درخت حوزه‌های تخصصی

مقاله به بررسی سند الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت می پردازد. پرسش درباره انتظارات از چنین الگویی، نقش بسزایی در ارزیابی کیفیت آن دارد؛ چراکه مهم ترین قصد نگارش این گونه اسناد پرکردن خلاءهای نظری کشور در حوزه پیشرفت است. از این منظر، پیش فرض اصلی تهیه این سند، عدم تحقق برخی مقاصد جامعه ایران طی ادوار گذشته به رغم اجرای نسبی الگوهای مرسوم توسعه است. بعلاوه، سند جدید باید دیدگاه های نوینی در نسبت با اسناد بالادستی گذشته پیشِ روی جامعه قرار دهد و نمی تواند به تکرار و تأیید دانسته های پیشین بسنده نماید، بلکه می بایست، رویکردهای گره گشا و خلاقانه آن در مقایسه با سند چشم انداز کشور در افق بیست ساله (1384-1404) قابل ارزیابی و اتکا باشد. همچنین، سند باید بتواند نسبت خود را با سند 2030 روشن نماید. پیگیری پرسش های مذکور که با استفاده از روش های تحلیل اسنادی و تحلیل تطبیقی صورت گرفته است، نشان می دهد سند مذکور نسبت به تجربه شکل گیری تمدن غربی و تمدن های پیشامدرن عنایت چندانی ندارد تا حدودی به جانب لیبرالیسم اقتصادی و فردگرایی روش شناختی متمایل شده است، به رغم تأکید بر مبانی اسلامی فاقد منطق درونی و بیرونی منسجم برای تحقق اهداف اعلام شده است، تفاوت قابل توجهی نسبت به اسناد مشابه داخلی نداشته و موضع دقیقی در قبال اسناد بیرونی اتخاذ نکرده است و درنتیجه از تأمین انتظارات موجود ناکام خواهد ماند.

مدیران و برنامه ریزان شهری امروزه با مسائل و مشکلاتی عدیده ای مواجه هستند که مقابله درست و عملی با این مسائل و مشکلات محلی و شهری، نیازمند الگوی مناسب شهری است. بنابراین هدف و تمرکز اصلی این پژوهش بر این موضوع است که ابعاد و مولفه های حکمرانی شهری و الویت بندی آنها در شهرداری تهران کدامند؟ روش تحقیق از منظر هدف کاربردی و از منظر شیوه جمع آوری داده ها ترکیبی است. اطلاعات مورد نیاز به دو روش مطالعات کتابخانه ای و روش میدانی با استفاده پرسشنامه جمع آوری شده است. در بخش کیفی جامعه آماری در جهت شناسایی شاخص ها از ترکیب دو گروه از خبرگان دانشگاهی و حوزه حکمرانی شهری به تعداد 20 نفرتشکیل شده است که دارای شرایط مشخصی باشند. در این بخش از روش دلفی فازی بهره گرفته شده است. در بخش کمی از روش، توصیفی – پیمایشی استفاده شده است. جامعه آماری این بخش شامل کارکنان شهرداری تهران است و حجم نمونه 85 نفر، که با استفاده از فرمول کوکران محاسبه گردیده است. ابزار مورد استفاده در این بخش پرسشنامه می باشد. به منظور تعیین پایایی پرسشنامه از آزمون آلفای کرونباخ، استفاده شده است. روش تجزیه و تحلیل داده ها حداقل مربعات جزئی و با استفاده از نرم افزارSmartPLS است. نتایج حاکی از این است که 9 عامل اثربخشی، اجرای قوانین، تصویب قوانین، توافق جمعی، شفافیت، عدالت، مسئولیت پذیری، مشارکت و پاسخگویی در مدل حکمرانی شهری ایفای نقش می کنند. همچنین از بین عوامل نه گانه، عدالت حائز رتبه بالاتری نسبت به سایر ابعاد می باشد.

پژوهش حاضر، توصیفی راجع به عشایر تیره ایمان لو از عشایر طایفه درّه شوری است که در دشت چشمه رحمان ساکن هستند و ییلاق خود را در این منطقه می گذرانند. این پژوهش به شیوه تک نگاری انجام شده و ابزار گردآوری داده ها در آن، مشاهده غیرمشارکتی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با کارشناسان و مطلعین محلی بوده است. در چند دهه اخیر، تیره ایمان لو تغییرات قابل توجهی را در زمینه های جمعیتی و معیشتی تجربه کرده است. پس از اسکان در سکونتگاه های عشایری و حمایت های اداره امور عشایر و واگذاری مراتع و زمین جهت کشاورزی، این گروه علاوه بر دامداری، رغبت فراوانی به کشاورزی نشان داده و توانسته اند در این بخش نیز عملکرد موفقی داشته باشند. همچنین، سکونت در ییلاق، منجر به رشد ساخت و تولید صنایع دستی به ویژه گبه بافی در بین زنان و کمک به معیشت خانواده ها شده است. نظام های بهره برداری اشتراکی و خانوادگی، نظام های غالب در بین تیره ایمان لو است. همبستگی اجتماعی در بین گروه بالا بوده و همین امر سبب کاهش نابرابری و فاصله اجتماعی شده، به نحوی که تعداد خانوارهای فقیر و نیازمند اندک است. اهالی تیره ایمان لو، نیازمند طرح های حمایتی معیشتی و دولتی نیستند؛ بلکه نیازمند توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی جهت افزایش بهره وری در بخش های کشاورزی، دامداری و صنایع دستی هستند. به علاوه، این منطقه، ظرفیت های طبیعی، هنری و عشایری مناسبی جهت ایجاد کمپ های گردشگری عشایری و صنایع دستی دارد. با توجه به وجود الگوهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و محیطی در اهالی و منطقه مورد بررسی، به نظر می رسد، شرایط، بستر و ابزار لازم به منظور توسعه گردشگری و صنایع تبدیلی و تکمیلی در آنجا وجود داشته باشد.

