درخت حوزه‌های تخصصی

در فرآیندهای صنعتی عوامل متعددی با سطوح مختلف وجود دارند که هر کدام ممکن است بر روی مشخصات محصول نهایی تاثیر گذار باشند. در این تحقیق، مدلسازی ریاضی غیر خطی چند هدفه برای 5 مشخصه کیفی محصول پلی اتیلن ترفتالات که یکی از محصولات پرکاربرد و مهم صنعت پتروشیمی کشور می باشد، برحسب 4 متغیر )پارامتر( کلیدی اثرگذار فرایند تولید آن انجام گرفته است. برای همین منظور از روش سطح پاسخ که تلفیقی از طراحی آزمایشات و آزمون های آماری است به همراه شبکه عصبی مصنوعی و الگوریتم های فراابتکاری استفاده شده است

تأمین وجوه مورد نیاز برای سرمایه گذاری شرکت ها معمولاً از طریق ابزارهای متنوع تأمین مالی صورت می گیرد که هر یک ویژگی های خاص خود را داراست. در ایران این ابزارها بیشتر به وام و سهام عادی محدود می شوند. این پژوهش با رویکردی ابتکاری و با استفاده از روش پویایی شناسی سیستمی و ارتباط داده های مالی و بازار سرمایه، به بررسی و شبیه سازی نقش اهرم مالی بر ارزش شرکت و قیمت سهام شرکت ملی صنایع مس ایران پرداخته است. الگوی سیستمی پژوهش با استفاده از این رویکرد و با نرم افزار Vensim DSS شبیه سازی و تحلیل شده است. نتایج حاکی از آن است که افزایش اهرم مالی نقش چندانی در ارزش شرکت نداشته، اما افزایش حقوق صاحبان سهام به نسبت بدهی ها، تأثیر بسزایی در کاهش نرخ بازده مورد انتظار سهامداران و افزایش ارزش شرکت ایفا می کند؛ به طوری که در پایان افق پژوهش نرخ هزینه سرمایه تا 7% کاهش یافته و در اواخر دوره قیمت سهام نیز تا نزدیک 8000 ریال را تجربه خواهد کرد.

یکی از مباحث مهم در سیستم های حمل ونقل و لجستیکی مسأله مسیریابی وسایل نقلیه می باشد. از طرفی در سال های اخیر به علت افزایش نگرانی های زیست محیطی، مسائل اقتصادی و فشارهای قانونی، توجه خاصی به لجستیک سبز و لجستیک معکوس شده است. در این راستا ما در این تحقیق مسأله مسیریابی وسایل نقلیه را با هدف بهینه سازی مصرف سوخت در امر جمع آوری کالاها در لجستیک معکوس بررسی می نماییم به طوری که جمع آوری کالاها از مشتریان به طور تقسیم پذیر ممکن است. برای این مسأله یک مدل برنامه ریزی خطی عدد صحیح آمیخته پیشنهاد گردیده است. همچنین به منظور اعتبارسنجی مدل ارائه شده تعدادی مثال نمونه تولید گردیده و با نرم افزار GAMS حل شده است.

تغییرات سازمانی بسیار سخت، پیچیده و مبهم و در عین حال گریزناپذیرند. پژوهش ها نشان داده اند که برنامه ریزی، هدایت و حفظ تغییرات سازمانی بسیار مشکل و احتمال موفقیت آنها اندک است. برخورداری از یک مدل برای مدیریت تغییرات، می تواند اتفاقات پیچیده را –که ماهیت ذاتی هر تغییری است- با تشخیص روابط بین عناصر حیاتی، ساده کند؛ به خصوص آنکه نیروهای نهادی و زمینه ی فرهنگی سازمانِ در آستانه ی تغییر نیز در آن الگو در نظر گرفته شود که این امر در زمینه ی سازمان های ایرانی به دلیل تفاوت چشم گیر با سازمان های غربی که مهد شکل گیری نظریات تغییر هستند، از اهمیتی ویژه برخوردار است. در این پژوهش، با 21 مدیر عامل به عنوان تغییر در سازمان های مختلف گفت وگو شد و نتایج گفت وگوها و اسناد و مدارک سازمانی، مراحل تحلیل محتوا، سنجش اعتبار و کدگذاری را گذارند و با رویکرد دلفی فازی، در دو مرحله غربال و صحه گذاری شد تا ضمن دربرداشتن اتفاق نظر همه ی خبرگان، از پوشش کافی و اطمینان لازم برخوردار باشد. مدل یک پارچه ی تغییرات سازمانی، در 4 بُعد، 15 مؤلفه و 41 معیار طراحی گردیده تا سازمان ها بتوانند ضمن تحلیل وضعیت موجود و بهینه کاوی تجارب موفق سایر سازمان ها، اقدام به اجرای تغییراتی موفق و پایدار نمایند.

صنعت نفت ایران از نقطه نظر مزایای شغلی همواره جزء بهترین سازمان ها در ایران بوده است، اما مواجهات شغلی (قرار گفتن در معرض آلاینده ها) که زمینه ساز بیماری های مزمن مثل سرطان است، در محیط کاری کارکنان عملیاتی این صنعت زیاد است. وزارت نفت ایران دارای سازمانی با عنوان بهداشت و درمان بوده که کارکنان رسمی صنعت را تحت پوشش کامل بیمه خدمات درمانی قرار داده است. این سازمان در کنار واحدهای HSE نقش تعیین کننده ای در سلامت و ایمنی شغلی کارکنان ایفا می کنند، اما هیچ ساختار و سیستم اطلاعاتی منحصر به فردی برای پیشگیری و مراقبت از سرطان شغلی وجود ندارد. از طرفی اهمیت بیماری سرطان، بار منفی روانی آن و هزینه های بالایی که برای درمان مبتلایان صرف می شود، از نظر وزارت نفت بسیار مهم تلقی می شود. هدف از این مطالعه بررسی ساختار و شناخت چارچوب سیستمی برای مراقبت در برابر سرطان شغلی در کارکنان صنعت نفت ایران می باشد. به دلیل وجود پیچیدگی های پویای مسئله (ماهیت چند عاملی سرطان، تأثیر همزمان عوامل و تأخیر زمان مواجهه تا بروز بیماری) و نیز پیچیدگی های رفتاری آن (وجود ذینفعان و نقش آفرینان متعدد) برای مطالعه وضع موجود از روش شناسی سیستم های نرم استفاده شده است. در این راستا تصویر غنی وضع موجود، تحلیل کاتوو (CATWOE) و تعریف ریشه ای با توافق و تأیید مالک مسئله و از راه برگزاری جلسه های متعدد با ذینفعان آن- گاهی اوقات با دیدگاه ها و منافع متعارض-حاصل شده است که نشان می دهد سیستم مراقبت با لحاظ کردن شرایط دنیای واقعی چگونه باید باشد. نتایج نشان می دهد که برای بهبود وضعیت مسئله باید در سیستم های اطلاعاتی نقش آفرینان (بهداشت حرفه ای و سلامت کار از یک سو و بیمارستان ها و سازمان بازنشستگی از سوی دیگر) تغییراتی با تأکید بر شناسایی و تحلیل عوامل سرطانزا و جمع آوری اطلاعات بیماران مبتلا اعمال کرد.

تولید علم یکی از پایه های اساسی توسعه دانایی و زمینه ساز ایجاد فناوری و اشتغال و ثروت در جامعه می باشد. مقوله دیگری که در دنیای علم و فناوری مورد توجه بوده، نوآوری در فناوری یا اختراعات و ابتکارات است. امروزه اطلاعات گواهی ثبت اختراعات (پتنت) به عنوان یکی از مهمترین منابع اطلاعاتی فنی و فناورانه شناخته می شوند. تحلیل اسناد پتنت اطلاعات ارزشمندی را در ابعاد مختلف در اختیار محققان و مدیران قرار میدهد که در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎزﻣﺎن و ﺣﻮزهﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸی مانند ﺳیﺎﺳت گذاری، ﭘﺸﺘیﺒﺎﻧی، زیﺮﺑﻨﺎیی و اﺟﺮای دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸی کﺎرﺑﺮد دارد. از آنجا که این تحلیل، اثر بسزایی در تصمیم گیری بهینه مدیران در انتقال و استفاده از یک تکنولوژی در سازمان دارد، در این مقاله با سه شاخص جایگاه تکنولوژی در چرخه حیاتش و به تبع آن قیمت با رویکرد تحلیل پتنت و بکارگیری نرم افزار Logletlab2و تابع رشد لجیستیک و همچنین، بازار هدف (صنعت خودروسازی ایران)، به منظور ارتقا قدرت تصمیم گیری سازمان ها و بدست آوردن مزیت رقابتی، سهم بازار و افزایش قدرت چانه زنی شرکت ها در مذاکرات انتقال تکنولوژی بدون صرف هزینه ای و در کمترین زمان ممکن، الگویی جهت رتبه بندی به روش AHP ، برای سه نوع تکنولوژی سیستم ترمز خودرو (ABS , EBA & EBD ) ارائه می شود. نتیجه رتبه بندی تحقیق یعنی رتبه اول ABS ، دوم EBD و سوم EBA نشان میدهد که تکنولوژی های نوظهور با توجه به ریسک بالای سرمایه گذاری و تحقیق و توسعه از اقبال کمتر نزد خودروساز و بازار آن در ایران برخوردار است.

برنامه ریزی تولید یکی از مهمترین وظایف مدیریت تولید و عملیات است و درباره تعیین مقدار بهینه تولید، نیروی کار و سطح موجودی برای هر دوره افق برنامه ریزی با در نظر گرفتن مجموعه منابع تولیدی و محدودیت ها، تصمیم گیری می کند. این پژوهش، یک مدل برنامه ریزی تولید چند محصولی و چند هدفه با پارامترهای فازی و ارزش زمانی پول را بر اساس سطح موجودی، سطح نیروی کار، ظرفیت ماشین آلات و فضای انبار معرفی می کند. مدل پیشنهادی سعی دارد که سود حاصل از فروش را حداکثر، هزینه نگهداری و سفارش های تأخیر شده و هزینه تغییر در سطوح نیروی انسانی را حداقل کند. مطالعه موردی انجام شده در کارخانه آلومینیوم، کارایی مدل پیشنهادی را نسبت به وضع موجود نشان می دهد.

با توجه به اهمیت تکنولوژی و نقش آن در ایجاد مزیت رقابتی برای سازمان ها، لزوم توجه روزافزون به تکنولوژی و مسائل مرتبط با آن بیش از پیش نمایان است. یکی از مسائل اساسی در خصوص تکنولوژی، شیوه دستیابی به تکنولوژی مورد نیاز است. هدف این پژوهش، انتخاب مناسب ترین شیوه کسب تکنولوژی در صنعت لعاب استان یزد است. در این راستا، ابتدا با مطالعه ادبیات و مصاحبه با خبرگان این صنعت، معیارهای تأثیرگذار بر کسب تکنولوژی شناسایی گردیده اند، و با به کارگیری تکنیک دلفی فازی، معیارهای شناسایی شده از دیدگاه خبرگان صنعت تعدیل و مهمترین عوامل انتخاب شده اند. در مرحله بعد از تکنیک DEMATEL فازی برای تعیین ارتباطات و میزان تأثیرات میان معیارها استفاده شده و در نهایت، یک مدل ANP فازی، برای انتخاب مطلوب ترین شیوه کسب تکنولوژی از میان سه شیوه کلی مشارکت، تولید و خرید تکنولوژی ایجاد شده است. بر اساس نتایج این پژوهش، شیوه مشارکت از اولویت بالاتری نسبت به سایر شیوه های کسب برخوردار است.

هدف این مقاله ارائه مدلی برای بررسی اثر تراکم در خروجی های نامطلوب بر عملکرد و کارایی مؤسسات است. اندازه گیری تراکم برای ارزیابی عملکرد و تخصیص مناسب منابع، اهمیت ویژه ای داشته و تعیین آن با استفاده از تحلیل پوششی داده ها مورد توجه محققان بوده است؛ زیرا تراکم موجب کاهش کارایی می شود. از دیدگاه مدیریت، هرگاه افزایش یک یا چند ورودی موجب کاهش یک یا چند خروجی گردد؛ به طوری که سایر ورودی و خروجی ها بدون تغییر باشند، تراکم رخ می دهد یا بالعکس. اگرچه درحضور خروجی های مطلوب و نامطلوب، تعریف تراکم متفاوت خواهد بود؛ زیرا همواره افزایش خروجی های مطلوب و کاهش خروجی های نامطلوب مدّنظر است. بنابراین، در این موارد نمی توان تعاریف و تئوری های متداول تراکم را مستقیما برای اندازه گیری تراکم استفاده نمود. مطالعاتی که تاکنون انجام شده ، عموما به خروجی های مطلوب پرداخته اند، درحالی که خروجی مطلوب و نامطلوب همواره به صورت همزمان در مؤسسات تولیدی و خدماتی وجود دارند. دراین مطالعه، روش جدیدی برای اندازه گیری تراکم با درنظرگرفتن خروجی های نامطلوب پیشنهاد شده، سپس این روش برای تحلیل اثر تراکم در خروجی های نامطلوب و ورودی ها بر عملکرد دانشکده های دانشگاه به کار برده شده است. نتایج نشان می دهد تمامی دانشکده های ناکارا دارای تراکم در خروجی نامطلوب هستند. همچنین، تراکم درخروجی های نامطلوب بیشترین همبستگی را با کارایی دارد.

طراحی شبکه زنجیره تأمین توجه محققان زیادی را در سال های اخیر به خود جلب کرده است. در این مقاله، یک مدل برنامه ریزی خطی عدد صحیح مختلط امکانی جدیدی برای مسأله طراحی شبکه زنجیره تأمین (شامل سه بخش خرید، تولید و توزیع) چند کالایی، چند دوره ای تحت شرایط عدم قطعیت ارایه می شود. این مدل دو هدفه است که هدف اول با استفاده از مفاهیم هزینه گذاری مبتنی بر فعالیت و هزینه مالکیت کل و هدف دوم با استفاده از مفهوم تولید به هنگام (JIT) به ترتیب دو عامل هزینه و زمان را بهینه می کند. برای حل مدل مذکور از یک رویکرد حل فازی تعاملی استفاده می شود. خروجی های مدل شامل مقدار خرید از هر تأمین کننده، مقدار تولید از هر محصول، میزان موجودی، مقدار زودکرد و دیرکرد کالاها، نوع حمل کالاها، مقدار حمل مواد اولیه و محصولات بین تسهیلات مختلف و نیز انتخاب تأمین کنندگان در دوره های متفاوت است. به منظور ارزیابی و اعتبارسنجی مدل و رویکرد حل مذکور، یک مثال عددی ارایه و سپس با روش فوق حل شده و در ادامه، نتایج آن با نتایج یک روش غیرفازی مقایسه می شود. در خاتمه نتایج تحقیق ارایه می گردد.

این تحقیق در راستای شناسایی عوامل و معیارهای مؤثر برای بهره وری نیروی انسانی در محیط یک سازمان نظامی صنعتی انجام شده است. از لحاظ روش توصیفی تحلیلی و از لحاظ هدف کاربردی است. جامعه آماری شامل کلیه مدیران و کارشناسان ارشد و نمونه آماری شامل 257 نفر است که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند. با استفاده از روش دلفی در دو دور، مؤلفه ها مطابق با شرایط سازمانی جامعه مورد بررسی بومی سازی شد و در قالب ابعاد مدل کارت امتیازی متوازن (BSC) طبقه بندی گردیدند. همچنین با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته اطلاعات جمع آوری شد و با به کارگیری روش معادلات ساختاری و نرم افزار PLS داده های تحقیق مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از تحقیق شامل شناسایی 45 شاخص موثر بر بهره وری نیروی انسانی و طبقه بندی در ابعاد مشتری، مالی، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد (ابعاد مدل کارت امتیازی متوازن) می باشد.

مدیریت زنجیرة تأمین از جمله رویکرد های نوین در عرصة مدیریت تولید و عملیات محسوب می شود. امروزه موفقیت و بقای سازمان های تولیدی در گرو کارایی و اثربخشی زنجیره های تأمین است. پژوهش حاضر درصدد بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای بهره وری زنجیرة تأمین بوده است. بدین منظور تأمین کنندگان شرکت های گروه مجموعه سازی توس خودرو با به کارگیری فن تصمیم گیری چندمعیارة پرامتی فازی ارزیابی شدند. نتیجة پژوهش نشان می دهد در میان شاخص های احصاشده به ترتیب، نتایج مشتریان، فرایند ها و نتایج اصلی عملکرد بالاترین وزن ها را دارند. در پایان ضمن تحلیل حساسیت رتبه بندی جاری، بسته های سیاستی در جهت ارتقای بهره وری زنجیرة تأمین پیشنهاد شده است. پژوهش حاضر مفهوم بهره وری زنجیرة تأمین را بسط داده است و سازوکاری برای ارزیابی آن مطرح کرده است.

زمانبندی صحیح پروژه از ارکان اصلی و لازمه موفقیت و همچنین تطابق برنامهریزی و اجرا، اصلیترین موضوع مدیریت پروژه میباشد. در این مقاله سعی شده است تا سیستمی کاربردی و مناسب برای زمانبندی پروژههای مختلف ارائه شود تا از طریق آن زمانبندی پروژهها دقیقتر انجام شود. در حال حاضر تکنیک ارزیابی و بازنگری پروژه PERT به طور گستردهای برای مدیریت پروژههای با مقیاس بزرگ به کار میرود. در روشهای سنتی موجود در تکنیک PERT ، زمان انجام فعالیتها به صورت اعداد قطعی و یا از طریق توزیع بتا حاصل میشده است، لیکن در شرایط و دنیای واقعی، تخمین زمان عملی انجام هر فعالیت به طور دقیق کار بسیار دشواری است. در این مقاله با استفاده از منطق فازی و به منظور مقابله با مشکلات مربوط به عدم قطعیت، سیستم خبره فازی طراحی شده است و در آن بسیاری از محدودیتها و عوامل تأثیرگذار بر روی زمان انجام پروژه مد نظر قرار گرفته است. در این ارتباط پارامترهای ورودی و خروجی سیستم از طریق پرسشنامه تهیه و پایایی نتایج حاصله تحلیل شده است. نتایج حاصل حاکی از قدرت بالای سیستم در کنترل شرایط مختلف تأثیرگذار بر روی زمان انجام پروژه میباشد.

امروزه عرصه تولید و خدمات با تغییر الگوی رقابت از میان شرکت های مستقل با رقابت میان زنجیره های تاامی مواجه است. در غالب واحدهای تولیدی کوچک و متوسط ایران هنوز از دیدگاه سنتی برای برنامه ریزی تامی ، تولید و توزیع استفاده می شود. یعنی هرکدام از ای اجزاء به طور مستقل اقدام به برنامه ریزی برای فعالیات خاود می نمایند، ای امر در اکثریت مواقع باعث افزایش هزینه های کل زنجیره تامی ای گونه شرکت ها می گردد. در ای تحقیق یک مدل پایدار مکان یابی موجودی برای زنجیره تامی سه سطحی همراه باا تقاااای غیار قطعای - ارائه می شود. مدل در حالت تک دوره ای، چند محصولی، همراه باا چناد ماد حمال و نقال و ساه ساطحی باا حلقه های تولید کنندگان توزیع کنندگان خرده فروشان به صورت قطعی و روباست )پایادار در نرار گرفتاه - - شده است. درنررگیری چند مد حمل و نقل همراه با پایدار کردن مدل و امکان ارسال مستقیم کالا از کارخاناه به خرده فروش از جمله نوآوری های ای مقاله است. اهادا مادل پیشانیادی حاداقل ساازی هزیناه هاا ی کال زنجیره تامی سه سطحی است. مدل قطعی با استفاده از نرم افزار GAMS حل شده و مدل روباست باا اساتفاده از نرم افزار GAMS در حالت تک هدفه حل شده و سپس با استفاده از روش محدودیت اپسیل تقویات شاده به صورت دو هدفه درآمده و پس از حل نتایج مورد بحث قرار گرفته شده است

این مقاله مسأله زمانبندی تولید و تحویل را با هم درنظرمیگیرد و سعی در یکپارچهساازی ایان دو مساأله دارد سفارش خردهفروشان شامل انواع مختلف محصولات بوده که در یک مرکز توزیع کنناده پاردازش مای شاوند پس از تکمیل سفارش در این مرکز، محصولات در پنجره زمانی به خردهفروش تحویل داده مای شاود، در غیار این صورت مرکز توزیعکننده باید جریمه انحراف از پنجره زمانی را به خردهفروش بپردازد هدف از حال ایان مسأله تعیین توالی تولید، نیاز خردهفروش به وسیله نقلیه ناهمگن، ترتیب ملاقات خرده فروشان با توجه به پنجره زمانی تحویل، میباشد در این مقاله، یک مدل برنامه ریازی غیرخطای عادد صاحیت مخاتلئ اراهاه شاده اسات بطوریکه هزینه ی کل شامل هزینه مسیریابی، هزینه ثابت وسیله نقلیه و هزیناه جریماه انحاراف از پنجاره زماانی کمینه گردد برای حل مدل اراهه شده در این مقاله از دو رویکرد حلکننده CPLEX نرم افزار GAMS-24-1 و الگوریتم آزادسازی لاگرانژ استفاده شده است در ابتادا باا اساتفاده از نموناه م اال هاای متفااوت کاارایی الگوریتم آزادسازی لاگرانژ در اندازههای کوچک اثبات شده و جهت به دسات آوردن یاک حال بهیناه قابال قبول در اندازههای بزرگ در یک بازه زمانی قابل قبول از این الگوریتم استفاده میشود

در این تحقیق استراتژی تخصیص اثربخش دارایی ها در شرایط عدم اطمینان با قابلیت کنترل ریسک، کاهش هزینه های معاملاتی و تحقق بازده هدف گذاری شده مورد مطالعه قرار گرفت. به منظور پیادهسازی این استراتژی و غلبه بر محدودیت مدل های کلاسیک بهینه سازی پورتفوی در مواجهه با عدم قطعیت، تشکیل صندوق شاخصی با رویکرد استوار و محدودیت عدد صحیح مد نظر قرار گرفت. در این راستا یک مدل برنامه ریزی خطی بصورت کمینهسازی قدر مطلق انحراف میان بازدهی مورد انتظار صندوق و شاخص بورس به منظور حل مسأله ردیابی شاخص معرفی گردید. با توجه به ابعاد فضای جواب، از الگوریتم فراابتکاری ژنتیک جهت حل نظیر استوار مسأله بهره گرفته شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل دادهها بر انتخاب 02 سهم و عملکرد مناسب صندوق های تشکیل شده در ردیابی شاخص مبتنی بر معیارهایی چون همبستگی، ریشه دوم میانگین مربعات خطا و بازدهی مازاد با بهرهگیری از دادههای تست دلالت دارد

در دهه اخیر، مدیریت خرید در زنجیره تأمین و انتخاب تأمین کننده مناسب، چالشی برای شرکت ها در یک زنجیره عرضه بوده است؛ بنابراین در این مطالعه یک مسئله انتخاب تأمین کننده که به طورکلی یک مسئله تصمیم گیری چندمعیاره است، به صورت یک مسئله برنامه ریزی خطی چندهدفه در نظر گرفته شده است؛ در ادامه مدل برنامه ریزی چندهدفه برای تعیین مقادیر سفارش بهینه به تأمین کنندگان با توجه به محدودیت ها و اهداف پژوهش، طراحی و برای حل آن از «مدل برنامه ریزی چندهدفه فازی وزن دار» و از روش «بیشینه کمینه» استفاده شده و اوزان اهداف و محدودیت های فازی که از روش «تحلیل سلسله مراتبی فازی» به دست می آیند در تابع هدف مدل بیشینه کمینه قرار داده شده و مدل اجرا می شود. با فرض اینکه تصمیم گیرنده از جواب های به دست آمده راضی نباشد، از «مدل آریخان» با در نظر گرفتن وزن اهداف و محدودیت های فازی در این مدل، استفاده می شود تا درنهایت تصمیم گیرنده به سطح های دستیابی موردنظر خود در اهداف و محدودیت های فازی برسد و میزان سفارش بهینه به تأمین کنندگان، مشخص شود