درخت حوزه‌های تخصصی

علوم سیاسی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آثار و زندگینامه اندیشمندان سیاسی آثار و زندگینامه بزرگان روابط بین الملل اصول روابط بین الملل اقتصاد سیاسی بین الملل امنیت ملی و بین المللی اندیشه سیاسی تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران تاریخ روابط بین الملل توسعه و مسایل سیاسی اجتماعی مربوط به شمال و جنوب جامعه شناسی سیاسی جهانی شدن روابط خارجی ایران روانشناسی سیاسی روش شناسی سازمان های بین المللی سیاست خارجی (مبانی و مفاهیم نظری) سیاست خارجی ایران سیاستگذاری عمومی فرهنگ و سیاست مبانی علم سیاست مسایل ایران مطالعات منطقه ای نظریه های روابط بین الملل نقد و بررسی کتاب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۳۳٬۲۲۱ تا ۳۳٬۲۴۰ مورد از کل ۳۳٬۸۹۱ مورد.
۳۳۲۲۱.

مسئولیت جزائی قاتلین در قتل دسته جمعی از منظر فقه اسلامی با تاکید بر عدالت کیفری(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۳ بهار ۱۴۰۱ شماره ۵۰ 183 - 202
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۰ تعداد دانلود : ۷۳
پژوهش حاضر به بررسی مسئولیت جزائی قاتلین در قتل دسته جمعی از منظر فقه اسلامی با تاکید بر عدالت کیفری می پردازد. بررسی آیات، روایات و نظرات فقها نشان داد مبانی فقهی نظریه عدم اعتبار مماثلت عددی جانی و مجنی علیه با تاکید بر عدالت کیفری، ادله اربعه می باشد و همچنین این نتیجه حاصل شد که؛ محدوده اختیارات اولیای دم در قصاص ناشی از جنایت چندنفر کاملا نامحدود میباشد. به دیگر سخن با توجه به عدم امکان برقراری برابری و مماثلت بین جرم و جزا فقهای اعم از امامیه و اهل سنت بر این باورند که در قتل های دسته جمعی با پرداخت فاضل دیه نسبت به قصاص جمع ( قاتلین ) اقدام می گردد. پس با توجه به مطالب فوق میتوان نتیجه گیری کرد حق مجنی علیه و اولیای دم در قصاص چند نفر(هیچکدام) با عدالت کیفری سازگار نیست.
۳۳۲۲۲.

بررسی فعالیت داعش در فضای مجازی و تهدیدات آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۹ تابستان ۱۳۹۷ شماره ۳۵ 55 - 77
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷ تعداد دانلود : ۵۸
خاورمیانه همواره درگیر منازعات بسیاری بوده و به لحاظ تعدد فرهنگی و قومی زمینه ساز بروز جریان های تروریستی است. در این میان، حمله آمریکا به عراق در سال 2003، موجب به وجود آمدن بسترها و زمینه های لازم برای ظهور تروریسم، که داعش نمونه ای از آن است، فراهم گردید. گروه تروریستی- تکفیری داعش از رسانه های جدید ارتباطی برای دستیابی به اهداف خود به خوبی و ماهرانه بهره برداری می کند، این مقاله به دنبال بررسی و تجزیه و تحلیل فعالیت داعش در فضای مجازی است تا درک شود که میزان و چگونگی فعالیت این گروه در فضای مجازی چگونه است؟ و چه تهدیداتی برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در بر دارد. یافته های تحقیق حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است، نشان می دهد که داعش نشبت به گروه های تروریستی دیگر، از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی استفاده حداکثری دارد و در این زمینه فعال است، فعالیت داعش در فضالی مجازی که بیشتر از طریق شبکه های اجتماعی انجام می شود می تواند تهدیداتی مانند جذب نیرو از اقلیت های مذهبی ایران، ایجاد اختلاف میان شیعه و سنی، ایجاد رعب و وحشت در بین مردم و ... داشته باشد.
۳۳۲۲۳.

زمینه ها و عوامل شکل گیری ناتوی آسیایی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۵ تابستان ۱۴۰۳ شماره ۵۹ 26 - 42
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۵ تعداد دانلود : ۵۳
ناتوی آسیایی اتحاد جدیدی است که به پیشوایی ایالات متحده آمریکا به همراه کره جنوبی و ژاپن تحت خیزش اژدهای زرد چین به وجود آمده است. ضرورت مهار چین و نیم نگاهی به مقابله با کره شمالی از سوی ایالات متحده آمریکا جانمایه این اتحاد جدید است. به عبارت دیگر، اگر ناتو در اروپا برای مقابله با روسیه شکل گرفت، این ناتو در آسیا برای مقابله با چین در وهله نخست و در گام بعدی کره شمالی تشکیل شده است. هدف آمریکا از ایجاد این ناتو، مهار چین و سپس تلاشی برای آزاد و باز بودن منطقه هند-پاسیفیک است. زمینه ها و عوامل شکل گیری ناتوی آسیایی معلول زمینه ها و عواملی چون: وجود تهدید مشترکی چون کره شمالی برای کره جنوبی و ژاپن و همچنین راهبرد ائتلافی پکن-پیونگ یانگ در حیات سرزمینی شبه جزیره و ضرورت مهار چین از سوی ایالات متحده آمریکا از رهگذر استراتژی هند-پاسفیک می باشد.
۳۳۲۲۴.