عربستان سعودی، به دلیل تاریخ دیرینه، اماکن مقدس مکه و مدینه، ذخایر نفتی، روابط با آمریکا، و نفوذ سیاسی-ایدئولوژیک، بازیگری کلیدی در غرب و جنوب آسیا است. سیاست خارجی این کشور در قبال افغانستان، به‌ویژه طالبان، تحت تأثیر عوامل داخلی و خارجی و نیازمند مدیریت دقیق روایت‌های رسانه‌ای است. عربستان در دوره حکومت اول طالبان (۱۹۹۶-۲۰۰۱) آن را به رسمیت شناخت و روابط نزدیکی داشت، اما پس از بازگشت طالبان در ۲۰۲۱، از به‌رسمیت شناختن رسمی خودداری کرده است. این مقاله بررسی می‌کند که سیاست عربستان در قبال دو دوره طالبان چه بوده، تابع چه عواملی است، و چگونه در فضای رسانه‌ای بازنمایی شده است. با استفاده از نظریه‌های واقع‌گرایی (برای کنش‌های سیاسی-امنیتی) و سازه‌انگاری (برای تحلیل هویتی-ایدئولوژیک) و روش مقایسه‌ای و کیفی-تحلیلی، پژوهش نشان می‌دهد که در دوره اول، هویت و هنجارهای مشترک (سلفی-وهابی) روابط را تقویت کرد و رسانه‌های سعودی (مانند العربیه) آن را توجیه کردند. اما در دوره دوم، ملاحظات واقع‌گرایانه (منافع ملی، رقابت با قطر و ایران، و فشارهای جهانی) رویکرد محتاطانه‌ای را رقم زد. رسانه‌های سعودی با پرهیز از واژگان جنجالی و تأکید بر دیپلماسی بشردوستانه، تصویری مسئولانه از ریاض ارائه داده‌اند. عربستان با حفظ ارتباطات محدود، از به‌رسمیت شناختن طالبان اجتناب کرده و بر جنگ روایت‌ها تمرکز دارد تا وجهه بین‌المللی خود را حفظ کند

سابقه و هدف: آگاهی از علل مرگ ومیر در هر جامعه نقش حیاتی در سیاست گذاری های بهداشتی، درمانی و اجتماعی دارد. هدف این مطالعه، تحلیل الگوی مرگ ومیر در استان یزد به تفکیک سن، جنس و تابعیت و بررسی روند گذار اپیدمیولوژیک در سال های ۱۳۹۵ و ۱۴۰۲ است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده های ثانویه است. اطلاعات از سیستم ثبت مرگ وزارت بهداشت در سال ۱۳۹۵ و مطالعه جهانی بار بیماری ها (GBD) در سال ۱۴۰۲ استخراج شده اند. علل مرگ بر اساس طبقه بندی بین المللی بیماری ها (ICD-10) در سه گروه کلی شامل بیماری های قبل گذار، سوانح و حوادث، و بیماری های مزمن و غیرواگیر دسته بندی و تحلیل شده اند. یافته ها: در سال ۱۳۹۵، ۵۰۸۶ مورد مرگ ثبت شد که عمدتاً ناشی از بیماری های مزمن بود. در سال ۱۴۰۲، تعداد مرگ ها به ۴۹۳۱ مورد رسید و نرخ کلی مرگ ومیر ۳۹.۸ در هر ۱۰٬۰۰۰ نفر گزارش شد. بیماری های مزمن ۸۲٪ مرگ ها را تشکیل دادند و سهم بیماری های قبل گذار به ۴٪ کاهش یافت. سوانح در مردان جوان سهم قابل توجهی داشتند. تفاوت های جنسیتی و تابعیتی در الگوی مرگ مشهود بود؛ بیماری های قلبی در ایرانیان و بیماری های پری ناتال، مادرزادی و تنفسی در غیرایرانیان شایع تر بودند. نتیجه گیری: یافته ها نشان دهنده عبور کامل استان یزد از مرحله بیماری های واگیر و ورود به مرحله بیماری های مزمن است. در این دوره، تمرکز بر پیشگیری، ارتقاء سبک زندگی سالم و کاهش عوامل خطر محیطی ضروری است.

