درخت حوزه‌های تخصصی

هدف پژوهش حاضر پیش نمایی تغییرات دما و بارش در شمال غرب ایران تحت سناریوهای SSP مدل NorESM2 است. با بهره گیری از آزمون تخمین گر شیب سن، دما و بارش شهرهای منتخب طی 2014-1985 روندیابی شد. سپس با استفاده از نرم افزار  SDSM6.1، پارامترهای مذکور برای دوره پایه (2014-1985) شبیه سازی و برای سال های 2043-2015 پیش بینی گردیدند. برای ارزیابی عملکرد مدل ، از شاخص های خطاسنجی MSE، RMSE و MAE استفاده شد. استفاده از سناریوهای جدید SSP برای پیش بینی پارامتر مهم اقلیمی دما و بارش در شهرهای مطرح در زمینه گردشگری ایران، نوآوری این پژوهش است. نتایج آزمون شیب سن حاکی از روند صعودی دمای حداکثر در همه شهرهای مورد مطالعه در سطح اطمینان 99% به جز شهرهای تکاب و سردشت بود. طبق نتایج روندیابی بارش، تکاب و مراغه در سطح اطمینان 99% دارای روند کاهشی معنادار و جلفا و ماکو در سطح اطمینان 95% دارای روند افزایشی معنادار بودند. بر اساس نتایج مدل سازی، بارش در همه شهرهای مورد مطالعه در فصل بهار افزایش خواهد داشت که بالاترین درصد افزایش مربوط به جلفا خواهد بود (20%). بارش در تابستان و پاییز کاهش خواهد یافت که بیش ترین درصد کاهش برای مراغه پیش بینی شد (33%). دمای حداکثر در همه شهرهای مورد مطالعه به ویژه در ماه های سرد افزایش خواهند داشت که میزان این افزایش تا ℃2 خواهد بود.

ارزیابی عملیات آبخیزداری اجرا شده در حوضه های آبخیز و ارائه دورنمایی از نتایج عملکرد آن ها، به ویژه از دیدگاه بهره برداران، اطلاعات مناسبی را برای برنامه ریزی بلندمدت در اختیار مدیران و تصمیم گیران قرار می دهد. در این راستا، مطالعه حاضر به منظور شناخت و ارزیابی میزان اثربخشی اقدامات آبخیزداری بر آبدهی قنات از دیدگاه بهره برداران در حوضه آبخیز معدن فیروزه نیشابور در استان خراسان رضوی با بهره گیری از روش های توصیفی و تحلیلی انجام شد. در راستای تبیین اهداف تحقیق، پس از تعیین معیارها و ملاک های ارزیابی اثربخشی، دیدگاه پاسخ گویان در قالب پرسش نامه و در قالب طیف لیکرت مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری مورد مطالعه شامل ساکنین روستای معدن فیروزه نیشابور است که در محدوده طرح های اجرا شده قرار دارند. بر اساس نتایج ارزیابی اثرات اجرای بند آبخیزداری از دیدگاه مردم، کاهش خسارات ناشی از سیل به منازل در روستا، کاهش تعداد سیل در روستا و کاهش خسارات ناشی از سیل به راه های ارتباطی دارای بالاترین اولویت هستند. از سوی دیگر، افزایش اختلاف و درگیری بین روستاییان و دیگر ارگان های دولتی، اختلاف و درگیری بین روستاییان و ارگان های دولتی مجری طرح و اختلاف و درگیری بین ساکنان روستای معدن فیروزه با ساکنان روستاهای دیگر دارای کمترین اثرپذیری ناشی از اجرای پروژه آبخیزداری بودند.

به دلیل رقابت روزافزون مقاصد گردشگری، توسعه برند مقصد به عنوان یک ابزار استراتژیک در جهان تبدیل شده است. ازاین رو نقش برند را در توسعه و پیشرفت شهری نمی توان انکار کرد. ازاین رو هدف این پژوهش، رتبه بندی مقاصد گردشگری شهر زنجان بر اساس میزان برندینگ بودن آن و تأثیر این برند بر توسعه گردشگری این شهر می باشد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت، توصیفی- تحلیلی بوده و برای گردآوری داده ها از روش کتابخانه ای و مطالعه میدانی و ابزار پرسشنامه استفاده شده است. تعداد 10 مقصد گردشگری مهم زنجان در قالب 7 معیار تاریخی، فرهنگی، نمادین، صرفه اقتصادی، تسهیلات و خدمات، دسترسی و نقش انگیزی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار SPSS، مدل تاپسیس فازی و به منظور رتبه بندی مقاصد گردشگری از نرم افزار TOPSIS FUZZY SOLVER استفاده گردید. نتایج نشان داد که معیارهای تاریخی، دسترسی و نقش انگیزی با مقدار 9 نزدیک ترین مقدار برای راه حل ایده آل می باشد که این نشان دهنده پتانسیل بیشتر این معیارها جهت برند سازی شهر زنجان می باشد. معیارهای فرهنگی، نمادین، اقتصادی و خدمات نیز با مقدار 7 به راه حل ایده آل نزدیک هستند. همچنین نتایج نشان می دهد که درجه اهمیت مقاصد گردشگری شهر زنجان نسبت به یکدیگر از دیدگاه شهروندان زنجانی فاصله زیادی ندارد، به طوری که بازار سنتی زنجان با رتبه اول و با شباهت 5669/0، موزه رختشوی خانه با رتبه دوم و با شباهت 5227/0 و موزه مردان نمکی با رتبه سوم و با شباهت 5188/0 در برند سازی این شهر سهیم بودند.

