درخت حوزه‌های تخصصی

در این مقاله، از روش مدل بندی فضای حالت و تبدیل لاپلاس برای پیش بینی و کنترل بهینه ستاده های (ارزش افزوده و ارزش محصولات تولیدی) صنایع کشور استفاده شده است. برای این منظور، ابتدا همه گروه های صنعتی درقالب یک سیستم با داده ها و ستاده های مشخص در نظر گرفته شدند و براساس ارتباط بین داده ها و ستاده ها طی سال های 1390- 1374، معادلات فضای حالت با توجه به عملکرد صنایع کشور برآورد شد. سپس با انجام عملیات لاپلاس، رفتار هریک از گروه های صنعتی در تبدیل داده ها به ستاده ها شناسایی و بر این اساس، برای پیش بینی و کنترل رفتار ستاده های هریک از گروه های صنعتی اقدام شد. نتایج حاصل از روش پیشنهادی نشان دادند که استفاده از این روش در کنترل و پیش بینی بهینة ستاده ها درمقایسه با روش های موجود، مخصوصاً تابع انتقال، بسیار کاراتر است؛ چون اولاً روش پیشنهادی برای سیستم های دارای چندین ورودی و خروجی مناسب تر است و نتایج مطمئن تری را ارائه می کند و ثانیاً با توجه به معادلات فضای حالت تبدیل ورودی ها به خروجی ها، رفتار سیستم قابل شناسایی خواهد بود و با شناخت رفتار سیستم می توان داده های مورد نظر را به سیستم وارد کرد و بر این اساس، ستاده ها را به صورت بهینه پیش بینی و کنترل کرد.

سیستم تولید «کارگاهی» سیستمی مناسب برای تولید قطعات است و زمان بندی «کارگاهی» یکی از مؤثرترین شاخص های افزایش بهره وری این سیستم ها است. در حل مدل های ریاضی زمانبندی کارگاهی دو هدف، کمینه کردن بیش ترین زمان ساخت ( ) و کمینه کردن جمع وزنی جریمه های زودکرد و دیرکرد کارها (WSET)  مدنظر قرار می گیرد. در این پژوهش مدل ریاضی جدیدی برای رسیدن به هر دو هدف اشاره شده به طور هم زمان از طریق برنامه ریزی آرمانی (GP) ارائه شده است. مسائل زمان بندی سیستم های تولید کارگاهی از نظر پیچیدگی محاسباتی جز مسائل «حل نشدنی چند جمله ای سخت» قرار می گیرند، بنابراین در این مقاله از روش فراابتکاری شبیه سازی تبریدی برای حل مدل استفاده شده است. به طور معمول در روش های فراابتکاری از ساختار جواب تک ارائه ای (خانواده قطعات یا قطعات هر خانواده) استفاده می شود که باعث کوچک ترشدن فضای جواب می شود؛ اما در این پژوهش برای  تعیین ساختار جواب دو ارائه ای از روش تولید همسایگی ترکیبی، جابه جایی جهت دار (DIS) در خانواده قطعات و جابه جایی تصادفی (RIS) در قطعات هر خانواده، استفاده شده است. نتایج حل مدل آرمانی زمان بندی کارگاهی با روش شبیه سازی تبریدی، کارایی مدل طراحی شده در دست یابی به آرمان های مورد نظر را نشان می دهد.

پژوهش حاضر جهت بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با رضایت و استرس شغلی کارکنان شرکت پتروشیمی قائد بصیر صورت گرفته است. به این منظور تعداد 206 نفر از کارکنان شرکت مورد مطالعه به روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شده و پرسشنامه های سرمایه اجتماعی، رضایت شغلی و مقیاس استرس در بین آنان توزیع گردید. جهت تحلیل داده ها از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام استفاده شده است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون حاکی از آن است که بین ابعاد شناختی، رابطه ای و ساختاری سرمایه اجتماعی و همچنین نمره کلی آن با رضایت شغلی رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. علاوه بر این یافته ها حاکی از آن است که ابعاد رابطه ای و ساختاری و همچنین نمره کلی سرمایه اجتماعی کارکنان با استرس شغلی آنان رابطه منفی و معنی داری دارند. نتایج تحلیل رگرسیون بیانگر این است که سهم ابعاد رابطه ای و شناختی سرمایه اجتماعی در پیش بینی رضایت شغلی به ترتیب برابر با 0.75 و 0.26 بوده و سهم ابعاد رابطه ای و ساختاری سرمایه اجتماعی در پیش بینی استرس شغلی کارکنان به ترتیب برابر با 0.56- و 0.25- می باشد. بنابراین می توان با تسهیل تحقق سرمایه اجتماعی در سازمان باعث ارتقای رضایت شغلی و از طرفی کاهش استرس شغلی گردید

 انتخاب تأمین کنندگان پایدار در بلندمدت، به ایجاد مزیت رقابتی در کل زنجیره تأمین می انجامد. هدف این پژوهش ارائه مدلی برای انتخاب تأمین کنندگان پایدار در زنجیره تأمین سایپا بوده است. برای این کار پس از بررسی ادبیات نظری پژوهش، 58 شاخص برای ارزیابی تأمین کننده پایدار شناسایی شد که پس از بررسی خبرگان زنجیره تأمین در صنعت خودرو، فقط 17 شاخص مناسب تشخیص داده شد. سپس پرسشنامه ای بین کارشناسان موجود در زنجیره تأمین شرکت سایپا توزیع شد و براساس 191 پرسشنامه به دست آمده مدل مفهومی انتخاب تأمین کننده پایدار با روش تحلیل عاملی- تأییدی برآورد شد و شاخص های پایداری در سه گروه اقتصادی، رفاه اجتماعی و زیست محیطی عامل بندی شدند. طبق نتایج کسب شده این مدل تحقیقاتی، مشخص شد انتخاب تأمین کنندگان پایدار به ترتیب اولویت به ابعاد «رفاه اجتماعی»، «اقتصادی» و «زیست محیطی» بستگی دارد و اولویت هریک از زیرشاخص ها نیز در تبیین انتخاب تأمین کنندگان پایدار مشخص شد.

امروزه شرکت ها برای بقا در عرصه رقابت و دستیابی به مؤلفه های رضایت مشتری توجه بیش تری به مدیریت زنجیره تأمین داشته اند به طوری که دیگر رقابت بین شرکت ها مطرح نیست بلکه بین زنجیره های تأمین معنا پیدا می کند. در این میان، انتخاب تأمین کننده مناسب به عنوان یکی از ارکان زنجیره تأمین به منزله یک کلید استراتژیک جهت موفقیت سازمان ها است. این مقاله به شناسایی مهم ترین معیارها در مقوله مدیریت زنجیره تأمین و بررسی این موضوع می پردازد که آیا معیارهای مذکور فراگیر بوده و در تمام سازمان ها همه ابعاد مهم جهت انتخاب تأمین کنندگان را در بر می گیرد و آیا معیارهای جامع و کاملی برای رتبه بندی تمام سازمان ها ارائه شده است یا خیر. بنابراین، پس از تعیین این معیارها که از طریق مطالعات میدانی و بررسی مقالات و نظرات خبرگان حاصل شده، با کمک مدل غیرجبرانی مارتل و زاراس که یک مدل آماری مبتنی بر تسلط (برجستگی آماری) نیز به حساب می آید به اولویت بندی تأمین کنندگان در شرکت تولیدی آرد البرز به عنوان مطالعه موردی پرداخته شده است.

امروزه کیفیت خدمات داخلی به عنوان یکی از مهمترین عوامل تاثیر گذار بر فرایند جذب و حفظ نیروی انسانی به شمار می آید. بر همین اساس، پژوهش حاضر به دنبال بررسی سطح کیفیت خدمات داخلی سازمان برق منطقه ای یزد و انتخاب راهبرد مناسب جهت بهبود سطح کیفیت خدمات داخلی در این سازمان است. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا پیمایشی است. به منظور جمع آوری داده ها از ابزار پرسش نامه جهت سنجش 26 مؤلفه کیفیت خدمات داخلی سازمان برق منطقه ای یزد، استفاده شده است. جامعه ی تحقیق حاضر، کارمندان سازمان مورد مطالعه هستند. همچنین، حجم نمونه، بر اساس فرمول کوکران و توزیع پرسش نامه اولیه محاسبه شده است. به منظور تحلیل داده های تحقیق، از مدل اهمیت-رضایت و ماتریس کنترل عملکرد جهت شناسایی آن دسته از مؤلفه هایی که نیازمند به بهبود هستند استفاده شده و به منظور اولویت بندی اقدامات بهبود، از شاخص رضایت کارمند بهره گرفته شد. نتایج تحلیل داده ها با استفاده از ابزار یاد شده نشان می دهد؛ 8 مؤلفه جزء عوامل نیازمند به بهبود در سازمان برق منطقه ای یزد هستند؛ که در نهایت، این عوامل با استفاده از شاخص رضایت کارمند اولویت بندی شده است.

هدف این پژوهش اولویت بندی عوامل موثر بر عملکرد پرتابه است. اولویت بندی این عوامل با استفاده از ترکیب روش فرآیند تحلیل سلسله [i] مراتبی و طراحی آزمایش های تاگوچی، کمک شایانی به طراحان در راستای بهبود عملکرد سازه های پرتابی می کند. با توجه به اینکه تاکنون با ایجاد تغییر در هریک از عوامل به شکل جداگانه، سعی در افزایش عملکرد پرتابه هاشده است، لذا در این مقاله سعی شده، بااستفاده از ترکیب روش AHP [ii] و طراحی آزمایش های تاگوچی تمام عوامل موثر بر عملکرد پرتابه به طور همزمان بررسی و آنها را اولویت بندی نماییم. نحوه کار بدین شکل است که ابتدا با استفاده از تکنیک طراحی آزمایش های تاگوچی، میزان تاثیر هریک از عوامل بر روی دو معیار برد و انحراف از هدف پرتابه محاسبه و سپس با استفاده از روش AHP این عوامل اولویت بندی می شوند.با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش و با در نظر گرفتن وزن مساوی برای دو معیار برد و انحراف از هدف، از بین 11 فاکتور مورد بررسی فاکتور زاویه پرتابدر رتبه اول، سرعت دهانه در رتبه دوم، زمان سوزش در رتبه سوم تاثیر گذاری بر عملکرد پرتابه قرار گرفتند. همچنین، عامل های وزن سوخت و سرعت باد به ترتیب در رتبه های دهم و یازدهم این اولویت بندی قرار گرفتند.

این تحقیق با هدف طراحی الگوی ارزیابی بهروری در صنعت بانکداری انجام شده است. بر این اساس ، ضمن تعریف بهره وری و ارائه دیدگاه های مختلف و نمونه های بهره وری به بحث درباره اهمیت منابع انسانی پرداخته و نیز عوامل مؤثر بر بهره وری منابع انسانی را مطرح می کنیم. ترتیب اهمیت حوزه های دوگانه مؤثر بر ارتقای بهره وری (منابع انسانی، مالی) و اولویت بندی زیر معیار های مرتبط با حوزه های بهره وری (منابع انسانی، مالی) در بانک های دولتی، نیمه خصوصی و خصوصی با استفاده از فن AHP فازی مورد مطالعه قرار گرفته است و با توجه به ماهیت موضوعی مدل تحقیق، نظر کارشناسان خبره و صاحب نظران در بانک مرکزی، بانک ملی به عنوان نماینده بانک های دولتی، بانک صادرات به عنوان نماینده بانک های نیمه خصوصی و بانک پارسیان به عنوان نماینده بانک های خصوصی در استان سمنان به عنوان جامعه خبره انتخاب شده اند. نتایج به دست آمده بیانگر آن است که بانک خصوصی در ارتقای وضعیت بهره وری در حوزه های دوگانه مذکور نسبت به بانک های نیمه خصوصی و دولتی از عملکرد بالاتری برخوردار است.

مسائ عملی زمانبندی معمولاً تصمیمگیرنده را وادار به در نیر گرفتن تعداد زیادی از معیارها قب از اتخار تصمیم می نمایند. این تحیید یک مسئله زمانبندی تک ماشین را مورد بررسی قرار می دهد که هدف در آن حداق کردن ترکیبی از دو معیار دیرکرد ک و واریانا زمان انتیار می باشد به حوری که زمان بیکاری در ماشین مجاز نیست. حداق کردن دیرکرد ک همیشه به عنوان یک معیار عملکرد مهم در سیستم های عملی، که می توان با استفاده از آن از تحمی هزینههای جریمه دیرکرد اجتناب نمود، مطرح می باشد و واریانا زمان انتیار نیز یک معیار مهم در پیادهسازی کیفیت هدمات ) QoS ( در بسیاری از سیستم ها می باشد. هر کدام از این دو معیار از نوع NP-hard می باشند و بنابراین ترکیب هطی آن ها نیز NP-hard هواهد بود. برای این مسئله الگوریتمی ژنتیک حراحی شده که از ساهتار معمول آن استفاده می کند. دو نوع جمعیت هیوریستیک و تصادفی برای جمعیت اولیه و دو نوع تابع برازش در الگوریتم به کار رفته است. کارایی الگوریتم ژنتیک ارائه شده به وسیله تست روی تعداد زیادی از مسائ نشان داده می شود

پیش بینی بهره وری عاملی بسیار مهم در طراحی استراتژی های یک سازمان است. یکی از روش های پیش بینی بهره وری، استفاده از شبکه های عصبی مصنوعی است که به علت دارا بودن پارامترهای قابل تنظیم، به کارگیری آن نیاز به تجربه و مهارت زیادی دارد و اغلب از آزمایش و خطا برای دستیابی به سطوح مناسب این پارامترها استفاده می شود. این مقاله، الگویی 7 مرحله ای جهت انتخاب مقادیر مناسب پارامترهای قابل تنظیم شبکه عصبی ارائه می دهد تا با به کارگیری طراحی آزمایش های تاگوچی کارایی در پیش بینی بهره وری بهبودمی یابد. به کارگیری این روش در پیش بینی بهره وری صنایع غذایی ایرن، سطوح بهینه پارامترها را که منجر به مطلوب ترین پیش بینی در شبکه عصبی می شود، بدین شرح ارائه می دهد: تعداد لایه های پنهان: 2 لایه، تعداد نورون هر لایه پنهان: 7 نورون، نرخ یادگیری: 9/0 و تعداد ورودی های شبکه عصبی: شاخص های بهره وری با درجه همبستگی بیشتر از 85/0؛ که از بین عوامل فوق، عامل تعداد لایه های پنهان با سهم مشارکت 18/71% در نتیجه آزمایش ها، مهم ترین عامل طراحی شبکه عصبی در پیش بینی بهره وری صنایع غذایی ایران است. در نهایت، نتیجه کلی تحقیق نشان داد که به کارگیری این الگو علاوه بر کاهش زمان و هزینه های پیش بینی، امکان انتخاب استراتژی های رقابتی فراهم می شود. به علاوه این روش با تعیین سهم مشارکت هر یک از پارامتهای قابل تنظیم در نتایج آزمایش، تصمیم گیرندگان را در میزان دقت و توجهی که باید به هر یک از این پارامترها داشته باشند، یاری می رساند.

این بررسی با هدف ارزیابی چهار جزء تکنولوژی فن افزار، انسان افزار، سازمان افزار و اطلاعات افزار در سازمان های خدماتی، فرضیه ای با این عنوان که اجزاء تکنولوژی در این سازمان ها نامتوازن است را دنبال می کند. در راستای هدف این بررسی[1]جهت جمع آوری اطلاعات، شش سازمان خدماتی به عنوان نمونه قابل دسترس انتخاب و پس از جمع آوری داده ها از طریق پرسشنامه، مصاحبه، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در این رابطه تشخیص این موضوع مهم است که هر سازمان برای متوازن سازی اجزاء چهارگانه تکنولوژیک خود به ترتیب اولویت تقویت و بهبود کدام جزء چهارگانه تکنولوژیک را در برنامه های مدیریت تکنولوژی سازمان قرار دهد تا در نتیجه بتوان از تکنولوژی سازمانی برای تبدیل هر چه بهتر منابع به ستانده های سازمانی بهره گرفت. در برنامه جاری این سازمان ها و برنامه پیشنهادی متوازن سازی اجزاء چهارگانه تکنولوژیک مغایرت هایی ملاحظه می شود. بدین صورت که نتایج نشان می دهد که بین اجزاء تکنولوژی توازن وجود ندارد و مقدار TCC آن ها نیز متفاوت بوده و شکاف تکنولوژیک این اجزاء در سازمان های خدماتی با نوع فعالیت درمانی و غذایی و بانکی از بیشترین تا کمترین به ترتیب عبارتند از سازمان افزار، انسان افزار، اطلاعات افزار و فن افزار و در سازمان های خدماتی با نوع فعالیت توریستی و مسکن به ترتیب عبارتند از انسان افزار، سازمان افزار، اطلاعات افزار و فن افزار و سازمان خدماتی با نوع فعالیت فرهنگی به ترتیب عبارتند از اطلاعات افزار، انسان افزار، سازمان افزار و فن افزار که این سازمان ها برای متوازن سازی اجزاء چهارگانه تکنولوژیک به همین ترتیب بایستی تقویت و بهبود هر کدام را بایستی مورد توجه قرار دهد.

مسئله زمان بندی پروژه با محدودیت منابع (RCPSP) جزء مسائل غیرچندجمله ای سخت (NP-Hard) است که برای حل آن، روش های ابتکاری و فراابتکاری در مقایسه با راه حل های دقیق، کارایی بیشتری دارند. در این تحقیق از الگوریتم رقابت استعماری اصلاح شده برای حل مسئله زمان بندی پروژه با محدودیت منابع در حالت تک حالته و همچنین از الگوریتم محاسبه جواب موجه ابتدایی برای افزایش سرعت الگوریتم رقابت استعماری اصلاح شده با استفاده از حذف فضای غیرموجه جست وجو، استفاده شده است. الگوریتم ارائه شده در این مقاله بر روی مجموعه مسائل استاندارد کتابخانه PSPLIB آزمایش و از نظر کارایی با تعدادی از روش های موجود مقایسه شده است. نتایج آزمایش ها، کارایی و امکان پذیری الگوریتم پیشنهادی را در حل مسائل استاندارد زمان بندی پروژه با محدودیت منابع نشان می دهد. به منظور بررسی عملکرد الگوریتم در حل مسائل با داده های واقعی، دو پروژه انجام گرفته توسط شرکت قدس نیرو در قالب مسئله مدل سازی و با استفاده از الگوریتم پیشنهادی حل شد.

یکی از فاکتورهای مهم در مدیریت زنجیره تأمین، انتخاب تأمین کننده مناسب است، به طوری که تصمیم گیری صحیح در این مورد سبب کاهش هزینه های خرید، ایجاد رابطه پایدار با تأمین کننده ها و تقویت استراتژی رقابتی در بازار می شود. در این مقاله ابتدا با بررسی مقالات مرتبط، معیارهای مهم در امر انتخاب به دست آمد و سپس با روش دلفی فازی، وزن دهی معیارها و ارزیابی گزینه ها انجام گرفت. با رتبه بندی گزینه ها به روش تاپسیس فازی، پنج آستانه به دست آمد که با استفاده از این آستانه ها می توان گزینه ها را به چهار دسته درجه یک، درجه دو، درجه سه و نامناسب تقسیم کرد. نتایجی که تا این مرحله به دست آمد، به دانش و قوانین سیستم خبره پیشنهادی تبدیل شد. با استفاده از پوسته سیستم خبره جاوا، طراحی و پیاده سازی سیستم، طوری انجام گرفت که در آینده هم بتوان پایگاه دانش آن را بهنگام کرد. برای ایجاد یک رابط گرافیکی کاربر پسند از زبان جاوا کمک گرفته شد. سیستم پیشنهادی و افراد خبره، جداگانه چندین نمونه را ارزیابی کردند که پس از مقایسه، نتایج به طور قابل قبولی به هم نزدیک بودند.

امروزه سازمان ها با انبوهی از پروژه ها و فرصت های سرمایه گذاری مواجه اند. با وجود ضرورت توجه به معیارهای مختلف، پیچیدگی مدل های چندهدفه در کنار ضعف ابزارهای بهینه سازی در حل این مدل ها، مدیران را مجبور ساخته تا معیارهای انتخاب را محدودتر کرده و اغلب به معیارهای مالی اکتفا کنند. در این مقاله با بهره گیری از الگوریتمی کارا مبتنی بر فرایند آموزش و یادگیری علاوه بر معیارهای مالی، عواملی همچون توانایی سازمان در اجرای موفقیت آمیز پروژه ها، میزان تحقق راهبرد های سازمان در پرتو پروژه های انتخابی و همچنین تأثیر متقابل مجموعه پروژه های منتخب بر یکدیگر در قالب یک مدل برنامه ریزی صفر و یک چندهدفه بررسی و بهینه گردید. در نهایت مدل ارائه شده در یک سازمان پروژه محور اعمال و نحوه عملکرد الگوریتم پیشنهادی با الگوریتم های ژنتیک و بهینه سازی گروه ذرات مقایسه شد. نتایج حاکی از توانایی الگوریتم پیشنهادی در دستیابی به پاسخ بهینه و برتری آن نسبت به سایرین است.

پژوهش حاضرتصمیم های قیمت گذاری و بازاریابی در یک زنجیره تأمین دوسطحی، شامل یک تولیدکننده و دو خرده فروش رقیب را در نظر گرفته است؛ همچنین تأثیر مشارکت تولیدکننده در هزینه های تبلیغات محلی خرده فروشان بررسی شده است. از آنجاکه موضوع رقابت در زنجیره تأمین مطرح است، برای حل مدل از ابزار «نظریه بازی ها» استفاده شده است؛ بدین منظور تولیدکننده به عنوان رهبر استکلبرگ عمل کرده و قیمت عمده فروشی را برای خرده فروشان تعیین می کند. تابع تقاضا وابسته به قیمت و تبلیغات درنظر گرفته شده است. در این پژوهش مقادیر بهینه قیمت و هزینه های تبلیغات به نحوی تعیین می شود که سود کل حداکثر شود؛ در نهایت یک مثال عددی نیز ارائه شده است. بااستفاده از نتایج مثال عددی می توان به این نتیجه رسید که مشارکت تولیدکننده در هزینه های تبلیغات محلی خرده فروشان سودمند بوده و موجب افزایش سود کل زنجیره تأمین می شود

کنترل کیفیت آماری رویکرد مهمی است که از ابزارهای آماری برای به تصویرکشیدن فرآیند کمک می گیرد. نمودارهای کنترل شوهارت یکی از مهم ترین روش های کنترل کیفیت است که برای نشان دادن انحرافات با دلیل استفاده می شود. یکی از انواع نمودارهای کنترل، نمودار کنترل نسبت نقص است که برای کنترل مشخصه های وصفی با حجم نمونه های متغیر استفاده می شود. مشخصه های وصفی به دلیل ابهام در میزان عیب در کالا و تصمیم گیری توسط بازرس در شرایط فازی قرار دارد. در این پژوهش به طراحی نمودارهای کنترل فازی u با استفاده از روش قوانین فازی پرادخته می شود. این رویکرد برای کنترل فازی فرآیند به کار می رود. قضاوت در کنترل فرآیند نمودار کلاسیک دو نتیجه قطعی بیش تر ندارد؛ درحالی که در طراحی نمودار کنترل فازی بااستفاده ار روش قوانین فازی سطوح میانی تصمیم گیری نیز وجود دارد. برای بررسی اعتبار مدل طراحی شده، این مدل در شرکت «ایمن خودرو شرق» برای مشخصه کیفیت دوخت، اجرا شد و نتایج آن بااستفاده از منحنی مشخصه عملکرد با نتایج روش های کلاسیک مقایسه شد که نشان دهنده عملکرد دقیق تر و سریع تر نمودار کنترل فازی در شناسایی تغییرات فرآیند است.