت فعال نشان دادند. همچنین میزان بی انگیزگی آنان کاهش یافت. فراهم سازی محتوای آموزشی ویدئویی قبل از کلاس و فعالیت های مشارکتی در کلاس موجب افزایش خودتنظیمی، احساس خودکارآمدی و درگیری شناختی بیشتر دانش آموزان شد. به طور کلی یافته ها بیانگر آن است که رویکرد کلاس معکوس می تواند به عنوان یک روش آموزشی مؤثر برای ارتقای انگیزه یادگیری زیست شناسی در دوره راهنمایی به کار رود. پیشنهاد می شود معلمان علوم، عناصر کلاس معکوس را در فرایند تدریس خود بگنجانند تا زمینه مشارکت فعال، علاقه پایدار و درک عمیق تر دانش آموزان فراهم شود. پژوهش های آینده می توانند آثار بلندمدت این رویکرد بر پیشرفت تحصیلی و راهبردهای یادگیری را بررسی کنند.

هدف: این پژوهش با هدف مقایسه نگرش به ماهیت علم در بین دانشجویان دانشگاه تبریز و دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد. روش پژوهش: تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل 21801 دانشجوی دانشگاه تبریز و 5200 دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، نمونه ای به حجم ۳۷۷ نفر از دانشگاه تبریز و ۳۵۷ نفر از دانشگاه علوم پزشکی تبریز به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه نگرش به ماهیت علم کایا و همکاران (۲۰۱۹) بود که روایی آن توسط متخصصان تأیید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0/838 محاسبه شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون تحلیل واریانس آنوا) در نرم افزار SPSS27 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش حاکی از برتری معنادار نگرش دانشجویان علوم انسانی نسبت به سایر رشته ها در اکثر ابعاد است: در بعد شناختی-معرفتی، نسبت به علوم پزشکی و کشاورزی؛ در بعد اجتماعی-نهادی، نسبت به فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی؛ در بعد تربیتی-آموزشی، نسبت به علوم پایه، فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی؛ و در کل نگرش، نسبت به فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی. همچنین، دانشجویان علوم پایه در بعد اجتماعی-نهادی نسبت به فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی، و در کل نگرش نسبت به کشاورزی، نگرش بالاتری داشتند. در همین بعد، کشاورزی نیز نسبت به علوم پزشکی برتری نشان داد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج بدست آمده، برتری نسبی نگرش در رشته های علوم انسانی مشهود است که این ناهمسویی عمدتاً به تفاوت های ساختاری در برنامه های درسی و روش های آموزشی بازمی گردد.

The present study aimed to examine the relationship between school participation and individual characteristics among upper secondary school students in District 3 of Tabriz. In terms of purpose, the study is applied, and with regard to data collection, it follows a descriptive–correlational design. The statistical population consisted of 14,412 upper secondary school students in District 3 of Tabriz. Based on the Krejcie and Morgan table, a sample of 374 students was selected. Sampling was conducted using proportional stratified random sampling, with strata formed based on age, gender, and grade level. Data were collected using the School Participation Questionnaire developed by Anderson et al. (2019) and the Social Intelligence Questionnaire developed by Silvera, Martinussen, and Dahl (2001). Content validity (CVI) and face validity of the questionnaires were evaluated and confirmed by a panel of subject-matter experts. Reliability was assessed using Cronbach’s alpha, yielding coefficients of 0.938 for the school participation questionnaire and 0.819 for the social intelligence questionnaire. Data analysis was conducted using descriptive statistics, and inferential analyses included independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation coefficients. In addition, structural equation modeling (SEM) using PLS-SEM (SmartPLS 3) was employed to examine the structural relationships among school participation, social intelligence components, individual characteristics, and academic achievement. The findings indicated that school participation did not differ significantly according to demographic characteristics or academic achievement.