بررسی عوامل علّی ضعف در اجرای سیاستگذاری مالیاتی در ایران(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۳ تابستان ۱۴۰۱ شماره ۵۱ 203 - 220
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۶۴
هدف اصلی سیاستگذاری مالیاتی، تأمین منابع مالی دولت هاست، اما گاهی شاهد نارسایی های نظام مالیاتی در بعد اجرایی هستیم. آسیب شناسی سیاستگذاری مالیاتی در ایران حاکی از آن است که بیشترین مسایل در این فرایند مربوط به مرحله اجرا است. پرسش اصلی پژوهش پیش رو آن است که عوامل علّی موثر در ضعف اجرای سیاست های مالیاتی در ایران چیست؟ مشارکت کنندگان پژوهش به شیوه هدفمند انتخاب شده اند و داده ها با استفاده از مصاحبه های عمیق با 33 نفر از کارشناسان گردآوری شده است. داده های این پژوهش با استفاده از روش ترکیبی تجزیه و تحلیل شده اند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که عدم تمکین مالیاتی در بین مودیان (فرار مالیاتی)، فقدان وجود پایگاه اطلاعات یکپارچه اقتصادی و مالی، عدم دسترسی به اطلاعات اقتصادی مودیان، جابجایی های متعدد و سیاسی برای مدیران نظام مالیاتی، تعدد آیین نامه ها و بخشنامه های مالیاتی و مغایرت با یکدیگر به ترتیب از جمله مهمترین علل ضعف در سیاست گذاری مالیاتی در ایران هستند.
۳۳۲۲۵.

دموکراسی معرفتی و چالش های آن در خاورمیانه: بررسی امکان سنجی و موانع(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: تحقیقات سیاسی و بین المللی دوره ۱۸ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۶۳ 47 - 64
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۷۶
دموکراسی معرفتی، به عنوان رویکردی که بر نقش دانش و خرد جمعی در تصمیم گیری های سیاسی تأکید دارد، در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله به بررسی امکان سنجی پیاده سازی دموکراسی معرفتی در منطقه خاورمیانه و چالش های پیش روی آن می پردازد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که دموکراسی معرفتی چیست و چگونه می تواند به بهبود کیفیت تصمیم گیری های سیاسی کمک کند؟ برای پاسخ به این پرسش، نقش دانش و خرد جمعی در فرآیندهای تصمیم گیری سیاسی تحلیل شده است. از منظر دموکراسی معرفتی، مشارکت گسترده تر شهروندان و بهره گیری از دانش جمعی می تواند کیفیت تصمیم گیری ها و مشروعیت نظام های سیاسی را افزایش دهد. با این حال، فرآیندها و مشارکت های دموکراتیک به تنهایی معیار کافی برای موفقیت یک نظام دموکراتیک نیستند، بلکه نوع شناخت مردم از نظم سیاسی نقش تعیین کننده ای دارد. افزایش مشارکت دموکراتیک ممکن است به عنوان شاخصی گمراه کننده از موفقیت دموکراتیک عمل کند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی نشان می دهد که موانع ساختاری، فرهنگی و سیاسی در خاورمیانه، از جمله نبود نهادهای دموکراتیک قوی، تنوع قومی-مذهبی و بحران های سیاسی، اجرای دموکراسی معرفتی را با چالش های جدی مواجه کرده است. در پایان، راهکارهایی برای غلبه بر این موانع ارائه شده است.
۳۳۲۲۶.