گردشگری سلامت در دهه های اخیر رشد قابل توجهی داشته است. در این میان، انتخاب مقصد مناسب گردشگری سلامت، نقش مهمی در موفقیت و پایداری این صنعت دارد. استان یزد با برخورداری از جاذبه های طبیعی و درمانی متنوع، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یک مقصد پایدار گردشگری سلامت دارد. شناسایی و بررسی شاخص های مؤثر بر توسعه پایدار این صنعت می تواند کمک شایانی به برنامه ریزی و مدیریت گردشگری سلامت در استان یزد کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی این شاخص ها و ارائه راهکارهایی برای توسعه پایدار گردشگری سلامت در استان یزد انجام شده است. پژوهش توصیفی پیمایشی است. نمونه آماری پژوهش شامل 78 نفر از گردشگران سلامت استان یزد بودند، که به صورت غیر تصادفی و هدفمند انتخاب و مصاحبه شدند. داده ها و سناریوها با استفاده از تکنیک نگاشت شناختی فازی تحلیل و مدل پژوهش با استفاده از تحلیل شبکه های اجتماعی طراحی شدند. در این راستا، عوامل متعددی دخیل هستند که از این میان عوامل کیفیت خدمات درمانی، افزایش ظرفیت برد مقصد و سیاست گذاری و برنامه ریزی راهبردی به ترتیب بیشترین اهمیت را داشتند؛ زیرا از مرکزیت بیشتری برخوردار بودند. سناریوسازی تأکید کرد که توسعه پایدار مستلزم توجه هم زمان و متوازن به هر سه عامل کلیدی است؛ غفلت از هر یک (حتی با توجه به دو عامل دیگر) منجر به تغییر منفی سایر شاخص ها می شود. نتایج، ضرورت نظارت مستمر بر کیفیت خدمات، سرمایه گذاری در زیرساخت ها/ظرفیت سازی و تدوین برنامه ریزی راهبردی یکپارچه را برای پایداری صنعت گردشگری سلامت یزد نشان می دهد.

در سال های اخیر گردشگری کودک با توجه به اهمیت سنین کودکی و تأثیرات گردشگری بر شکل گیری شخصیت کودکان موردتوجه متخصصان و برنامه ریزان قرارگرفته است. ازاین رو در این پژوهش بررسی عوامل تأثیرگذار بر توسعه گردشگری کودک در شهر رشت به عنوان یکی از مهم ترین مقصدهای گردشگری ایران پرداخته شده است. این تحقیق بر اساس هدف کاربردی، ازنظر روش توصیفی پیمایشی و با استفاده از روش مطالعه میدانی و به شکل مقطعی انجام شد. پژوهش حاضر در دو قسمت کیفی و کمی انجام گردید. به این صورت که در بخش نخست، هدف شناسایی موانع توسعه گردشگری کودک در شهر رشت بوده که به وسیله انجام مصاحبه با تعداد 23 نفر از کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گیلان، کارمندان آژانس های مسافرتی و گردشگران ورودی به شهر رشت تا مرحله اشباع تئوریک انجام شد. داده های حاصله با استفاده از روش بنیانی و در نرم افزار مکس کیودا مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. بودند. در قسمت دوم که هدف بررسی عوامل تأثیرگذار بر توسعه گردشگری کودک بوده، جامعه آماری گردشگران بودند که تعداد 384 نفر از آنان به عنوان نمونه جهت تکمیل پرسشنامه به شکل تصادفی انتخاب شدند. نتایج نشان داد از دیدگاه خبرگان عوامل تأثیرگذار بر گردشگری کودک در شهر رشت تحت 5 دسته عوامل اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیست محیطی، مدیریتی و زیرساختی قرار دارند. همچنین از دیدگاه گردشگران نیز مؤلفه های ایمنی و امنیت، مدیریتی، زیرساختی، اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی و فرهنگی از اولویت های دارای اهمیت در گردشگری کودک می باشند.

مقدمه : بازاریابی ویدیوئی ابزاری برای تقویت خدمات آنلاین در حوزه کسب و کار به خصوص در بخش گردشگری است. با استفاده از استراتژی های این نوع از سبک بازاریابی می توان بازدیدکنندگان بیشتری را به سایت های گردشگری جذب کرد و باعث گسترش اعتماد و قصد خرید در بین مشتریان شد. با توجه به اهمیت موضوع اعتماد و قصد خرید مشتری، این تحقیق با هدف بررسی تأثیر بازاریابی ویدیوئی بر اعتماد به برند و قصد خرید مشتریان شرکت های خدمات گردشگری انجام شد. داده و روش : پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر بازاریابی ویدیویی شرکت های خدمات مسافرتی و جهانگردی شهر شیراز بر اعتماد به برند و قصد خرید مشتریان با رویکرد توصیفی - تحلیلی انجام شده است. بدین منظور، مدل مفهومی پژوهش براساس مبانی نظری و پیشینه پژوهش طراحی شد. از طریق پرسش نامه، گردآوری اطلاعات مربوط به شاخص های پژوهش (اطلاعات دهنده، سرگرم کننده و ترغیب کننده)، اعتماد به برند و قصد خرید انجام شد. جامعه آماری کلیه گردشگران داخلی هستند که در سال 1402 از شرکت های گردشگری شهر شیراز خرید کرده اند. حجم نمونه براساس رابطه کوکران 384 نفر انتخاب شد. تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS و Smart pls صورت گرفت. یافته ها : براساس یافته ها، بین عامل اطلاعات دهنده با ضریب مسیر 18/0 و ترغیب کننده با ضریب مسیر 14/0 بر ارزش بازاریابی ویدیوئی تأثیر مثبت وجود دارد (p<0.05). اما اثر سرگرم کننده بودن ویدیو بر ارزش بازاریابی ویدیوئی با ضریب مسیر 07/0 تأیید نشد (p>0.05). همچنین ضریب مسیر اثر بازاریابی ویدیوئی بر اعتماد به برند برابر با 16/0 و بر قصد خرید برابر با 15/0 محاسبه و تأیید شد (p<0.05). در نهایت، اثر اعتماد به برند با ضریب مسیر 13/0 بر قصد خرید نیز مثبت بود (p<0.05). نتیجه گیری : بازاریابی ویدیوئی یک ابزار مناسب برای تأثیرگذاری بر قصد خرید و افزایش اعتماد گردشگران است. با برنامه ریزی دقیق، استفاده از محتوای شفاف و جذاب، و بهره گیری ویدیوهای مناسب، کسب وکارهای گردشگری می توانند موفقیت بیشتری در جذب و حفظ مشتریان خود داشته باشند.