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامه درسی مبتنی بر تفکر خلاق در درس ریاضی بر پیشرفت تحصیلی و خلاقیت ریاضی در دانش آموزان پایه ششم ابتدایی انجام شد. این پژوهش به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه ششم شهر تبریز در سال تحصیلی 1404- 1403 بود که از میان آنها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۳۰ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون پیشرفت تحصیلی معلم ساخته و آزمون خلاقیت ریاضی محقق ساخته بر اساس ابزار کاتو و همکاران بود. تحلیل داده ها با استفاده از آماره های توصیفی و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس تک متغیره و چندمتغیره) در نرم افزارSPSS 25 انجام شد. یافته ها نشان داد، برنامه درسی مبتنی بر تفکر خلاق در درس ریاضی موجب ارتقای قابل توجه پیشرفت تحصیلی با اندازه اثر (001/0p=، 887/0η²=) و همچنین بهبود هر سه مؤلفه خلاقیت ریاضی شامل سیالی (001/0p=، 335/0η²=)، انعطاف پذیری (001/0p=، 566/0η²=) و اصالت (001/0p=، 350/0η²=) شده است که همگی در سطح معناداری بسیار بالایی قرار دارند. لذا می توان با بهره گیری از برنامه های درسی مبتنی بر تفکر خلاق در درس ریاضی میزان پیشرفت تحصیلی و خلاقیت ریاضی دانش آموزان را افزایش داد.

هدف پژوهش حاضر، بررسی ماهیت علم در کتاب های زیست شناسی دوره دوم متوسطه رشته علوم تجربی با استفاده از چارچوب «رویکرد شباهت خانوادگی» اردوران و داگر بود. این چارچوب با سه جنبه و 11 مؤلفه، به تبیین ماهیت علم می پردازد. جنبه شناختی - معرفتی دارای چهار مؤلفه دانش علمی، روش ها و قوانین روش-شناختی، اقدام علمی، اهداف و ارزش های علم، جنبه اجتماعی – نهادی متشکل از چهار مؤلفه فعالیت های حرفه-ای، اخلاق علمی، ارزش اجتماعی، انتشار و تائید اجتماعی جنبه سیستم های نهادی است که از سه مؤلفه نظام-های مالی، ساختار قدرت های سیاسی و سازمان ها و تعاملات اجتماعی تشکیل شده است. روش پژوهش توصیفی بود و محتوای کتاب های زیست شناسی پایه های دهم و یازدهم و دوازدهم رشته علوم تجربی، بر اساس سه جنبه و 11 مؤلفه رویکرد شباهت خانوادگی، بررسی شدند. یافته ها نشان داد که بخش اصلی محتوای این سه کتاب، به جنبه شناختی-معرفتی با درصد فراوانی 49/ 97 اختصاص دارد. پس از آن جنبه اجتماعی – نهادی با 25/2 و جنبه سیستم های نهادی با 24/0، در ردیف های دوم و سوم قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که کتاب های زیست شناسی دبیرستان به طور قابل توجهی بر اجزای شناختی-معرفتی علم تأکید دارند و ممکن است ابعاد اجتماعی و نهادی را کمتر نمایان کنند، که این امر می تواند بر درک جامع دانش آموزان از ماهیت علم تأثیر بگذارد. بنابراین ضرورت دارد به سایر مولفه های ماهیت علم در کتاب های درسی به صورت متوازن پرداخته شود.

زمینه و اهداف: پژوهش سراهای دانش آموزی به عنوان مراکز علمی و پژوهشی مهم در توسعه و ارتقای توانایی های تحقیقاتی دانش آموزان نقش بسزایی دارند. با این حال، این مراکز با چالش های متعددی روبرو هستند که مانع از بهره وری کامل آنها می شود. هدف این پژوهش شناسایی چالش ها و فرصت های موجود در پژوهش سراهای دانش آموزی از دیدگاه مدیران این مراکز و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت آنها است.روش ها: این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد پدیدارشناسانه انجام شده است. برای جمع آوری اطلاعات، از مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با 15 مدیر پژوهش سراهای دانش آموزی استان آذربایجان شرقی استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی انجام شد.یافته ها: یافته های این پژوهش نشان داد که پژوهش سراهای دانش آموزی با مشکلات متعددی از جمله کمبود تجهیزات، مشکلات مالی، عدم تخصص در شاخه های علمی، و بوروکراسی اداری مواجه هستند. همچنین، ضعف دانش و مهارت پژوهشی معلمان و دانش آموزان، عدم تناسب وظایف محول شده با حجم کار، و نبود شیوه نامه های اجرایی مناسب از دیگر چالش های اصلی این مراکز بودند.نتیجه گیری: برای بهبود عملکرد پژوهش سراهای دانش آموزی، نیاز به تخصیص منابع بیشتر، افزایش آموزش های تخصصی برای معلمان و دانش آموزان و تدوین شیوه نامه های اجرایی متناسب با نیازهای این مراکز وجود دارد. همچنین، توجه به حل مشکلات مالی و تسهیل در فرآیندهای اداری می تواند به ارتقای کیفیت فعالیت های پژوهشی در این مراکز کمک کند.کلمات کلیدی: پژوهش سراهای دانش آموزی، تجارب زیسته مدیران،

هدف پژوهش ح طراحی و اعتبار سنجی چارچوب پیشنهادی برنامه درسی دوره اول ابتدایی در مدارس عشایری بود. روش پژوهش، تحلیل اسنادی کیفی است. جامعه پژوهشی، شامل تمامی متون مرتبط می شد که تعداد 234 سند شناسایی، و در نهایت 57 متن انتخاب شد. تحلیل داده ها به شکل استقرایی و با مبنا قرار دادن عناصر برنامه درسی ده گانه اکر انجام شد. مقبولیت، همسانی، تعین و انتقال پذیری معیارهای ارزیابی داده های کیفی بود. روایی چارچوب پیشنهادی، با استفاده از فرمول نسبت روایی محتوا و جدول لاوشه تایید شد. اهم یافته ها نشان داد که منطق برنامه درسی، تحقق عدالت آموزشی است. اهداف بر آموزش صلح و ساحت زیستی متمرکز باشد. محتوا دارای مختصات فرهنگ عشایری بوده و در قالب فعالیت های یکپارچه و پروژه محور، در یک نظام معلمی دُوری، توسط معلم بومی آموزش داده شود. مدارس طبیعت محور باید در زمانی غیر از کوچ عشایر فعال باشند. برآیند برنامه درسی مبتنی بر زیست بوم عشایری، موجب اقبال دانش آموزان به برنامه درسی خواهد شد.

شینه و اهداف: از جمله موضوعات مورد علاقه پژوهشگران در جهان، بررسی انطباق برنامه درسی با ماموریت های متناظر در اسناد بالادستی کشورها است. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان انطباق برنامه درسی جدید دوره کارشناسی رشته آموزش ریاضی دانشگاه فرهنگیان با نقشه مفهومی حیات طیّبه است. روش ها : این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی با روش تحلیل محتوای کمّی و کیفی است. جامعه آماری، سرفصل جدید دوره کارشناسی رشته آموزش ریاضی دانشگاه فرهنگیان به تفکیک بخش های چهارگانه آن؛ مقدمه، عمومی، تربیتی و تخصصی است. تحلیل محتوا بر پایه نقشه مفهومی حیات طیّبه بر اساس مبانی سند تحول بنیادین به تفکیک ساحت های شش گانه تدوین شده است. روایی نقشه مفهومی، صوری و پایایی آن منطبق بودن آن با مبانی سند تحول بنیادین است. یافته ها: بر اساس تحلیل محتوای کمّی، در مجموع تعداد 2601 کد شناسایی شد که ساحت زیبایی شناختی و هنری، در بخش مقدمه، با فراوانی 3 و ساحت اعتقادی، اخلاقی و عبادی، در بخش تربیتی، با فراوانی 429 به ترتیب کمترین و بیشترین فراوانی را به خود اختصاص دادند. روش آنتروپی شانون نشان داد که میزان وزن دهی به حیات طیّبه در بخش های چهارگانه به تفکیک ساحت های شش گانه، از توزیع نرمال برخوردار نیست. بطوریکه ساحت زیبایی شناختی و هنری با وزن نرمال شده 2309/0 دارای بیشترین ضریب و ساحت اجتماعی و سیاسی با وزن نرمال شده 0/11960 دارای کمترین ضریب است. نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش، اصلاح و بازنگری برنامه درسی دوره کارشناسی رشته آموزش ریاضی دانشگاه فرهنگیان به منظور متوازن سازی محتوای سرفصل با ماموریت های متناظر در اسناد بالا دستی کشور لازم است.

مقاله حاضر با هدف طراحی چارچوب برنامه درسی مبتنی بر درک طراحی محور در دوره ابتدایی انجام شد. جامعه پژوهشی شامل کلیه اسناد علمی معتبر مرتبط با موضوع بود تحلیل یافته ها با استفاده از الگوی ده مرحله ای هورد (1983) و روش کدگذاری باز و محوری انجام شد. یافته های بدست آمده نشان داد که برنامه درسی مبتنی بر الگوی درک طراحی محور برای تمامی عناصر برنامه درسی نقشی نوین و متفاوت از الگوهای سنتی تعریف می کند. تعیین اهداف در سه سطح کسب، درک و انتقال بر اساس استانداردهای محتوا، انتظارات درسی و عملکرد معنادار، تاکید روی ایده های بزرگ، ایجاد مسئولیت پاسخگویی در قبال یادگیری، استقلال در یادگیری، انتقال یادگیری به موقعیت های زندگی واقعی، آموزش مهارت های زندگی، شخصی سازی محتوا توسط دانش آموزان، انتخاب محتوای کم حجم و عمیق و سازماندهی آن به شیوه های مارپیچی و وارونه حول محور ایده های بزرگ، در نظر گرفتن معلم به عنوان طراح، ارزشیاب و پژوهشگر و ارزشیابی برنامه درسی با تاکید روی شواهد و پیامدها به روش های مختلفی همچون وظایف عملکردی، وجوه درک، استانداردهای ارزشیابی و تولید محصول از جمله ویژگی های این الگوی برنامه درسی است.

پژوهش حاضر با هدف واکاوی منابع فرایند توسعه و شکل گیری دانش فناورانه معلمان دوره ابتدایی با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی و با بهره گیری از روش نمونه گیری هدفمند از نوع ملاک محور صورت گرفت. روش گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته است. در پژوهش حاضر سعی شد به منظور ارزیابی قابلیت اعتماد پژوهش از شاخص های نظیر باورپذیری، قابلیت اطمینان، تأییدپذیری و انتقال پذیری استفاده شود. یافته های پژوهش شامل 5 مقوله اصلی و 18 مقوله فرعی است. مقوله های اصلی پژوهش شامل « دانش از خود»، « دانش از فراگیران»، « دانش از جامعه علمی»، « دانش از خانواده و اقوام» و « دانش از سازمان» است. ناظر بر یافته های پژوهش می توان اذعان داشت که معلمان دوره ابتدایی از علاوه بر فرصت های سازمانی که توسط نهاد متولی در اختیار آنان قرار می گیرد، به منظور توسعه دانش فناورانه خود از ظرفیت های مختلفی چون خانواده و اقوام، یادگیری، تجارب و منابع تحصیل دوره دانشگاه نیز مورد استفاده می کنند.

