درخت حوزه‌های تخصصی

نبود الگویی منسجم برای سیاست گذاری رسانه های خبری بر پایه فقه نظام و مقاصد شریعت، چالش اصلی این تحقیق است. حاکمیت اسلامی، به سبب تمرکز بر حل مسائل فوری و عدم استفاده از نظامات فقهی، هنوز نتوانسته الگویی مؤثر در این زمینه تدوین کند. این مطالعه با روش کیفی و جمع آوری داده های اسنادی-کتابخانه ای پیش رفته و برای استخراج مقاصد شریعت، از منابع و متون معتبر فقهی بهره برده است. در پیشنهادهای سیاستی، الگویی تلفیقی به کار رفته که رویکرد ریشه ای (تحلیل لایه ای علل) را با رویکرد شاخه ای (تدریجی) ترکیب می کند. سیاست گذاران جمهوری اسلامی، برای مدیریت سازمان های رسانه ای داخلی، موظف اند مقاصد شریعت مرتبط با خبررسانی را محقق کنند. این امر شامل مقابله با نفوذ سکولاریسم در حوزه های علمیه، تقویت گفتمان جهاد تبیین، تولید علوم انسانی اسلامی و تحقق الگوی دعوت-اجابت است. در این تحقیق، سیاست گذاری رسانه های خبری بر مبنای مقاصد شریعت در دو سطح حاکمیتی و درون سازمانی واکاوی شده است. در سطح حاکمیتی، سیاست گذاری فرایندی است که دولت ها اهداف کلان را در قالب برنامه های اجرایی دنبال می کنند و از رسانه ها برای تقویت مشروعیت و قدرت بهره می برند. مفهوم «حاکمیت در رسانه ها» فراتر از کنترل حقوقی، شامل نظام های رسمی و غیررسمی سازماندهی رسانه هاست. رابطه دولت و رسانه نیز دوسویه است؛ رسانه ها قدرت دولتی را تقویت یا تضعیف و دولت ها هم از طریق سیاست گذاری، تنظیم گری و کنترل، رسانه ها را هدایت می کنند. در سطح درون سازمانی، سیاست گذاری فرایندهای پیش تولید، تولید، انتشار و بازخورد را در بر می گیرد تا مقاصد شریعت را عملی کند. مالکیت رسانه بر کنترل و خط مشی های کلان خبری تأثیرگذار است و سیاست گذاری به شیوه ترتیبی یا همزمان اجرا می شود. الگوی پیشنهادی، تدوین سندی بالادستی به نام «استراتژی امنیت ملی رسانه ای» است که مقاصد شریعت را در چهار لایه پیوسته پیگیری می کند: رفاه عمومی، حفظ نظامات اجتماعی، تولید و حفظ قدرت ملی و حفظ و برتری دین. این سند، چارچوبی برای تصمیم گیری نهادهای حاکمیتی و مدیران رسانه ای پدید می آورد.      

رعایت افکار عمومی یعنی توجّه کردن به داوری عموم مردم در مسائل و تصمیم گیری های سیاسی و فرهنگی. این امر از گذشته در عرصه حکمرانی وجود داشته و پیشینه ای کهن دارد. گزارش هایی از سیره معصومان علیهم السلام نشان می دهد که آن حضرات نیز به این موضوع توجّه کرده اند. در صورت استناد قابل اعتماد این گزارش ها به معصومعلیه السلام، می توان از آن به عنوان الگوی مناسبی برای حکمرانی دینی بهره برد. نوشتار حاضر، پس از بررسی این گزارش ها، دست کم دو نمونه نقل شده در صحیح بخاری و صحیح مسلم را با نگاه فقهی اهل سنّت، قابل اعتماد و تأسّی دانسته است؛ هرچند با نگاه فقه شیعی، این گزارش ها، استناد قابل اعتمادی به معصوم(ع) ندارند و نمی توان از آنها به عنوان الگوی حکمرانی دینی، استفاده کرد. امّا همین متون می توانند در شناسایی اندیشه سیاسی اجتماعی مسلمانان و دغدغه مندی آنها نسبت به افکار عمومی، گزاره های قابل توجّهی داشته باشند.

کاربردشناختی شاخه ای از دانش زبان شناسی است. در ایران سابقه چنین رویکردی در پژوهش ها با محوریت متن قدسی قرآن به دهه 70 خورشیدی باز می گردد. نوشتار حاضر با هدف بررسی نظام مند مطالعات کاربردشناختی قرآن در ایران و آسیب شناسی آن در دو سطح عمومی و اختصاصی به روش تحلیلی و استفاده از جدول های تحلیلی-محتوایی سامان یافته است. مرور نظام مند از دسته پژوهش های کیفی است که پژوهشگر در آن با جمع آوری پژوهش های انجام شده در یک موضوع مشخص، به تحلیل، ارزیابی و آسیب شناسی آن مطالعات می پردازد. یافته های این مطالعه، بر پایه بررسی 281 پژوهش شناسایی شده در گونه های مختلف نظیر پایان نامه (ارشد و دکتری)، مقاله (مجله ای و همایشی) و کتاب به طور کلی از وجود آسیب های اختصاصی و عمومی حکایت می کند. رونوشت (کپی برداری) از سایر پژوهش ها، عدم اشاره به وابستگی به نظریه ای خاص، عدم تبیین و شفافیت در روش شناسی، تکرار عبارت «روش توصیفی تحلیلی» بدون تبیین دقیق روش شناسی از آسیب های سطح عمومی مورد شناسایی قرار گرفت. در سطح اختصاصی می توان به آسیب هایی نظیر؛ فهم غیردقیق و پیاده سازی ناقص نظریه های کاربردشناختی، عدم رجوع به منبع اصلی نظریه، بی توجهی به تبار و اعتبار نظریه های کاربرد شناختی بر قرآن، خطر عدم توجه به زبان و الزامات اختصاصی قرآن در تطبیق نظریه های کاربردشناسی اشاره نمود.

قرآن کریم، معجزه جاوید، و بحری کامل و جامع از معارف و آموزه های خداشناسی، هستی شناسی و انسان شناسی برای همه عالمیان است که ضرورت تلاش شایسته حداکثری محققان را در راه تحصیل و استخراج دستور العمل ها و ارائه راهکارهای عملی آن به جامعه علمی را می طلبد. روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم و بررسی راهبردهای مدیریتی پیامبران اولوالعزم در هدایت مخاطبان خود، ائم از حاکمان ستمگردر عرصه زر و زور و تزویر، قوم و مردم زمان خویش، سبکی جذّاب و کاربردی است و یکی از ضروریّات عصر حاضر به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف بررسی راهبردهای حضرت موسی (ع) در رهبری قوم بنی اسرائیل انجام شده است. این تحقیق از حیث هدف، کاربردی است و از روش توصیفی، تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای انجام شده است. حضرت موسی (ع)، با بهرهگیری از ظرفیتهای فردی و نیز اتخاذ تدابیر و راهبردهای مناسب که مشتمل بر سه راهبرد تعلیمی، تربیتی و زمینه ای است، زمینههای تعلیم و تربیت الهی را برای بنی اسرائیل و سایر پیروانش فراهم نموده است. هنر انبیا این است که استعدادهای ذاتی و موهبتی الهی خویش را به فعلیت رسانده اند. در حقیقت اداره جامعه توسط پیشوای الهی در حوزه تشریع، تجلی ولایت تکوینی الهی بر انسانها است و نتیجه اینکه کامیابی های جامعه محصول تبعیت از حاکم الهی و ناکامی های آن نیز، حاصل عدم اطاعت از ایشان است.

واکاوی مصادیق امر به معروف و نهی از منکر امام حسین (ع) در نهضت عاشورا از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این امر می تواند علت پایداری نهضت امام حسین (ع) و شکل گیری قیام های متعدد متأثر از آن را در جهان اسلام نشان دهد. با توجه به بررسی های انجام شده در منابع اولیه و تحقیقات جدید با جست و جوی کتابخانه ای که مبتنی بر روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است به نتایجی رسیدیم. از جمله مصادیق امر به معروف و نهی از منکر امام حسین (ع) در نهضت عاشورا، گفتگوی دوجانبه، مهربانی و بخشش، تحریک احساسات و عواطف، پند و اندرز، دعوت با عمل، ملامت نکردن مجرمان و گناه کاران، نامه نگاری، اعتراض عملی و سیاسی، ملاقات چهره به چهره و ایستادگی و شهادت طلبی است. این عوامل موجب تزلزل پایه های حکومت ظلم و جور در قیام کربلا شد.

دیپلماسی اقتصادی به عنوان یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، در دوران تحریم های هدفمند علیه صنعت نفت و گاز، نقش حیاتی در حفظ و ارتقاء منافع ملی ایفا می کند. رایزنان اقتصادی به عنوان نمایندگان تخصصی کشور در عرصه بین المللی، وظیفه دارند با بهره گیری از ظرفیت های حقوقی و دیپلماتیک، موانع ناشی از تحریم ها را کاهش دهند و فرصت های جدیدی برای تعامل اقتصادی فراهم آورند. تحلیل عملکرد رایزنان در این شرایط حساس، علاوه بر روشن کردن نقاط قوت و ضعف ساختاری و عملیاتی، به بهبود راهبردهای مقابله ای کمک می کند.با توجه به پیچیدگی و شدت تحریم ها، تقویت ساختار حقوقی و نهادی نهاد رایزنی اقتصادی و ایجاد هماهنگی میان دستگاه های مرتبط، از الزامات اساسی برای موفقیت دیپلماسی اقتصادی است. این مقاله ضمن بررسی مبانی نظری دیپلماسی اقتصادی، آثار حقوقی تحریم های هدفمند، و نقش رایزنان اقتصادی، به آسیب شناسی و ارائه چارچوب های تقویتی می پردازد تا ضمن حفظ منافع اقتصادی، در برابر فشارهای تحریمی مقاومت موثرتر و پایدارتر داشته باشد.

کان الشعر قبل القرن الأخیر موزوناً دائماً ولذلک کان هناک علاقه وطیده بین الشعر والموسیقی. ولیس الشعر فی الحقیقه إلا کلاماً موسیقیّاً تنفعل لموسیقاه النفوس وتتأثّر بها القلوب، فالموسیقی أهم من الشعر، لأنّ الشعر وسیله والموسیقی غایه. موسیقی الشعر وأقسامه الأربعه من الموضوعات المهمّه فی الشعر الفارسی والعربی، والتی اهتمّ بها الأدباء والنقّاد. فالموسیقی الداخلیه والمعنویه مرتبطتان بعلاقه أجزاء البیت الواحد بعضها ببعض والموسیقی الخارجیه والجانبیه ترتبطان بعلاقه البیت بکل القصیده. ویهدف هذا البحث مستفیداً من المنهج الوصفی التحلیلی إلی دراسه موسیقی الشعر وأنواعه فی سینیّه البحتری ونونیّه الخاقانی فی وصف إیوان کسری لیلقی الضوء علی أهمیّه الموسیقی فی القصیدتین ووجوه الاشتراک والافتراق بینهما. وتشیر نتایج البحث إلی أن الموسیقی الخارجیه تختلف فی القصیدتین، حیث أنشد البحتری قصیدته فی بحر مختلف الأرکان وهو البحر الخفیف، بینما أنشد الخاقانی قصیدته فی بحر تتفق أرکانه وهو البحر الهزج ووزن البحتری یتناسب مع مضمون القصیده ولکن وزن قصیده الخاقانی لا یتناسب مع مضمونها التأملیّه الحزینه. والموسیقی الجانبیه فی قصیده البحتری أغنی من قصیده الخاقانی، بینما الموسیقی الداخلیه والمعنویه فی نونیّه الخاقانی أغنی من سینیّه البحتری.

ادبیات فارسی، یکی از غنی ترین و متنوع ترین ها در مجموعه ادبیات جهان است که در آن عرفان و عشق جایگاه ویژه ای دارند. این ادبیات به مرور زمان به تبلور عرفانی خود دست یافته و شاعران بزرگی همچون نظامی گنجوی و فخرالدین اسعد گرگانی به تعمیق و گستردگی این مباحث پرداخته اند. این مقاله، با روش توصیفی – تحلیل به بررسی بارقه های عرفان اسلامی در اشعار نظامی و منظومه «ویس و رامین»گرگانی پرداخته و تأثیرپذیری نظامی از این اثر کلاسیک در مباحث عرفانی را بررسی خواهدکرد. به این ترتیب، هدف پژوهش، بررسی تأثیرپذیری نظامی از مضامین و مؤلفه های عرفانی منظومه «ویس و رامین» است. از نتایج پژوهش، می توان به این اشاره کرد که منظومه «ویس و رامین» به عنوان یکی از اثار ادبی و تاریخی برجسته ایران، دارای عناصر فراوانی از عشق، عرفان و اسطوره شناسی است که تأثیرگذاری قابل توجهی بر ادبیات و فرهنگ ایرانی داشته است. نظامی، با بهره گیری از عناصر و مؤلفه های عرفانی در ویس و رامین، به خلق آثاری پرداخته است که نمایانگر عمق تفکر و اندیشه عرفانی اوست. این تأثیرپذیری نشان دهنده ارتباط و پیوستگی عمیق بین آثار بزرگ ادبیات فارسی و تداوم و تکامل مباحث عرفانی در طول زمان است.

پس از فروپاشی امویان ( 442 ق/1031م) در اندلس و شکل گیری دولت های کوچک ملوک الطوایفی، نقطه عطفی در تاریخ سیاسی و روابط خارجی با حکومت های مسیحی شمال اسپانیا شکل گرفت. در این میان، بنی هود (431-503 ق/1046-1118م) از دولت های مهم ملوک الطوایف در جستجوی الگویی تازه در روابط سیاسی – نظامی با دولت های مسیحی شمال اسپانیا برآمد. این پژوهش به بررسی سیاست های هودیان در قبال حکومت های مسیحی اسپانیا می پردازد. همچنین تحلیل رفتارها و اقدامات حکومت های مسیحی در مقابله با هودیان و روابطی که منجر به افزایش همکاری نظامی بنی هود با قشتاله شد؛ به گونه ای که فرمانده برجسته قشتاله رودریگو دیاز مشهور به ال سید کمپیدور راهی دربار هودیان شد. مقاله در ادامه به ارزیابی پیامدهای ورود ال سید به دستگاه خلافت هودیان اشاره نموده و نقش آن در تضعیف حکومت بنی هود و دیگر حکومت های شرق اندلس را سنجیده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ال سید پس از قدرت گرفتن در دستگاه خلافت هودیان آشکارا علیه حکومت بنی هود قیام کرد و سرانجام دولتی مستقل در شرق اندلس تشکیل داد.