مقدمه : یکی از موضوعات مهم و اساسی که به طور مداوم باید در جستجوی آن بود، سطح شادی و نشاط شهروندان در محیط های شهری است. نیاز به شادی یکی از مسائل و موضوعات اساسی انسان است و فضاهای شهری نقش مهمی در جذابیت یک شهر و شادی شهروندان دارند. داده و روش : این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش بررسی، از نوع مطالعات توصیفی - تحلیلی و روش جمع آوری اطلاعات نیز به صورت اسنادی و پیمایشی است. جامعه آماری شامل دو دسته شهروندان ساکن شهر اصفهان و کارشناسان است. حجم نمونه برای شهروندان با استفاده فرمول کوکران 384 نفر و برای کارشناسان 40 نفر تعیین شد. برای انتخاب شهروندان از روش نمونه گیری خوشه ای- تصادفی ساده و برای انتخاب کارشناسان از روش نمونه گیری هدفمند بهره گرفته شد. یافته ها : نتایج حاصل از مدل تحلیل عاملی تأییدی نشان داد از بین شاخص های بعد اجتماعی، دو عامل (افزایش امید به زندگی، افزایش ارتباط و تعامل بین همسایگان)، از بین شاخص های بعد اقتصادی دو عامل (بالا رفتن درآمد اقتصادی خانوارها و قیمت زمین و مسکن)، از بین شاخص های بعد کالبدی، دو عامل (ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی و حاشیه نشین و تنوع در مصالح مخصوص نمای ساختمان) و از بین شاخص های محیط زیستی، دو عامل (تقویت پیاده مداری و فضاهای بهینه، افزایش پارک ها و فضاهای سبز شهری با طراحی مناسب) به عنوان مهمترین عوامل مؤثر بر تحقق و دستیابی به شهر شاد در سطح شهر اصفهان شناسایی و معرفی شدند. بعلاوه نتایج نشان دهنده آن است که شهر اصفهان از نظر شاخص های اجتماعی، کالبدی و محیط زیستیِ شهر شاد، در وضعیت نسبتاً مطلوب و از نظر شاخص اقتصادی در وضعیت نامطلوبی قرار دارد. همچنین بین مناطق 15 گانه شهر اصفهان از حیث برخورداری از شاخص های شهر شاد تفاوت معناداری وجود دارد. مقایسه میانگین های به دست آمده نشان داد بیشترین میانگین مربوط به مناطق شهری 1 و 6 و 5 و کمترین میانگین مربوط به مناطق شهری 14 و 8 و 11 است. نتیجه گیری : با توجه به شناسایی مهمترین عوامل اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و محیط زیستی مؤثر بر تحقق شهر شاد، مدیران شهری می بایست با به کارگیری نظرات کارشناسان و خبرگان در عرصه مدیریتی و تصمیم گیری، زمینه لازم را برای تحقق شاخص های شهر شاد فراهم نمایند.

مقدمه : شکل گیری شهر به عنوان ساختاری اجتماعی و کالبدی به طیف پیچیده ای از این عوامل بستگی دارد. از طرفی این عوامل می توانند دارای ارتباط با یکدیگر، عناصر شهری را ایجاد نمایند. نظریه ساخت یابی یکی از راهبردهایی است که می تواند رابطه بین عاملیت و ساختار را تبیین و نوع ارتباط، محدودیت ها و تا حدی چگونگی این رابطه را تبیین کند. مساله قابل بررسی در این مطالعه، چگونگی ارتباط شهروندان بر ساختار عناصر شهری به عنوان کنش و عاملیت است. این پژوهش باهدف پاسخ به این پرسش که چگونه ذهنیت عامه مردم به عنوان عامل و شکل گیری فضاها و بناهای شهر همدان به عنوان ساختار دارای ارتباط هستند، انجام شده است. داده و روش : تحقیق حاضر بنیادی با روش تحقیق آمیخته از شیوه ی کمی و کیفی است که در مرحله اول بر اساس شیوه کمی، با استفاده از شیوه ی چیدمان فضایی و تطبیق نتایج حاصل از دو نقشه قاجار و معاصر، به شناسایی و منطبق بودن مرکز شهر در هر دو نقشه در هم پیوندترین مسیرها منجر گردید. سپس به بررسی کیفی ساخت و عاملیت مبتنی بر متون، تصاویر و واکاوی میدانی به ارتباط کنش و ساختار بر اساس ذهنیت عامه پرداخته شد. یافته ها : مبتنی بر بخش اول تحلیل ساختار فضایی مسجد جامع و بازار سنتی همدان که در این محدوده قرار دارند برای مطالعه سیر ارتباط عاملیت و ساخت انتخاب شدند. نتایج نشان داد که عاملیت (شهروندان) و ساختار (کالبد عناصر شهر) دارای ارتباط دوطرفه با یکدیگرند. به عبارت دیگر هم عاملان شهر بر ساختار عناصر شهر تاثیر گذارند و هم ساختار بر ایجاد ذهنیت کنشگران که همان شهروندان هستند؛ گرچه میزان این اثرگذاری در این پژوهش قابل اندازه گیری نیست. نتیجه گیری : نتیجه ی حائز اهمیت حاکی از آن است که در مقیاس کلان، ساختار شهر بر عاملیت شهروندان و در مقیاس خرد، عاملیت بر ساختار اثرگذارند.

مقدمه : هدف این پژوهش، گونه شناسی ساختاری مساجد تاریخی شهر کرمان با تأکید بر تعامل میان عوامل اقلیمی و فرهنگی- اجتماعی در شکل گیری سازمان فضایی آن هاست. با توجه به جایگاه مساجد در ساختار کالبدی و اجتماعی شهرهای ایرانی-اسلامی، تحلیل فرم این بناها می تواند راهی برای شناخت بسترهای شکل دهنده معماری بومی باشد. در این راستا، پژوهش حاضر تلاش دارد تا با رویکردی زمینه گرا و تفسیرمحور، الگوهای فضایی مساجد تاریخی کرمان را طبقه بندی کرده و نسبت آن ها را با شرایط اقلیمی و مؤلفه های فرهنگی- محله ای تبیین کند. داده و روش : روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی و با راهبرد کیفی انجام شده است. گردآوری داده ها به صورت ترکیبی از مطالعات اسنادی، تحلیل نقشه ها و تصاویر هوایی سال ۱۳۳۵، و بررسی های میدانی صورت گرفته است. جامعه آماری شامل کلیه مساجد تاریخی واقع در محدوده حصار قاجاری شهر کرمان است که تا پایان دوره قاجار بنا شده اند. یافته ها : یافته ها نشان داد که الگوی غالب در میان مساجد محله ای کرمان، شبستان ستون دار فاقد میانسرا و گنبدخانه است؛ فرمی ساده، عملکردی و مردمی که بیش از آنکه از اقلیم گرم و خشک منطقه تأثیر پذیرفته باشد، از ساختار اجتماعی محله ها، شیوه های نذر و وقف، و اقتصاد بومی نشأت گرفته است. در مقابل، مساجد شهری مانند مسجد جامع مظفری و مسجد ملک، دارای ساختار چهارایوانی و گنبدخانه اند که با معماری رسمی تطبیق دارند. جهت بررسی اثرات اقلیمی و جغرافیایی و مقایسه با اثرات فرهنگی- اجتماعی، مساجد حوزه اقلیمی همجوار را نیز در مطالعه ای اجمالی از نظر گذراندیم. نتیجه گیری : نشان می دهد که عوامل فرهنگی- اجتماعی، در شکل گیری فرم فضایی مساجد کرمان بر عوامل اقلیمی تقدم داشته اند و معماری این شهر، به ویژه در مقیاس محله ای، نمونه ای شاخص از معماری بومی و مردمی در بافت های تاریخی ایران است.

مقدمه و هدف: یکی از اصول کلیدی نظریه های کریستوفر الکساندر، تأکید بر شناخت عمیق محیط و ارتباط با فرهنگ های محلی است. این پژوهش با هدف بررسی هویت محیطی و معماری شهر ارومیه از دیدگاه نظریات الکساندر انجام شده است. ارومیه به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و تنوع فرهنگی، محیطی مناسب برای تحلیل هویت محیطی و نقش معماری در تقویت همزیستی اقوام و ادیان مختلف دارد. روش پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و به صورت مطالعه موردی انجام شده است. داده ها از طریق مشاهده، مصاحبه و عکاسی گردآوری و سپس تحلیل شده اند. رویکرد کیفی و پارادایم فرااثبات گرایی به منظور دستیابی به شناختی عمیق از هویت معماری و نقش آن در همزیستی مسالمت آمیز استفاده شده است. یافته ها: نتایج نشان می دهد که بناهای تاریخی و مذهبی ارومیه، مانند کلیسای ننه مریم و مسجد جامع، با محیط طبیعی و نیازهای فرهنگی مردم هماهنگ بوده و حس تعلق به مکان را تقویت می کنند. معماری ارومیه با بهره گیری از مصالح بومی و اصول پایداری، علاوه بر سازگاری با اقلیم، به ایجاد پیوندهای فرهنگی میان اقوام مختلف کمک کرده است. همچنین، فضاهای باز پیرامون بناها به عنوان نقاط گردهمایی اجتماعی و فرهنگی، تعاملات میان اقوام را تسهیل کرده اند. نتیجه گیری: پژوهش نشان می دهد که معماری ارومیه، به دلیل استفاده از مصالح بومی و توجه به اصول پایداری، علاوه بر همخوانی با محیط طبیعی، به عنوان نمادی از همزیستی فرهنگی و تعاملات مثبت میان اقوام مختلف عمل کرده و می تواند الگویی برای دیگر محیط های چندفرهنگی باشد.