هدف: این پژوهش با هدف تدوین و اعتباریابی یک مدل جامع از عوامل مؤثر بر قصد مهاجرت نخبگان و متخصصان ایرانی با استفاده از رویکرد آمیخته متوالی اکتشافی انجام شد. روش: این مطالعه از نوع آمیخته متوالی اکتشافی در دو فاز کیفی و کمی بود. در فاز کیفی با 28 مشارکت کننده از نخبگان دارای تجربه مهاجرت یا در شرف مهاجرت، مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام و داده ها با روش تحلیل مضمون تحلیل شد. در فاز کمی، مدل به دست آمده با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته در نمونه ای متشکل از 385 نفر از متخصصان ایرانی با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای در نرم افزار( SmartPLS)مورد آزمون قرار گرفت. یافته ها: تحلیل کیفی منجر به شناسایی 5 مضمون اصلی (چالش های ساختاری نظام علمی-پژوهشی، ناامیدی از آینده اجتماعی-اقتصادی، محدودیت های زیست محیطی و رفاهی، دغدغه های امنیتی-حقوقی، و جاذبه های روان شناختی مهاجرت) و 17 مضمون فرعی شد. نتایج در فازکمی، مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار بود ( 0.62(GOF=. چالش های ساختاری نظام علمی-پژوهشی" با ضریب مسیر 0.68، قوی ترین پیش بینی کننده قصد مهاجرت بود. مدل نهایی 72% از واریانس قصد مهاجرت( 0.72 (R²=را تبیین کرد. نتیجه گیری: قصد مهاجرت نخبگان ایرانی پدیده ای چندبعدی است که عمدتاً ریشه در نارضایتی از ساختارهای علمی و پژوهشی کشور دارد. برنامه ریزی برای حفظ نخبگان نیازمند اصلاحات بنیادین در نظام حکمرانی علم و فناوری است.

گفتمان های اصلاح دینی در جهان اسلام از اواخر قرن نوزدهم تاکنون را می توان محصولی از نزاع دیرپای سنت و تجدد دانست. این گفتمان ها که هم متأثر از تحولات داخلی جوامع اسلامی و هم تابعی از جریان های فکری غرب هستند، تنوع قابل توجهی یافته اند. در این میان، گفتمان اصلاح دینی علی شریعتی در ایران به دلیل اثرگذاری گسترده، جایگاه ویژه ای دارد. ویژگی شاخص این گفتمان در بازسازی هدفمند تشیع نهفته است؛ فرایندی که با عبور از بازخوانی صرف سنت و پرهیز از تفسیرهای فاقد مسئولیت پذیری اجتماعی، آن را به آرمانی انقلابی و پویا تبدیل می کند. این مقاله با بهره گیری از نظریه گفتمان لاکلا و موفه نشان می دهد که شریعتی از طریق بازسازی معنایی «امامت» به عنوان دال مرکزی و مفصل بندی دال های شناور چون عدالت، انتظار، ولایت و امت در زنجیره های هم ارزی، منظومه ای معنایی پدید آورد که در آن تشیع به هویتی معطوف به کنش اجتماعی، مسئولیت پذیری و مبارزه با ستم تبدیل می شود. او با منطق طرد، قرائت های رقیب را ذیل «تشیع صفوی» بازنمایی و به حاشیه می راند و در مقابل «تشیع علوی» را به مثابه بدیلی انقلابی و عدالت خواه تثبیت می کند. نتیجه این فرایند، بازسازی هویت شیعی در قالبی فعال، عدالت محور و معطوف به تغییر بود؛ هویتی که علاوه بر انسجام در سطح نظری، در عرصه اجتماعی و تاریخی نیز توان بسیج گری گسترده ای ایجاد کرد. در این گفتمان، دین به ابزار توانمندسازی توده ها، برانگیختن مسئولیت جمعی و ایجاد آمادگی برای تغییر ساختارهای نابرابر تبدیل شد. سازمان دهی تازه مفاهیم دینی و ایجاد شبکه ای از معانی و کنش ها باعث شد گفتمان شریعتی بتواند پیام های عدالت خواهانه و آزادی طلبانه را در قالبی آشنا برای مخاطبان منتقل کند و در شکل گیری حرکت های اعتراضی دهه ۱۳۵۰ و نهایتاً انقلاب اسلامی نقش مؤثر ایفا کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که گفتمان اصلاح دینی شریعتی تحت عنوان تشیع علوی، با بازآرایی مفاهیم کلیدی تشیع و ایجاد انسجام گفتمانی حول محور امامت، از سطح یک پروژه نظری فراتر رفت و به یکی از نیروهای هژمونیک اثرگذار بر سپهر سیاسی–اجتماعی ایران تبدیل شد.

ایران، یکی از کشورهایی است که در کمربند خشک زمین قرار دارد و پیش بینی می شود تا پایان قرن جاری جزء ۶۶ کشور دچار تنش آبی قرار گیرد. به همین دلیل، استفاده از منابع آب شیرین برای شرب، بهداشت و صنعت در اولویت قرار گرفته است. این پژوهش با هدف مکان یابی بهینه حفر چاه، به منظور تأمین آب شرب عشایر مناطق منتخب، افزایش تولیدات دامی و ایجاد اشتغال پایدار انجام شده است. دو منطقه عشایری حسن آباد جوان زاده (۳۴ کیلومتری اسفراین) و قرجه بایر (۱۵۴ کیلومتری اسفراین) به عنوان محدوده های مطالعاتی انتخاب شدند. پس از بازدیدهای میدانی و برگزاری جلسات با عشایر و مدیران استانی، پرسشنامه ای مبتنی بر معیارهای مکان یابی موقعیت حفر چاه آب طراحی و از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی برای اولویت بندی معیارها استفاده شد. سطح آب زیرزمینی در محدوده مورد مطالعه، بین ۲۰ تا ۹۰ متر و هدایت الکتریکی آب بین ۸۴۰ تا ۷۱۱۰ میکروزیمنس بر سانتی متر، متغیر بود. در منطقه حسن آباد جوان زاده، کیفیت آب رضایت بخش و شوری آن در برخی نقاط در حد متوسط بود. یافته ها نشان داد که ویژگی های کمّی و کیفی آبخوان، به ویژه ضخامت و شوری، نقش تعیین کننده و و فاصله از مراکز مسکونی کمترین اهمیت را دارد. در مکان یابی چاه ها دارند. جهت تعیین مشخصات چاه ها، با توجه به پیش بینی جمعیت و برآورد نیاز آبی در افق طرح، نیاز آبی محدوده مطالعاتی حسن آباد جوان زاده (0/63) لیتر بر ثانیه و نیاز آبی محدوده مطالعاتی قرجه بایر (1) لیتر بر ثانیه است. بنابراین جهت تامین آب در بلندمدت و همچنین افزایش راندمان برداشت آب، دبی چاه های پیشنهادی برای محدوده های مطالعاتی حسن آباد جوان زاده و قرجه بایر به ترتیب (2) و (3) لیتر بر ثانیه جهت انتخاب پمپ پیشنهاد گردید.

با توجه به اهمیت تشکیل خانواده در ایران، تغییرات به وجود آمده در حوزه ازدواج و لزوم وضع سیاست های بهینه، این مقاله به بررسی روند ازدواج و شاخص های مرتبط با آن در بازه زمانی (۱۳۶۵-۱۳۹۵) پرداخته، مروری بر پاسخ های سیاستی داشته و الزامات سیاستی را بیان نموده است. روش تحقیق، تحلیل ثانویه داده های ملی (سرشماری های عمومی نفوس و مسکن، هزینه و درآمد خانوار، پیمایش ارزش های جهانی، ثبت احوال کشور) و چارچوب نظری آن، گذار جمعیتی، جهانی شدن و مکتب فرانکفورت بوده است. یافته ها نشان از حضور همزمان رفتارهای سنتی و مدرن دارد. به طوری که عمومیت ازدواج، ازدواج خویشاوندی، ازدواج زودهنگام، گروه مرجع بودن خانواده ها در همسرگزینی، همچنان وجود دارد و از طرفی تحول در برخی شاخص ها از جمله نقش زنان در همسرگزینی، افزایش میانگین سن ازدواج، تجرد قطعی و ازدواج در سنین بالاتر از ۳۰ سال مشاهده می شود. در پاسخ به برخی از این تحولات، سیاست هایی وضع شده که به نظر می رسد، چندان موفقیت آمیز نیز نبوده است. این عدم توفیق را می توان به عواملی از جمله عدم توجه به تفاوت های جنسیتی، نسلی، استانی، منطقه ای، قومی و دینی در سیاست گذاری ها؛ عدم توجه کافی به علل بروز یک پدیده و عدم سیاست گذاری مبتنی بر علل، سیاست های تکراری، سیاست های موازی، عدم تعیین متولی در اجرای سیاست ها، وضع سیاست های غیر قابل اجرا، و عدم پایش سیاست ها نسبت داد. در راستای اثربخشی بیشتر سیاست ها، اجرای بسته های سیاستی، توجه به نیازهای گروه های مختلف اجتماعی، سیاست گذاری مبتنی بر علل، و پایش مستمر سیاست ها پیشنهاد شده است.

دیپلماسی فرهنگی از جنبه های کلیدی روابط بین الملل است که از طریق تسهیل تبادل ایده ها، ارزش ها و عناصر فرهنگی میان ملت ها، درک و همکاری متقابل را ارتقا می دهد. در این میان، دیپلماسی پارلمانی از طریق مجامع پارلمانی نقش مهمی در پیشبرد اهداف فرهنگی ایفا می کند. این پژوهش باهدف بررسی چگونگی کمک مجامع پارلمانی اتحادیه اروپا به ارتقای دیپلماسی فرهنگی، به تحلیل ابتکاراتی چون جایزه لوکس، سال میراث فرهنگی اروپا و همکاری این مجامع با نهادهای فرهنگی بین المللی می پردازد. برای بررسی این موضوع از نظریات کامینگز، ویسگلاس، دی بوئر و برای تجزیه وتحلیل اطلاعات از روش سوآت استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که مجامع پارلمانی به واسطه چارچوب های ساختاری و مشارکت های راهبردی خود، توانسته اند بسترهایی برای گفت وگوی بینافرهنگی و تقویت قدرت نرم ایجاد کنند. بااین حال، چالش هایی نظیر محدودیت منابع، مشارکت عمومی محدود و رویکردهای از بالابه پایین نیز شناسایی شدند. تحلیل پژوهش بیانگر آن است که دیپلماسی فرهنگی اتحادیه اروپا در تقاطع ابتکارات پارلمانی و دیپلماسی جهانی فرصت های قابل توجهی برای ارتقای تعاملات فرهنگی و تقویت همکاری بین المللی فراهم نموده است. از همین رو، این مطالعه پیشنهاد می کند که جمهوری اسلامی ایران با الهام از تجربیات اتحادیه اروپا، چارچوبی منسجم برای بهره گیری از ظرفیت دیپلماسی پارلمانی در راستای تقویت و ترویج دیپلماسی فرهنگی تدوین نماید.

پژوهش حاضر باهدف شناسایی تجارب زیسته مادران از آثار و پیامدهای دایه گری دیجیتالی در بروز علائمی مشابه اختلال طیف اوتیسم خفیف در بین کودکان صورت گرفت. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و از نوع پدیدارشناسی تفسیری بود. گروه هدف شامل تمامی مادران دارای کودکان 5 تا 12 سال با اختلال شبه اوتیسم در شهر یزد در سال 1403 - 1404 بود که 9 نفر از آن ها به صورت نمونه گیری هدفمند ملاک محور و با رعایت قانون اشباع نظری داده ها به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته بود. برای تعیین اعتبار داده ها از بررسی و تطبیق نظر برخی پژوهشگران کیفی و مشارکت کنندگان در پژوهش استفاده شد. درنهایت ادراکات تجربه شده مادران در قالب 2 مضمون اصلی و 18 مضمون فرعی سازمان دهی شد. در این راستا آسیب های دایه گری دیجیتالی بر کودکان شامل مشکلات بینایی، مشکلات خواب، کاهش سلامت جسمی با رفتار ناسالم، کاهش توجه به بهداشت شخصی، پرخاشگری، کاهش تمرکز و توجه، کاهش توانایی حل مسئله، کاهش مدت زمان بازی های فیزیکی، افزایش استرس و اضطراب، کاهش رضایت از زندگی، افزایش وابستگی عاطفی به دستگاه های دیجیتال به جای ارتباطات انسانی، کاهش عملکرد تحصیلی، افزایش غیبت های مدرسه، کاهش زمان مطالعه بود. از طرف دیگر آسیب های دایه گری دیجیتالی بر خانواده شامل کاهش کیفیت ارتباطات خانوادگی، کاهش مدت زمان تعاملات خانوادگی، کاهش تعاملات اجتماعی، افزایش انزوا و تنهایی بود. نتایج حاصل از بررسی ادراکات مادران نشان داد که دایه گری دیجیتالی می تواند تأثیرات گسترده ای بر سلامت جسمی و روانی کودکان داشته باشد و باعث بروز علائمی مشابه اختلال طیف اوتیسم خفیف در کودکان آن ها شود.

امروزه اینستاگرام به عنوان یکی از پلتفرم های محبوب، میدان فرهنگی-اجتماعی مهمی را برای مطالعه کنشگری های اجتماعی نوظهور به عنوان مثال حیطه حمایت از حقوق حیوانات توسط بلاگرهای ایرانی فراهم کرده است. هدف از این پژوهش، مطالعه فرآیندهای مشروعیت سازی، کسب اعتبار و تولید سرمایه نمادین دو بلاگر ایرانی حامی حیوانات به نام های «سجاد ندیمی» و «سید مهدی طباطبایی» و مقایسه تفاوت عملکردهای آن ها در میدان اینستاگرامی است. این دو فرد به دلیل تعداد بالای دنبال کنندگان و تفاوت قابل توجه در سرمایه های فرهنگی و اجتماعی به رغم وجود هدف مشترک، انتخاب شدند. سؤالات اصلی پژوهش این است که: کسب سرمایه های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی چگونه در میدان اینستاگرام صورت می گیرد و چه فرآیندهایی موجب تولید سرمایه نمادین و افزایش تأثیرگذاری اجتماعی آن ها در مقایسه با دیگر رقبا می شود؟ داده ها شامل فرسته ها، داستان ها، تصاویر و هشتگ های منتشرشده توسط این دو بلاگر، طی ده روز جمع آوری شد و تا رسیدن به اشباع نظری مورد تحلیل قرار گرفت. تحلیل به روش کیفی جهت دار و با استفاده از چارچوب نظری بوردیو (میدان و سرمایه) انجام شد و فرایند کدگذاری بر اساس ابعاد مختلف سرمایه های کلاسیک انجام گرفت. یافته ها نشان می دهند سرمایه های کلاسیک بوردیویی در میدان اینستاگرامی حمایت از حیوانات، عمدتاً به شکل سرمایه دیجیتال و بصری بازنمایی شده اند. «روایتگری»، «ایجاد تمایز»، «دوگانه سازی» و «مشروعیت سازی» از مهم ترین تکنیک های فعالسازی سرمایه نمادین بوده که موجب افزایش دیده شدن و جذب کمک های مادی و معنوی از سوی مخاطبان شده است.

هدف این پژوهش بررسی ابعاد گوناگون تأثیر فضای مجازی بر مؤلفه های سبک زندگی خانوارهای شهری حاجی آباد است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و ازنظر ماهیت، توصیفی - تحلیلی است و با استفاده از روش پیمایشی انجام شده است. داده ها از طریق ابزار پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری شده و اعتبار محتوایی آن با بهره گیری ازنظر خبرگان حوزه جامعه شناسی رسانه و ارتباطات تأیید گردیده است. جامعه آماری این تحقیق را کلیه خانوارهای شهری (3800 خانوار) ساکن در شهر حاجی آباد از توابع استان خراسان جنوبی در سال ۱۴۰۴ تشکیل داده است؛ که با استفاده از فرمول کوکران، تعداد ۳۵۰ خانوار به صورت تصادفی ساده عنوان نمونه انتخاب گردید. برای سنجش روایی سازه و پایایی ابزار از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده است. ضرایب به دست آمده برای مقیاس کلی پرسشنامه برابر با 87/0 است که نشانگر پایایی مناسب ابزار است. به منظور تجزیه وتحلیل داده ها، از آزمون آزمون های همبستگی پیرسون، تی مستقل و رگرسیون چندمتغیره استفاده گردید. نتایج رابطه بین میزان استفاده از فضای مجازی، با ابعاد سبک زندگی نشان داد که بین فضای مجازی، با الگوهای ارتباط خانوادگی با ضریب پیرسون 620/0 و مصرف گرایی با ضریب پیرسون 572/0 رابطه مثبت و با تعامل حضوری با ضریب 484/0- رابطه منفی و معناداری برقرار است. نتایج آزمون تی مستقل از تفاوت دو گروه زنان و مردان، نشان داد که بین زنان با میانگین 780/3 و مردان با میانگین 421/3 ازنظر اثرات فضای مجازی بر سبک زندگی تفاوت معناداری برقرار است. نتایج بررسی اثرات فضای مجازی بر سبک زندگی خانوارهای شهری نشان داد که زمان استفاده روزانه از فضای مجازی با ضریب بتای استانداردشده 410/0 بیشترین تأثیر را بر سبک زندگی خانوارهای شهری دارند و پس ازآن، نوع پلتفرم مورداستفاده با ضریب 273/0 و هدف از حضور آنلاین نیز با ضریب 221/0 بیش ترین تأثیری مثبت و معنادار دارند اما میزان تعامل درون خانوادگی با ضریب بتای 194/0- اثرات منفی بر سبک زندگی خانوارهای شهری دارد.

هدف پژوهش: این پژوهش با هدف بررسی فاصله زمانی ایده آل از ازدواج تا تولد اولین فرزند در میان جوانان ایرانی در شرف اولین ازدواج و شناسایی عوامل مؤثر بر آن انجام شده است. با توجه به قرارگیری ایران در مرحله باروری زیر سطح جایگزینی و افزایش شواهد تأخیر در فرزندآوری، شناخت الگوها و عوامل این فاصله به عنوان تعیین کننده کلیدی رفتار جمعیتی ضروری است. روش تحقیق: مطالعه حاضرکمی و با تحلیل ثانویه داده های پیمایش ملی ازدواج و طلاق سال های ۱۳۹۶-۱۳۹۷ سازمان ثبت احوال کشور انجام شده است. جامعه آماری شامل ۸۳۴۱ نفر از جوانان در شرف اولین ازدواج بود که با روش نمونه گیری سهمیه ای انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری و در نرم افزار SPSS-۲۷ تحلیل شد. یافته های اصلی: تمایل به فرزندآوری زودهنگام در مردان، افراد مسن تر، تحصیلات پایین تر، درآمد کمتر، قومیت هایی همچون عرب، مذهب سنی و ساکنان استان های کمترتوسعه یافته بیشتر بود. در مقابل، زنان، افراد جوان تر، تحصیلات بالاتر، درآمد بیشتر، قومیت های فارس و مذهب شیعه تمایل به تأخیر ۳ تا ۵ سال یا بیشتر داشتند. تحلیل چندمتغیره نشان داد سن، جنسیت، تحصیلات، درآمد خانوادگی، قومیت و مذهب اثر معناداری بر فاصله ایده آل دارند. نتیجه گیری و پیشنهادات: جوانان ایرانی همچنان فاصله ایده آل ۱-۲ سال را ترجیح می دهند، اما عوامل ساختاری و نگرشی رفتار واقعی را به سمت تأخیر سوق می دهند. شکاف میان تمایل ایده آل و رفتار واقعی، چالش اصلی سیاست های جمعیتی است. بدین منظور، سیاست ها باید از تشویق صرف، به حذف موانع و برنامه های فرهنگی منطقه محور تغییر جهت دهند تا نرخ باروری از سطح بسیار پایین فعلی فاصله گیرد.

یکی از مباحث مهمی که همواره در دهه های اخیر مطرح بوده، ساماندهی عشایر در کشور است که دارای اهداف مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی است. ساماندهی و اسکان عشایر، پیامدهای مثبت و منفی بسیاری دارد که می توان به اثرات زیست محیطی اشاره کرد. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی اثرات زیست محیطی اجرای طرح اسکان بر کیفیت زندگی عشایر شهرستان خواف در چهار کانون عشایری چاه زول، بنیاباد، نهور و ده خطیب، با استفاده از روش توصیفی است. در گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش، تمامی 779 خانوار عشایری ساکن در چهار کانون بودند. برای تعیین حجم نمونه، از فرمول کوکران و برای انتخاب خانوارها از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد. همچنین، برای تحلیل یافته ها، از نرم افزار SPSS و مدل تصمیم گیری چندمعیاره ویکور استفاده شد. بررسی اثرات زیست محیطی اجرای طرح های اسکان، نشان داد میزان عوامل اصلی تأثیرگذار بر کیفیت زندگی عشایر در کانون های توسعه در حد متوسط است. همچنین نتایج اولویت بندی با مدل ویکور نشان داد، اجرای طرح های اسکان، در کانون توسعه نهور با مقدار (0/0178 = Qi) و در کانون توسعه چاه زول با مقدار (0/791 = Qi) به ترتیب، بیشترین و کمترین اثرگذاری را بر تمام ابعاد زیست محیطی کیفیت زندگی عشایر داشته است. در انتها، پیشنهادات کاربردی منتج از نتایج پژوهش، جهت بهره برداری تصمیم سازان و تصمیم گیران این حوزه ارائه گردید.

این پژوهش به بررسی روند جامعه پذیری گرجیان مهاجر در ایران عصر صفوی می پردازد و تلاش می کند با بهره گیری از نظریه ساخت یابی آنتونی گیدنز و مدل هم پذیری جان بری، نحوه تعامل این گروه با ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران را تحلیل کند. مهاجرت گرجیان به ایران، که عمدتاً به صورت اجباری و در قالب سیاست های نظامی و امنیتی صورت گرفت، موجب تغییرات جمعیتی و فرهنگی در مناطق مرکزی ایران شد. یافته ها نشان می دهند که گرجیان، با وجود شرایط مهاجرتی خاص، توانستند در ساختار قدرت صفوی جذب شوند و در بازتولید نظم اجتماعی نقش فعالی ایفا کنند. این مقاله با تمرکز بر دو سطح ساختار و عاملیت، نشان می دهد که جامعه پذیری گرجیان نه تنها از طریق سیاست های دولتی بلکه از مسیرهای فرهنگی و هویتی نیز شکل گرفته است. استفاده از چارچوب نظری گیدنز و بری امکان تحلیل چندلایه ای این فرآیند را فراهم می سازد و به درک عمیق تری از تجربه مهاجرت در بستر تاریخی کمک می کند.  

این مقاله به بررسی رابطه میان واقعیت، ذهن و مفهوم پردازی در اندیشه داگلاس نورث می پردازد و نشان می دهد که برداشت او از واقعیت به عنوان امری سیال و ناپایدار، همراه با محدودیت های ذهن بشری در درک کلیت آن، چگونه به شکل گیری نوع خاصی از مفهوم پردازی منجر شده است. ازنظر نورث، ذهن انسان از طریق مفاهیم انتزاعی و کلی قادر به فهم واقعیت انضمامی نیست، بلکه تنها با تکیه بر مفاهیم خودبسنده و وابسته به زمینه های تاریخی-فرهنگی می تواند به شناختی علمی از جهان اجتماعی دست یابد. این مفاهیم نه بازنمایی عینی واقعیت، بلکه ابزارهای شناختی اند که پیچیدگی های جهان اجتماعی را سامان می دهند و امکان بازسازی نظری آن را فراهم می کنند. نورث نهادها را پاسخی به محدودیت های شناختی انسان می داند که درعین حال کارکردی معرفت شناختی دارند. نهادها تجسم قواعدی هستند که ذهن برای مواجهه با واقعیت از آن ها استفاده می کند. به علاوه، فهم فرایند کنش و تغییر و تبیین موفقیت ها و شکست ها مستلزم نظریه ای تاریخی است که بدون آن، وحدت بخشی به داده های پراکنده و متغیر ممکن نخواهد بود. داده های ناپایدار به خودی خود قابلیت تبدیل شدن به ابژه علمی را ندارند و تنها در چارچوبی مفهومی می توانند موضوع شناخت قرار گیرند. نورث واحد اصلی تحلیل در تاریخ اقتصاد را نهاد می داند. هدف نظریه تاریخ او تبیین دگرگونی های نهادی است و برای این منظور، به خوانشی سوبژکتیو از تاریخ مبتنی بر ایده یادگیری متوسل می شود. این نظریه، تحلیلی از فرایند یادگیری در زمان ارائه می دهد که در قالب ایده «وابستگی به مسیر» صورت بندی شده و امکان مطالعه علمیِ پویایی های تاریخی را فراهم می کند.

این مقاله به بررسی تأثیر تبلیغات انتخاباتی بر فرآیند تصمیم گیری سیاسی در جمهوری اسلامی ایران می پردازد. مسئله اصلی این پژوهش، تحلیل فنون مختلف تبلیغاتی است که در طول تاریخ انتخابات ایران به کار گرفته شده اند و تأثیر آن ها بر افکار عمومی و نتایج انتخابات را بررسی می کند. سؤال اصلی این است که چگونه فنون تبلیغاتی در انتخابات ریاست جمهوری 1400 ایران به کار گرفته شدند و چه تأثیری بر افکار عمومی داشتند؟ روش پژوهش ترکیبی از روش های کیفی و کمی است که شامل تحلیل محتوای تبلیغات، مصاحبه با کارشناسان و رأی دهندگان، و پرسشنامه های استاندارد شده می شود. نتایج نشان می دهد که فنون تبلیغاتی به عنوان ابزاری قدرتمند می توانند هم به صورت مثبت و هم منفی بر تصورات عمومی و نتایج انتخاباتی تأثیر بگذارند. پیشنهاد می شود که قوانین تبلیغاتی بازنگری شود و از فناوری های نوین برای بهبود ارتباط با رأی دهندگان استفاده گردد.

در تحولات سریع فناوری و افزایش رقابت بین المللی اگرچه موضوع تاب آوری رسانه های برون‌مرزی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران برای انطباق با این تغییرات در افزایش تعامل با مخاطبان جهانی امری ضروری به نظر می رسد و مطالعات متعددی نیز در خصوص تاب‌آوری سازمانی، مدیریت رسانه در شرایط بحران و تأثیر تحریم‌ها بر نهادهای رسانه‌ای انجام پذیرفته است. اما کمتر پژوهشی به‌صورت نظام‌مند به بررسی تاب‌آوری شبکه‌های برون‌مرزی صدا و سیمای ج .ا.ا در برابر اختلالات ایجاد شده ی ناشی از تحریم ها پرداخته است. از اینرو این پژوهش با هدف شناسایی و دسته بندی شاخص‌های مرتبط با تاب‌آوری شبکه‌های برون‌مرزی صدا و سیمای ج.ا.ا در فضای تحریم،‌ از نظر هدف کاربردی و با رویکردی کیفی به شیوه ی تلفیقی از روش دلفی وتحلیل مضمون انجام شده است. نخست گردآوری داده‌ها از طریق ابزار مصاحبه‌ نیمه‌ساختاریافته با 10نفر از خبرگان، اساتید، دست اندرکاران و کارشناسان معاونت برون مرزی صدا وسیمای ج.ا.ا به شیوه ی انتخاب هدفمند انجام پذیرفت. برای شناسایی مضامین در متن مصاحبه مزبور و دسته بندی در سه نوع تاب آوری شناختی، عاطفی – ارزشی و رفتاری براساس چهار چوب نظری لاودیج و استینر(1961) و وگوس و ساتکلیف (2007)، از تحلیل مضمون شش مرحله ای براون و کلارک و نرم افزار مکس کیودای استفاده گردید. مرحله ی دوم مصاحبه به منظور تعیین ضرورت شاخص های مزبور انجام و نتایج مورد تحلیل روایی قرار گرفت. در پایان پیمایشی برای تعیین نظر موافق خبرگانو صاحب نظران با شاخص ها و دسته بندی مربوطه انجام شد.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل موانع تحقق هم افزایی نهادی میان سازمان صداوسیما و وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران انجام شده است؛ دو نهادی که نقشی کلیدی در تولید روایت ملی، دیپلماسی عمومی و مدیریت افکار عمومی بین المللی ایفا می کنند. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون انجام شده و داده ها از طریق ۲۱ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه رسانه، دیپلماسی و دانشگاهی، همراه با بررسی اسناد رسمی دو سازمان، گردآوری و تحلیل شده است.یافته ها نشان می دهد که عدم شکل گیری هم افزایی مؤثر میان این دو نهاد، حاصل مجموعه ای از موانع چندسطحی و درهم تنیده است که در چهار دسته اصلی قابل طبقه بندی اند: موانع ساختاری و نهادی، موانع فرهنگی و ارتباطی، موانع سیاسی و جناحی، و موانع حرفه ای و تخصصی. موانع ساختاری شامل نبود نهاد هماهنگ کننده مشترک، پراکندگی مراکز تصمیم گیری و فقدان سازوکارهای رسمی تبادل اطلاعات است. موانع فرهنگی–ارتباطی به تفاوت منطق رسانه و دیپلماسی، ضعف اعتماد نهادی و ناهماهنگی در زبان روایت سازی بازمی گردد. در سطح سیاسی، منازعات جناحی، نگاه امنیتی و بی ثباتی مدیریتی نقش بازدارنده دارند. همچنین کمبود آموزش مشترک و ضعف مهارت های تخصصی متقابل از موانع حرفه ای محسوب می شود.نتیجه گیری نشان می دهد که فقدان هم افزایی، مسئله ای ساختاری و سیستمی است و نیازمند مداخله در سطوح نهادی، حرفه ای و سیاست گذاری است.