هدف از این پژوهش امکان سنجی شراب خواری پیامبر الهی عیسی(ع) در انجیل متّی و سایر منابع کتاب مقدس بوده است. این موضوع به عنوان یک تعارض با آموزه های قرآن کریم مدنظر بوده است. سؤال اصلی تحقیق که با روش کتابخانه ای و با رویکرد تحلیلی سامان یافته، چنین است: بر اساس انجیل متّی و سایر قرائن درون دینی مسیحی، امکان نسبت شرب خمر به عیسی(ع) وجود داشته است؟ چگونه می توان با قرائنی خارج از عهدین این موضوع را نقد نمود؟ و منابع اسلامی نیز به این انتساب چه واکنشی نشان داده اند؟ به همین منظور افزون بر جست وجو در عهدین، با تأکید بر انجیل متّی به عنوان یکی از اناجیل هم نوا (نظیر) به منابع اسلامی شامل آیات، تفاسیر روایی و احادیث نیز نگریسته شده است. یافته ها نشان می دهد که تعارضی میان قرآن و انجیل متّی به صورت مبنایی در مورد شرب خمر وجود نداشته است و می توان این تعارض را بدوی و ظاهری دانست؛ یعنی در اناجیل هم نوا شاهد وحدت نظر با قرآن هستیم؛ اما در رسائل پولس آزادی در نوشیدنی ها تجویز شده است، احادیث اسلامی نیز موید این مساله بود به نحوی که شرب خمر در تمام ادیان الهی مورد نکوهش بوده است و جوازی شرعی براین مسئله هیچ گاه وجود نداشته است.

منطقه گروس به عنوان یکی از کانون های کمترشناخته شده غرب ایران، در پیوند جریان های اقتصادی، فرهنگی و نظامی فلات مرکزی، آذربایجان و بین النهرین نقش محوری ایفا کرده است. این پژوهش با هدف تبیین جایگاه راهبردی گروس در شبکه های تجاری و تحلیل کارکردهای چندگانه اقتصادی، نظامی و فرهنگی آن، با روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانه ای و اسناد تاریخی سامان یافته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که موقعیت طبیعی گروس، شامل دشت های حاصلخیز، ارتفاعات و منابع آبی، بستر مناسبی برای شکل گیری مسیرهای کاروانی و مراکز بازرگانی بوده است. این منطقه نه تنها به عنوان گذرگاه کالاهایی چون ابریشم، ادویه و فرآورده های دامی عمل می کرد، بلکه به دلیل استقرار در مسیرهای تجاری، کانون تبادلات فرهنگی و تعاملات قومی بود. همچنین، قلعه ها و استحکامات طبیعی گروس، امکان نظارت بر شریان های ارتباطی را فراهم می ساخت. این پژوهش در نهایت گروس را به عنوان یک «گره گاه ارتباطی» در تاریخ ایران معرفی می کند که کارکردهای فراتر از یک مسیر تجاری صرف داشته است.

الهیات مسیحیت بیش از همه متأثر از اندیشه های خاص پولس در باب عیسی مسیح و نجات بخشی اوست. خداشناسی پولسی با آنچه مسیح و جانشین رسمی او، پطرس، بدان پافشاری می کرد، تفاوت چشمگیری دارد. در الهیات پولس، مسیح، پسر، قدرت و حکمت خداوند است و الوهیت کامل دارد. البته الوهیت او در مرتبه ای پایین تر از الوهیت پدر قرار دارد. مسیح صورت خدای نادیدنی است و او همه چیز را آفریده است. الهیات پولسی خاستگاه درون دینی ندارد؛ چراکه حضرت عیسی(ع) هیچ گاه خود را به عنوان خدا مطرح نکرد. همچنین اناجیل همدید بر عیسای تاریخی و جنبه بشری او تأکید می ورزند. این مقاله کوشیده است که با روش توصیفی تحلیلی خاستگاه اندیشه و الهیات پولس را واکاوی کند. بر اساس یافته های این تحقیق، شواهد تاریخی نشان از آشنایی قابل توجه پولس با اندیشه یونانی و فلسفه افلاطونی، به ویژه افکار فیلون اسکندرانی، دارد. همچنین الهیات گنوسی تأثیراتی بر خداشناسی پولسی داشته و برخی از مفاهیم از آن وام گرفته شده است. بااین حال نسبت این دو در تأثیرگذاری یکسان نیست. پولس، اگرچه قادر به استفاده از مفاهیم فلسفی بود، از آن بهره حداقلی برده است؛ در عوض، وی بیش از همه از ادبیات و محتوای گنوسی متأثر بوده و از آنها استفاده کرده است.

