تفسیر قرآن

آیه 24 سوره نساء که به «آیه متعه» نیز معروف است، از جمله آیات پربحث و مناقشه میان مفسران شیعه و سنی است. علاوه بر اختلاف دیدگاه ها در معنا و تفسیر آیه، وجود برخی از روایات مشعر به قرائت متفاوت این آیه و وجود عبارت اضافه در برخی از قرائت های منسوب به صحابه و ائمه (ع) باعث گردیده است که این آیه از جنبه قرائت و شبهة تحریف قرآن نیز دارای اهمیت گردد. در این نوشتار با بررسی متنی و سندی روایات نقل شده در منابع شیعی، واکاوی اظهار نظر مفسران بزرگ شیعه در دوره های گوناگون تاریخی، بررسی تفاسیر روایی اهل سنت و بیان دیدگاه های برخی از مستشرقان تلاش شده است که دامان شیعه از اتهام قول به تحریف قرآن پاک و منسوب بودن قرائت متفاوت قرآن به ائمه (ع) در این آیه رد گردد.

۱۹۴۶.

هدایت‌ها و ارزش‌ها:استفاده از رنگ‌های شاد

نویسنده: مرتضی دانشمند

منبع: بشارت ۱۳۷۹ شماره ۱۸

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۹۷

۱۹۴۷.

داستان شعیب (ع) در قرآن و عهد قدیم(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: عباس اشرفی مریم پیروان

منبع: آموزه های قرآنی پاییز و زمستان ۱۳۹۵ شماره ۲۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۹۰ تعداد دانلود : ۹۷۴

بررسی اشتراکات و افتراقات داستان های انبیا در قرآن، عهد قدیم و عهد جدید، و مقایسه محتوا و شیوه داستان سرایی هر کتاب می تواند نتایج جالبی را به دست دهد. این مقاله با مقایسه داستان حضرت شعیب در قرآن و داستان یترون در عهد قدیم، این دو داستان را در هر کتاب به صورت جداگانه مورد ارزیابی قرار داده و سپس نقاط اشتراک و افتراق داستان ها را بررسی می کند. سؤالی که در این مقاله مطرح شده است این است که آیا می توان شعیب و یترون را یک شخص و همان پدر همسر حضرت موسی دانست؟ در جستار حاضر، به این سؤال با توجه به آیات قرآن و مطالب موجود در عهد قدیم و نیز مراجعه به تفاسیر موجود و بحث های لغوی پاسخ داده خواهد شد. نتیجه اجمالی این است که شعیب در قرآن، همان یترون و پدر همسر موسی در عهد قدیم است. در این مقاله همچنین سبک این داستان در هر یک از دو کتاب مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است و روش تحقیق در این مقاله روش تطبیقی متنی است.

۱۹۴۸.

وجوب وصیت از دیدگاه ساختارهای قرآنی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: مهدی سلیمی محمدحسن حائری حسین صابری

منبع: قرآن شناخت سال هفتم پاییز و زمستان ۱۳۹۳ شماره ۲ (پیاپی ۱۴)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۹۰ تعداد دانلود : ۱۰۰۳

وصیت، یکی از موضوعاتی است که مطلوبیت آن در قرآن کریم طی ساختارهایی بیان شده است. «ثابت و مقرر بودن فعل بر مکلف»، «ثبوت عمل بر عهدة افراد» و «مدح فاعلین به پرهیزگاری» از جمله ساختارهای خبری حاکی از مطلوبیت فعل در آیة وصیت (بقره: 180) هستند. واکاوی ساختارهای مزبور با تکیه بر رویکرد عملی فقیهان، نشان می دهد که این ساختارها بر وجوب وصیت و تأکید بر این وجوب دلالت دارند و برخلاف دیدگاه مشهور، نظر برخی فقیهان مبنی بر وجوب وصیت به هنگام فرا رسیدن مرگ، مطابق با دلالت این ساختارهاست. مشهور فقیهان که وصیت را مستحب می دانند و این حکم را به شرایط مزبور در آیه نیز تعمیم داده اند، گاهی این ساختارها را بر استحباب حمل کرده و گاهی قایل به نسخ آیه یا نسخ حکم وجوبی آن شده اند. این پژوهش توصیفی-تحلیلی روشن می کند که حمل ساختارهای حاکی از مطلوبیت در آیة وصیت، بر استحباب صحیح نیست و این آیه و حکم وجوبی مستفاد از آن نسخ نشده است.