پیدایش حکومت و دولت، نقطه عطف تاریخ بشر است. تاریخ تمدن و تکامل زندگی انسان بدون توجه به حکومت و دولت تقریباً بی معناست. در حقیقت، حکومت و دولت، مهم ترین اختراع و دستاورد جمعی بشر محسوب می شود، چرا که تمام پیشرفت ها و دستاوردهای مدنی و تمدنی انسان در ذیل حکومت و دولت شکل گرفته است. دولت و حکومت نشانه مدنیت، پیشرفت و بیانگر سیر تکوین و تکامل زندگی اجتماعی و سیاسی انسان هاست. مطالعه حکومت و دولت در ایران و واکاوی و تطبیق آن با نظریه های خاستگاه حکومت مسئله مهمی است که نیازمند مطالعه و بررسی است. سؤال اصلی پژوهش این است که خاستگاه دولت و حکومت در ایران چگونه بوده است و بر اساس کدام نظریه یا نظریه ها، خاستگاه حکومت در ایران را می توان توضیح داد و آن را تبیین کرد. پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیلی انجام شده و داده های مورد نیاز پژوهش به شیوه کتابخانه ای و با استفاده از منابع معتبر جمع آوری شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد نظریه های خاستگاه حکومت متنوع و برخی از آنها تجویزی است و لزوماً منطبق بر واقعیت های تاریخی نیست. در خصوص تجربه ایران، برخی نظریه های خاستگاه حکومت بر اساس فضای سیاسی و تکوین دولت و حکومت در ایران می توانند تا حدی و بخشی از مسئله را توضیح دهند و در برخی دیگر به کلی ناتوان هستند. در میان نظریه های مختلف، نظریه مرکزگرا و مرکزگریز ریچارد هارتشورن و نظریه سیرکلاسیون و آیکونوگرافی ژان گاتمن در جغرافیای سیاسی از تأیید پذیری و توضیح پذیری بیشتری نسبت به سایر نظریه ها درباره ایران برخوردار است.

با توجه به بحران کمبود آب در کشور و پایین بودن راندمان مصرف آب در بخش کشاورزی، تمرکز بر رویکردهای بهبود مصرف آب و افزایش راندمان مصرف آب در این بخش، اهمیت فراوانی دارد. یکی از مهم ترین اقدامات انجام شده در این راستا توسعه شبکه های آبیاری و زهکشی می باشد. علی رغم هزینه های فراوان جهت اجرای این شبکه ها، متاسفانه در بسیاری موارد عدم کارایی و بی استفاده ماندن آن ها مشاهده می شود. تخریب کانال ها یا تجهیزات به کاربرده شده نمونه هایی از این موارد می باشند. مدیریت مشارکتی آب و انتقال مدیریت آبیاری به بهره برداران به عنوان راه چاره برای بهبود کارایی شبکه های آبیاری در این پژوهش به شیوه مروری مورد بررسی قرار گرفته و اطلاعات با استفاده از منابع کتابخانه ای و سایت های اینترنتی جمع آوری شده است. اجرای شبکه های آبیاری و زهکشی با توجه به اثرات مفید و نقش مهم خود در احیای اراضی کشاورزی اهمیت بسیار بالایی دارد. اجرای بسیاری از این طرح ها توسط دولت و بدون دخالت و بهره گیری از نظر کشاورزان انجام شده و همین موجب شده تا در بسیاری از موارد آنان به طرح های اجرا شده تعلق خاطری نداشته باشند. علت این موضوع نواقص فنی در اجرای شبکه های آبیاری و مشکلات مربوط به بهره برداری از این شبکه ها می باشد. این مسئله در درازمدت زمینه شکست این طرح ها را فراهم می آورد. بنابراین جلب مشارکت بهره برداران در مراحل طراحی و اجرا و همچنین زمینه سازی برای واگذاری مدیریت و بهره-برداری از شبکه های آبیاری و زهکشی یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. تجربیات اخذ شده در رابطه با جلب مشارکت های مردمی در مدیریت منابع مشترک آب، حاکی از آن است که اتخاذ این سیاست، قانونمند شدن توزیع آب در بین بهره برداران، مدیریت بهینه آب در بین بهره برداران، ارتقای مهارت های بهره برداران، مطلوب تر شدن سیاست گذاری های تخصیص آب و در نهایت بهبود کیفیت آب های سطحی را موجب می شود.

زمینه: حکمروایی یکپارچه شهری، با ایجاد هماهنگی میان نهادها و تقویت مشارکت شهروندان، می تواند به بهبود کیفیت زندگی و توسعه پایدار کمک کند. بااین حال، کلان شهرهایی مانند تهران با چالش های گوناگون و متعددی مانند ناهماهنگی میان نهادها، تعدد قوانین و ضعف در مشارکت شهروندی مواجه هستند که مانع از نهادینه سازی مدیریت یکپارچه شهری می شوند. روش: این پژوهش با استفاده از روش های ترکیبی کیفی و کمی انجام شده است. در مرحله کیفی، از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۰ متخصص و تشکیل ۵ پنل تخصصی به منظور شناسایی موانع نهادینه سازی حکمروایی یکپارچه شهری بهره گرفته شد. در مرحله کمی، تحلیل عاملی تأییدی و شاخص های آماری مانندKMO ، آلفای کرونباخ و Q² به منظور بررسی پایایی و اعتبار ابزار اندازه گیری و توانایی پیش بینی مدل مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: نتایج تحلیل عاملی نشان داده است که موانع نهادینه سازی مدیریت یکپارچه شهری در چهار بعد اصلی دسته بندی می شوند: بعد سازمانی (۳۵.۷٪ واریانس)، بعد قانونی (۲۷.۵٪)، بعد فرهنگی-شناختی (۱۸.۲٪) و بعد هنجاری-اجتماعی (۱۴.۱٪). شاخص Q² توانایی پیش بینی مدل را با بیشترین مقدار برای بعد هنجاری-اجتماعی (۰.۳۷۵) و کمترین مقدار برای بعد قانونی(۰.290) تأیید می کند. نتایج: یافته ها نشان می دهند که موانع نهادینه سازی مدیریت یکپارچه شهری چندبعدی و درهم تنیده هستند. بعد هنجاری-اجتماعی با بیشترین توانایی پیش بینی، تأکید بر مسائلی مانند نابرابری های اجتماعی و ضعف مشارکت شهروندی دارد. برای رفع این موانع، نیاز به رویکردی جامع شامل اصلاح ساختارهای سازمانی، تدوین قوانین شفاف، ارتقای آگاهی عمومی و تقویت فرهنگ مشارکت است. پژوهش حاضر می تواند به عنوان چارچوبی برای بهبود حکمروایی شهری در کلان شهرهایی مانند تهران مورداستفاده قرار گیرد.

توسعه ورزش نقش کلیدی در پیشرفت شهرها ایفا می کند، چرا که با ایجاد فضاهای عمومی فعال و تقویت ارتباطات اجتماعی، به بهبود کیفیت زندگی شهری کمک می نماید. سرمایه گذاری در زیرساخت های ورزشی نه تنها فرصت های جدیدی برای جذب گردشگران و افزایش درآمدهای اقتصادی فراهم می آورد، بلکه نقش مهمی در پویایی و توسعه پایدار شهرها ایفا می کند. در همین راستا پژوهش حاضر، با اتخاذ رویکرد آینده پژوهی و با هدف کاربردی و توصیفی-تحلیلی، به بررسی شاخص های توسعه ورزش بر توسعه شهری در شهر اهواز می پردازد. داده های مورد نیاز از طریق منابع کتابخانه ای و پرسشنامه جمع آوری شده و جامعه آماری آن شامل 50 نفر از خبرگان، اساتید دانشگاه، مدیران و کارشناسان فعال در زمینه های شهر، توسعه شهری و ورزش در شهر اهواز است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش دلفی و ماتریس اثرات متقاطع (میک مک) انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که از میان 23 زیرشاخص، 14 عامل به عنوان محرک های کلیدی برای آینده توسعه ورزش بر توسعه شهری شناسایی شده اند که دارای بیشترین تأثیرگذاری و کمترین تأثیرپذیری هستند. در این میان، سه زیرشاخص درآمدهای مالیاتی از فعالیت های ورزشی و رویدادها، افزایش آگاهی زیست محیطی از طریق رویدادها و فعالیت های ورزشی در طبیعت و افزایش فعالیت های تجاری و گردشگری ورزشی به ترتیب بالاترین تأثیر توسعه ورزش را بر توسعه شهری اعمال می کنند. به طور کلی، توسعه زیرساختی و محیطی، با قرار گرفتن در ناحیه اول(عوامل تاثیرگذار) بیشترین پتانسیل را برای افزایش توسعه ورزشی بر توسعه شهری ایفا می کنند و نیازمند مدیریت هوشمندانه برای تقویت جنبه های مثبتشان هستند. این در حالی است که عوامل توسعه اجتماعی و فرهنگی کمترین تأثیر را نشان می دهند. که لزوماً به معنای بی اهمیتی آن ها نیست، بلکه نشان دهنده نیاز به رویکردهای مکمل و هماهنگ برای فعال سازی این بخش ها است.

مشارکت شهروندان در برنامه ریزی مدیریت شهری و فرآیندهای تصمیم گیری در چارچوب حکومت دموکراتیک و مشارکتی اهمیت قابل توجهی دارد. اصول اساسی حکمرانی خوب، مشارکت جامعه را به عنوان ابزاری برای تقویت دولتی که با شفافیت، پاسخگویی، فراگیر بودن، و پاسخگویی به خواسته ها و اهداف شهروندان مشخص می شود، اولویت دارد. . هدف از این پژوهش بررسی نقش مشارکت شهروندان در موفقیت مدیریت شهری دزفول و ارائه راه کارهای مناسب جهت ارتقا مشارکت شهروندان در مدیریت شهری است. مطالعه حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی و از نظر روش گردآوری، پیمایشی است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، از آمار استنباطی (آزمون تی تک نمونه) در محیط نرم افزارspss و همچنین برای اولویت بندی متغیرهای موردنظر، از آزمون فریدمن استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ساختار سیاسی حاکمیت (75/4) ، بازسازی شهر(20/4) و تاثیر گذاری و نظارت شهروندی (88/3) ، بیشترین اولویت را دارا هستند. و در مقابل کمترین میانگین نیز مربوط به دموکراسی نمودن (32/2) ، بازنمایی قدرت شهروندان (40/1) و تمایلات جمعی(20/1) بوده است.

این پژوهش به بررسی تغییرات محیطی در منابع آبی، پوشش گیاهی و کاربری اراضی شهرستان رشت طی سال های 1994 تا 2024 می پردازد. هدف آن، دستیابی به درکی جامع از روندها و فشارهای انسانی بر منابع طبیعی است. داده های تحقیق از تصاویر ماهواره ای لندست (نسخه های TM5، ETM+7، OLI/TIRS 8 و 9) گرفته شده از پایگاه Earth Explorer و پردازش آن ها با نرم افزار ENVI انجام گرفته است. نتایج نشان می دهد که پهنه های آبی رشت طی سه دهه گذشته با روندی نزولی، از 13.05 کیلومترمربع در 1994 به 8.05 کیلومترمربع در 2024 کاهش یافته اند. کمترین سطح آبی در 2012 با 2.81 کیلومترمربع ثبت شد، اما در 2018 به دلیل وقوع سیل سراسری مارس 2018 افزایش موقتی مشاهده شد. تحلیل شاخص NDVI نیز بیانگر کاهش تدریجی پوشش گیاهی، به ویژه در نواحی مرکزی، شرقی و جنوب شرقی شهر است. این روند عمدتاً پیامد گسترش ساخت وسازهای شهری، تغییر کاربری اراضی کشاورزی و جنگلی، و توسعه بی رویه سکونتگاه های انسانی محسوب می شود.بر پایه یافته ها، فشار ناشی از فعالیت های انسانی بر منابع طبیعی به طور مداوم رو به افزایش است و نیاز فوری به سیاست های مدیریت پایدار زمین و آب وجود دارد. راهکارهای پیشنهادی شامل حفاظت و احیای پهنه های آبی، کنترل گسترش شهری، و تقویت پوشش سبز در مناطق شهری است تا پایداری زیست محیطی منطقه حفظ شود. پیامدهای زیست محیطی مشاهده شده شامل تخریب اکوسیستم های آبی، کاهش تنوع زیستی، افت نفوذپذیری خاک، افزایش رواناب سطحی، شکل گیری جزایر حرارتی شهری و تشدید آسیب پذیری در برابر تغییرات اقلیمی است. در مجموع، نتایج تحقیق تأکید می کند که برای حفظ تعادل اکولوژیکی و بهبود کیفیت زیست در شهرستان رشت، اجرای سیاست های جامع و پایدار در زمینه مدیریت منابع طبیعی ضروری است.

با توجه به روند بی سابقه و رو به رشد جمعیت و گسترش شهرها و با افزایش س اخت وس ازها و در محدوده, حاشیه شهری مسئله نظ ام م دیریت و برنام ه ری زی ش هری را تح ت الش عاع ق رار داده اس ت؛یکی از رویکردهای جدید در برنامه ریزی شهری، استفاده از تصاویر ماهواره ای و روش های نوین سنجش از دور می باشد. روش پژوهش حاضر توصیفی و کمی است که با هدف استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین بر پایه پردازش شئ گرا از تصاویر ماهواره سری لندست و سنتینل انجام گرفته است. بعد از انجام تصحیحات و تلفیق تصاویر یا Image fusion با استفاده از روش های NNDiffuse و Gram schmidt تصاویر لندست و سنتینل در نرم افزار ENVI 5.6 انجام گرفت و تصویری جدید با خصوصیات مشترک دو تصویر تولید گردید جهت قطعه بندی و طبقه بندی از نرم افزار ایکاگنیشن استفاده گردید و فرآیند قطعه بندی بر اساس مقیاس، ضریب شکل و ضریب فشردگی مناسب با هدف تولید اشیاء تصویری انجام شد. با استفاده از طبقه بندی کننده های یادگیری ماشین مبتنی بر پردازش شئ گرای محدوده فیزیکی شهر مشگین شهر تولید شد بر اساس نتایج تحقیق، طبقه بندی کننده بیز دارای دقت کلی 96 درصد و ضریب کاپای 94/0، k - نزدیکترین همسایه دارای دقت کلی 97 درصد و ضریب کاپای 94/0، ماشین بردار پشتیبان دارای دقت کلی 95 درصد و ضریب کاپای 94/0، درخت تصمیم گیری دارای دقت کلی 96 درصد و ضریب کاپای 94/0 و درخت های تصادفی دارای دقت کلی 94 درصد و ضریب کاپای 84/0 بودند. لذا از بین کلیه الگوریتم های مورد استفاده در این تحقیق، k - نزدیکترین همسایه با دقت کلی 97 درصد و ضریب کاپای 94/0 مقدار دقت بیشتری را ارائه نمود. کلاس اراضی ساخته شده بیشترین تغییر را به مقدار 92/16 درصد ازنظر افزایش مساحت داشته است.

هدف این تحقیق شناسایی عوامل تأثیرگذار بر نگرش کشاورزان نسبت به خشکسالی در بخش مرکزی شهرستان اقلید می باشد. جامعه آماری 7650 کشاورز (7650N=)، که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای متناسب، تعداد 365 کشاورز به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش تحقیق پیمایشی و ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه محقق ساخت بوده است. روایی پرسشنامه از طریق بهره گیری از نظرات برخی استادان صاحب نظر دانشگاهی و کارشناسان با تجربه سازمان جهاد کشاورزی صورت گرفته و آزمون مقدماتی و اعتبار پرسشنامه از طریق تکمیل 30 پرسشنامه خارج از جامعه مورد نظر و ضریب آلفای کرونباخ برای بخش های مختلف بین 75/0 و 90/0 مورد تأیید قرار گرفت. مهم ترین یافته های این مطالعه حاکی از ارتباط معنادار سابقه فعالیت کشاورزی، میزان تحصیلات، میزان استفاده از منابع اطلاعاتی و دانش کشاورزان نسبت به راهکارهای مقابله با خشکسالی، با نگرش کشاورزان نسبت به این پدیده می باشد. علاوه بر این بین کشاورزان با دو نگرش فعال و منفعل از نظر دانش و دیدگاه در خصوص اثرات خشکسالی اختلاف معناداری وجود دارد. یافته های حاصل از رگرسیون چند متغیره گام به گام نشان داد که متغیرهای دانش کشاورزان نسبت به راهکارهای مقابله با خشکسالی و دیدگاه آن ها در خصوص اثرات اجتماعی خشکسالی، 53 درصد از تغییرات نگرش کشاورزان را نسبت به خشکسالی پیش بینی می کند.

مازندران در زمره استان های با اکثریت جمعیت روستانشین و برخوردار از اقتصاد کشاورزی در دوره پهلوی دوم بود. در دهه چهل شمس اما با اجرای سیاست ها و طرح های جامع گردشگری بافت برخی از روستاهای استان در دچار تغییر شد. درحالی که سیاست توسعه گردشگری با اهداف اقتصادی در دوره پهلوی دوم منجر به تغییر بافت برخی از روستاها مازندران به بافت شهری شد؛ تبدیل شدن روستای آلاشت به شهر در دوران پهلوی دوم متفاوت و متأثر از شرایطی ویژه و در نتیجه رواج و نوعی گردشگری با اهداف سیاسی و تبلیغاتی بود. بر این اساس پژوهش پیش رو در صدد است تا با استفاده از روش تحقیق تاریخی و به کارگیری اسناد آرشیوی، به طرح و پاسخگویی این پرسش بپردازد که گردشگری سیاسی برپایه اهداف سیاسی و تبلیغاتی حکومت در عصر پهلوی دوم چه تأثیری بر تبدیل موقعیت آلاشت از روستا به شهر داشت؟ یافته های تحقیق نشان می دهد که برخلاف برخی از روستاهای مازندران مانند فریدونکار، نشتارود، محمودآباد متل قو ... که در نتیجه سیاست توسعه گردشگری با اهداف اقتصادی بافت روستائی آنها تبدیل به بافت شهری شد؛ این اتفاق در مورد روستای آلاشت در نتیجه نوعی گردشگری سیاسی با اهداف تبلیغاتی به گونه دیگر رقم خورد. ضرورت فراهم آوردن امکانات زیر ساختی برای حضور، بازدید و اقامت بازدیدگنندگان از زادگاه موسس سلسله پهلوی در نتیجه سیاست های تبلیغاتی حکومت پهلوی دوم در شناساندن رضاشاه به عنوان پدر ایران نوین منجر به شکل گیری نوعی گردشگری سیاسی در این روستا شد. درپی تلاش حکومت پهلوی دوم برای توسعه گردشگری سیاسی در آلاشت اگرچه این روستا از موقیت و امکانات شهری مانند امکانات رفاهی و بهداشتی، راه، آب، برق و تلفن، شهردار، پاسگاه ژاندامری، دادگستری ... برخوردار شد و در نتیجه آن در تقسیمات اداری به عنوان حوزه شهری شناخته شد؛ اما بافت آن دچار تغییر نشد و به شکل بافت روستایی باقی ماند.

جغرافیای فرهنگی به عنوان شاخه ای میان رشته ای، تعامل میان انسان، فضا و مکان در گذر زمان بررسی می کند. یکی از مهم ترین جلوه های این تعامل، بازتاب طبیعت در اسطوره ها است. مطالعه اسطوره ها در فرهنگ های ایران و یونان باستان، چشم اندازی نو از درک جغرافیای فرهنگی این جوامع فراهم می کند و چگونگی ادراک و معنا دادن به طبیعت در طول تاریخ را روشن می سازند. باورهای اسطوره ای نقشی بنیادین در تکوین نگرش انسان به طبیعت ایفا کرده اند. از این رو، هدف این پژوهش، مقایسه تطبیقی نگرش اسطوره ای به طبیعت در ایران و یونان باستان است. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، کیفی بوده و داده ها به روش کتابخانه ای گردآوری و با تحلیل محتوای کیفی بررسی و تطبیق داده شده اند. یافته ها نشان می دهند که در اسطوره های ایرانی، طبیعت دارای قداست است و رابطه ای هم افزا میان خدا، انسان و محیط طبیعی برقرار است. طبیعت نه تنها واسطه ای برای ارتباط با امر قدسی، بلکه سرچشمه برکت و نیروی محافظ در برابر شر محسوب می شود؛ نگرشی که بازتاب جهان بینی کیهانی و معنوی در بستر جغرافیای ایران است. در مقابل، اسطوره های یونانی غالباً رابطه ای خصمانه یا سلطه جویانه با طبیعت ترسیم می کنند. طبیعت در این فرهنگ، عرصه ای برای قدرت نمایی خدایان و ابزاری برای اعمال اراده آن هاست؛ نگرشی که نشان دهنده جهان بینی مادی در تعامل انسان با فضای طبیعی پیرامون خود است. این دو نوع نگرش در حافظه فرهنگی جوامع تداوم یافته اند و از طریق ساختارهای فرهنگی، هنری و نگرش های زیست محیطی بازتولید شده اند. نگاه عرفانی و احترام آمیز به طبیعت در فرهنگ ایرانی، و نگاه ابزاری و سلطه جویانه در سنت فکری غرب، گواهی بر تداوم اثرگذاری جغرافیای فرهنگی بر شکل گیری الگوهای رفتاری و ارزشی انسان ها در مواجهه با طبیعت است.