تحلیل گفتمان پیکره بنیاد اخبار «کرونا» در چند رسانه خبری بر خط ایران(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
مطالعات رسانه های نوین سال ۹ پاییز ۱۴۰۲شماره ۳۵
277-317
حوزههای تخصصی:
در این پژوهش با هدف بررسی چگونگی پوشش خبری همه گیری کرونا در مطبوعات خبری ایران از روش توصیفی-تحلیلی و رهیافت تحلیل گفتمان پیکره بنیاد (بیکر، 2006) و نرم افزار تحلیل زبانی پیکره ورداسمیت (نسخه 6) استفاده شده است. پیکره خبری مورد بررسی در یک بازه 9 ماهه (اسفند 1398 تا آبان 1399) به روش کراولینگ (خزش گر) از آرشیو الکترونیکی مطبوعات خبری منسوب به جناح های اصلاح طلب، میانه رو و اصول گرا در ایران تهیه شده است تا تفاوت پوشش خبری در سه دسته مطبوعات و در سه دوره زمانی سه ماهه تحلیل شود. بر مبنای نتایج، اخبار این بحران سه مضمون اصلی «جنگ با کرونا»، «مدیریت بحران» و «بازنمایی بحران» را در می گیرند. در این پژوهش به تحلیل گفتمان «جنگ با کرونا» پرداخته و نشان داده شد که از دال مرکزی و فضای گفتمانی «دفاع مقدس» و «جنگ تحمیلی» برای مفصل بندی این گفتمان استفاده شده است. کلیدواژه هایی چون سپاه، نیروهای بسیجی، جهادی، خط مقدم، مدافعان سلامت، شهدای سلامت، دشمن، شکست و ... در این گفتمان حضور پررنگ دارند. کرونا به مثابه «ویروسی منحوس» بازنمایی شده است که «می تواند ابزار دست دشمن شود و ایران نباید اجازه بدهد که توطئه دشمن به ثمر بنشیند». در گفتمان جنگ با کرونا واژه ترامپ نیز در مقام دشمن بسامد بالایی به ویژه در مطبوعات اصول گرا دارد. این بازنمایی از «جنگ با کرونا» در مطبوعات اصول گرا و به ویژه در بدو ورود این ویروس به ایران یعنی در خرده پیکره دوره زمانی اول بیشتر مورد تأکید بوده و با گذشت زمان کم رنگ شده است.