کاربرد اصل عدم مداخله در امور داخلی دولت ها در حملات سایبری(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۸ زمستان ۱۳۹۶ شماره ۳۳ 241 - 267
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۷۴
در عصر اطلاعات، حملات سایبری، نمایانگر نوع جدیدی از توسل به زور هستند و می توانند باعث ایجاد آثاری از قبیل صدمات عظیم و وسیع به زیر ساخت های حیاتی یک دولت، تخریب اموال و کشته شدن انسانها شوند و به این ترتیب با نقض بند 4 ماده 2 منشور سازمان ملل متحد به عنوان توسل غیر قانونی به زور در نظر گرفته شوند، اما مسأله آن است که امروزه مشروعیت حملات سایبری از رویکرد عدم توسل به زور، ارزیابی می گردد و محققین این حوزه ادعا می کنند که حملات سایبری صورت گرفته، زمانی به منزله مداخله غیر قانونی در امور داخلی دولتها محسوب می شوند که منجر به ایجاد صدمات فیزیکی شده باشند، اما این دیدگاه با این چالش مواجه است که بسیاری از حملات سایبری صورت گرفته در سال های اخیر، منجر به ایجاد صدمات فیزیکی نشده اند و در نتیجه در چارچوب ممنوعیت مقرر در بند 4 ماده 2 منشور قرار نمی گیرند، اما این مقاله درصدد آن است که نشان دهد، آن دسته از حملات سایبری که باعث اجبار دولتها به انجام اقداماتی می شوند که اصولا طبق اصل حاکمیت ملی، یک دولت حق دارد، خود آزادانه راجع به آنها تصمیم بگیرد، فی ذاته منجر به نقض اصل عدم مداخله در امور داخلی دولتها گردیده و در نتیجه برای دولت قربانی حق اتخاذ اقدامات متقابل در مقابل چنین تهدیداتی ایجاد می گردد
۳۳۲۲۷.

تبیین جامعه شناختی عوامل موثر در جامعه پذیری سیاسی جوانان شهرستان گچساران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: سیاست جهانی دوره ۱۱ زمستان ۱۴۰۱ شماره ۴ (پیاپی ۴۲) 341 - 377
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۷۶
جامعه آماری این تحقیق شامل صاحبنظران، اساتید و متخصصان دانشگاهی و عضو هیات علمی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی بوده است. برای این منظور 33 شاخص جامعه پذیری سیاسی موثر بر توسعه پایدار شناسایی و ارزیابی شدند. شاخص های مورد بررسی در سه شاخص اصلی عوامل فرهنگی، عوامل اجتماعی، عوامل اقتصادی استخراج و نامگذاری شدند. الگوی نهایی عوامل جامعه شناختی موثر در جامعه پذیری سیاسی جوانان نیازی به اصلاح ندارد. R2 مربوط به عوامل اقتصادی 0.82، عوامل فرهنگی 0.58 و عوامل اجتماعی 0.79 برآورد شده است. شاخص R2 میزان تاثیری که یک متغیر برونزا بر یک متغیر درونزا می گذارد را اندازه گیری می کند. مقدار R2 تنها برای متغیرهای وابسته یا درونزای مدل محاسبه می شود و این مقدار برای سایر متغیرها صفر می باشد. به عبارتی دیگر می توان گفت R2 قابلیت متغیرهای مستقل را در پیش بینی متغیر وابسته نشان می دهد. می توان ادعا کرد که 82 درصد تغییرات عوامل جامعه شناختی موثر در جامعه پذیری سیاسی جوانان توسط عوامل اقتصادی تبیین می شود.
۳۳۲۲۸.

آسیب شناسی مدیریت نخبگانی در ایران: تحلیل چالش ها و ارائه راهبردهای عملیاتی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جستارهای سیاسی معاصر سال ۱۶ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۵۶) 1-29
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۷ تعداد دانلود : ۷۰
مدیریت نخبگان به عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار و اقتصاد دانش بنیان، با چالش های متعددی در ایران روبه روست. مسأله اصلی این پژوهش مشخص کردن این چالش ها و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت مدیریت نخبگان است. سوال اصلی پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر کاهش انگیزه نخبگان و افزایش مهاجرت آن ها می باشد. این تحقیق به طور ترکیبی با استفاده از داده های کیفی از 25 نفر از خبرگان و داده های کمی از 350 نخبه فعال در حوزه های علمی و صنعتی صورت گرفته است. نتایج نشان می دهد که چالش هایی نظیر فساد اداری، نبود شفافیت، موانع اجتماعی و ضعف زیرساخت های پژوهشی به کاهش انگیزه نخبگان دامن می زند. همچنین، میانگین انگیزه ماندگاری نخبگان به طور قابل توجهی پایین تر از حد متوسط (۲.۸ از ۵) است و چالش های مدیریتی (میانگین ۴.۲ از ۵) به عنوان مهم ترین مانع شناخته می شوند. بر اساس یافته ها، پیشنهاداتی نظیر شفافیت در سیاست گذاری و توسعه زیرساخت های پژوهشی مطرح شده است. این پژوهش نشان می دهد که اتخاذ سیاست های مؤثر می تواند به کاهش مهاجرت نخبگان و بهره برداری بهتر از ظرفیت های انسانی منجر شود.
۳۳۲۲۹.

بررسی تطبیقی موانع اجرای عین تعهد در حقوق ایران وانگلیس(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۱ پاییز ۱۳۹۹ شماره ۴۴ 355 - 374
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۶۲
در حقوق ایران قاعده چنین است که هرگاه متعهدی از انجام تعهدات خویش امتناع کند طرف دیگر حق ندارد ابتدا قرارداد را فسخ نماید بلکه باید ابتدا به دادگاه مراجعه نموده الزام متعهد را به اجرا درخواست نمایند و تنها در صورتی که این درخواست توسط دیگری ممکن نباشد می تواند قرارداد را فسخ نماید. از مزایای اجرا عین تعهد در حقوق ایران استفاده از دو ابزار اجرای مستقیم و غیرمستقیم می باشد که خود عاملی برای حفظ ساختار قراردادها و تعهدات طرفینی بوده و مانعی برای تخلف و عهدشکنی می باشد. در کشور انگلستان؛ اولین اولویت جبران خسارت است و در موارد استثنایی اجرای عین تعهد مورد توجه قرار گرفته است. در حقوق انگلیس اجرای عین تعهد به عنوان یک استثنا تلقی می گردد و در موارد خاص پذیرفته شده است. اما فسخ و جبران خسارت در انگلیس اصل اساسی به شمار می آید.
۳۳۲۳۰.

بررسی مبانی تفکر اصولگرایی در ایران بعد از انقلاب اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جستارهای سیاسی معاصر سال ۱۶ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۵۷) 211-246
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۱۰۶
به لحاظ نظری تبار تفکر اصواگرایی در ایران معاصر به اوایل دوران مشروطه و خصوصاً تبار فکری شیخ فضل الله نوری می رسد. با وقوع انقلاب اسلامی ایران و طرح نظریه ولایت فقیه بر مبنای اسلام فقاهتی، نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت و این تفکر حیاتی دوباره پیدا کرد. در اوایل انقلاب این شیوه تفکر در قالب راست سنتی مطرح شده و در اوایل دهه 1380 در قالب جدید اصولگرایی مطرح شد. به همین دلیل هدف پژوهش حاضر بررسی مبانب فکری تفکر اصولگرایی در ایران بعد از انقلاب است. سوال اصلی این پژوهش بر آن است که مبانی تفکر اصولگرایی کدامند؟ با توجه به نوع روش تحقیق این پژوهش که روش تحلیل مضمون است، پژوهش حاضر فاقد فرضیه است. این پژوهش با نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی، پس از مصاحبه به 15 نفر از متخصصان و صاحبنظران، نهایتا به اشباع نظری رسیده و پس از تحلیل مصاحبه های انجام شده به سه مضمون فراگیر: حکومت اسلامی، اقتصاد مقاومتی و سبک زندگی اسلامی-ایرانی دست یافته است. هر کدام از این مضامین فراگیر از چندین مضمون سازمان دهنده تشکیل شده و هر کدام از مضامین سازمان دهنده از چندین مضمون پایه ای تشکیل شده است.
۳۳۲۳۱.

اهمیّت و جایگاه نقش هوّیت در توسعه روابط جمهوری اسلامی ایران با منطقه آسیای میانه براساس رهیافت سازه انگاری(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۲ تابستان ۱۴۰۰ شماره ۴۷ 225 - 247
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۶۹
این مقاله درصدد بررسی اهمیّت و جایگاه نقش هوّیت در توسعه روابط جمهوری اسلامی ایران با آسیای میانه بر اساس رهیافت سازه انگاری است. سوال اصلی پژوهش این است که جایگاه هوّیت از عناصر مشترک تمدّنی از قبیل جغرافیای مشترک، تاریخ، آداب و رسوم، فرهنگ، مذهب، زبان بر اساس رهیافت سازه انگاری چه تأثیری در توسعه روابط جمهوری اسلامی ایران با منطقه آسیای میانه می تواند داشته باشد؟ فرضیه پژوهش این است که جایگاه هوّیت (وجود عناصر وارث تمدّنی مشترک)، براساس رهیافت سازه انگاری در توسعه روابط ایران با کشورهای آسیای میانه که هر یک از کشورها مشکلات خاص خود را دارند. اگرچه در برخی موارد تأثیر منفی داشته است، نقش مثبتی را در همگرایی و توسعه روابط میان ایران با آسیای میانه داشته باشد. نتایج محقق نشان می دهد کشورهای آسیای میانه بتوانند از حصر خشکی و ایران علاوه بر بازار آسیای میانه و منابع سرشار از انرژی و کانی های مختلف منطقه بتواند از طریق اوراسیا به اروپا متصل شود و از نفوذ تروریسم و قاچاق و استعمارگران جلوگیری و ضریب امنیّت طرفین تضمین شود. روش تحقیق علّی و معلولی توأم با توصیفی و تحلیلی بوده است.
۳۳۲۳۲.

