تاریخ اسلام و سیره

۳۱۸۹.

رویکردی متفاوت به رفتار سیاسی و اصلاحات ابوالقاسم درگزینی (وزیر سلجوقیان)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: اسماعیل حسن زاده

منبع: فرهنگ ۱۳۸۵ شماره ۶۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ اسلام و ایران

تعداد بازدید : ۱۴۶۸ تعداد دانلود : ۱۱۰۷

با توجه به نقش کارگزاران در تحولات تاریخی، بازپرداختی نو از رفتار سیاسی آنان برای تبیین تاریخ ایران ضروری است. این الزام زمانی ارزش دوچندان خواهد داشت که شخصیت های تحول خواه، در عرصة سیاست عملی ارزیابی شوند. ابوالقاسم درگزینی ازجملة این گارگزاران است که به دلیل غیبت سنت نقد در تاریخنگاری، گرفتار قضاوت وارونه شده است. درحالیکه دربارة رفتار سیاسی ایشان، اتفاق نظری در منابع دیده نمیشود، سنت تقلید و رونویسی در تاریخنگاری سبب شده است چهرة ایشان به عنوان سیاستمداری فاسد و خونریز مطرح شود. حال آنکه با کنارزدن اتهامات غرض ورزانه، رفتار سیاسی درگزینی درجهت احیای وحدت و قدرت امپراتوری روبه انحطاط سلجوقی خود را نشان خواهد داد. مقالة حاضر، ضمن نقد نوشته های پیشینیان، رفتار سیاسی و اصلاحات درگزینی با رویکردی متفاوت تببین شده است.

پس از اینکه با حیله عمرو بن عاص و به فرمان معاویه، قرآن ها در جنگ صفین بر سر نیزه ها رفت و سپاه عراق به حکمیت قرآن فرا خوانده شدند، اختلاف میان سپاه علی(ع) آشکار گردید. کسانی که با طرح شعار «لا حکم الالله» به مخالفت با طرح حکمیت برخاستند به سرعت به جریانی سیاسی ـ فکری به نام خوارج تبدیل شدند. هر چند در جنگ نهروان قریب به اتفاق آنان کشته شدند اما اصل جریان از میان نرفت و پس از شهادت علی(ع) رشد و گسترش بیشتری یافت و موجد رخدادهای بیشتری طی سه قرن نخست هجری گردید. در این مقاله زمینه های شکل گیری و بر آمدن خوارج از سپاه عراق و نه شام و نیز درون مایه های سیاسی، فکری و نیز ماهیت اجتماعی آن مورد بررسی قرار می گیرد.

درخت حوزه‌های تخصصی

تاریخ اسلام و سیره

تأملی در «خلق عظیم»(مقاله ترویجی حوزه)

پیامبر و دولت مرد

فراتر از تصویر (شمایل پردازی و شمایل شکنی پیامبر)

هم امت، هم حکومت

سیره شناسی و تربیت دینی(مقاله علمی وزارت علوم)

درد و درمان (ضرورت آسیب شناسی حماسه عاشورا)

جستاری درباره کنیه ها و لقب های حضرت عباس (علیه السلام)

فلسفه نظری تاریخ و دکترین مهدویت(مقاله پژوهشی حوزه)

رویکردی متفاوت به رفتار سیاسی و اصلاحات ابوالقاسم درگزینی (وزیر سلجوقیان)(مقاله علمی وزارت علوم)

قرآن کریم، معارف و اندیشه های تفسیری: سیمای شیعه از زبان و نگاه پیامبر اعظم (ص)

گزارشی از کتاب «محمد (ص) در اروپا»

مروری اجمالی بر آثار مهدوی از غیبت کبری تا قرن هفتم هجری(مقاله ترویجی حوزه)

انتقال دانش پزشکی هندیان به عالم اسلام(مقاله پژوهشی حوزه)

رسول اعظم(ص) کامل‏ترین الگو براى بشریت‏

پیامبر اعظم(ص) و عدالت اجتماعى‏

ازدواج‏هاى پیامبر

ویژگیهاى حکومت و کارگزاران حضرت مهدى(عج) در قرآن و حدیث‏

خاستگاه سیاسی و اجتماعی خوارج

دایگان رسول اکرم (ص)

درسهایی از مکتب امام مجتبی (ع)

پالایش نتایج جستجو