درخت حوزه‌های تخصصی

تسهیلات غیرجاری (NPL) به شدت بر سلامت بخش بانکی و همچنین اقتصاد کشورها تأثیر می گذارند. اعطای تسهیلات بانک ها باید ایمن و سالم باشد تا بانک بتواند در مواقع بحران مقابل ریسک های اعتباری و ورشکستگی استحکام مالی داشته باشد. شکست در مدیریت ریسک اعتباری منجر به افزایش ریسک ورشکستگی بانک ها می گردد. نظر به اهمیت این موضوع پژوهش حاضر اقدام به طراحی مدل ریاضی چند هدفه جهت کاهش ریسک ها و افزایش بازده بانک می نماید. لذا به منظور بهینه سازی تسهیلات اعطایی بانک ها در شرایط عدم قطعیت در ریسک سیستماتیک، نرخ ارز و تورم، مدل استوار برنامه ریزی خطی ریاضی بر اساس رویکرد مالوی ارائه شده است. مدل مذکور بر اساس داده های مالی سال های 1392 تا 1396 بانک مورد مطالعه با استفاده از الگوریتم های فراابتکاری خفاش و نهنگ در نرم افزار متلب مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان دهنده کارایی مدل و بهبود میزان بازده (تسهیلات جاری) و کاهش در ریسک اعتباری و ورشکستگی بوده است.

از آنجایی که افزایش ریسک غیر سیستماتیک می تواند موجب افزایش هزینه سرمایه برای شرکت گردد لذا در این شرایط مدیریت انگیزه بیشتری دارد تا سود را مدیریت نماید. با توجه به موارد گفته شده هدف از انجام این تحقیق بررسی تأثیر ریسک غیر سیستماتیک بر مدیریت سود می باشد. از جامعه ی آماری این پژوهش 120 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمانی 1391 تا 1395 مورد بررسی قرار گرفته اند. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش کمی تجزیه و تحلیل آماری شامل روش تجزیه و تحلیل رگرسیون استفاده شده است. همچنین برای تجزیه و تحلیل داده ها و استخراج نتایج پژوهش، نرم افزارهای Excel و Eviews مورد استفاده قرار گرفته اند. نتیجه به دست آمده از آزمون فرضیه ی پژوهش نشان می دهد که ریسک غیر سیستماتیک بر مدیریت سود اثر مثبتی دارد.

Interval Data Envelopment Analysis (Interval DEA) is a methodology to assess the efficiency of decision-making units (DMUs) in the presence of interval data. Sensitivity analysis and sustainability evaluation of decision- making units are as the most important concerns of Decision Makers (DM). In the past decades, many scholars have been attracted to the sustainability evaluation of DMUs from different perspectives. This study focuses on the sensitivity analysis in DEA and proposes an approach to determine the sustainability radius of the cost efficiency of units with interval data. Potential application of our proposed methods is illustrated by a numerical example from the literature review.

We analyse the roles of bank Directors’ Effectiveness, Transparency and the Dis-closure, Responsibility and total corporate governance indicator in bank failures during 2006-2019, using Logistic model and Kaplan-Meier method. This study completes other studies to make composite banking failure indicator. Good corpo-rate governance indicator was made. That it is one if corporate governance indica-tors for each bank are more than mean of sample and otherwise, it is zero. Forth we estimate the survival model according corporate governance indicators. Our results suggest that failures are strongly influenced by Corporate governance indicators. High Directors’ Effectiveness, Responsibility and total corporate governance indicator decrease failure risk significantly. In contrast Transparency and the Disclosure increase failure risk. These findings suggest that banks with more transparency are less survival than others. In contrast Responsibility has most effect on survival banks. There are positive relationship between bank size, inflation and banking failure and negative relationship between economic growth and banking failure indicator.

This study aimed to evaluate the effect of industry type on the relationship between financial reporting transparency and financial health in companies listed in Tehran Stock Exchange. The statistical population included companies listed in Tehran Stock Exchange during 2005 to 2016. By systematic elimination, 79 companies from 5 industries were selected as statistical sample and were tested by composite regression of hypotheses. Results of significant coefficients test based on fitted regression equations indicated a significant positive relationship between financial reporting transparency and financial health. The moderating relationship of industry type was also confirmed on the relationship between financial reporting transparency and financial health. Hence, business continuity and profitability (financial health) will be greater by investing in companies that have greater financial reporting transparency. Thus, the relationship between financial reporting transparency and financial health is high in industries of automobile, auto part, basic metals, chemicals, cement, lime and plaster, and pharmaceuticals, respectively.

Corporate social responsibility has long attracted the attention of academics, researchers, NGOs, and the government, and has become an important aspect of corporate operations. Increasing the globalization of business, increasing the strategic importance of stakeholder relations and the growth of corporate image management are the three key factors and the main driver in increasing the importance of corporate social responsibility. Data envelopment analysis is a well-known methodology that is applied to evaluate the selected firms based on the most important features. Therefore, in this research, it is important to examine the social responsibility of companies with emphasis on stock returns and accounting value. For this purpose, information related to the member companies of the stock exchange during a ten-year period from 2010 to 2020 after performing the necessary statistical tests using linear regression and EViews 10 and SPSS 26 software to test We addressed the hypotheses. In this research, multivariate regression method has been used as a statistical method. The results show that there is no relationship between social responsibility and accounting value, but social responsibility has an inverse and significant relationship with corporate stock returns.

This paper studies the monetary policies of the central bank to determine the inter-est rate on deposits in the interaction with the Iranian banking system in the form of Stackelberg and Nash equilibrium games. The leader of the game is the central bank of the Islamic Republic of Iran, while the followers of the game include three banks called A, B, and C. The leader of the game regulates its monetary policies based on the relationship between inflation rate and interest rate on depos-its in the form of three scenarios of "legal deposit ratio", "legal deposit award rate", and "the rate of commissions received" from the followers. The follower players also determine "the interest rate on deposits," based on the scenarios of the leader player. The results of this research (2010-2019) by MINITAB Soft-ware indicated that in the studied year (2019), the strategy of the players of this game has been mostly Nash (more competitive) rather than cooperative. If the players of this game had chosen cooperative strategy (Stackelberg game), they would have achieved greater profit. Also, the optimal tool for the monetary policy of the leader and follower players has been the “increasing the legal reserve re-ward rate".

This study aimed to identify effective factors of financial reporting transparency (FRT) of companies using knowledge analysis and selected the final effective factors from them using the ANP analytic network process. In this regard, 16 professors and pundits in financial and reporting areas were selected as the experts. Then, these factors were assessed, refined, and categorized in three survey stages using Delphi method. First, 20 factors were extracted from the literature review based on the knowledge and content analysis: institutional ownership, independence of the board of directors, the lack of ownership concentration, size of the board of directors, information quality, information accuracy, profit fluctuation, sales margin, return on assets, return on investment, asset turnover, company value, competition, age of company, size of company, technology, current ratio, quick ratio, cash flow and asset liquidity. Further, the identified factors were categorized, assessed and refined based on the survey results from the experts’ opinions using Delphi and ANP analytic network process methods. Results showed following 10 out of 20 factors, identified using the content and knowledge analysis, as the effective factors of FRT: institutional ownership and independence of the board of directors (corporate governance mechanisms), information accuracy and profit fluctuation (financial analysis), return on assets and return on investment (financial performance), competition and age of company (environment), and cash flow and asset liquidity (liquidity).

یکی از معیارهای اساسی برای تصمیم گیری در بورس اوراق بهادار، بازده سهام است. بازده سهام، خود به تنهایی دارای محتوای اطلاعاتی است و بیشتر سرمایه گذاران بالفعل و بالقوه در تجزیه وتحلیل مالی و پیش بینی ها از آن استفاده می کنند. هدف این پژوهش مطالعه تأثیر نوع اظهارنظر حسابرس بر رابطه بین سطح نگه داشت وجه نقد و بازده مازاد است. بدین منظور دو فرضیه تدوین که در این فرضیه ها به ترتیب سطح نگه داشت وجه نقد متغیر مستقل، بازده مازاد متغیر وابسته و نوع اظهارنظر حسابرس متغیر تعدیل گر می باشد. جامعه آماری پژوهش شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و نمونه مورد مطالعه، شامل 144 شرکت پذیرفته شده طی سال های 1395 تا 1399 است. روش پژوهش توصیفی و از نظر ارتباط بین متغیرها ترکیبی از همبستگی است و از نظر هدف کاربردی است. برای پردازش و آزمون فرضیه ها از روش رگرسیونی و داده های تابلویی و همچنین مدل اثرات ثابت استفاده شده است. نتایج به دست آمده حاصل از تجزیه وتحلیل فرضیه ها نشان داد که سطح نگه داشت وجه نقد با بازده مازاد رابطه معناداری ندارد و نوع اظهارنظر حسابرس بر رابطه بین سطح نگه داشت وجه نقد و بازده مازاد تأثیر منفی و معناداری دارد. با توجه به نتایج پژوهش به شرکت ها پیشنهاد می گردد، که با ارائه درست و صحیح از صورت های مالی از تعدیل شدن اظهارنظر حسابرس جلوگیری کنند تا بتوانند به راحتی و بدون نیازبه وثیقه یا هر راه دیگری تأمین مالی خود را انجام دهند. واژگان کلیدی: بازده مازاد، سطح نگه داشت وجه نقد، نوع اظهارنظر حسابرس

هدف پژوهش بررسی تأثیر کنترل داخلی و شایستگیهای مدیر بر حاکمیت شرکتی مطلوب با تأکید بر نقش میانجی کیفیت سیستمهای اطلاعات حسابداری مدیریت در شرکتهای پذیرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار تهران، میباشد. این پژوهش، بر حسب هدف کاربردی، نوع داده ها کمی و نحوه اجراء، توصیفی از نوع همبستگی پیمایشی می باشد. در این پژوهش، از روشهای مدل معادلات ساختاری و نرمافزار لیزرل 8.8 استفاده گردید. نتایج فرضیات پژوهش نشان داد که اثربخشی کنترل داخلی بر حاکمیت شرکتی مطلوب تأثیر معناداری دارد. شایستگیهای مدیریت بر حاکمیت شرکتی مطلوب تأثیر معناداری ندارد. اثربخشی کنترل داخلی از طریق نقش میانجی کیفیت سیستمهای اطلاعات حسابداری مدیریت بر حاکمیت شرکتی مطلوب تأثیر معناداری دارد. شایستگیهای مدیریت از طریق نقش میانجی کیفیت سیستمهای اطلاعات حسابداری مدیریت بر حاکمیت شرکتی مطلوب تأثیر معناداری دارد. کیفیت سیستمهای اطلاعات حسابداری مدیریت بر حاکمیت شرکتی مطلوب تأثیر معناداری دارد. اثربخشی کنترل داخلی بر کیفیت سیستمهای اطلاعات حسابداری مدیریت تأثیر معناداری دارد. شایستگیهای مدیریت بر کیفیت سیستمهای اطلاعات حسابداری مدیریت تأثیر معناداری دارد. پیادهسازی حاکمیت شرکتی خوب با بهبود اعتبار و شهرت شرکت مرتبط است. بر این مبنا حاکمیت شرکتی خوب بدون کنترل داخلی نمیتواند وجود داشته باشد. سیستم های اطلاعات حسابداری مدیریت از طریق چهار عنصر کلیدی عنوان شده در این پژوهش یعنی ادغام، انعطافپذیری، قابلیت اطمینان و کارایی میتواند به تأثیرگذاری بیشتر، بهتر و سریعتر ساز و کارهای کنترل داخلی بر حاکمیت شرکتی در شرکتهای ایرانی منجر شود. شایستگیهای مدیران ( شایستگی دانشی و فنی) در شرکت، چنانچه همراه با پیادهسازی سیستمهای اطلاعات حسابداری مدیریت باشد میتواند باعث کارآمدتر شدن حاکمیت شرکتی شود.

هدف: هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی هوش هیجانی در رابطه رهبری اخلاقی با قصد هشداردهی حسابرسان مستقل است. روش: جامعه آماری پژوهش شامل حسابرسان مستقل شاغل در مؤسسات حسابرسی بخش خصوصی و بخش دولتی در سال 1399 است. در معادلات ساختاری حداقل نمونه 200 مورد پیشنهاد شده و بر اساس فرمول کوکران در جامعه نامحدود تعداد نمونه 385 مورد نیاز است. بر این مبنا تعداد500 پرسشنامه به صورت کاغذی و الکترونیکی ارسال شد و تعداد 441 نفر از آن ها گردآوری و مورد بررسی قرار گرفت. داده ها از طریق پرسشنامه جمع آوری شده و با استفاده از معادلات ساختاری به کمک نرم افزار لیزرل مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته ها : نتایج پژوهش نشان می دهد رهبری اخلاقی بر قصد هشداردهی حسابرسان به صورت مستقیم تأثیر مثبت و معناداری دارد و این رابطه با واسطه هوش هیجانی نیز معنادار بوده و تقویت می شود. بنابراین، هوش هیجانی میانجی گری مناسب برای رابطه رهبری اخلاقی با قصد هشداردهی حسابرسان است. نتیجه گیری: بر اساس نتایج این پژوهش رعایت اصول رهبری اخلاقی و توجه به ارزش های اخلاقی در ارتباطات کارکنان در مؤسسات حسابرسی، قصد هشداردهی حسابرسان را افزایش می دهد. از سوی دیگر می توان بیان کرد رهبری اخلاقی در مؤسسات حسابرسی، تقویت و توجه کارکنان به قابلیت های هیجانی و افزایش هوش هیجانی آنها را به همراه دارد. همچنین بر اساس این نتایج حسابرسان دارای هوش هیجانی بالا به دلیل اطلاع از احساسات و هیجانات خود و دیگران، می توانند عواطف خود را در شرایط پیچیده مشاهده تخلف توسط همکاران مدیریت نموده و بنابراین، تمایل بیشتری به هشداردهی دارند. پژوهش حاضر می تواند منجر به توجه بیشتر به موضوع هشداردهی، رفتار اخلاقی مدیران، مدیریت و درک عواطف کارکنان و کاهش تخلفات در حرفه حسابرسی در ایران شود.

حسابرس ی داخل ی ب ا به کارگیری رویکرد منظم و سیستماتیک به منظور ارزیابی و بهبود اثربخشی فرایندهای راهب ری، کنترل های داخلی به سازمان برای دستیابی به اهدافش کمک می کند. بنابراین حسابرسی یکی از موضوعات با اهمیت میباشدو به منظور شناخت مفاهیم و ابعاد مختلف حسابرسی داخلی، مطالعات گوناگونی توسط محققان انجام شده است تا اهمیت و کارایی حسابرسی را کشف کنند . از این رو هدف این مقاله مرور بر ادبیات مرتبط با حسابرسی داخلی و اهمیت و کارایی در این زمینه می باشد .

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین دوره تصدی کوتاه مدت و بلندمدت حسابرس و محافظه کاری حسابداری است. با بهره مندی از روش نمونه گیری حذفی و با اعمال شرایط انتخاب نمونه، نمونه ای متشکل از 167 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1392 تا 1399 انتخاب گردید و با بهره گیری از الگوی رگرسیون چندمتغیره مبتنی بر تکنیک داده های تابلویی مورد آزمون قرار گرفت. یافته های پژوهش حاکی از آن است که دوره تصدی بلند مدت حسابرس منجر به کاهش محافظه کاری حسابداری می گردد. همچنین فرضیه دوم حاکی از آن است که شرکت هایی که دارای دوره تصدی بلند مدت حسابرس هستند دارای گزارش های محافظه کارانه تری خواهند بود و در نهایت بر اساس نتایج بدست آمده از فرضیه سوم حاکی از آن است شرکت هایی که دارای دوره تصدی کوتاه مدت حسابرس هستند دارای گزارش های محافظه کارانه تری خواهند بود

متنوع سازی را می توان شکلی از استراتژی شرکت ها قلمداد کرد که مدیران برای بهبود عملکرد شرکت از آن استفاده می کنند. استراتژی های متنوع سازی وضعیتی را نشان می دهند که مشکلات نمایندگی بین مدیران و سهامداران کاهش یافته است. کاهش مشکلات نمایندگی منوط به وجود گروهی تحت عنوان حسابرسان مستقل می باشد که انحرافات را شناسایی و مدیران را در جهت عملکرد بهتر رهنمون می سازند. هدف پژوهش حاضر مطالعه تأثیر ویژگی های حسابرس بر ارزش متنوع سازی شرکتی می باشد. برای اندازه گیری متنوع سازی شرکتی از شاخص آنتروپی متنوع سازی محصولات شرکت و متنوع سازی جغرافیایی استفاده شده است، همچنین برای تعیین ارزش متنوع سازی از مدل فاما و فرنچ استفاده گردید. ویژگی های حسابرس با استفاده از سه معیار اندازه حسابرس، تخصص صنعت حسابرس و دوره تصدی حسابرس مورد سنجش قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1391 تا 1396 می باشد. برای آزمون فرضیه ها از تجزیه و تحلیل رگرسیون و آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شده است. نتایج نشان می دهد ویژگی های حسابرس( اندازه حسابرس، تخصص صنعت حسابرس و دوره تصدی حسابرس) بر ارزش متنوع سازی شرکتی و جغرافیایی تاثیر معناداری ندارد.

باتوجه به بحران های مالی اوایل قرن حاضر و به دنبال آن تاکید مجامع قانونی و حرفه ای و وضع مقررات در زمینه نقش ومسئولیت های کمیته حسابرسی بخصوص قانون ساربینز-آکسلی شاهد پژوهش های گسترده ای در ارتباط با اثربخشی کمیته حسابرسی به موازات آن بوده ایم. که سمت وسوی این پژوهش ها همسوئی با الزامات و مقررات وضع شده از جمله قانون SOX ومستند سازی انتظارات از کمیته حسابرسی بوده است. هدف پژوهش حاضر بررسی چارچوب اثربخشی کمیته حسابرسی و پژوهش های صورت گرفته پس از SOX با استفاده از پژوهش های پیشین وبه صورت کتابخانه ای می باشد. نتایج نشان دهنده اثرات مثبت کمیته حسابرسی بر کیفیت گزارشگری مالی، کنترل ها وحسابرسی داخلی، فرآیند حسابرسی و واکنش مثبت بازار سرمایه می باشد. بااینحال نتایج در حوزه هایی مانند جبران خدمات اعضای کمیته وتخصص های غیرمالی اعضا، غیرقطعی و بعضا متناقض می باشد. که این بخش ها می توانند حوزه مناسبی برای انجام پژوهش بیشتر در آینده باشد. در مجموع می توان گفت که شواهد ونتایج حاصل از بررسی های صورت گرفته از اثربخشی مقررات وضع شده مرتبط با ویژگی های کمیته حسابرسی حمایت می کند.

هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی تأثیر روش تدریس پیشرفت تیمی، جیگ ساو و آموزش مجازی بر تحقق اهداف شناختی دانشجویان از صورت های مالی بر مبنای طبقه بندی بلوم است. روش: در این پژوهش میزان یادگیری بر اساس طبقه بندی بلوم، به شش سطح دانش، فهمیدن، کاربرد، تجزیه و تحلیل، ترکیب و ارزشیابی دسته بندی شده است. در این پژوهش از فن پیش آزمون و پس آزمون برای جمع آوری داده ها و از تجزیه و تحلیل کوواریانس (آنکوا) و آزمون تعقیبی شفه برای آزمون فرضیه ها استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان حسابداری میانه 1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد جیرفت در دو نیم سال اول و دوم تحصیلی 1399- 1398 است. نمونه مورد مطالعه شامل چهار گروه حسابداری میانه 1 در مجموع 105 نفر (80 نفر در سه گروه آزمون و 25 نفر گروه گواه) است که هر چهار گروه توسط یکی از پژوهشگران تدریس و نمره پایان ترم دانشجویان به عنوان شاخص یادگیری آنان در نظر گرفته شده است. یافته ها: بر اساس نتایج تحلیل کوواریانس، نمرات پیش آزمون بر نمرات پس آزمون تأثیر معناداری ندارد. از سوی دیگر، مقدار سطح معناداری آزمون تحلیل کوواریانس گروه ها برای سطوح یادگیری دانش، فهمیدن، کاربرد و تجزیه و تحلیل برابر با صفر شد؛ یعنی بین نمره های پس آزمون (نمرات یادگیری) گروه ها در این چهار سطح تفاوت معناداری وجود دارد. نتایج آزمون شفه نشان داد که روش تدریس پیشرفت تیمی و جیگ ساو بر سطوح یادگیری دانشجویان تأثیر معناداری دارد؛ اما بین روش آموزش مجازی و سخنرانی تفاوت معناداری وجود ندارد. نتیجه گیری: برنامه های آموزش الکترونیکی کنونی کیفیت مطلوبی ندارد. استفاده از ظرفیت تدریس پیشرفت تیمی و جیگ ساو می تواند زمینه مطلوبی برای یادگیری و تقویت پویایی و ارتقای فرهنگ کارهای گروهی در بین دانشجویان فراهم کند.

هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش توانایی مدیریت و مدیریت ریسک سازمانی بر اظهار نظر حسابرس با تاکید بر ابهام در تداوم فعالیت شرکتهای عضو بورس اوراق بهادار تهران است. در پژوهش حاضر تعداد 180 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1387 الی 1398 (12 سال) مورد بررسی قرار گرفت. به عبارت بهتر 2160 سال- شرکت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. برای اندازه گیری شاخص توانایی مدیریت از مدل تحلیل پوششی داده ها و برای اندازه گیری متغیر مدیریت ریسک سازمانی از طریق مدل گوردون استفاده شده است. در این پژوهش از رگرسیون حداقل مربعات برای آزمون فرضیه پژوهش استفاده گردیده است. نتایج بررسی ها مؤید این موضوع است که هرچه شرکت فرآیندهای مدیریت ریسک سازمانی را بهبود دهد، در گزارش حسابرسی بندی در خصوص ابهام در تداوم فعالیت وجود ندارد. علاوه بر این هرچه توانایی مدیریت بالاتر باشد، رابطه بین مدیریت ریسک سازمانی و اظهار نظر حسابرس در خصوص تداوم فعالیت شرکت تقویت می شود. در واقع توانایی مدیریت منجر به ایجاد مدیریت ریسک سازمانی بهتر شده و حسابرس بندی در خصوص چالش تداوم فعالیت شرکت بیان ننموده است.

هدف مقاله حاضر، شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر حضور بازیگران نوظهور در بازارهای مالی ایران است. در بحران مالی ایجاد شده از سال 1396، افراد عام در کناربازیگران سه گانه ( دولت،بانک مرکزی ودلالان)به عنوان چهارمین بازیگر، به بازار های مالی وارد شده و بیشترین تأثیر را در ایجاد التهاب و گسترش محیطی آن داشته اند.در این مقاله با استفاده از نظرات تعداد 85 نفر از خبرگان اقتصادی و پیاده سازی تحلیل عاملی اکتشافی، پارامترهای موثر بر حضور بازیگران نوظهور در چهار معیار"قوانین و مقررات"،"عوامل روانی"، " عملکرد و واکنش بازار"و "آگاهی های مالی" دسته بندی گردیده است. در این مطالعه با استفاده از طیف مقایسات زوجی با بهره مندی از نظرات 15 نفر از خبرگان و با پیاده سازی فرایند هایDANP و VIKOR،مشخص شده است که معیارهای «عوامل روانی»، «عملکرد و واکنش بازار»، «قوانین و مقررات» و«آگاهی های مالی» به ترتیب در حضور بازیگران نوظهور بازارهای مالی تاثیرگذار می باشند. به عبارت دیگر، عوامل روانی ناشی از اطلاعات غیر واقعی برای رشد تقاضای کاذب و همچنین شوک های انقباضی و انبساطی بازار، بیش از هر پارامتری در ورود لجام گسیخته بازیگران چهارم به بازار های مالی اثرگذار بوده است.

هدف از این مقاله بررسی رفتار اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام و عوامل تاثیرگذار بر آن است. اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام یکی از معیارهای ارزیابی ریسک نقدشوندگی سهام و انتخاب سهام در پرتفولیوی سرمایه گذاری است. لذا این پژوهش با برآورد اثر متغیرهای مالی شرکت ها بر مقدار اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام در قالب مدل یک مدل خطی داده های پانل، درصدد ارائه راهکاری جهت کاهش اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام پرتفولیوی سرمایه گذاری است. بر این اساس، از میان شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، ۱۲۹ شرکت برای دوره زمانی ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۶ انتخاب شده اند. نتایج پژوهش نشان دهنده آن است که به ترتیب متغیرهای میانگین گردش روزانه سهام و رتبه نقدشوندگی شرکت بیشترین تاثیر معنی دار را بر اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام دارا بوده اند. همچنین بر اساس نتایج به دست آمده، فرضیه اول مبنی بر این که نوسان پذیری قیمت سهام اثر مثبت و معنی داری بر متغیر وابسته BAS دارد، تایید می گردد. از سوی دیگر، ضرایب درصد سهام در دست دارندگان بلوک سهام، تعداد سهام کل شرکت و اهرم مالی در مدل خطی، به لحاظ آماری معنی دار نبوده و رتبه نقدشوندگی دارایی ها نیز دارای بیشترین تاثیر بر متغیر وابسته BAS نیست و لذا فرضیه دوم پذیرفته نشده است. همچنین اثر متغیر اندازه شرکت (حجم دارایی های شرکت) به لحاظ آماری معنی دار نبوده و معادل صفر در نظر گرفته شده و بنابراین فرضیه سوم پذیرفته شده است.

نقدشوندگی سهام یکی از عواملی است که بر ارزش شرکت تأثیر دارد که خود می تواند ناشی از رفتار سهام داران عمده و ترکیبی که ساختار مالکیتی شرکت، دارد، باشد و این خود انگیزه اصلی انجاک این مطالعه بوده است. فرضیه های پژوهش بر مبنای نمونه آماری متشکل از 125 شرکت طی دوره 7 ساله از سال 1393 لغایت 1399 و با استفاده از الگوهای رگرسیونی چندگانه مورد آزمون قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان داد بین نقدشوندگی سهام و ارزش شرکت ها رابطه غیرخطی (U شکل) معنی دار وجود دارد. به عبارت دیگر، در سطوح پایه نقدشوندگی (قبل از نقطه آستانه 194/2)، بین نقدشوندگی و ارزش شرکت ها رابطه منفی و معنی دار وجود دارد. اما، در سطوح بالاتر از سطح پایه نقدشوندگی، بین نقدشوندگی و ارزش شرکت ها رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد. همچنین، سهام های با مالکان نهادی بالاتر، مالکان حقیقی بالاتر و سهام های بزرگترین سهامدار، باید در سطح نسبتاً پایین تری از نقدشوندگی (قبل از نقطه آستانه 176/3 برای مالکان نهادی، 662/3 برای مالکان حقیقی و 988/2 برای بزرگترین سهامدار) معامله شوند تا ارزش شرکت افزایش یابد