درخت حوزه‌های تخصصی

هدف از پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه های شایستگی معلمان و ارائه ی چارچوبی جهت ارزشیابی آنان بود. این پژوهش در سال 1399 و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی انجام شد. جامعه آماری متخصصان علوم تربیتی و منابع مکتوب بودند که 11 نفر از متخصصان با استفاده از روش هدفمند و 20 منبع بعد از فیلترگذاری انتخاب شدند. در این پژوهش از مصاحبه نیمه ساختار یافته با متخصصان و فیش برداری از منابع برای گردآوری داده ها استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها بعد از مشخص شدن جملات کلیدی متون، به ترتیب کدها، زیر مقولات و مقولات تعیین شدند. در این پژوهش واحد ثبت "مضمون" بود. برای اطمینان از روایی یافته ها، از روش "بررسی توسط اعضا" و برای پایایی، از روش پایایی "توافق بین دو کدگذار" استفاده شد. در انتهای تحلیل محتوای استقرایی و با مقایسه ی مستمر کدهای به دست آمده، پنج مولفه شایستگی جهت ارزشیابی معلمان استخراج شد. این مولفه ها عبارتند از: مهارت تربیتی، دانش تخصصی، صلاحیت اخلاقی و سلامت جسمانی و روانی و وضعیت دانش آموزان؛ که این شایستگی ها را می توان با روش های مشاهده ی کلاس، فرم ارزشیابی عملکرد، نمونه کارهای معلمی و نمرات استاندارد دانش آموزان بررسی کرد. نتایج نشان داد به منظور آگاهی از کیفیت فعالیت معلمان، به جای تمرکز بر یک عامل، باید سیستم ارزشیابی موثر و مشخص استفاده کرد تا ضمن شناسایی نقاط قوت و ضعف معلمان، برنامه ریزی منطقی برای بهبود شرایط انجام شود.

هدف از پژوهش حاضر تدوین مدل تفکر انتقادی بر اساس عدالت اخلاقی و توانایی های شناختی با میانجی گری فراشناخت در دانشجویان شهر سمنان در سال 1400-1399 بود. بنابراین روش تحقیق از نوع همبستگی و جامعه ی آماری شامل کلیه ی دانشجویان شهر سمنان بودند که براساس دیدگاه نورمن و استرینر(2003) تعداد 300 نفر از آنها با استفاده از روش نمونه گیری بعنوان نمونه انتخاب شدند. نمونه ی موردنظر به پرسشنامه های ریکتس(2003)، فرم کوتاه پرسشنامه ی فراش ناخت ول ز(1997)، توانایی های شناختی نجاتی(1392) و عدالت اخلاقی بیرگر(2012) پاسخ دادند. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار Amos و به روش تحلیل مسیر انجام گرفت. یافته ها نشان داد به ترتیب بین فراشناختی، عدالت اخلاقی و توانایی شناختی با تفکر انتقادی 24/0، 45/0 و 21/0 رابطه مثبت معنادار وجود دارد. همچنین نتایج معادلات ساختاری نیز نشان داد توانایی شناختی و عدالت اخلاقی بطور غیرمستقیم با میانجی گری باورهای فراشناختی با تفکر انتقادی ارتباط معناداری وجود دارد؛ همچنین بین تفکر انتقادی و باورهای فراشناخت با عدالت اخلاقی و توانایی شناختی ارتباط مستقیم و معنادار وجود دارد(01/0P<). و مدل مفروض نیز نشان داده است که مدل از برازش مناسب و قابل قبولی برخوردار است. بر اساس یافته های پژوهش ضرورت ترکیب سازه های مختلف در عملکرد فردی مورد تائید قرار گرفت، بنابراین پیشنهاد می شود با تایید روابط فوق آموزش های اساسی از همان اوان کودکی و در مراحل پیش دبستانی مورد توجه متخصصین و برنامه ریزان قرار گیرد.

عصر آینده، عصر شبکه ها است، اما نه شبکه های تکنولوژی، بلکه شبکه های انسانی و عصر هوشمندی مجموعه انسانی در شبکه های جهانی است و نقش معلمان به عنوان هسته مرکزی نظام آموزشی با رویکرد توسعه حرفه ا ی بیش از پیش مورد توجه خواهد بود. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی توسعه حرفه ای معلمان با رویکرد آینده پژوهی انجام گرفته است. این پژوهش از نوع کاربردی و با روش پژوهش نظریه ای انجام گرفته است. همچنین شیوه های گردآوری اطلاعات میدانی بوده است و از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی و نظرورزی محققان برای تجزیه و تحلیل استفاده شده است. مشارکت کنندگان در پژوهش شامل 10 نفر از معلمان ابتدایی ،3 نفر از مدیران این مدارس و 2 نفر از کارشناسان آموزش منابع انسانی اداره آموزش و پرورش شهرستان سرایان بودند که به صورت هدفمند (ملاک محور) و بر اساس قاعده اشباع نظری انتخاب شدند. معیار هدف مندی داشتن مدرک کارشناسی ارشد و دکتری و حداقل سابقه خدمت 20 سال است. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه ساختاریافته است. برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و کوبا (1980) استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که مدل مفهومی توسعه حرفه ای معلمان متناسب با آینده دارای مبانی معرفت دینی، فرهنگی و اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است. این مدل همچنین دارای دو بعد درونی و بیرونی است که بعد درونی شامل فردی، مهارت ورزی و محتوایی و بعد بیرونی شامل فناوری، سازمانی و ارتباطات است. براساس نتایج بدست آمده، سه سناریو یعنی نوع مطلوب، موجود و نوع  بحرانی با توجه به مدل قابل تبیین است. 

   پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش های تحقق اجرای برنامه ریزی درسی مدرسه محور در نظام آموزشی ایران انجام گرفته است. پژوهش ترکیبی و از نوع اکتشافی متوالی و مدل ابزارسازی است. حجم جامعه در بخش کیفی شامل اسناد و مدارک مرتبط با موضوع، آیین نامه ها، دستورالعمل ها و بخشنامه ها و در بخش کمی شامل دبیران و مدیران مدارس متوسطه شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 1401-1400 بوده است. حجم نمونه شامل 50 نفر از مدیران و 100 نفر از دبیران بود که به صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار در بخش کیفی فرم تحلیل محتوای کیفی و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته است. برای تجزیه و تحلیل داده ها در بخش کیفی از روش تحلیل در مطالعه کیفی موردی از نوع تشکیل شبکه مضامین استفاده شده است. در بخش کمی هم از آزمون تی مستقل و آزمون فریدمن استفاده گردید. یافته های پژوهش نشان می دهد که نبود فرهنگ سازمانی نهادینه شده، نبود منابع مالی و مادی و شرایط سخت افزاری مورد نیاز، عدم وجود ساز و کار قانونی مناسب، نبود مهارت و توانمندی تخصصی برنامه ریزی درسی مدرسه محور در مدیران و دبیران، عدم وجود قوانین و مقررات کافی برای اجرای برنامه ریزی درسی مدرسه محور و ضعف دانشی و عدم آگاهی و علم کافی مدیران و دبیران در زمینه اجرای برنامه ریزی درسی مدرسه محور از جمله مواردی بودند که به عنوان چالش های تحقق اجرای برنامه ریزی درسی مدرسه محور در نظام آموزش و پرورش ایران شناسایی شدند. در مجموع نتایج تحقیق نشان داد که نگرش نسبت به برنامه ریزی درسی مدرسه محور مثبت است اما با اتخاذ سیاست ها و راهبردهایی لازم است چالش ها در سایر مولفه ها را مدیریت نمود. 

باورهای معلم در مورد ماهیت دانش نقش مهمی بر خودکارآمدی و هیجانات تدریس او دارد. بدین منظور پژوهش حاضر به بررسی تأثیر باورهای معرفت شناختی بر خودکارآمدی و هیجانات تدریس معلمان آموزش ویژه می پردازد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بوده است. جامعه ی آماری، شامل کلیه معلمان ابتدایی شاغل در مدارس دانش آموزان با نیازهای ویژه استان مازندران در سه گروه معلمان کم توان ذهنی، نابینا و ناشنوا شهرستان بابل بوده که بر اساس روش خوشه ای تک مرحله ای شهرستان بابل به صورت تصادفی انتخاب و در این خوشه کلیه اعضا به تعداد 96 نفر مورد بررسی قرار گرفتند. جهت گردآوری داده ها، از سه پرسش نامه باورهای معرفت شناختی شومر، پرسش نامه خودکارآمدی معلم و پرسش نامه هیجانات تدریس معلمان استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های ضرایب همبستگی اسپیرمن، تحلیل رگرسیون خطی چندگانه به شیوه گام به گام استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که خودکارآمدی با مؤلفه سریع دانستن یادگیری، ساده دانستن دانش، باور به ذاتی دانستن توانایی و قطعی دانستن دانش رابطه منفی دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که باور به ذاتی بودن توانایی یادگیری قدرت پیش بینی خودکارآمدی را دارد. هم چنین یافته ها نشان داد که ذاتی دانستن توانایی یادگیری، ساده دانستن دانش، و سریع دانستن یادگیری با لذت رابطه منفی دارند. به طور کلی معلمان دارای باورهای معرفت شناختی خام بیشتر در کلاس هیجانات منفی را تجربه می کردند. در تحلیل رگرسیون بجز یادگیری سریع سایر مولفه های باورهای معرفت شناختی توانایی پیش بینی لذت را دارند. یافته های حاصل از این پژوهش بر رشد باورهای معرفت شناختی جهت ارتقاء خودکارآمدی معلمان دانش آموزان با نیازهای ویژه و ایجاد هیجان مثبت تدریس تأکید دارد.

هدف پژوهش حاضر ارائه الگوی شادکامی برای دانش آموزان مدارس ابتدایی آموزش و پرورش شهر تهران است. پژوهش حاضر از نظر هدف بنیادی، از نظر داده کیفی و از نظر ماهیت ونوع مطالعه نیز داده بنیاد است. جامعه آماری پژوهش حاضر را در بعدکیفی کلیه متخصصان حوزه شادکامی مانند روانشناسان و جامعه شناسان، علوم تربیتی را تشکیل می دهدبراین اساس در بعدکیفی به روش نمونه گیری آگاهانه از نوع هدفمند ، مشارکت کنندگان پژوهش 16نفر خبره این حوزه و ملاک انتخاب خبرگان رسیدن به اشباع نظری می باشد .جمع آوری داده های پژوهش حاضر را در بعد کیفی یک فرم مصاحبه نیمه ساختار یافته که به روش کدگذاری باز و کدگذاری محوری تدوین شده است. تشکیل فرم مذکور به کمک مصاحبه و فن دلفی از خبرگان از طریق کدگذاری انتخابی نهایی گردید. روش تجزیه و تحلیل داده ها کیفی است و نخستین یافته پژوهش حاضر بیانگر آن ست که الگوی شادکامی برای مدارس ابتدایی آموزش وپرورش شهر تهران کدام است. دومین یافته پژوهش حاضر بیانگر آنست که الگوی مذکور مرکب از چه ابعادی است.این الگومرکب از 3بعد است که به ترتیب اولویت شامل بعد خانواده،بعد مدرسه، بعد محیط است درسومین یافته پژوهش حاضر مؤلفه های سازنده الگوی مذکور 11مورداست که شامل ویژگی های روابط والدین ، تحصیلات ، اقتصاد ، معلم ، مدیر ، همکلاسان ، کارکنان ، فرهنگ حاکم بر جامعه ، امنیت ، قوانین و مقررات و رسانه است چهارمین یافته پژوهش حاضر بیانگر آنست که هر یک از مؤلفه های الگوی مذکور مرکب از چه شاخص هایی است.

ارتقای کیفیت آموزش و عملکرد و کارآمدی معلمان یکی از اهداف عمده آموزش وپرورش محسوب می شود و یکی از فرآیندهای کارآمدی و عملکرد معلمان، رهبری آموزشی است. این مطالعه با هدف تبیین نقش میانجی خودکارآمدی جمعی معلم بین رهبری آموزشی مدیران با تعهد معلمان مدارس شمال استان فارس انجام شده است. روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی می باشد. جامعه ی آماری این پژوهش را معلمان مدارس شمال استان فارس تشکیل می دهند که تعداد آن ها حدود 2800 نفر می باشد. جهت انتخاب حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران نمونه338 نفری به شیوه تصادفی ساده انتخاب گردید. جهت اندازه گیری رهبری آموزشی مدیران از پرسشنامه الیک میلکارک (2003)، خودکارآمدی جمعی چن(2015) و تعهد معلم از پرسشنامه چان و همکاران(2008) استفاده گردید. پایایی پرسشنامه به وسیله ضریب آلفای کرونباخ و پایایی مرکب و روایی آن توسط روایی سازه و محتوایی مورد بررسی و تایید قرار گرفت. با استفاده از تکنیک مدل سازی معادلات ساختاری فرضیات تحقیق مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تحقیق بیانگر آن بود که رهبری مدیران آموزشی تاثیر مثبت و معناداری بر خودکارآمدی جمعی و تعهد معلم دارد.همچنین رابطه بین خودکارآمدی جمعی و تعهد معلم نیز مثبت و معنادار ارزیابی شد.همچنین نتایج نشان داد خودکارآمدی جمعی نقش میانجی بین رهبری مدیران آموزشی و تعهد معلم ایفا می کند.

معلم اساسی ترین عنصر در نظام آموزش و پرورش محسوب می شود و میزان صلاحیت حرفه ای، کارآمدی، علاقه مندی و تسلط حرفه ایِ او در کیفیت فرایند یاددهی یادگیری اثری تعیین کننده دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی صلاحیت های معلمان ابتدایی و متوسطه با استفاده از مرور تلفیقی پژوهش های معتبر در حوزه سنجش این سازه بود. به این منظور، جست وجوی پایگاه های الکترونیکی با استفاده از کلمات فارسی با هدف استخراج پژوهش های مربوط به سنجش صلاحیت های حرفه ای معلمان انجام شد. جست وجوی این پایگاه ها در فاصله دی و بهمن 1399 انجام شد. از مجموع 100 رساله دکتری، طرح پژوهشی و مقاله فارسی چاپ شده از سال های 1385 تا 1399 تعداد 22 پژوهش (15 مقاله، 4 طرح پژوهشی و 3 رساله دکتری) حائز شرایط لازم شناخته شدند. تحلیل این متون با روش مرور تلفیقی انجام شد و رویه پیشنهادی ویتمور و نالف، پس از کدگذاری، در چهار بُعدِ صلاحیت های دانشی، مهارتی، نگرشی/ ارزشی و شخصیتی/ اخلاقی در سه سطح (بالاتر، در حد و پایین تر از متوسط) دسته بندی شد. بر اساس یافته ها، درمجموع معلمان در بُعد دانشی در سطح متوسطی قرار داشتند. همچنین در بُعد مهارتی ازجمله مدیریت کلاس، برنامه ریزی و سازماندهی فرصت های یادگیری، روش های تدریس فعال و اجزای تدریس ازجمله ارزشیابی و نیز کاربرد فناوری در فرایند یاددهی یادگیری پایین تر از متوسط قرار داشتند. اما در بُعد نگرشی/ ارزشی و همچنین در بُعد شخصیتی/ اخلاقی در سطح بالاتر از متوسط بودند. با توجه به نتایج مطالعه حاضر، به توسعه و ارتقای صلاحیت های حرفه ای معلمان با برنامه ریزی نظام مند و مبتنی بر اسناد تحولی و پژوهش های علمی احساس نیاز می شود.

یتعرض هذا البحث للجذور القرآنیه المبدوءه بحرف الخاء وما طرأ علیها من تطور لغوی؛ إذ وجدت أنّ بعض هذه الجذور لم تذکره کتب اللغات السامیّه، وکأنها غیر مستعمله فیها، أو أنّ الباحثین لم یتوصلوا إلى شیء منها، فلم یصل إلینا شیء منها، ووجدت من جانب آخر أنّ بعض هذه الجذور القرآنیّه اندثر استعمالها أو تغیّر معناها فی الاستعمال اللغوی المعاصر. وقد عکفت فی هذا البحث على جمع تلک الجذور ودراستها وتفصیل القول فیها، فصرت أعرض لها باقتضاب، وذکرت – متبعاً المنهجین التأریخی والوصفی التحلیلی – ما لم یرد ذکره فی اللغات السامیه، وکذلک ما أهملته العربیه المعاصره بسبب تغییر المعنى أو اندثار الاستعمال، معتمداً على ما جاءت به الکتب المتخصصه فی هذا المضمار. وقد اعتمدت فی ذکرها وتتبعها على أبرز معجمات اللغات السامیه القرآنیه، ک (القاموس المقارن لألفاظ القرآن الکریم، د.خالد إسماعیل علی، 2009) و (معجم مفردات المشترک السامی فی اللغه العربیه، حازم علی کمال الدین، 2008) و (قاموس الفعل العبری، ربحی کمال، عربی-عربی، 1975) و (قاموس اللغه الأکدیه - العربیه، د. علی یاسین الجبوری، 2009).

هدف از پژوهش حاضر بررسی و شناسایی ضعف های معلمان در مدیریت کلاس های چندپایه دوره ابتدایی می باشد. روش تحقیق پژوهش روش کیفی از نوع داده بنیاد می باشد و مطالب مورد نیاز نوت برداری شده اند. روش تجزیه و تحلیل داده ها نیز بر اساس مقایسه و طبقه بندی کدهای بدست آمده(باز،محوری،گزینشی) صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش مدرسه های چندپایه مختلط روستایی ناحیه2 شهرستان ساری می باشد.نمونه آماری پژوهش نیز به صورت خوشه گیری چند مرحله ای انتخاب شده است. بدین صورت که  از بین مدارس روستایی چندپایه ناحیه 2 شهرستان ساری، یک دبستان چندپایه در حاشیه شهر انتخاب شده است و در آن مدرسه، 5 کلاس برای انجام پژوهش انتخاب شده است.نتایج بدست آمده نشان می دهد که عمده ضعف های معلم کلاس به چهار ضعف1. برخورد عاطفی ناصحیح با دانش آموزان2. ارائه تقویت منفی و بازخوردهای اشتباه به دانش آموزان3. عدم برنامه ریزی مناسب توسط معلم4. عدم رعایت اصول تدریس توسط معلم، بر میگردد.

اختلال اضطراب اجتماعی یکی از مشکلات روان شناختی در دوره های رشدی از کودکی تا بزرگ سالی است. ازاین رو، شناسایی عوامل مؤثر بر آن حائز اهمیت است. لذا، این پژوهش باهدف بررسی رابطه سبک های دل بستگی و اضطراب اجتماعی با تنظیم هیجان انجام شد. روش طرح پژوهش توصیفی – همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه آزاد شهر تهران بود. با روش نمونه گیری در دسترس تعداد 200 نفر انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات و داده ها از پرسشنامه های هراس اجتماعی (SPIN)(کانور و همکاران، 2000)، پرسشنامه سبک های دل بستگی (هازن و شیور، 1987) و پرسشنامه تنظیم (شناختی) هیجان (CERQ)(گرنفسکی و کرایج، 2006) استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین سبک های دل بستگی و اختلال اضطراب اجتماعی با تنظیم هیجان دانشجویان شهر تهران رابطه معناداری وجود دارد. سبک های دل بستگی، با مؤلفه های ملامت خویش، پذیرش و تمرکز مثبت بر برنامه ریزی رابطه مثبت معنادار در سطح 0/01 و با تمرکز مجدد مثبت، فاجعه سازی و ملامت دیگران در سطح 0/05 دارد. اضطراب اجتماعی با سبک دل بستگی ایمن رابطه منفی معنادار در سطح 0/01 و با سبک دل بستگی اجتنابی و دوسوگرا رابطه مثبت معنادار در سطح 0/01 دارد.

با توجه به تأثیرات کرونا آموزش های مدرسه در بستر خانه صورت گرفته است. تعطیلی مدارس و قرنطینه خانگی دانش آموزان به دلیل همه گیری، روی سلامت جسمی و روانی کودکان نیز تأثیرگذار است؛ بنابراین می توان انتظار داشت که بر روی استرس و طرد ِ والدین تأثیرگذار باشد. لذا پژوهشی باهدف رابطه استرس ادراک شده و طرد والدین با پرخاشگری فرزندان در همه گیری کرونا انجام شد. طرح پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود و جامعه آن شامل والدین دارای فرزند در سن 12 تا 17 ساله شهر بروجرد در سال تحصیلی 1400-1399 بود. حجم نمونه 386 نفر تعیین شد که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. پرسشنامه های مورداستفاده شامل مقیاس پرخاشگری کریمی (2012)، مقیاس استرس ادراک شده کوهن (1983) و مقیاس طرد والدین روهنر (2005) بود. داده ها با استفاده آزمون همبستگی Spearman و نرم افزار SPSS-21 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته های حاصل از پژوهش رابطه معنادار مثبتی به میزان (481/0r=) میان استرس منفی والدین با پرخاشگری فرزندان را نشان داد. همچنین بین استرس مثبت والدین با پرخاشگری فرزندان رابطه منفی و معنادار (286/0-r=) وجود داشت. درنهایت بین طرد والدین با پرخاشگری فرزندان رابطه مثبت و معنی دار (606/0r=) وجود دارد؛ بنابراین استرس و طرد والدین در بروز رفتارهای پرخاشگرایانه فرزندان در دوره کرونا مؤثر است.

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت های مدیریت کلاس بر جوّ روانی- اجتماعی کلاس و خودکارآمدی معلمان انجام گرفت. روش پژوهش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه معلمان جدیدالاستخدام شهر زابل (استان سیستان و بلوچستان) در سال تحصیلی 1401-1400 تشکیل می دهد. نمونه آماری شامل 30 نفر معلم می باشد که به شیوه نمونه گیری تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه های جوّ روانی-اجتماعی کلاس فرایزر و همکاران و خودکارآمدی معلم تچانن و همکاران بود که تمام آزمودنی ها در مرحله پیش آزمون آن را تکمیل کردند، سپس برنامه آموزش مهارت های ارتباطی بین فردی برای گروه آزمایش در هشت جلسه (60 دقیقه ای) اجرا شد و در نهایت، پس آزمون از تمام گروه های گروه آزمایش و کنترل گرفته شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس تک متغیره) با کمک نرم افزار SPSS21 استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش مهارت های ارتباطی بین فردی بر جوّ روانی-اجتماعی کلاس و خودکارآمدی معلم تأثیر مثبت و معناداری دارد. بنابراین می توان آموزش مهارت های مدیریت کلاس را به عنوان یکی از پیش نیازهای ورود به حرفه معلمی برای معلمان تازه کار مورد نظر قرار داد.

هنگامی که در موضوع علم فقه به رفتار اختیاری مکلف اشاره می شود؛ ضرورت پرداخت همه جانبه به تأثیر فقه بر تربیت از اهمیت والایی برخوردار است ؛ از این رو؛ رسالت فقه تنها در موضوعات و زمینه های خاص مرسوم نبوده و بر متولیان این عرصه لازم است در تمام ابعاد زندگی بشر که در آن رفتار اختیاری مطرح است ؛ بررسی فقهی داشته باشند. یکی از عرصه های مهم در این زمینه؛ تعلیم و تربیت است؛ عرصه ای که علاوه بر نیاز به بررسی فقهی در ابعاد نظری آن؛ از منظرکاربردی نیز نمود فراوانی دارد؛ چنانچه وجود آیات و روایات فراوان در زمینه آموزش و پرورش؛ علمای اخلاق را در طول تاریخ اسلامی بر آن داشته تا کتاب های فراوانی در این زمینه به نگارش درآورده و اثرات ماندگاری را برجای گذارند؛ اما تاکنون ورود به این عرصه به صورت منسجم و کامل از سوی پژوهشگران صورت نگرفته است؛ از این رو؛ تحقیق در زمینه فقه تربیتی ضروری است؛ در تحقیق پیش رو به بررسی ضرورت پایه گذاری فقه تربیتی می پردازیم و احکام فقهی تربیت را بررسی می نمایم و روش های تربیت را از منظراسلام و احکام اسلامی بررسی می نماییم و انواع ابعاد تربیت را به فقه پیوند می دهیم از تربیت روحی و جسمی گرفته تا تربیت عاطفی و جنسی؛ فقه تربیتی بخشی از دانش فقه است که به عرصه تربیت و مسایل آن می پردازد و در صدد استباط احکام تربیت است؛ بنابراین موضوع گزارهای فقه تربیتی از علوم تربیتی گرفته می شود و محمول آن وامدار دانش فقه است که براساس قواعد موجود؛ یکی از احکام تکلیفی وجوب؛ استحباب؛ کراهت؛ حرمت؛ اباحه یا حکم وضعی را تعیین می کند. لذا اهمیت و سرنوشت ساز بو لیم و تربیت؛ ضرورت روایی؛ اعتبار و حجیت دستورالعمل های تربیتی را دو چندان می سازد؛ از این رو لازم است میان دانش فقه و علوم تربیتی د و ستد برقرار شود. یکی از مظاهر این داد و ستد؛ تعیین اصول و روش های تربیتی بر اساس روش شناسی فقهی است. تحقیق حاضر که به صورت توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است، به تبین اصول و روش های تربیتی و نیز بررسی جایگاه فقه در تعلیم و تربیت اسلامی و انواع تربیت از منظر فقه پرداخته است که برای هرکدام مستنداتی از منابع فقه بیان شده است .سوال اصلی تحقیق این است که نقش فقدر موضوعات تعلیم و تربیت چیست؟ در ادامه به نقش فقه پرداخته شده است که به دو شکل است: نخست آنکه، تربیت به عنوان موضوعی که عرصه ها و عناصر گوناگون از قبیل مبانی، اصول، روشها، محتوا و مانند اینها دارد، در نظر گرفته شود و آنگاه هر یک از عناصر فوق، به فقه عرضه شود و دیدگاه فقه درباره آنها مورد بررسی قرار گیرد. شکل دیگر این که، تربیت و عناصر آن در یک جامعه اسلامی در نظر گرفته می شود و بررسی می شود که فقه کدام یک از این عناصر را میتواند تأمین نماید.

تحولات گذار نوجوانی، قرار گرفتن در آستانه بلوغ و وارد شدن به فصل جدید از زندگی مخصوصا و رویارویی با این تغییرات، می تواند زمینه ساز پرخاشگری یا سازگاری دانش آموزان باشد، که خود ممکن است از دیگر شاخصه های روانشناختی مانند هوش غیرشناختی آنان تأثیر پذیرد. از اینرو هدف از تحقیق پیش رو؛ بررسی رابطه بین هوش اجتماعی با سازگاری فردی / اجتماعی و بود. جامعه آماری را دانش آموزان دختر پایه نهم تشکیل داد که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 133 نفر از آنان با نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. داده های میدانی به وسیله پرسشنامه های هوش اجتماعی ترومسو، پرسشنامه بومی شده ی سازگاری مونت جمع آوری، و به وسیله نرم افزار 26spss توصیف و تحلیل شد. نتایج رگرسیون همزمان نشان داد؛ هوش اجتماعی توان پیش بینی سازگاری را دارند .براساس نتایج به دست آمده، اهمیت قائل شدن به هوش اجتماعی همانند هوش عمومی و در نظر گرفتن این مقوله در برنامه های درسی، آموزش و تدریس معلمان، تألیف کتب درسی برای مسؤلین و توجه به متغیرهای دیگر اثرگذار بر سازگاری و مقایسه آن با نتایج تحقیق حاضر و مشابه آن به محققان آینده توصیه گردید.