بررسی نظام مسائل تحول دیجیتال دولت در ایران با استفاده از روش سیستم های نرم(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: دولت پژوهی سال ۱۱ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴۲ 169-232
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۶ تعداد دانلود : ۶۶
امروزه ترکیب فناوری های نوظهور حوزه ICT و حکمرانی انواع و اشکال نوینی از دولت را ایجاد کرده که مهم ترین آن ها به لحاظ سطح توسعه و تحول «دولت الکترونیک»، «دولت تحولی»، «دولت چابک» و «حکمرانی باز» هستند. اهمیت تحول دیجیتالی دولت در دگرگون ساختن نقش ها و کارکردهای بنیادین دولت ها و ایجاد مزایا و ارزش آفرینی در اداره امور عمومی است. افزایش چابکی روندها، ارتقای شفافیت، افزایش نوآوری و کارآفرینی بخش خصوصی، تعامل دوسویه و مشارکتی شهروندان و حکومت، کاهش تصدی گری دولت، کاستن از هزینه های جاری و مدیریت مشارکتی بحران های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در خلال این تحول نهادینه می شود. اما هم نشینی فناوری های جدید و حکمرانی معضلات و مسائل خود را دارد و دولت ها در کوتاه مدت و بلندمدت نیاز دارند با پیامدهای بالفعل و بالقوه این فناوری ها بر نحوه حکمرانی آشنا شده و هم زمان نظام مسائل آن ها بررسی و حل نمایند. در این پژوهش مسئله اصلی آن است که نظام مسائل تحول دیجیتالی دولت در ایران کدام است و چگونه می توان از معضلات موجود عبور نمود؟ در این راستا ضمن بررسی اشکال مختلف تحول دیجیتالی دولت و نظریات موجود؛ تلاش شد با استفاده از روش تحلیل سیستم های نرم و نظرات نخبگان کشور در خصوص، فضای مفهومی تحول دیجیتال و نظام مسائل تحول دیجیتالی دولت در ایران احصا و شناسایی شود و راهکارهای عبور از معضلات موجود نیز تبیین گردد. این روش تحلیل برای فهم پدیده های پیچیده و چندبعدی به کار می رود که تعارض منافع و تفاوت دیدگاه ذی نفعان در آن بسیار است. این روش کمک می کند پدیده تحول دیجیتال در موقعیت مسئله زای آن در ایران شناسایی و نظام مسائل و کاستی های آن برجسته و تغییرات موردنیاز احصا گردد. نتایج این مطالعه نشان می دهد به دلیل گستردگی حوزه اثر تحول دیجیتال در دولت، این پدیده نیازمند تنظیم گری فرا دستگاهی است تا ضمن قانون گذاری مناسب به روند اجرا و حل وفصل انبوه مسائل آن کمک شود. حرکت ایران از دولت الکترونیک به سطوح توسعه یافته حکمرانی دیجیتال در صورتی به دست خواهد آمد که تحول دیجیتال دولت و نظام مسائل این پدیده موردتوجه سطوح بالای حاکمیت و در اولویت قرار گیرد.
۳۳۲۳۳.

نقش دادگاه های قانون اساسی در حمایت از آزادی بیان در مصر و فرانسه؛ تحلیلی از دو نظام سکولار و دینی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی سیاست بین الملل سال ۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۶) 297-330
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۶۴
هدف پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی نقش دادگاه های قانون اساسی در حمایت از آزادی بیان در دو نظام حقوقی سکولار با تأکید بر کشور فرانسه و دینی- فقهی با تأکید بر مصر است. لذا سوال اصلی پژوهش عبارت است از: «دادگاه های قانون اساسی مصر و فرانسه تا چه اندازه و از چه طریقی در حمایت مؤثر از آزادی بیان بر مبنای تعهدات حقوق بشری داخلی و بین المللی نقش آفرینی کرده اند؟» در این رابطه به نظر می رسد دادگاه قانون اساسی فرانسه با اتکا به اصول لائیسیته و حاکمیت قانون، حمایت مؤثرتری از آزادی بیان ارائه داده است، در حالی که دادگاه قانون اساسی مصر تحت تأثیر ملاحظات دینی، امنیتی و سیاسی، رویکردی محدودکننده تر در این زمینه اتخاذ کرده است.یافته های پژوهش با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد تطبیقی (گردآوری داده ها با استفاده از تحلیل اسناد قانونی، آرای قضایی و منابع حقوق بین الملل صورت پذیرفته است) و تئوری های نسبی گرایی فرهنگی در حقوق بشر و نقش دادگاه های قانون اساسی در تضمین حقوق بنیادین نشان می دهد که دادگاه قانون اساسی فرانسه با تکیه بر اصول جمهوریت و لائیسیته، تفسیر موسعی از آزادی بیان ارائه داده و آرای متعددی در حمایت از رسانه ها و کنشگران مدنی صادر کرده است. در مقابل، دادگاه قانون اساسی مصر گرچه در برخی موارد به اصول حقوق بشر استناد کرده، اما در عمل بیشتر تابع سیاست های دولتی و ملاحظات مذهبی بوده است. همچنین، استقلال قضایی محدود و ضعف در اجرای آراء، از عوامل اصلی ناکارآمدی حمایت قضایی در مصر محسوب می شود.
۳۳۲۳۴.

بررسی روایت های ایران ستیزانه صهیونیسم و تأثیر آنان بر جامعه فلسطین اشغالی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی سیاست بین الملل سال ۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۶) 249-266
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۶ تعداد دانلود : ۶۳
جامعه کشور خیالی اسرائیل، در طول تاریخ به شدت کوتاه خود، با روایات و متونی قدیمی و یا جدید در ارتباط بوده که هراس یا نفرتی غیر منطقی و همینطور غیر تاریخی نسبت به ملت ایران، در ذهنیت آنان پرورانیده است. این روایات یا متون ایران ستیزانه معمولا در دو گروه طبقه بندی می شوند؛ ایران باستان و ماقبل اسلام و دیگری ایران اسلامی معاصر. مهم ترین منبع ایران ستیز یهودی که تاریخ ایران باستان را شامل میشود، افسانه استر و مردخای است که بر اساس باوری غیرتاریخی، ایرانیان را در پی کشتار یهودیان معرفی کرده و هر سال برپایی عید ایران ستیزِ پوریم را سبب میشود. در حالی که استدلال صهیونیست ها در رابطه با یهودستیزیِ ایرانیان مسلمان، مخصوصا در دوره معاصر و بعد از انقلاب اسلامی ایران در سال 1357، با روایات و متون نویسندگان معاصرِ صهیونیست چون برنارد لیوی که ایرانیان را مانند نازی ها معرفی می کند، خودنمایی میکند. این پژوهش قصد دارد تا با ارائه مدارک علمی به شیوه کتابخانه ای و همینطور روش شناسی تحلیل محتوا، این فرضیه را ثابت کند که بسیاری از شهروندان یهودیِ فلسطین اشغالی، از ذهنیتی ایران هراس رنج می برند. اهمیت این تحقیق نیز از آن جهت است که چشم خواننده را نسبت به روان شناسی جامعه ای که اکنون با او در نبرد است باز می کند. یافته های تحقیق ثابت می کنند که ذهنیت جامعه صهیونیستی، همانطور که خود در رسانه های خود اعلام کرده اند، قطعا ایران ستیز است و حتی انتخاب نتانیاهو که فردی جنگ طلب و ایران ستیز است به عنوان نخست وزیر اسرائیل هم می تواند یکی از این نشانه ها باشد.
۳۳۲۳۵.

اخوان المسلمین و نظم جهانی: پراکندگی در نظر و تفاوت در عمل(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: بحران پژوهی جهان اسلام دوره ۱۲ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳۸ 198-226
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۸۸
از زمان تشکیل جنبش اخوان المسلمین بعنوان گروهی اسلامگرا، بیش از هفتاد سال می گذرد. درباره اینکه این گروه در بعد جهانی چگونه می اندیشد و بدنبال چیست؟ ضعف و خلاء پژوهشی وجود دارد. بنابراین پرسش مقاله پیش رو این است که نظم مطلوب جهانی مورد نظر اخوان المسلمین چیست و شاخه های مختلف اخوان المسلمین در این خصوص چگونه می اندیشند؟ برای پاسخ به سوال پژوهش از روش کیفی از نوع مقایسه ای استفاده گردید. یافته های پژوهش نشان دادند اخوان المسلمین را برحسب دو شاخص میزان کنش سیاسی و نوع نگاه به نظم جهانی به دو گروه می توان تقسیم بندی کرد. طبق معیار اول به کنشگران و منفعلان و طبق معیار دوم به محافظه-کاران و تجدیدنظر طلبان. تجدیدنظرطلبان به تغییر شاکله قدرت در جهان می اندیشند و محوریت نظم مطلوب را متوجه نظام خلافت کرده می کنند؛ البته بعضی از شعبات در سازوکارهای آن ایده هایی برگرفته از اندیشه های نوین همچون نهادگرایی و دموکراسی را وارد نظم مورد نظر خویش می سازند. در نقطه مقابل، محافظه کاران ضمن پذیرش نظم جهانی کنونی و غیرممکن دانستن یا هزینه بر بودن تغییر آن، تلاش می نمایند تا منافع و اهداف سیاسی خود را از بطن ساختار کنونی جهان بدست آورند.
۳۳۲۳۶.

کنش بلاغی و اروپایی شدن ترکیه(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۹ تابستان ۱۳۹۷ شماره ۳۵ 327 - 350
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۵ تعداد دانلود : ۶۶
این مقاله در پی بررسی اروپایی شدن ترکیه در چارچوب کنش بلاغی است. به نظر می رسد کنش بلاغی به معنای استفاده بازیگران از یک مجموعه سازمان یافته از ادعاها که هدفش متقاعدکردن مخاطبان عمومی و/ یا رقبای خارجی و داخلی برای پذیرش ترجیهات مورد نظر این بازیگران و/یا مشروعیت زدایی از ترجیهات رقبا است، در روند اروپایی شدن ترکیه به معنای انطباق با هنجارهای اتحادیه اروپا نقش مهمی بر عهده داشته است. در واقع با وجود اهمیت"کنش راهبردی" و "کنش ارتباطی" به ترتیب به معنای تلاش برای "حداکثر سازی منفعت" و "درک استدلالی از رفتار معتبر"در روند اروپایی شدن ترکیه، با حضور و نقش آفرینی مستمر کنش بلاغی بوده است که در ترکیه، حتی پس از کاهش اعتبار اتحادیه اروپا در سپهر اجتماعی و سیاسی این کشور و تضعیف عامل شرط گذاری این نهاد، اصلاحات مرتبط با فرایند الحاق به اتحادیه اروپا کم و بیش استمرار داشته است. در این نگاه، هم نخبگان سیاسی حاکم و هم احزاب مخالف دولت به همراه جامعه مدنی و رسانه ها، بیشتر از "کنش بلاغی" در معنای استفاده راهبردی از استدلال های هنجار محور مرتبط با هنجارهای اروپایی و مشروعیت زدایی از کنش های رقبا توسط این هنجارها، بهره برده اند.
۳۳۲۳۷.

هوش مصنوعی، اقتدارگرایی و دموکراسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: دولت پژوهی سال ۱۱ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴۲ 129-168
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۹ تعداد دانلود : ۹۴
با فراگیری استفاده از هوش مصنوعی، تحقیقات درباره نقش و اهمیت آن نه تنها در زندگی روزمره بلکه در همه حوزه های دانشگاهی شتاب گرفته است. در این مقاله از منظر علم سیاست به تأثیر هوش مصنوعی بر نظام های سیاسی می پردازیم. سؤال اساسی این است که هوش مصنوعی بیشتر به چه نوع نظام سیاسی کمک و یاری می رساند؟ در پاسخ به این پرسش تاکنون جواب های متفاوتی داده شده است. در اینجا فرضیه ما این است که هوش مصنوعی به احتمال بیشتر به تقویت و تحکمیم اقتدارگرایی منتهی می شود و به احتمال کمتری به تقویت دموکراسی منجر می شود مگر اینکه تمهیدات گسترده ای در نظر گرفته شود. نظریه هستی شناختی «لنگدون وینر» در خصوص ماهیت سیاسی مصنوعات بشری، اختراعات و ابداعات فنی بشری، است. بر مبنای نظریه وینر، پدیده های دست ساخته بشری خنثی نیستند و یا ذاتاً نوع خاصی از سیاست را تحمیل می کنند و یا اینکه دارای پیامدهای سیاسی مهمی هستند. به نظر ما، هوش مصنوعی با توجه به ماهیتش که تمرکزگراست به احتمال قوی به تقویت اقتدارگرایی منجر می شود و فقط با اتخاذ تمهیداتی در نوع هوش مصنوعی مورد استفاده و همچنین ایجاد واسطه هایی مانند حصارهای اخلاقی می توان آن را دموکراتیک تر کرد. تمهیداتی مانند توسعه الگوریتم های شفاف ساز، دموکراتیزه کردن زیرساخت های فناورانه، رقابت پذیر کردن پلتفرم ها، افزایش سواد داده ای شهروندان، و تدوین مقررات الزام آور اخلاقی. روش مقاله حاضر، روش تحلیلی استدلال محور است. استدلال ها هرکدام از طرفین به دقت بررسی می شود و از آن ها در راستای دفاع از یک طرف استفاده خواهد شد. در نهایت، مقاله نتیجه می گیرد که هوش مصنوعی نه فقط یک ابزار فنی؛ بلکه نیرویی سیاسی است که بسته به چارچوب های حکمرانی، می تواند به تقویت یا تضعیف دموکراسی بینجامد. تعیین سرنوشت آن به تصمیمات نهادی، طراحی شفاف و مشارکت فعال شهروندان بستگی دارد.
۳۳۲۳۸.

مدیریت نامناسب بحران ریزگردها در عراق و پیامد های ناشی از آن بر ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات سیاسی بین النهرین دوره ۴ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ 609-652
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۸ تعداد دانلود : ۷۲
یکی از مهم ترین بحران های زیست محیطی در مناطق خشک و نیمه خشک جهان، پدیده بیابان زایی و فرسایش بادی است که وقوع طوفان های گرد و غبار و حرکت ریزگردها از پیامدهای آن محسوب می شود. پدیده ریزگرد یکی از پدیده های مخرب و رایج در نواحی خشک و بیابانی است که تأثیرات زیان باری بر محیط زیست می گذارد. عراق به سبب شرایط اقلیمی و جغرافیایی مستعد رخداد پدیده ریزگرد می باشد. هیدروپلیتیک و مدیریت منابع آب این کشور تأثیر بسزایی در محیط زیست منطقه و تعاملات هیدروپلیتیکی با کشورهای همسایه دارد. سالیان چندی است که این پدیده ژئوپلیتیکی در ایران نیز افزایش محسوسی یافته و دامنه آن تا شهرهای عمده کشیده شده و اثرات زیان باری را برای کشورمان به همراه داشته است. این تحقیق در صدد است که با روش توصیفی_تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و اینترنتی به شناخت دقیقی از وضعیت جغرافیایی کانون های ریزگردساز و مسیر آن ها در منطقه دست یابد و سپس با استناد به اطلاعات و شواهد کسب شده به تحلیل مدیریت بحران ریزگردها در عراق و تأثیر آن بر ایران بپردازد. نتایج حاکی از آن است که عراق به عنوان یکی از کانون های مهم ایجاد و انتشار گرد و غبار در ایران می باشد و سیاست های ناکارآمد عراق در زمینه منابع آبی و بحران ریزگردها بر محیط زیست و هیدروپلیتیک ایران تأثیرگذار بوده و حتی روابط هیدروپلیتیکی بین ایران و عراق را نیز تحت تأثیر قرار داده است. جهت کاهش پدیده ریزگرد در ایران، مدیریت مناسب منابع آب در کشور عراق الزامی است. از این سو انتظار می رود، عراق با مدیریت صحیح و دیپلماسی کارآمد و با تعامل تنگاتنگ با نهادهای مرتبط منطقه ای و بین المللی و کشورهای همسایه به خصوص ایران، در جهت حل این بحران اقدام نماید.
۳۳۲۳۹.

مبنای مشروعیت و مقبولیت حکومت اسلامی در منظومه فکری آیت الله سید محمد باقر صدر(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۱ بهار ۱۳۹۹ شماره ۴۲ 241 - 263
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷ تعداد دانلود : ۵۸
یکی از مباحث بنیادی و اساسی هرحکومتی بحث مشروعیت و مقبولیت است که تقویت آن در استقرار و ثبات و یا بالعکس تضعیف آن در بی ثباتی و فروپاشی حکومت نقش بی بدیلی دارد. در این نوشتار که با رویکرد توصیفی- تحلیلی به رشته تحریر درآمده است در پاسخ به چیستی مبنای مشروعیت و مقبولیت در نظریه حکومت اسلامی آیت الله سید محمد باقر صدر این استدلال ارائه می شود که وی مشروعیت را ترکیبی از اراده الهی مردمی می دانست. چنانکه در کنار پذیرش ولایت فقیه به عنوان منشأ مشروعیت الهی حکومت اسلامی، بر نقش مردم در تعیین سرنوشت خویش تأکید می نمود و تلاش داشت با اعطای حق انتخاب به ملت در همه ابعاد و جوانب حکومت، میان مشروعیت و مقبولیت در حکومت اسلامی پیوند ایجاد نماید.
۳۳۲۴۰.

میانجیگری سازمانی در فرآیند صلح ایرلند شمالی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۱ تابستان ۱۳۹۹ شماره ۴۳ 405 - 425
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۴۴
یکی ازروش های حل اختلاف میان گروه های تروریستی و دولت ها میانجیگری می باشد. میانجیگری به لحاظ ساختاری به دو قسم شخصی و سازمانی تقسیم می گردد. سوال اینجا است که میانجیگری سازمانی در عمل چه میزان می تواند موثر واقع گردد؟ پیش فرض تحقیق چنین است که اگر فرآیند میانجیگری سازمانی با روش صحیح صورت گیرد میتواند منجر به نتایج مطلوبی گردد اگر چه در مقایسه با میانجیگری شخصی چه بسا از کارآیی کمتری برخوردار باشد. این پژوهش با هدف ارزیابی عینی میانجیگری سازمانی، فرآیند و نتایج حاصل از یکی از بارزترین نمونه های معاصر این نوع میانجیگری را بررسی مینماید. میانجیگری در فرآیند صلح ایرلند شمالی توسط نهادی بین المللی شکل گرفت؛ یکی از پیشرفتهای حاصل از تلاش این نهاد، تشکیل دفتر رؤسای مستقل بود که حضور نمایندگان هر دو گروه مقابل را تضمین می نمود. سرانجام تلاشهای دفتر رؤسا منجر به موافقت نامه بلفاست یا همان توافق جمعه خوب شد که یکی از مصادیق موفق میانجیگری سازمانی در خلع سلاح گروه های تروریستی و ایجاد صلح میان دولت ها و گروه های مخالف است

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان