آیین خنیاگری در سروده های مسعود سعد سلمان(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
آیین خنیاگری از مواریث فرهنگی و هنریِ برجای مانده از ایران باستان است. این آیین کهن، در دوره فرمانروایی ساسانیان رواییِ بسیار یافت و چندتن از پرآوازه ترین خنیاگران ایرانی، نظیر باربد و نکیسا، الحان و نواهای بسیاری را ساخته و اجرا کردند. این پژوهش می کوشد تا با بهره گیری از روش توصیفی و تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای، ضمن تحلیل آیین خنیاگری در ایران باستان، به چگونگی استمرار آن در ایران دوره اسلامی، به ویژه در دوران سامانیان و غزنویان، با تمرکز بر دیوان اشعار مسعود سعد بپردازد. براساس یافته های این پژوهش، خنیاگری تا سده ششم هجری با پذیرش تغییراتی، همچنان در مناطقی از ایران، به ویژه در دربار سامانیان و غزویان، به حیات خود ادامه داده است. در این میان، برخی از شاعران در بازسازی و رواج دوباره خنیاگری، به منزله بخشی از هویت فرهنگی ایرانی، نقشی بسزا داشته اند. در میان شاعران دوره غزنوی، سروده های مسعود سعد، منبعی غنی و مأخذی مهم برای شناخت خنیاگری و چگونگی آن در دوره مورد بحث است. وی به طور خاص، با نظر داشتن به الحان باربد، و سرودن قطعاتی در وصف دوازده ماه، سی روز ماه و هفت روز هفته، درصدد رواییِ بیشتر خنیاگری در دربار غزنویان برآمد.