۱۹۴۹.

قرآن و ادب فارسی; تآثیر قرآن بر شعر خواجو

نویسنده: ابوالقاسم تصویری

منبع: بشارت ۱۳۸۴ شماره ۴۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۹۲

۱۹۵۰.

انواع روش های آموزشی نوین و کاربرد آن ها در آموزش قرآن: با چه روش هایی قرآن کریم را آموزش دهیم

نویسنده: خدیجه یزدانی

منبع: رشد آموزش قرآن ۱۳۸۸ شماره ۲۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تفسیر و علوم قرآن تفسیر قرآن معارف قرآن موارد دیگر قرآن پژوهان

تعداد بازدید : ۲۱۸۹ تعداد دانلود : ۱۲۵۰

۱۹۵۱.

نقد و بررسی آراء درباره ذوالقرنین

نویسنده: عبدالکریم بی آزار شیرازی

منبع: علوم انسانی دانشگاه الزهرا تابستان و پاییز ۱۳۷۷ شماره ۲۶ و ۲۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۸۷ تعداد دانلود : ۱۳۸۴

۱۹۵۲.

ماهیت و قلمرو علم الکتاب(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: سید علی هاشمی

منبع: معرفت سال بیست و دوم تیر ۱۳۹۲ شماره ۱۸۷ «ویژه علوم قرآنی»

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تفسیر و علوم قرآن تفسیر قرآن معارف قرآن انسان و جامعه در قرآن انسان در قرآن

تعداد بازدید : ۲۱۸۴ تعداد دانلود : ۷۸۱

این مقاله به بررسی ماهیت و قلمرو دانشی می پردازد که در قرآن کریم (در دو آیه 40 سوره نمل و 43 سوره رعد) بدان اشاره و از آن با عنوان «علم الکتاب» یاد شده است. شناخت منزلت انسان، آشنایی با استعدادها و توانایی های او و آشنایی با ماهیت و قلمرو علوم بندگان برگزیده خداوند، از مهم ترین اهداف این تحقیق است. این تحقیق با روش تحلیلی توصیفی به تفسیر آیات مرتبط با این موضوع می پردازد. بررسی این نوشتار به این نتایج منتهی شده است: علم الکتاب، یعنی آگاهی از «کتاب مبین» که «لوح محفوظ» نیز نامیده شده، منبع الهی تمام علوم جهان است. معارف قرآن کریم و کتاب های آسمانی دیگر در این منبع جامع ریشه دارند. این دانش به پیامبران اختصاص ندارد، بلکه دیگر بندگان برگزیده خداوند نیز می توانند به مراتبی از آن یا تمام آن دست یابند. مراتب بالای علم الکتاب، موهبتی، حضوری و خطاناپذیر است. قلمرو این دانش، تمام حقایق هستی را شامل می شود و بنابر روایات، اهل بیت علیهم السلام از آن بهره مندند.

۱۹۵۳.

نگرشی کوتاه به قصیده قرآنیه (حکیم الهی قمشه ای)

نویسنده: علیرضا لطفی

منبع: کوثر ۱۳۸۰ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تفسیر و علوم قرآن تفسیر قرآن معارف قرآن موارد دیگر قرآن، ادبیات و هنر

تعداد بازدید : ۲۱۸۳ تعداد دانلود : ۸۱۶

۱۹۵۴.

قرآن علوم طبیعی: نقش گیاهان در تغذیه و سلامت انسان از دیدگاه قرآن

نویسنده: محمدعلی لسانی فشارکی سوسن آل رسول زهره فریدونی

منبع: کوثر بهار ۱۳۸۹ شماره ۳۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۸۴ تعداد دانلود : ۱۳۶۳

۱۹۵۵.

فلسفه آفرینش جهان و انسان از دیدگاه قرآن(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: حامد دژآباد علیرضا فارسی نژاد

منبع: اندیشه دینی ۱۳۸۸ شماره ۳۰

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۸۲

۱۹۵۶.

