آغاز آفرینش(مقاله پژوهشی حوزه)
حوزههای تخصصی:
فیلترهای جستجو:
فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۲۱ تا ۴۰ مورد از کل ۶٬۱۹۸ مورد.
پاسخ به یک پرسش/ مراحل سه گانه در فلسفه تحقیقی «اگوست کنت»(مقاله پژوهشی حوزه)
حوزههای تخصصی:
براهین ابن سینا در اثبات وجود روح
حوزههای تخصصی:
تقسیم علم به حضوری و حصولی
حوزههای تخصصی:
ارتباط نفس مجرد و بدن در فلسفه اسلامى
حوزههای تخصصی:
چکیده
این مقاله به چگونگى ارتباط نفس مجرد با بدن در فلسفه اسلامى از دیدگاه فلسفه مشاء «ابن سینا» و فلسفه اشراق «سهروردى» مىپردازد.
مسئله ارتباط مجرد با مادى از مهمترین مباحثى است که فکر بسیارى از فیلسوفان را به خود مشغول کرده است.
با توجه به اینکه چگونگى ارتباط مجرد با مادى از جنبه انسانشناسى در مقایسه با جهانشناسى کمتر بررسى شده، نگارنده بر آن است تا در این مقاله این مسئله را از دیدگاه ابن سینا به عنوان فیلسوف مشائى و سهروردى به عنوان فیلسوف اشراقى از جبنه انسانشناسى بررسى کند.
ابتدا نفس از دیدگاه دو فیلسوف اثبات و تعریف شده، سپس به تأثیر متقابل نفس و بدن پرداخته شده و در ادامه، اصل بودن نفس و فرع بودن بدن و چگونگى ارتباط این دو بیان شده است.
آواز پر جبرئیل
بررسی برهان لم و ان و ارزش معرفتی آنها(مقاله ترویجی حوزه)
منبع:
معارف عقلی ۱۳۸۶ شماره ۵
حوزههای تخصصی:
در این نوشتار که در باب برهان لمّ و انّ است، مباحثی همچون تاریخچة دو برهان، وجه نامگذاری، نامهای دیگر، معیار لمّی و انّی بودن برهان و اقسام هر یک از برهانهای لمّ و انّ و همچنین ارزش معرفتی آنها بررسی شده و در این باره در کنار آثار دانشمندان برجستة اسلامی کلمات فارابی و بهمنیار نیز که با دیگر منطقدانان تفاوت دارد کانون توجه بوده است.
همچنین شیوة انتاج در برهان انّی از باب ملازمات، وجه شرافت برهان لمّی و برخی احکام دیگر این دو برهان بررسی شده و به بهترین و محکمترین برهان لمّی اشاره رفته است.
چیستی عقلانیت(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
ذهن ۱۳۸۳ شماره ۱۷
حوزههای تخصصی:
بحث عقلانیت، یکی از پیچیدهترین و مهمترین مباحث معرفتشناسی است. گرچه این اصطلاح در موارد بسیاری به کار میرود، ولی اغلب، کاربردها و معانی متفاوت آن با ابهاماتی همراه میشود. هدف این مقاله، ایضاح معانی و کاربردهای گوناگون این اصطلاح است. عقلانیت در معرفتشناسی، مفهومی هنجاری است و وقتی باوری را معقول به حساب میآوریم حاکی از این است که وظیفهای معرفتشناختی را در پذیرفتن آن رعایت کردهایم. در مقاله، از تفکیک عقلانیت نوعی و عقلانیت هنجاری سخن به میان آمده، و سپس بیان تفاوتهای عقلانیت وظیفهشناختی و عقلانیت ابزاری و نقد عقلانیت ابزاری مایة بحث قرار گرفته است و در نهایت، مفهوم عقلانیت کلنگر بیان شده است.
اصالت وجود یا ماهیت: خلط شناخت شناسی و هستی شناسی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
چکیده
در بحثِ نفسگیرِ اصالت وجود یا اصالت ماهیت، ضرورت دارد ابتدا، نخستین قضیّهای که مستند و خاستگاه این بحث است، بررسی و تحلیل شود، سپس چگونگی حصول تصوری که این تصدیق از آن به دست میآید مورد بحث قرار گیرد، آنگاه معنای قضیه وجودی یا کان تامّه روشن شود و سرانجام با بیان معانی لفظ ماهیت و معانی لفظ وجود و مقایسة آنها با هم نشانههای خلط مبحث شناختشناسی و هستیشناسی دیده میشود.
ماتقدم و ماتأخر
منبع:
معرفت ۱۳۸۳ شماره ۷۶
حوزههای تخصصی:
سعادت و شقاوت از دیدگاه فلسفه و دین
حوزههای تخصصی:
چکیده
در این مقاله، نخستبه دو نکته اشاره شده است: اهمیت مبحث فلسفه اخلاق و اهمیتسعادت و شقاوت . در اصل مسئله سعادت و شقاوت ابهامى وجود ندارد، زیرا هر انسانى فطرتا طالب و گریزان از شقاوت است، اما شناختحقیقتسعادت و شقاوت و عوامل آن، مشکل است و در این باره نظریههاى مختلفى وجود دارد .
مطالب اصلى مقاله در سه مرحله ارائه شده است: مرحله اول به معناى لغوى سعادت و شقاوت پرداخته; مرحله دوم درباره دیدگاه فلاسفه بحث کرده و موضوع بحث را از دیدگاه فلاسفه بزرگى، مانند ارسطو، ابنسینا و صدرالمتالهین بحث و بررسى کرده است . در مرحله سوم نیز سعادت و شقاوت از منظر آیات شریفه قرآن و روایات مورد توجه قرار گرفته و نتیجه گرفته شده است که دیدگاه فلاسفه و آنچه مستفاد از قرآن کریم است، نه تنها با هم منافاتى ندارند، بلکه مکمل یکدیگرند . بنابراین، مستفاد از همه کلمات این است که حقیقتسعادت قربالىالله است که محل بروز و ظهور آن در جهان آخرت است و هدف از آفرینش انسان هم رسیدن به آن مقام بلند است و انبیاى الهى و ادیان آسمانى نیز به همین منظور نازل شدهاند .
ماهیت علم، تصور یا تصدیق
منبع:
کتاب نقد ۱۳۸۴ شماره ۳۷
حوزههای تخصصی:
آنچه پیشرو دارید، مشروح مذاکرات دو جلسه از سلسله کرسیهای نقد و نظریهپردازی است که با حضور اساتید و صاحبنظران برگزار گردید. موضوع اصلی این نشست، تصور یا تصدیقبودن علم و نحوه تکون تصور و واقعنمایی تصور است که توسط جناب آقای دکتر احمدی تبیین میگردد؛ همچنین اساتید دیگر نیز به ارائه دیدگاههای خود میپردازند که در ادامه خواهد آمد.
معانی نفس در علمالنفس از دیدگاه قرآن
حوزههای تخصصی:
نظریه ی معرفت(مقاله ترویجی حوزه)
حوزههای تخصصی:
داستانهای رمزی در اندیشه فلسفی ابن سینا
حوزههای تخصصی: