مطالب

یکی از مباحث مهم در فلسفه اسلامی، حرکت در جوهر است. حرکت جوهری بعنوان یکی از ابتکارات مهم ملاصدرا، عبارتست از سیلان وجود، یعنی ذات شیء، آن به آن و لحظه بلحظه در حال نو شدن و تغییر و تحول است. ازجمله مسائل مطرح در بحث حرکت جوهری، اشتداد و تضعف در حرکت است. یکی از وجوه اختلاف در این بحث، اشتدادی بودن یا تضعفی بودن حرکت است که بیشتر درباب حرکات أینی و وضعی مطرح شده است. مسئله مورد بحث در پژوهش حاضر اینست که آیا حرکات مطلقاً اشتدادیند و همه موجودات در حال تکاملند، یا اینکه حرکت تضعفی و انتکاسی نیز وجود دارد؟ اهمیت این بحث از آن جهت است که بسیاری از مشکلات فلسفی، مانند اتحاد عاقل و معقول، جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاء بودن نفس و معاد جسمانی، با حرکت جوهری اشتدادی قابل حل است. نتیجه بدست آمده از این پژوهش آنست که حرکت را چه خروج از قوه به فعل تفسیر کنیم و چه خروج از خفاء به ظهور، حرکت، مطلقاً اشتدادی است.

مقدمه و اهداف: آینده پژوهی به عنوان حوزه ای فرا رشته ای از علوم اجتماعی برای تقویت و حفظ غنای خود نیازمند پژوهش های دلالت پژوهی در جهت بهره بری از دلالت های فلسفه ها، ایده ها یا نظریه های جدید است. در محافل علمی وقتی فلسفه، ایده، چهارچوب، نظریه یا مدل جدیدی مطرح می شود، همه رشته ها تمایل دارند از آنها برای توسعه دانش رشته ای خود بهره گیرند. مأخذ و محمل اصلی گسترش، تقویت و غنابخشی به دانش بشری نیز از همین جا نشئت می گیرد. هدف پژوهش حاضر ارائه چهارچوبی مفهومی از دلالت پذیری آینده پژوهی و فراهم نمودن زمینه برای سایر پژوهش های این چنینی است تا اندیشمندان و پژوهشگران این حوزه ضمن اینکه در زمان خود صرفه جویی می نمایند، به انجام این پژوهش ها اقبال بیشتری نشان داده و بر پویایی و انعطاف پذیری آینده پژوهی بیفزایند. همچنین، به منظور کاربست آن و نقش برجسته نظریه مجموعه های فازی، دلالت های این نظریه برای آینده پژوهی مطالعه شد. این، برای نخستین بار است که چهارچوب مفهومی دلالت پذیری آینده پژوهی در قالبی مختصر و جامع احصاء و ارائه می شود. همچنین، هیچ اثری یافته نشد که کاربردها، رهنمودها یا پیامدهای نظریه مجموعه های فازی را برای آینده پژوهی مورد بررسی ویژه قرار داده باشد.آینده پژوهی نیز همانند همه علوم دیگر، هستی شناسی خود را از یک پارادایم علمی به ارث برده است. همچنین، به عنوان یک رشته دارای معرفت شناسی و روش شناسی است. بنابراین، چهارچوب دلالت پذیری دست کم در این سه سطح سیر می کند. در خلال پژوهش، یافته شد، آینده پژوهی مفروضاتی دارد که چهارچوب مفهومی بدون آنها، کامل به نظر نمی رسد؛ بنابراین مفروضات آینده پژوهی نیز مطالعه شد. روش : این پژوهش از نوع کاربردی و کیفی می باشد. داده ها به روش کتابخانه ای از میان مقالات و کتب موجود در پایگاه های علمی معتبر با استفاده از فایل های رایانه ای جمع آوری شدند. نوع داده ها کیفی بوده و روش محوری تحلیل آنها نیز تحلیل مضمون می باشد که در چهارچوب روش شناسی دلالت پژوهی انجام شده است. دلالت پژوهی، برقراری رابطه عالمانه بین مبدأ دلالت و مقصد دلالت از طریق عرضه نوعی حدس عالمانه از رهنمود مبدأ برای مقصد است. روش شناسی دلالت پژوهی، فرایندی مرکب از گام های متوالی برای برقراری ارتباط بین دو حوزه دانشی مجزا از هم است تا بتوان دلالت های صحیح و مناسب برای حوزه دانشی مبدأ احصاء کرد. طرح مطالعاتی دلالت پژوهی به دو گونه کلی نظام مند و برایشی است. در طرح نظام مند ابتدا چهارچوب مفهومی دلالت پذیری مقصد دلالت به تفصیل طراحی می شود و سپس در میان سهم یاری های مبدأ دلالت، دلالت هایی برای تک تک عناصر تشکیل دهنده آن چهارچوب مفهومی یافته می شود (دانایی فرد، 1395). بحث و نتیجه گیری : آنچه در بررسی منابع معتبر، پایاب محکم تری یافته است، دیدگاه واقع گرایی انتقادی به آینده پژوهی است. بر پایه این دیدگاه در هستی شناسی آینده پژوهی، واقعیت های موجود قابل درک هستند؛ اما در خلال زمان تحت تأثیر عوامل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، قومی و جنسیتی شکل گرفته اند. این واقعیت ها در قالب مجموعه ای از ساختارهایی که هم اکنون به شکل واقعی درآمده اند، یعنی واقعیت های طبیعی و غیرقابل تغییر متبلور شده اند. این هستی شناسی با بسط نظریه کوانتوم به مفهوم واقعیت در علوم اجتماعی سازگار است و مفهوم عینی-ذهنی واقعیت و لزوم وجود نهادها (قواعد بازی جمعی مطابق تعریف کوانتومی آن) را تأیید می کند.همچنین، بر پایه دیدگاه واقع گرایی انتقادی، در معرفت شناسی آینده پژوهی، باورپذیری به جای قطعیت گزاره معرفتی می نشیند. ازآنجاکه آینده از گذشته و حال اثر می پذیرد، آینده پژوهان برای مطالعه آینده، گریزی از مطالعه این دو زمان ندارند و با نظر به اینکه از گذشته و حال برخلاف آینده، شواهدی در دست است، آینده پژوهان می توانند بر پایه واقع گرایی انتقادی آنها را بررسی نمایند و در ارائه پیش بینی ها، گزاره های معرفتی باید حاصل استدلال های مبتنی بر شواهد صوری و غیرصوری باشند. ازآنجاکه آینده هنوز موجودیت نیافته و درستی گزاره هایی که درباره آینده صادر می شوند، مشخص نیستند، باورپذیری آنها ملاک عمل قرار می گیرد و با توجه به نقش حیاتی دانش پیش زمینه ای در تولید اطلاعات معطوف به آینده، در تهیه این گزاره ها باید به ماهیت اجتماعی و فرایند تولید دانش توجه شود.روش های مختلفی در آینده پژوهی به کار گرفته می شوند که شمار آنها در برخی منابع به بیش از چهل می رسد. تعداد زیادی از این روش ها از سایر علوم و رشته ها به آینده پژوهی راه یافته اند که با توجه به ماهیت چندرشته ای آینده پژوهی، امری معمول است. روش هایی نیز هستند که خاص آینده پژوهی می باشند و عبارت اند از: 1. آینده پژوهی قوم نگاشتی؛ 2. پس نگری؛ 3. پویش محیطی؛ 4. تحلیل ریخت شناختی؛ 5. تحلیل لایه ای علّی؛ 6. تدوین چشم انداز؛ 7. ترسیم نقشه راه؛ 8. تصمیم گیری پابرجا؛ 9. چرخ آینده ها؛ 10. دلفی؛ 11. سناریو؛ 12. سیگنال های ضعیف و 13. شگفتی سازها.مفروضات، اصول و پایه های زیادی برای آینده گرایی، آینده اندیشی و آینده پژوهی وجود دارند. برخی از مفروضات هستند که اگرچه خاص آینده پژوهی نیستند، اما شاکله آینده پژوهی بسیار بر آنها استوار است و نمی توان از آنها به سادگی صرف نظر کرد. در میان تمامی این اصول و مفروضات، فهرستی که بل در کتاب خود (2003) ارائه کرد، از تمامی فهرست های دیگر جامع تر بود و در هیچ منبعی، مفروضی یافت نشد که فهرست بل شامل آن نباشد. بنابراین، مفروضات آینده پژوهی طبق فهرست بل عبارت اند از: 1. معنای زمان؛ 2. تکینگی ممکن آینده؛ 3. آینده اندیشی و اقدام؛ 4. مفیدترین دانش؛ 5. ابهام در حقایق آینده؛ 6. آینده ای باز؛ 7. انسان ها آینده خود را می سازند؛ 8. وابستگی متقابل و کل گرایی؛ 9. آینده های بهتر؛ 10. افراد و طرح هایشان؛ 11. جامعه به مثابه انتظار و تصمیم و 12. هستی و دانش واقعیت خارجی (Bell, 2003).دلالت های نظریه مجموعه فازی برای آینده پژوهی بررسی شدند که این دلالت ها شامل ابعاد هستی شناسی، معرفت شناسی و مفروضات آینده پژوهی نشده و تنها بعد روش ها را شامل می شد. در این بعد سهم یاری پردازش اصطلاحات زبانی، بیشترین دلالت را داشته و در همه روش ها کاربرد داشت. سهم یاری دسته بندی فازی در رتبه بعدی قرار داشت و در شش روش کاربرد داشت. سومین و آخرین سهم یاری، سامانه استنتاج فازی بود که تنها در دو روش تصمیم گیری پابرجا و سناریو کاربرد داشت.پیشنهاد می شود به منظور پویایی روزافزون رشته آینده پژوهی، پژوهش هایی در آینده، حول موضوع دلالت های نظریه ها، علوم یا فناوری های جدید برای آینده پژوهی صورت گیرد. همچنین، انجام پژوهش هایی مشابه این موضوع می تواند بر غنای چنین چهارچوبی افزوده و پایاب آن را برای استفاده کنندگان از آن محکم تر نماید.همچنین، پیشنهاد می شود متخصصان علاقه مند به آینده پژوهی اما از رشته هایی غیر از آن، از چهارچوب ارائه شده در این مقاله برای یافتن دلالت های رشته تخصصی خود برای آینده پژوهی بهره ببرند؛ زیرا این تلاش ضمن اینکه به حفظ بقای آینده پژوهی می انجامد، با توجه به گستره وسیع کاربست این رشته، به گسترش کاربست رشته تخصصی ایشان نیز کمک می کند. تقدیر و تشکر: نویسندگان این مقاله مراتب قدردانی خود را از دبیرخانه محترم مجله روش شناسی علوم انسانی و داوران محترم به دلیل دیدگاه های ارزشمندشان که در بهبود کیفیت مقاله نقش بسزایی داشته است، اعلام می کنند.

سقط جنین مسئله پیچیده ای است که علاوه بر این که رفتاری باروری- جنسی است، یک معضل مهم سلامت عمومی و سلامت زنان نیز درنظر گرفته می شود. در ایران به رغم محدودیت های قانونی و مذهبی که این اقدام را تنها در شرایط خاصی مجاز می داند، کماکان سقط جنین عمدی انجام می شود. این مطالعه با رویکرد کیفی ادراک زنان دارای همسر از احکام و قوانین سقط جنین در ایران را شناسایی کرده است. داده ها از تیر تا آبان سال 1403 با ابزار مصاحبه عمیق جمع آوری شد. تحلیل داده ها با رویکرد تحلیل مضمون به روش براون و کلارک انجام شد. تعداد افراد نمونه 46 زن ازدواج کرده در شهر تهران بود که در سال 1403 به صورت هدفمند و گلوله برفی و مراجعه به پزشک و ماما شناسایی شدند. یافته ها نشان داد که سطح آگاهی زنان نسبت به این موضوع پایین و ناقص است و این کمبود آگاهی نقش قابل توجهی در تصمیم گیری های آنان دارد. از تحلیل داده ها، چهار مضمون اصلی شامل شناخت اندک یا برداشت نادرست از استثنائات شرعی و قانونی، ساده سازی و توجیه سازی دینی سقط جنین، تضعیف نقش مذهب و قانون در تصمیم گیری ها، و مراجعه به منابع غیر رسمی و باز تولید اطلاعات نادرست استخراج شد. این مضمون ها به یک مضمون نهایی با عنوان «فاصله شناختی با واقعیت های فقهی-حقوقی سقط جنین» منجر شد. نتایج این پژوهش بر ضرورت افزایش آگاهی زنان از قوانین و احکام شرعی سقط جنین از طریق آموزش های عمومی تأکید دارد، تا از پیامدهای منفی ناشی از تصمیمات نادرست و ناایمن در این زمینه جلوگیری شود.

حسابرسان همواره بدنبال مدیریت زمان خود هستند تا اثربخشی حسابرسی را بهبود ببخشند. در پژوهش حاضر به بررسی تاثیر مدیریت زمان بر اثربخشی حسابرسی با نقش تعدیلی استقلال حسابرس و پیچیدگی کار پرداخته شده است. جامعه آماری تحقیق شامل اعضای جامعه حسابداران رسمی می باشد و تعداد آنها 216 در نظر گرفته شده است و قلمرو زمانی تحقیق نیز شش ماه اول سال 1402 می باشد. ویژگی های فردی مورد بررسی حسابرسان شامل جنسیت، میزان تحصیلات و وضعیت سنی آنها بوده است. برای اندازه گیری متغیرهای تحقیق از ابزار پرسش نامه (محقق ساخته و اقتباس شده) بوده است. یافته های تحقیق نشان می دهند که مدیریت زمان بر اثربخشی حسابرسی تاثیر مستقیم دارد. همچنین، استقلال حسابرس بر اثربخشی حسابرسی تاثیر مستقیم دارد. ولی، پیچیدگی کار بر اثربخشی حسابرسی تاثیر منفی دارد. اما، استقلال حسابرس بر رابطه بین مدیریت زمان و اثربخشی حسابرسی تاثیر مستقیم دارد. ولی، پیچیدگی کار بر رابطه بین مدیریت زمان و اثربخشی حسابرسی تاثیر منفی دارد.

در عصر دیجیتال، روزنامه نگاری سنتی با چالش های متعددی مانند کاهش تعامل مخاطب و گسترش رسانه های نوین مواجه شده بود. در این شرایط، روزنامه نگاری فرارسانه ای به عنوان رویکردی نوین برای ارتقای اثربخشی ارتباطات رسانه ای و پاسخ به نیازهای نوپدید مخاطبان مطرح شده بود. این پژوهش باهدف شناسایی و تحلیل استراتژی های به کارگیری تکنیک های داستان سرایی فرارسانه ای در روزنامه نگاری ایران انجام شد. مطالعه حاضر با طراحی پژوهش توسعه محور و رویکرد ترکیبی، از روش دلفی کیفی برای گردآوری داده ها بهره برد. جامعه آماری شامل ۱۳ نفر از متخصصان حوزه رسانه و روزنامه نگاری بود که با نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها، از تکنیک تحلیل SWOT جهت ارزیابی عوامل درونی و بیرونی تأثیرگذار بر پیاده سازی این رویکرد استفاده شد. یافته ها نشان داد که به کارگیری تکنیک های فرارسانه ای باعث ارتقای کیفیت محتوای خبری، افزایش مشارکت و وفاداری مخاطبان و ایجاد انعطاف پذیری در فرایند مصرف اطلاعات شده بود. همچنین نتایج تحلیل ها حاکی از آن بود که روزنامه نگاری ایران از ظرفیت های درونی بالایی برای توسعه این رویکرد برخوردار بوده و در موقعیتی تهاجمی برای اجرای راهبردهای تحول آفرین قرار داشت. در جمع بندی، پژوهش تأکید کرد که استفاده هدفمند از روایت فرارسانه ای می تواند جایگاه حرفه ای رسانه ها را در ایران ارتقا دهد و بر ضرورت توسعه زیرساخت های فناورانه و سیاست گذاری حمایتی برای تحقق این تحول تأکید کرد.

بررسی ریسک در صنعت بانکداری نه تنها برای حفظ سلامت مالی بانک ها حیاتی است، بلکه، به ایجاد اعتماد در بازار های مالی و حفاظت از منافع مشتریان نیز، کمک می کند. لذا، هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل تاثیرگذار بر ریسک نقدینگی، ریسک اعتباری، ریسک عملیاتی و ریسک بازار در صنعت بانکداری است. در راستای دستیابی به این هدف، نمونه ای شامل 25 نفر از خبرگان بانکی طی مهر ماه سال 1403 بااستفاده از روش گلوله برفی انتخاب و داده های مورد نظر از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته گردآوری شدند؛ سپس، از طریق تحلیل تم و بااستفاده از نرم افزار مکس کیو دا، نظرات خبرگان مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد از بعد های مختلفی ازجمله مشخصات کلان، ویژگی های محیطی و مشخصات مالی، به ریسک در صنعت بانکداری توجه شده است که برخی ریسک ها مختص محیط ایران بوده و در رتبه بندی دنیا مورد بررسی قرار نگرفته است. باتوجه به اینکه موسسات رتبه بندی داخلی تاکنون رتبه اعتباری بانک ها را اعلام ننموده اند، نتایج حاصل از پژوهش می تواند جهت تعیین شاخص های اثرگذار در تعین رتبه اعتباری بانک ها مورد توجه قرار گیرد.

هدف: بیشتر افراد مبتلا به HIV، مدتی را با یک همسر زندگی می کنند. یکی از عواملی که زندگی این افراد را تحت تأثیر قرار می دهد دلبستگی عاشقانه آنهاست. هدف این مطالعه تدوین الگوی دلبستگی عاشقانه در زنان متأهل HIV مثبت بود. روش: این یک مطالعه کیفی با رویکرد نظریه داده بنیاد بود. دیدگاه بیماران در خصوص دلبستگی عاشقانه با انجام مصاحبه نیمه ساختاریافته با 14 شرکت کننده خانم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: نتایج این پژوهش نشان داد که الگوی اصلی دلبستگی عاشقانه شامل، شناخت ویژگی های همسر، آزادی دادن به همسر، برآورده کردن خواسته ها و نیازهای همسر، هماهنگی در تربیت فرزندان، توجه به همسر، اعتماد به همسر، ایجاد فضای مثبت، علاقمندی به همسر، تعهد به ازدواج، حضور یا عدم حضور فرزند، فرهنگ حاکم بر خانواده مبدأ، احترام گذاشتن به خانواده مبدأ، ترس از آینده، مراقبت از رابطه زوجی، مدیریت مشارکتی خانواده، کمک به رشد شخصی، امید به آینده، تحقق بخشیدن به اهداف زوجی، رشد سلامتی، سازگاری زناشویی و رضایت جنسی بود. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد دلبستگی عاشقانه یک پدیده چند بُعدی است که می توان از آن در کار با زوج ها و بهبود تعاملات آن ها استفاده کرد.

مقاله حاضر از دیدگاه برنامه کمینگی به بررسی ساخت ربطی گزاره ای در زبان فارسی می پردازد. در این مقاله براساس دو دیدگاه اساسی این نوع ساخت ربطی را مورد بررسی قرار می دهیم: تحلیل ساخت ربطی به عنوان خرده جمله متقارن و تحلیل ساخت ربطی به عنوان خرده جمله نامتقارن. زبان شناسان طرفدار ساختار نامتقارن به وجود هسته نقشی در ساخت های ربطی قائل می شوند که در آن فاعل بر محمول سازه فرمانی نامتقارن دارد، در مقابل درتحلیل متقارن اعتقاد بر این است که فاعل و محمول خرده جمله ربطی به صورت دو فرافکن بیشینه با یکدیگر ادغام می شوند و سپس یکی از دو عنصر فاعل و محمول به جایگاه شاخص گروه زمان حرکت می نماید و عنصر در جا مانده به عنوان برچسب نحوی خرده جمله ربطی انتخاب می شود. در مقاله حاضر با اشاره به عدم کارآیی فرضیه مقوله نقشی و بر پایه الگوریتم برچسب دهی چامسکی (2013، 2015) نشان داده شده است که جملات ربطی گزاره ای در زبان فارسی از ساختاری متقارن برخوردارند و در نظر گرفتن هسته نقشی تهی اصل اقتصاد کمینگی را در ساخت های ربطی زبان فارسی نادیده می گیرد.

در این پژوهش بر آن شدیم تا فرایند های واج-واژی یعنی فرایندهای واجی که در مرز تکواژ ها (ریشه و پسوند) رخ می دهد بررسی شوند. زبان ترکی آذربایجانی زبانی پیوندی است به گونه ای که حروف اضافه (پس اضافه) به صورت پسوند به ریشه پیوند می خورند. براساس نظریه بهینگی، محدودیت های وفاداری و نشان داری مربوط به فرایندهای واژ-واجی مشخص شد و تعامل محدودیت ها برای به دست آوردن صورت بهینه موردبررسی قرار گرفت. می توان گفت که محدودیت ONSET (هجا باید دارای آغازه باشد) و محدودیتHARMONY (واکه پسوند باید ازنظر مشخصه پسین و گرد با آخرین واکه ریشه هماهنگی داشته باشد) به عنوان محدودیت های بالارتبه در زبان ترکی زنجانی مشخص شد. همچنین محدودیت های وفاداری IDENT-IO (واحد برون داد باید دارای ارزش برابر با واحد متناظر درون دادی اش باشد) در رتبه بندی محدودیت ها دارای رتبه پایینی هستند و تخطی از آن ها گزینه را غیر بهینه نمی کند. با توجه به این نکته که گویشوران بزرگسال هنگام وندافزایی از فرایند همگونی نیز بهره می گیرند، می توان گفت که محدودیت AGREE (feature) نیز از رتبه بالایی برخوردار است. روی هم رفته باید گفت که همواره رقابت بین محدودیت HARMONY و IDENT-IO برای انتخاب صورت بهینه درفرایندهای واژ-واجی وجود دارد. این رقابت برای به دست دادن صورت بهینه در فرایند همگونی بین AGREE(feature) و IDENT-IO (feature) است.

چکیده با ظهور فناوری های دیجیتال، نسل زد که در دوران شکوفایی تکنولوژی رشد یافته اند، تعامل گسترده ای با رسانه های دیجیتال دارند و به عنوان پذیرندگان اولیه راهکارهای نوین شناخته می شوند. این نسل با انتظارات منحصربه فرد خود از خرید و استفاده از خدمات، شیوه های سنتی بازاریابی را به چالش کشیده و نیازمند رویکردهای نوین در طراحی تجربه مشتری است. باوجود سرمایه گذاری گسترده شرکت ها در استفاده از رسانه های دیجیتال برای تعامل با نسل زد، پژوهش های محدودی به ابعاد کیفیت تجربه این نسل پرداخته اند. ازاین رو، هدف از پژوهش حاضر، واکاوی ابعاد کیفیت تجربه مشتریان نسل زد در استفاده از رسانه های دیجیتال است تا درک جامعی برای مدیران بازاریابی در تدوین استراتژی های مدیریت تجربه مشتری فراهم آورد. بدین منظور، ابتدا با استفاده از روش فراترکیب و بهره گیری از تکنیک هفت مرحله ای سندولوسکی و باروسو به استخراج مؤلفه های چارچوب از مطالعات پیشین پرداخته و سپس با تشکیل گروه کانونی متشکل از خبرگان، کدهای استخراج شده تکمیل و غنی تر شده اند. درنهایت، پنج بعد اصلی شامل تعامل پذیری رسانه، کیفیت محتوا، عملکرد، تجربه شناختی و تجربه عاطفی و حسی شناسایی شد. پژوهش نشان می دهد که نسل زد به عنوان نسلی دیجیتال، تجربه ای منحصر به فرد در تعامل با رسانه های دیجیتال دارد و نتایج می تواند در تدوین راهبردهای بازاریابی دیجیتال و بهبود تصمیمات مدیریتی برای جذب و نگهداشت مشتریان نسل زد مؤثر باشد.

هدف پژوهش حاضر مقایسه بی صداقتی تحصیلی، ارزش تکلیف و تحصیل گریزی در سه روش آموزش (حضوری، ترکیبی و مجازی در بستر شاد) در دانش آموزان با نقش تعدیل گری جنسیت بود. روش پژوهش توصیفی از نوع مطالعات علی- مقایسه ای است. جامعه پژوهش را کلیه دانش آموزان دختر و پسر پایه پنجم ابتدایی شهر ایلخچی در سال 1404 تشکیل دادند که از بین آن ها به صورت نمونه گیری خوشه ای 90 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه بی صداقتی تحصیلی (ADQ، ویترسپون و همکاران، 2010)، ارزش تکلیف (TVS، اکلز و ویگفیلد 1992) و تحصیل گریزی (AAS، خرمایی و صالح اردستانی 1395) بود. روش تحلیل این پژوهش، تحلیل واریانس چندمتغیره و مختلط بود یافته ها نشان داد که بین سه گروه آموزشی (حضوری، مجازی در بستر شاد و ترکیبی) در دانش آموزان در بی صداقتی تحصیلی، ارزش تکلیف و تحصیل گریزی تفاوت معنی داری وجود دارد (01/0≥P). همچنین نتایج نشان داد که اثر تعاملی جنسیت و روش های آموزشی بر بی صداقتی تحصیلی، ارزش تکلیف و تحصیل گریزی معنادار است و جنسیت نقش تعدیلی بین روش های آموزشی بر بی صداقتی تحصیلی، ارزش تکلیف و تحصیل گریزی را دارد (05/0≥P)؛ بنابراین پیشنهاد می شود برای مقابله با بی صداقتی تحصیلی و تحصیل گریزی، نیاز به یک رویکرد جامع و چندجانبه است که عوامل جنسیتی، محیط آموزشی و نیازهای فردی دانش آموزان را در نظر بگیرد.

سیّد مرتضی، از برجسته ترین متفکران و فقیهان امامیه در قرون چهارم و پنجم هجری، در اثر گران سنگ خود غرر الفوائد و درر القلائد (الامالی)، به تحلیل و تأویل آیات و روایات دشوار و مورد اختلاف پرداخته است. ویژگی شاخص این اثر، تلفیق روشمند عقل و نقل و به کارگیری مجموعه ای متنوع از ابزارهای فقه الحدیثی در مواجهه با متون حدیثی است. از آنجا که بخش قابل توجهی از روایات این کتاب از نوع «خبر واحد» بوده و همواره محل مناقشه میان عالمان بوده اند، بررسی علوم و ابزار های فقه الحدیثی سیّد مرتضی در تحلیل این روایات، ضرورتی علمی دارد. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی، به واکاوی ابزارهای فقه الحدیثی وی در الامالی پرداخته و نشان می دهد که او با تسلطی ژرف، از ابزارهایی چون علم درایه الحدیث، کاربست علم و قواعد اصولی، استفاده از احکام شرعی, استفاده از آرای مفسران، استفاده از یافته های قطعی علوم تجربی، استفاده و بهره گیری از عقل سلیم، استفاده و بهره گیری از علوم قرآنی (وجوه و نظایر) و استفاده از علوم بلاغی (علاقات) بهره برده است؛ یافته های این تحقیق حاکی از آن است که سیّد مرتضی با نگاهی نوآورانه، در توسعه روش شناسی فقه الحدیث در سنت امامیه، نقش مهمی ایفا کرده است.

تفسیر علمی قرآن به عنوان یکی از رویکردهای معاصر در مطالعات قرآنی، همواره محل مناقشه بوده است. این رویکرد بر آن است که قرآن در کنار رسالت هدایت گری، اشاراتی به نظم علمی و پدیده های طبیعی دارد که می توان آن ها را با بهره گیری از علوم تجربی و انسانی بازخوانی کرد. با این حال، اختلاف دیدگاه میان رهیافت حداکثری و حداقلی در تفسیر علمی نشان می دهد که مبانی معرفتی و روش شناختی این حوزه نیازمند بازاندیشی است؛ زیرا از یک سو رهیافت حداکثری قرآن را جامع معارف علمی و دینی می داند و از سوی دیگر رهیافت حداقلی آن را محدود به هدایت و نشانه شناسی آفاقی و انفسی می فهمد. هدف پژوهش حاضر تحلیل این دو دیدگاه، نقد آسیب های معرفتی و روشی تفسیر علمی و ارائه الگویی متوازن بر پایه رهیافت میان رشته ای است. روش تحقیق به شیوه تحلیلی انتقادی و بر مبنای مطالعه کتابخانه ای سامان یافته و در تعامل میان دانش های تفسیری و معرفت شناسی دینی پیش رفته است. یافته ها نشان می دهد که تفسیر علمی در صورت اتکاء به مبانی میان رشته ای و پرهیز از تحمیل نظریه های علمی ناپایدار، می تواند به تعمیق فهم وحیانی و بازتعریف نسبت دین و علم یاری رساند. نتیجه پژوهش تأکید بر ضرورت بازاندیشی در مبانی این رویکرد است تا زمینه ارائه تفسیری روشمند و پایدارتر از قرآن در مواجهه با تحولات معرفتی معاصر فراهم آید؛ تفسیری که بر جامعیت هدایت گرانه قرآن، اعتبار مشروط دانش تجربی و تقدم مرجعیت وحی بر نظریات علمی استوار بوده و در سه سطح هستی شناختی، معرفت شناختی و روش شناختی سامان یابد.

هدف این مطالعه تبیین معیارهای مؤثر بر شکل گیری بازاریابی دیجیتال با استفاده از هوش مصنوعی است. روش اجرای پژوهش آمیخته (کیفی کمی) است. در بخش کیفی از تکنیک تحلیل مضمون و در بخش کمی از تحلیل مسیر با استفاده از هوش مصنوعی استفاده شد. جامعه آماری در این پژوهش در بخش کیفی کلیه مقالات، گزارش های علمی، پایان نامه های مرتبط با عوامل مؤثر بر شکل گیری بازاریابی دیجیتال با استفاده از هوش مصنوعی است و در بخش کمی مجموعه خبرگان و مدیران خبره در زمینه بازاریابی دیجیتال و فناوری در پتروشیمی کرمانشاه هستند. روش نمونه گیری کیفی گلوله برفی و کمی طبقه بندی تصادفی ساده است. حجم نمونه حدود 380 نفر در نظر گرفته شد. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی فیش برداری و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته بوده است. نتایج نشان داد شکل گیری بازاریابی دیجیتال با استفاده از هوش مصنوعی به طور معنی داری سبب گسترش تعاملات مشتری، صرفه جویی در زمان، محدود کردن میزان خطاهای انسانی و شناسایی سرمایه گذاری های مخاطره آمیز می شود.

این پژوهش به بررسی رابطه بین نوسانات قیمت طلا و نقره با شاخص های بازار سهام در کشورهای منتخب خاورمیانه (ایران، عربستان، قطر و ترکیه) در دوره زمانی 2005 تا 2022 پرداخته است. برای تحلیل این رابطه، از مدل خودرگرسیون برداری (VAR) با پارامترهای متغیر در زمان و تکنیک موجک استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که رابطه میان قیمت طلا و نقره با شاخص های سهام بسته به دوره های زمانی مختلف، در سطوح کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت متفاوت است. در سطح اول موجک، نوسانات قابل توجهی مشاهده نشد، در حالی که در سطوح دوم و سوم موجک که نمایانگر دوره های میان مدت و کوتاه مدت هستند، تأثیر نوسانات قیمت طلا و نقره بر شاخص های سهام معنادار بوده است. نتایج تحلیل واریانس شرطی متغیر در زمان نشان می دهد که در دوره های پرنوسان بازار، تأثیر نوسانات قیمت های جهانی طلا و نقره بر بازار سهام بیشتر است. این پژوهش پیشنهاد می کند که سیاست گذاران اقتصادی و سرمایه گذاران در کشورهای خاورمیانه، به ویژه در دوره های نوسانی بازار، به نوسانات کوتاه مدت و میان مدت قیمت های طلا و نقره توجه ویژه ای داشته باشند. همچنین، استفاده از ابزارهای مالی مانند قراردادهای آتی و مشتقات برای مدیریت ریسک ناشی از این نوسانات پیشنهاد می شود. محدودیت های تحقیق شامل دسترسی محدود به داده های کامل برای برخی کشورها و تمرکز بر عواملی خاص است که ممکن است تأثیر سایر عوامل اقتصادی را نادیده گرفته باشد. پژوهش های آتی می توانند با استفاده از داده های گسترده تر و مدل های پیچیده تر، تحلیل های جامع تری از این روابط ارائه دهند.

تحولات فناورانه دهه های اخیر، به ویژه در عرصه ی هوش مصنوعی، چالش ها و فرصت های نوینی را پیشِ روی نظام های حقوقی قرار داده است. حقوق اداری به عنوان شاخه ای پویا و کارکردگرا در میان رشته های حقوق عمومی، بیش از سایر حوزه ها با ضرورت هایی چون کارآمدی، سرعت، شفافیت و عدالت اداری مواجه است. ازاین رو، بهره گیری از هوش مصنوعی در فرایندهای اداری - از تصمیم گیری های اداری و ارائه ی خدمات عمومی گرفته تا نظارت بر حسن اجرای قوانین و ارتقای تعامل میان شهروندان و ادارات - می تواند گامی مؤثر در جهت تحقق حکمرانی مطلوب به شمار آید. با توجه به تجارب ساختارمند و موفق اتحادیه اروپا در حوزه تنظیم گری، نظارت و به کارگیری ظرفیت های هوش مصنوعی در مدیریت عمومی، انجام مطالعه ای تطبیقی در این زمینه می تواند الگویی راهبردی برای نظام حقوق اداری ایران فراهم آورد. دغدغه اصلی این پژوهش بر این پرسش متمرکز است که چگونه می توان از هوش مصنوعی در حقوق اداری ایران، با توجه به اصول، ساختارها و تجارب نظام حقوقی اتحادیه اروپا، بهره برداری مؤثر داشت. نتایج پژوهش - که به روش توصیفی تحلیلی تنظیم گردیده - مؤید آن است که هوش مصنوعی قادر است در حوزه هایی همچون تصمیم گیری های تکرارشونده اداری، پردازش حجم بالای داده ها، تسهیل ارتباط میان مراجعان و دستگاه های اداری و افزایش شفافیت عملکرد نهادهای عمومی به کار گرفته شود. اتحادیه اروپا با تصویب مقرراتی چون قانون هوش مصنوعی (AI Act) و نیز قوانین مربوط به حفاظت از داده ها (GDPR)، به همراه تدوین دستورالعمل های اخلاقی و ایجاد نهادهای نظارتی تخصصی، چارچوبی حقوقی عملیاتی برای استفاده ی مسئولانه از هوش مصنوعی در مدیریت عمومی طراحی کرده است. بر اساس مطالعه تطبیقی، نظام حقوق اداری ایران در صورت اصلاح و تکمیل زیرساخت های قانونی و فنی خود می تواند با بهره گیری از این تجارب، زمینه کاربست هوش مصنوعی را در فرایندهای اداری فراهم آورد؛ به ویژه در اموری چون نظارت بر تصمیمات اداری مبتنی بر الگوریتم، تضمین شفافیت داده ها، ایجاد حق اعتراض مؤثر برای شهروندان و رعایت اصول بنیادین حقوق بشری.

پژوهش حاضر به دنبال بررسی رابطه خرد و انسجام تیمی، با توجه به نقش میانجی همدلی و اعتماد در مدیران صنعت نفت است. جامعه پژوهش، مدیران یکی از سازمان های صنعت نفت بود که از بین آن ها 30 نفر (3 مرد و 27 زن) به صورت تصادفی پرسشنامه های استاندارد را تکمیل کردند. پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی است. ابزارهای اندازه گیری عبارت اند از: خرد آردلت (2003)، اعتماد بین فردی سکورمن و بارلینگر (2006)، انسجام تیمی کارن و همکاران (1985) و همدلی جولیف و فارینگتون (2006). بررسی تحلیل میانجی داده ها با استفاده از نرم افزار PROCESS V4.1 (2022) انجام شد. رابطه مستقیم معنادار بین خرد (و ابعاد آن) و انسجام تیمی تأیید نشد؛ اما این متغیرها از طریق افزایش همدلی و اعتماد بین فردی رابطه مثبت و معنادار دارند؛ بنابراین خرد می تواند به عنوان متغیری برای افزایش انسجام تیمی، همدلی و اعتماد بین فردی در مدیران در نظر گرفته شود و از آن برای انتخاب و توسعه مدیران استفاده شود.

هدف پژوهش، ارائه چارچوب مدیریت تجربه در شرکت پالایش گاز سرخون با رویکرد ساختاری تفسیری بود. روش تحقیق، توصیفی بود که به صورت کیفی انجام شد. جامعه آماری تحقیق، 20 نفر از خبرگان شرکت پالایش گاز بود که به صورت هدفمند بر اساس اصل اشباع نظری انتخاب شدند. برای بررسی صحت و اعتبار یافته ها، توسط 5 نفر از خبرگان و دو کدگذار تأیید شد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته و فرم خودتعاملی ساختاری بود. برای ساختاردهی مؤلفه ها از روش مدل یابی ساختاری تفسیری استفاده شد. بر اساس یافته ها در مدل 50 شاخص در قالب 12 مؤلفه بر مدیریت تجربه در شرکت گاز سرخون اثرگذار است. همچنین نتایج سطح بندی مؤلفه ها را در 5 سطح نشان داد، مؤلفه های اقدامات آموزشی، عوامل مدیریتی و سیاست گذاری ها در سطح چهارم و بسترسازی استفاده از تجارب در سطح پنجم بیشترین اثرگذاری را بر ایجاد و یا تقویت مؤلفه های دیگر دارند و لازم است در اولویت اقدام قرار گیرند.

هدف: پاندمی کووید-۱۹ مفهوم و کارکرد خانه را تغییر داده و ضرورت توجه به آن را به عنوان فضایی چندبعدی و پاسخ گو به نیازهای متنوع انسان، برجسته ساخته است؛ شولتز نیز با تعریف فضا به عنوان مفهومی چندبعدی تطابق معناداری با شرایط پاندمی که چندین بعد را در برمی گیرد، پیدا می کند. اما این پرسش مطرح می شود که در شرایط بروز پاندمی، کدام شاخص ها در طراحی خانه متناسب با شرایط مذکور بیشترین اهمیت را دارند و چگونه می توان از زبان فضایی نوربرگ شولتز برای شناسایی مفاهیم و شاخص ها و الگوهای طراحی در وهله اول و اولویت بندی آن ها در وهله دوم بهره گرفت؟ هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت بندی شاخص ها و الگوهای طراحی مسکونی متناسب با شرایط پاندمی با بهره گیری از زبان فضایی نوربرگ شولتز است. روش پژوهش: مطالعه حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و تأکید بر جنبه های چندبعدی نظریه شولتز است. داده ها در دو مرحله جمع آوری شد: نخست، مرور مبانی نظری و تجربی مرتبط با مفهوم خانه و زبان فضایی شولتز و تعریف شاخص ها و الگوهای طراحی؛ دوم، تکمیل پرسش نامه مقایسه زوجی بر اساس طیف ۹ درجه ای لیکرت توسط ۴۰ متخصص در حوزه های معماری، شهرسازی، روان شناسی محیطی و بهداشت برای تعیین اهمیت هر شاخص. داده ها با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و نرم افزار Expert Choice 11 تحلیل شد. یافته ها: حاکی از آن است که «انطباق پذیری» مهم ترین شاخص است و پس ازآن «سیر فضایی»، «یکپارچگی فضای کار و خانه» و «فضاهای احیاگر» قرار دارند. نتیجه گیری: نشان می دهد که بهره گیری از شاخص های نظری شولتز -مانند تداوم فضا و زمان، تعامل انسان و محیط، سلسله مراتب فضایی و مفهوم فضا به عنوان رسانه ارتباطی- چهارچوبی مفهومی برای طراحی خانه های آینده فراهم می آورد. چنین خانه هایی علاوه بر پاسخ گویی به نیازهای فیزیکی، نقش مؤثری در تقویت هویت مکانی، سلامت روان و تاب آوری اجتماعی در شرایط بحرانی دارند و می توانند الگویی کاربردی برای طراحی مسکن در شرایط پاندمی و بحران های مشابه متناسب با نیازهای انسان ارائه کنند.

با پیشرفت سریع فناوری های هوش مصنوعی و افزایش استفاده از آنها در تولید محتوا و آثار خلاقانه، تعیین حق مالکیت در این آثار به یک موضوع مهم و چالش برانگیز تبدیل شده است. در این مقاله، به بررسی جنبه های قانونی، اقتصادی و اخلاقی تعیین حق مالکیت در آثار تولیدی ناشی از هوش مصنوعی پرداخته می شود و تأثیر آن بر اقتصاد تجارت الکترونیک مورد تحلیل قرار می گیرد. هدف از این پژوهش تعیین حق مالکیت در آثار تولیدی ناشی از هوش مصنوعی با نگاهی بر اقتصاد تجارت الکترونیک مورد بررسی قرار گرفته است،بدین منظورتعیین و انتخاب شاخص ها با بهره گیری ادبیات تحقیق و مصاحبه اکتشافی به همراه نظر سنجی از 12 نفر از مدیران شرکت های تولید فناوری های اطلاعات کامپیوتری انجام شده است، از روش نمونه گیری هدفمند و با نمونه گیری نظری به اشباع نظری رسیده و سپس اطلاعات به دست آمده با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد بررسی و مدل پاردایمی ساخته شده است که توسط نرم فزار Maxqda20 مورد تحلیل قرار گرفته است یافته های پژوهش نشان از انواع عوامل علی، پدیده محور، راهبردها، مداخله گر، زمینه ای و پیامدها بوده که با توجه به رویکرد تحقیق، مدل تحقیق در سطح ابعاد و مولفه های مورد بررسی و اعتبار سنجی در دو مرحله کمی و کیفی انجام پذیرفت.از آنجا که تجارت الکترونیک به شدت وابسته به تولید و توزیع محتوای دیجیتال است، تعیین صحیح حق مالکیت در آثار تولیدی توسط هوش مصنوعی می تواند نقش کلیدی در حفاظت از منافع اقتصادی بازیگران این حوزه داشته باشد. همچنین، عدم وضوح در قوانین مربوط به مالکیت می تواند به کاهش انگیزه برای نوآوری و سرمایه گذاری در فناوری های هوش مصنوعی منجرمی شود.