سیره ی تبلیغی رسول اعظم(ص) /قسمت دوم

نویسنده: محمود لطیفی

منبع: نامه جامعه ۱۳۸۶ شماره ۳۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۸۳

۱۹۵۷.

بررسی و طبقه بندی روش‌های پرورش تفکر در قرآن کریم

نویسنده: محمدرضا شرفی مریم ادیب

منبع: رشد آموزش قرآن ۱۳۸۸ شماره ۲۶

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تفسیر و علوم قرآن تفسیر قرآن معارف قرآن موارد دیگر دانستنیهای قرآن

تعداد بازدید : ۲۱۸۲ تعداد دانلود : ۲۳۴۷

۱۹۵۸.

فهم پذیری در قرآن(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده: محمدباقر سعیدی روشن

منبع: صحیفه مبین بهار ۱۳۷۷ شماره ۱۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۸۲ تعداد دانلود : ۱۲۵۳

۱۹۵۹.

شیخ محمد عبده ونظریه اعجاز

نویسنده: فاطمه ناموری راد

منبع: بینات سال هفدهم تابستان ۱۳۸۹ شماره ۲ (پیاپی ۶۶)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۸۲ تعداد دانلود : ۱۰۱۱

شیخ محمد عبده (1323ـ1266هـ.ش)،یکی از برجسته ترین عالمان و مفسران و نیز،آغاز گر نهضت های اصلاحی در عالم اسلام است.اندیشه تابناک وی، سراسر عالم اسلام،از جمله،مصر و هند و ایران و مراکش و سایر سرزمین های اسلامی را تحت الشعاع خود قرار داده است.بسیاری از روشنفکران مسلمان، تحت تاثیر افکار عمیق و شخصیت نافذ او قرار گرفته اند.اصول و عقاید وی در نگاه کلی عبارت است از بازگشایی باب اجتهاد در مسائل اجتماعی،اعتقاد به اختیار در جهت ایجاب مسؤولیت اجتماعی،مقدم بودن اصلاحات فرهنگی بر اصلاحات سیاسی، علاقه مندی فراوان به تقریب بین مذاهب اسلامی به ویژه شیعه و سنی.تفسیر المنار،برجسته ترین اثر شیخ و در حقیقت آینه تمام نمای عقاید شیخ می باشد.در این مقاله،کوشیده ایم تا ضمن معرفی شیخ و آثار و افکار او،آرای تفسیری اش درباره مساله اعجاز را مورد کاوش قرار دهیم

۱۹۶۰.

سنن اجتماعی در قرآن از منظر علامه طباطبایی و سید قطب

نویسنده: جمال فرزندوحی حامد غلامی عباس محمدی

منبع: اندیشه علامه طباطبایی سال دوم بهار و تابستان ۱۳۹۴ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۸۱ تعداد دانلود : ۱۳۱۳

یکی از مسائل بسیار مهم در قرآن کریم، سُنَن اجتماعی مانند هدایت، آزمایش، استدراج، امهال و ... است. اهمیّت پرداختن به این مسئله از آن روست که یک جامعة اسلامی برای رسیدن به خاستگاه و جایگاه اصلی خود باید با قانون هایی که خداوند متعال در زندگی انسان ها وضع نموده، آشنا باشد، چراکه توجّه به جریان سنّت های الهی، بیدارکننده و حرکت آفرین است و انسان را بر اعمال خیر و پرهیز از اندیشه ها و عمل های نادرست برمی انگیزد. بررسی سنّت ها در تفاسیر معاصر به دلیل پی بردن به نحوة برداشت مفسّران از سنّت ها و تطبیق آنها با مسائل عصر می باشد. در این مقاله، بر آنیم به مطالعة سنّت های اجتماعی، در دو تفسیر «المیزان» و «فی ظلال القرآن» بپردازیم. با مقایسة این دو تفسیر، معلوم می گردد که از میان سُنَن، تنها در موضوع، امامت بین دو مفسّر اختلاف بنیادین وجود دارد. برای انجام کار، سنّت ها در دو قِسم مطلق و مقیّد تقسیم بندی شده است و از هر قِسم، سه سنّت مورد بررسی قرار می گیرد. ابزار کار در این مقاله منابع کتابخانه ای است.

درخت حوزه‌های تخصصی