در دنیای امروز تحلیل گفتمان انتقادی با رویکردی نوین، فراتر از بررسی ساختار و زیبایی‌های زبانی، به دنبال رمزگشایی از مناسبات قدرت و ایدئولوژی در متن است. بر همین اساس، نظریه تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف یکی از کارآمدترین شیوه‌ها برای بررسی متون و کشف معنا در سطح متن و فرامتن است. سلیمان السلمان، شاعر فلسطینی الأصل و ساکن سوریه است که قصیده‌ای با عنوان «سلاسل الذهب» را تحت تأثیر سفر به مشهد در مدح و ثنای امام رضا g سروده است. این سروده سیاسی اجتماعی بازتاب دردهای شاعری است که از کودکی شاهد رنج‌های مردم فلسطین به دست رژیم اشغالگر صهیونیسم بوده است. در واقع، شاعر دردها و رنج‌های جامعه فلسطین را با امام رضا g بیان می‌کند و با التجا به ایشان به‌نوعی در پی ایجاد گفتمانی سیاسی با هدف تغییر نگرش‌ها و ایدئولوژی‌های حاکم بر جامعه خویش است. این پژوهش در تلاش است که با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی، مؤلفه‌های تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف را بر قصیده مذکور تطبیق دهد و به کشف اندیشه‌ها و گفتمان‌های نهفته در آن بپردازد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است شاعر در سطح توصیف با آرایه تکرار و با به‌کارگیری واژگانی مانند: «الإمام»، «الولی»، «الرضا»، «نور» بر جایگاه امامت در هدایت و سعادت جامعه تأکید کرده است. مؤلف در سطح تفسیر درصدد ایجاد گفتمانی بر پایه مقاومت و پایداری مردم فلسطین و سوریه است. در سطح تبیین نیز شاعر با بیان مهم‌ترین علت شهادت امام g، گفتمانی انتقادی مبتنی بر سازش برخی حکام عرب با رژیم اشغالگر صهیونیستی ایجاد کرده است.

وقوع نسخ به معنای مصطلح آن، در حدیث محل اختلاف است و بحث چندان مستقلی از آن صورت نگرفته است. از میان علمایی که این بحث را مطرح نمود ه اند؛ برخی فقط در دایره روایات نبوی، نسخ را پذیرفته اند و بر نفی نسخ پس از عصر تشریع، ادعای اجماع نموده اند. برخی دیگر در روایات ائمه: نیز آن را پذیرفته اند. به لحاظ آثار مسئله در استنباط، قائلان به قول اول، تنها در دایره روایات نبوی، حدیث احدث را ترجیح داده اند؛ درحالی که قائل به قول دوم، همواره به احدثیت، به عنوان مرجّح تمسک نموده و تأثیرات شگرفی در فتاوای ایشان داشته است. در مقاله حاضر، ادله نسخ حدیث جمع آوری شده و پس از تحلیل سندی و دلالی آنها به حدیث نبوی مختص دانسته شده لذا روایت احدث نبوی حجت است. اما نسخ در احادیث ائمه: با توجه به فقدان دلیل اثباتی و وجود برخی موانع، در غیر احکام مبتنی بر تفویض به ائمه: نفی گردیده است. چنان که وجود احکام مبتنی بر تفویض به ائمه: در شریعت ثابت نیست. همچنین به ارائه راهکارهای نوین برای کشف موارد نسخ و تطبیق برخی راهکارها بر مواردی همچون روزه عاشورا  پرداخته شده است. روش بحث، تحلیلی _ انتقادی بوده و از داده های کتابخانه ای و نرم افزار استفاده شده است.

لزوم هدایت و رهبری جامعه انسانی در شرایط بحرانی ضرورت استفاده از یک تفکر اصیل و ریشه دار در حاکمیت الهی را اجتناب ناپذیر کرده است. از آنجا که فلسفه نزول آیات وحی برای جامعه خاص و در زمانی معین محدود نمی باشد، می توان سالم ترین راه هدایت جامعه را از آموزه های قرآنی استخراج و از آن در راستای عملیاتی سازی در عصر کنونی زمینه سازی کرد. خداوند بر اساس ربوبیت خود و برای هدایت، بشر پیامبران را ارسال و قوانین را از طریق آن ها نازل کرده است. یکی از پیامبران اولوا العزم حضرت نوح (ع) است که برای هدایت امت خود؛ الگوی کامل مدیرتی را، تدوین و اجراء کرده است. هدف این پژوهش، بررسی «شیوه های هدایت و رهبری حضرت نوح (ع) در قرآن کریم» است که با شیوه تحلیل محتوا مورد مطالعه قرار گرفته است. یافته ها بیانگر این است که حضرت نوح (ع) با بصیرت تمام به عمق مناطق ناشناخته به کاوش  پرداخته  و انسان را به سمت یکتاپرستی هدایت کرده است. «شایستگی از دیگر ویژگی های اساسی رهبری است که خداوند با ملاک های ایمان، تقوا، عمل صالح، صبر و رعایت عدالت حضرت نوح (ع) را به عنون رهبر انتخاب کرده است. ایشان برای دعوت قوم خود بیان قدرت مندی داشته است، یعنی همراه با استلال و قاطعیت بوده بوده است افزون بر آن وجدانها خفته و خوابیده با موعظه حسنه بیدار و حجت را بر آنان تمام کرد.

یکی از مسائل مبتلا به در پرونده های جنایی این است که با ایراد زخم و جراحت ناشی از ترومای مغزی، عقل نیز زائل می گردد. در خصوص میزان دیه چنین جنایاتی، میان مواد قانونی تعارض وجود دارد. از طرفی ماده546 قانون مجازات-اسلامی، رأی به تداخل دو دیه را حکم می کند و از طرف دیگر ماده 678 همان قانون نظر به عدم تداخل دیات را وجیه می نماید، که مواد 541، 543 و 544 نیز یارای حکم اخیر است. از آنجائیکه بخش دیات قانون مجازات اسلامی از فقه اقتباس شده است، از باب پاسخ به پرسش با مراجعه به منابع فقهی روشن شد که مسأله از دیدگاه فقیهان نیز محل اختلاف است. گروهی مستند به اصل عدم تداخل، نظر به عدم تداخل دو دیه دارند و برخی نیز قول به تداخل دیات را برگزیده اند. نگارندگان با مراجعه کتابخانه ای به ادله ناظر بر مسأله و رویکرد توصیفی-تحلیلی به این نتیجه رسیدند که هر یک از جنایات وارد بر عضو و منفعت، سببی مستقل در اشتغال ذمه فرد جنایتکار بوده و در نتیجه، هر کدام، دیه مشخصی در پی دارد و تداخلی بین شان صورت نمی گیرد. شهرت عملی فقها، اجماعات منقول و نیز معتبره ابراهیم بن عمر، صحت این دیدگاه را پشتیبانی می کند. هم چنین روشن شد که فراز ابتدایی روایت ابوعبیده به جهت إعراض قاطبه ی فقیهان قابلیت استناد را ندارد و علاوه بر این، با اصل عدم تداخل دیات و روایت ابراهیم بن عمر، در تعارض است که با تبعیض در حجیت روایت ابوعبیده، قابل رفع است. مبتنی بر نتیجه ی اتخاذی، پیشنهادهای متقنی برای مقنن ارائه شد.

هدف اصلی این پژوهش شناسایی ابعاد کیفیت خدمات حسابداری مدیریت، تعیین جایگاه بعد اخلاق و رتبه‌بندی آنها با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (FAHP) است. سازه‌های هر بعد با بررسی مطالعات مرتبط، تبیین و شناسایی شد و سپس ابعاد و سازه‌های هر بعد با استفاده از FAHP رتبه‌بندی گردید. جامعه آماری مدیران شرکت‌های تولیدی در تمام سطوح بود که در بخش مالی فعالیت می‌کردند و با خدمات حسابداری مدیریت آشنایی داشتند. بازه زمانی انجام پژوهش سال 1401-1402 و ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود. تعداد 208 پرسشنامه با استفاده از آزمون‌های فریدمن و t-test تحلیل شد. ابعاد کیفیت خدمات حسابداری مدیریت در چهار بعد تکنیکی، عملکردی، تصویری و اخلاقی طبقه‌بندی گردید. نتایج نشان داد بین رتبه‌بندی ابعاد کیفیت خدمات حسابداری مدیریت قبل از استفاده از الگوی FAHP و بعد از آن، تفاوت معناداری وجود دارد. به‌علاوه بر اساس این رتبه‌بندی، اهمیت ابعاد کیفیت خدمات حسابداری مدیریت به‌ترتیب عبارت‌اند از: بعد تکنیکی، بعد عملکردی، بعد تصویری و بعد اخلاقی. همچنین سازه‌های بعد اخلاق عبارت‌اند از: رفتار مؤدبانه کارکنان، رعایت اخلاق حرفه‌ای کارکنان، ارائه اطلاعات بی‌طرفانه و ارائه اطلاعات صادقانه. بر اساس نتایج پژوهش، افزایش کیفیت خدمات رابطه مستقیمی با سازه‌های ابعاد تکنیکی، عملکردی، تصویری و اخلاقی دارد؛ بنابراین باید توجه ویژه‌ای به سازه‌های این ابعاد شود و دایره حسابداری مدیریت در هر سازمان چک‌لیست‌هایی تهیه کند که شامل سازه‌های ابعاد کیفیت خدمات حسابداری مدیریت باشد و عملکرد آنان بر اساس این چک‌لیست‌ها ارزیابی گردد.

وقتی از تخریب رسانه ای و جریانات ناسالم خبری سخن به میان می آید، منظور تخریب بزرگی است که دامنه اش همه جامعه را در بر می گیرد. بنابراین، ما نیازمند ایجاد سواد رسانه ای بالا در جامعه هستیم، که مؤلفه های آن همان مؤلفه هایی نیست که در سواد رسانه ای غربی به آن پرداخته می شود. سؤال اصلی این است که: آیا قرآن کریم رهنمودهایی در خصوص سواد رسانه ای و وظایف مخاطبان خبر و خبرگزاری ها دارد؟ از منظر قرآن، سواد رسانه ای مخاطبان خبر و خبرگزاری ها، مقوله یا اقدامی بی هویّت و خنثی نیست. سواد رسانه ای بر مبنای آموزه های قرآنی، کمک می کند تا قضاوت صحیح تری از اخبار پیرامون خود داشته باشیم. قرآن در این زمینه بر مؤلفه هایی مانند: وظیفه مخاطب در مقابله با خبرگزاری ها و جریانات ناسالم خبری، وظیفه مخاطب در مواجهه با محتوای خبر، و راه های مواجهه مخاطب با اخبار تأکید دارد؛ که در آن ها به مباحث شناسایی خبرنگاران فتنه انگیز در خبرگزاری ها، هوشیاری در برابر خبرسازان مهاجم و بدعت گذار و شایعه ساز، بی اعتنایی به خبرگزاری ها و خبرنگاران بی تعهد و وابسته به مکاتب منحرف، لزوم تحقیق و تیزبینی در اخبار، چگونگی برخورد با خبرهای نادرست و باطل، لزوم توجه به محتوای خبر و نه فقط خبرنگار، پرهیز از هیجان زدگی در شنیدن خبر، و بررسی جوانب خبر پرداخته می شود.