یکی از مهم ترین عواملی که باعث پیشرفت تحصیلی می گردد، خوش بینی تحصیلی است. پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش واسطه ای تاب آوری تحصیلی در رابطه بین ساختار هدفی کلاس و خوش بینی تحصیلی در بین دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه دانش آموزان پسر مدارس متوسطه دوم شهرستان مرند بود که در سال تحصیلی 1400-1401 مشغول به تحصیل بودند. بر اساس جدول کرجسی و مورگان، تعداد 384 دانش آموز با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه های ساختار ادراک شده کلاس درس میدلی و همکاران (1988)، مقیاس خوش بینی تحصیلی اسچننموران و همکاران (2013) و پرسشنامه تاب آوری تحصیلی ساموئلز (2004)استفاده گردید. داده ها با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر و نرم افزار های spss22 وAmos22 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که رابطه بین اهداف تبحری و عملکردی با تاب آوری تحصیلی مثبت و رابطه بین هدف اجتنابی با تاب آوری تحصیلی منفی بود (05/0 P<)، بین تاب آوری تحصیلی و خوش بینی تحصیلی نیز رابطه مثبت معنی داری برقرار بود (05/0 P<). همچنین، اثر غیر مستقیم اهداف تبحری و اهداف عملکردی بر خوش بینی تحصیلی مثبت، اما رابطه غیر مستقیم اهداف اجتنابی با خوش بینی تحصیلی منفی بود (05/0 P<)، با توجه به نتایج به مربیان و دست اندرکاران آموزشی توصیه می شود تا کارگاه های آموزشی افزایش میزان تاب آوری تحصیلی را برای دانش آموزان اجرا نمایند.

هدف از پژوهش حاضر بررسی نرخ رشد جمعیت دانشجویی و ظرفیت کالبدی دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تبریز بوده است. روش انجام پژوهش، پیمایشی و مبتنی بر مطالعه اسنادی است. جامعه ی آماری آن شامل کلیه اسناد مربوط به ظرفیت کالبدی و تعداد دانشجویان در مقاطع مختلف تحصیلی و دوره های مختلف دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تبریز در طول سالهای 1391-1390 تا 1396-1395 می باشد. حجم نمونه تحقیق برابر با حجم جامعه و با استفاده از روش نمونه گیری تمام شماری انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از مطالعه اسناد اداری استفاده شد. یافته های تحقیق نشان داد که : رشد دانشجو در طول سالهای تحصیلی 1391-1390 تا 1396- 1395 در کل برابر با 0.009 بوده است و پیش بینی می شود دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 1402-1401 تعداد 1133 نفر دانشجو داشته باشد.

پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه فضیلت سازمانی و کیفیت زندگی کاری با اشتیاق شغلی معلمان ابتدایی شهرکامیاران انجام شد. روش پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از حیث نحوه گردآوری داده ها توصیفی -همبستگی می باشد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه معلمان مدارس ابتدایی شهر کامیاران به تعداد 300 نفر تشکیل دادند، که نمونه آماری با استفاده جدول کرجسی و مورگان (1970) تعداد 185 نفر تعیین گردید و با روش نمونه گیری طبقه ای نسبتی متناسب با حجم از هر دو گروه زن و مرد انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها در این پژوهش پرسشنامه های استاندارد فضیلت سازمانی کامرون و همکاران (2004)، پرسشنامه کیفیت زندگی کاری والتون (1973) و پرسشنامه اشتیاق شغلی شوفلی و همکاران (2002) مورد استفاده قرار گرفت. پایایی آن ها نیز با استفاده از روش آلفای کرونباخ مورد تائید قرار گرفت. تجزیه وتحلیل با استفاده از نرم افزار SPSS-24 انجام شد. نتایج نشان داد که بین فضیلت سازمانی و کیفیت زندگی کاری با اشتیاق شغلی معلمان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که از بین ابعاد فضیلت سازمانی، خوش بینی به تنهایی توانسته است 21 درصد از تغییرات متغیر اشتیاق شغلی را به خود اختصاص دهد و از بین ابعاد کیفیت زندگی کاری نیز مؤلفه های یکپارچگی و انسجام اجتماعی و شرایط کاری ایمن و بهداشتی 22درصد از تغییرات متغیر اشتیاق شغلی را به خود اختصاص داده اند. در پایان بر اساس یافته ها پیشنهادهایی جهت افزایش اشتیاق شغلی معلمان ارائه شد.