مقدمه: هدف اصلی این پژوهش بررسی چالش ها و راهکارهایی می باشد که دانش آموزان در استفاده از موتور جستجوی ایرانی "پارسی جو" با آن-ها مواجه بوده اند.روش شناسی: در این پژوهش کیفی از روش تحقیق پدیدارشناسی استفاده شده است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شده-اند. نمونه مورد بررسی، از میان 108 دانش آموز پایه ی هشتم، 16 نفر بودند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند گلوله برفی تا رسیدن به حد اشباع نظری انتخاب شده اند. جهت تجزیه و تحلیل داده-ها از روش کدگذاری گلاسر و استراوس استفاده شده است. به منظور کسب روایی و پایایی از روش بازبینی و تطبیق مکرر و متوالی داده-ها استفاده شده است.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که دانش آموزان در استفاده از موتور جستجوی "پارسی جو" با چند نوع چالش مهم مواجهند. دانش آموزان، از چالش های مهم بازدارنده به فراگیری و تبلیغات گسترده ی موتورهای جستجوی خارجی، کمبودها و ضعف های عملکردی موتور جستجوی پارسی جو و عدم آگاهی اشاره کرده اند. همچنین دانش آموزان کم کاری معلمان را در استفاده دانش آموزان از موتور جستجوی "پارسی جو"به عنوان چالش-های پیش رو بیان کرده اند. نهایتاً دانش آموزان در جهت رفع این چالش ها، راهکارهایی را ارائه کرده اند.

مقاله حاضر با هدف بررسی ویژگی های عناصر برنامه درسی پروژه محور، طراحی و اعتباربخشی الگوی آن با رویکرد کیفی و روش پژوهش اسنادی، تحلیل محتوای کیفی و روش تحلیلی-استنتاجی انجام شد. جهت شناسایی و استخراج مضامین برنامه درسی، از اسناد برنامه درسی مبتنی بر پروژه و دیدگاه های متخصصان برنامه درسی استفاده شد. روش تحلیل داده ها، توصیف مبانی و تحلیل و استنتاج نظری بود. مضامین ناظر بر اهداف برنامه درسی، بر ارتقا مهارت های تفکر و ایجاد یادگیری مادام العمر و پرورش دانش علمی و عملی همراستا با زندگی واقعی متکی است. در زمینه محتوا بر غنا و فعالیت محوری و سازماندهی تلفیقی آن؛ در راهبردهای یاددهی-یادگیری بر استفاده از روش های پژوهش و اکتشاف گروهی و حل مساله تأکید شد. استفاده از ارزشیابی مستمر و متنوع و روش های فرآیندمدار، چندگانه و مبتنی بر عملکرد در ارزشیابی مورد توجه این الگو بود. روایی الگوی پیشنهادی با استفاده از فرمول نسبت روایی محتوا و جدول لاوشه مورد بررسی و تایید قرار گرفت.

پژوهش حاضر در جهت مطالعه وضعیت دانش و مهارت TPACK معلمان مدارس هوشمند و عادی و به طبع آن تبیین تفاوت میانگین نمره اضطراب فناورانه دانش آموزان و سطح دانش و مهارت TPACK معلمان مدارس متوسطه دوره اول شهر اردبیل اجرا شده است. پژوهش حاضر در صدد بررسی و بیان تفاوت میانگین نمره اضطراب فناورانه دانش آموزان و سطح دانش و مهارت TPACK معلمان می باشد. جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه معلمان و دانش آموزان متوسطه دوره اول شهر اردبیل در سالتحصیلی 99-1398بود. ابزار پژوهش بدین ترتیب بود که برای گردآوری اطلاعات از دو پرسشنامه که یکی برگرفته از پرسشنامه TPACK و دیگری برگرفته از پرسشنامه اضطراب فناورانه استفاده شد. در رابطه با فرضیه بیان تفاوت میانگین نمره اضطراب فناورانه دانش آموزان با توجه به نوع مدرسه و سطح دانش و مهارت TPACK معلمان، با اینکه تعامل بین مدرسه و دانش تربیتی، مدرسه و دانش محتوایی با اضطراب فناورانه دانش آموزان رابطه معنی داری دارد اما چون در سایر مولفه ها رابطه معنی دار آماری مشاهده نگردید. به همین دلیل میانگین نمره اضطراب فناورانه دانش آموزان در مدارس هوشمند و عادی و سطح دانش و مهارت TPACK معلمان یکسان و برابر است و این فرضیه تأیید نشد. دانستن عوامل اضطراب فناورانه می تواند به معلمان در اصلاح برنامه درسی و اثربخشی شیوه های تدریس کمک کند تا دانش آموزان در یادگیری خود موفق باشند.