هدف این پژوهش، ارزیابی کرامتی است که به میرزا طاهر تنکابنی، عالم، عارف و فیلسوفِ مشّایی دوره قاجار و پهلوی اوّل نسبت داده شده است. شهرت و شخصیت علمی و معنوی میرزا طاهر تنکابنی، و همچنین نقل آن توسط برخی از دانشیان رجال و تراجم، سبب شد که این کرامت مورد پذیرش و بازخورد فراوانی در کتاب ها، مجلات و پایگاه های اینترنتی قرار گیرد. «دانش تراجم»، از دانش های دیرینه در میان عالمان مسلمان است. تراجم نگاری یا بیوگرافی نویسی، به معرفی شخصیت های علمی، معنوی و اجتماعی می پردازد. این دانش در ابتدا، ذیل «دانش تاریخ» بوده و بعد ها به دلایلی از دانش تاریخ جدا شده است. همان گونه که اشاره شد، هدف این پژوهش، ارزیابی کرامت های منقول ازیک سو، و ممانعت از بدبینی نسبت به کرامت های مستند از سوی دیگر است. بر این پایه، نگارنده با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، ابتدا گزارش طی الأرض میرزا طاهر تنکابنی در منابع مربوط به آن را نقل کرده و با استفاده از روش مقایسه سال ها که در میان دانشیان مسلمان، پیشینه دیرینه ای دارد، به ارزیابی آن مبادرت کرده است؛ توضیح آنکه دانشیان مسلمان «سال» را پایه قرار داده و رویداد و حدیث را با تکیه بر آن اعتبارسنجی می کردند؛ برای مثال، ابن اسحاق (م.151ق) می نویسد: پیامبر(ص) میان جعفربن ابی طالب و معاذبن جبل عقد اخوّت بست و آن دو با یکدیگر برادر شدند. [1] واقدی معتقد است که این گزارش، صحیح نیست؛ زیرا پیمان اخوت، پیش از جنگ بدر (سال دوم هجرت) منعقد شد و جعفربن ابی طالب در آن سال در حبشه به سر می برد. او هفت سال پس از پیمان اخوت، وارد مدینه شد. [2] در حدیثی از امام صادق(ع) نقل شده که فرمود: «مردم بعد از شهادت امام حسین(ع) مرتد شدند؛ مگر سه نفر: ابوخالد کابلی، یحیی بن ام الطویل و جبیربن مطعم. بعدها مردم کم کم به امام سجاد و اهل بیت ملحق شدند». [3] گفتنی است، جبیربن مطعم در سال 57، 58 یا 59 هجری از دنیا رفت. از سوی دیگر، امام سجاد(ع) در سال 61 هجرت، به امامت رسید. بنابراین، جبیربن مطعم، امامت علی بن حسین(ع) را درک نکرده است تا بتواند از یاران امام سجاد(ع) باشد. نگارنده در این پژوهه نیز «سال» را محور ارزیابی قرارداده است. پس، با مقایسه سال های زیست شخصیت های محوری کرامت مذکور، از قبیل: میرزا نصرالله لک، میرزا طاهر تنکابنی، اسماعیل اصانلو و میرزا محمود حسینی زنجانی، و همچنین تاریخ بنایی که در کرامت مذکور جایگاه مهمی دارد، همگی مورد توجه قرار گرفته و سال های آن با یکدیگر مقایسه شدند. یافته های این پژوهش، گویای آن است که گزارش طی الأرض میرزا طاهر تنکابنی، با یکی از آسیب های تراجم نگاری همراه شده است؛ زیرا میان رویداد طی الأرض و ثبت آن، فاصله رخ داده است؛ توضیح آنکه طبق گزارش مدیر الدوله، او و امام جمعه مجتهد زنجانی در سال 1322ق به دیدار میرزا طاهر تنکابنی می روند. میرزا طاهر تنکابنی رویداد «طیّ الأرض» را مربوط به سی چهل سال پیش از 1322ق عنوان می کند. براین اساس، این رویداد می بایست در سال 1292ق یا 1282ق روی داده باشد که طبعاً در آن سال، از این رویداد سی یا چهل سال گذشته است. اسماعیل اُصانلو یکی از شخصیت های محوری گزارش طی الأرض میرزا طاهر می نویسد: «در تاریخ 1322هجری قمری آقای میرزا محمود امام جمعه مجتهد زنجانی به من تکلیف کردند که به عیادت میرزا طاهر تنکابنی که مدتی در بستر بیماری است، برویم.» درصورتی که میرزا محمود مجتهد زنجانی، در سال 1309ق متولد شده و بنابراین، در سال 1322ق سیزده ساله بوده است. اکنون او چگونه به اسماعیل اُصانلو مدیر الدوله تکلیف می کند که به اتفاق به عیادت میرزا طاهر تنکابنی بروند؟ از سوی دیگر، میرزا طاهر تنکابنی در سال ۱۲۸۰ق متولد شده و در ۱۶سالگی (۱۲۹۶ق) برای ادامه تحصیلات حوزوی، وارد حوزه علمیه تهران شده است. همچنین، اسماعیل اُصانلو مدیر الدوله، جریان «طیّ الأرض» را در سال ۱۳۲۲ق از زبان میرزا طاهر تنکابنی نقل کرده است؛ یعنی در ۴۲ سالگیِ میرزا طاهر تنکابنی. حال، اگر سی سال را مبنا قرار دهیم، میرزا طاهر در آن زمان، ۱۲ساله بوده است؛ درحالی که میرزا طاهر در آن زمان، هنوز برای تحصیل دروس حوزوی، وارد تهران نشده است؛ ضمن اینکه در آن زمان، صحن آیینه (صحن اتابکی) هنوز ساخته نشده است؛ زیرا ساختن صحن آیینه، در سال ۱۲۹۵ق شروع گردید و پس از هشت سال، در سال ۱۳۰۳ق پایان یافت. اگر مبنا را چهل سال بگیریم، با ابهام بیشتری روبه رو می شود؛ زیرا در آن وقت، میرزا طاهر ۲ساله بوده و از سویی، صحن آیینه نیز بیست ویک سال بعد ساخته شده است. با مقایسه سال های نقل رویداد و سال بنای صحن آیینه (اتابکی)، روشن گردید گزارش «طیّ الأرض میرزا طاهر تنکابنی» نمی تواند صحیح باشد؛ زیرا علاوه بر فاصله میان نقل کرامت «طیّ الأرض میرزا طاهر تنکابنی» و ثبت آن از یک سو، و ناهماهنگی میان سال تولد میرزا محمود مجتهد امام جمعه زنجان و سال تقاضای او از اسماعیل اُصانلو مدیر الدوله برای رفتن به عیادت میرزا طاهر تنکابنی از سوی دیگر، پذیرش این گزارش با چالش جدی روبه روست. افزون بر این، ناهماهنگی میان سال تولد میرزا طاهر تنکابنی، سال ورود او به حوزه علمیه تهران و سال نقل کرامت از سوی او، همگی دلالت بر ناصحیح بودن انتساب کرامت «طیّ الأرض» به میرزا طاهر تنکابنی می کند.