ادبیات

اصطلاح نمایه را نخستین بار رولان بارت فرانسوی در نیمه دوم سده بیستم میلادی وارد حوزه روایت شناسی کرد. از نگاه بارت ساختارگرا، نمایه یکی از انواع کارکردها در متن روایی است. این گونه، هرچند از نظر کنشی ضعیف است، برای تقویت فضا و رنگ و روانشناسی شخصیت ها، واحد بسیار ضروری و تکمیلی روایت است. نمایه با این که از دل ادبیات داستانی مدرن غرب باز نموده شده، در ادبیات کلاسیک فارسی نیز وجود داشته است. نمایه گاه با صنعت بدیعی براعت استهلال مطابقت دارد که نمونه های فراوانی از آن را می توان در متون داستانی کلاسیک فارسی مشاهده کرد. نظامی نیز در منظومه های خسرو و شیرین و لیلی و مجنون از نمایه چه در قالب براعت استهلال و چه غیر از آن، هوشمندانه استفاده کرده است.در این دو منظومه، عناصر براعت استهلال و نمایه با موضوع و فضای داستان کاملاً هم خوانی دارد.

۱۸۳۰۶.

تحقیقی درباره نام و هنگام جشن سده

نویسنده: علی اصغر حریری

منبع: وحید فروردین ۱۳۴۷ شماره ۵۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات ادبیات و مطالعات بین رشته ای فرهنگ عامه آیین ها و باورها

تعداد بازدید : ۱۳۹۸ تعداد دانلود : ۸۰۹

۱۸۳۰۷.

زن در ادبیات فارسی

نویسنده: سید حسن امین

منبع: حافظ آذر ۱۳۸۴ شماره ۲۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات حوزه های ویژه زنان و ادبیات

تعداد بازدید : ۱۳۹۸ تعداد دانلود : ۱۲۵۶

۱۸۳۰۸.

روایت مرگ مضاعف نگاهی به رمان «زندگی نو» نوشته اورهان پاموک 1 ترجمه ارسلان فصیحی

سایر: علیرضا سیف الدینی

منبع: بایا فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۲ شماره ۱۸ و ۱۹ و ۲۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات ادبیات جهان نقد و بررسی آثار

تعداد بازدید : ۱۳۹۸ تعداد دانلود : ۷۳۶

۱۸۳۰۹.

دو گفتگو با: لویی فردینان سلین

مترجم: سعید محبی

منبع: بخارا خرداد ۱۳۸۵ شماره ۵۱

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۳۹۸ تعداد دانلود : ۹۴۳

۱۸۳۱۰.

رمانهای روسی ناباکوف

مترجم: محمدرضا جعفری نویسنده: استفن جن پارکر

منبع: سمرقند پاییز و زمستان ۱۳۸۳ شماره ۳ و ۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۳۹۸ تعداد دانلود : ۸۴۳

۱۸۳۱۱.

ترانه های جنگ

مترجم: شروین شهامی پور

منبع: گلستانه اردیبهشت ۱۳۸۲ شماره ۴۸

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات سبکها و جریانهای ادبی معاصر ادبیات اجتماعی و سیاسی

تعداد بازدید : ۱۴۰۱ تعداد دانلود : ۷۵۳

۱۸۳۱۲.

ادب مقاومت

نویسنده: غالی شکری مترجم: م.ح. روحانی

منبع: کتاب توس آذر ۱۳۵۱ شماره ۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات سبکها و جریانهای ادبی معاصر ادبیات اجتماعی و سیاسی

تعداد بازدید : ۱۳۹۹ تعداد دانلود : ۸۳۱

۱۸۳۱۳.

جلوه های پایداری در برخی آثار سحر خلیفه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: صلاح الدین عبدی نسرین عباسی

منبع: پژوهشنامه نقد ادب عربی دوره اول پاییز و زمستان ۱۳۸۹ شماره ۱ (پیاپی ۵۹)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۳۹۸ تعداد دانلود : ۱۰۰۴

۱۸۳۱۴.

نگرشی به شهریارنامه و دوره سرایش آن(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: رضا غفوری

منبع: شعرپژوهی (بوستان ادب) سال نهم زمستان ۱۳۹۶ شماره ۴ (پیاپی ۳۴)

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات انواع ادبی ادبیات حماسی حماسه پهلوانی

تعداد بازدید : ۱۳۹۸ تعداد دانلود : ۸۹۷

شهریارنامه یکی از متون پهلوانی پس از شاهنامه است و موضوع آن سرگذشت شهریار پسر برزو است که به حالت قهر، از خانواده خود دور می شود و به هندوستان می رود و در آن جا پس از نشان دادن هنرنمایی های خود، به ایران باز می گردد و با خانواده خود نبردهایی می کند که در نهایت، منجر به آشتی می شود. این منظومه در شمار بحث برانگیزترین منظومه های پهلوانی پس از شاهنامه است زیرا اختلاف های بسیاری درباره گوینده و زمان سرایش آن، میان پژوهشگران وجود دارد؛ دلیل اصلی این اختلاف نظرها، ناقص بودن نسخه های تاکنون شناخته شده این منظومه است و همین نکته سبب شده است برخی پژوهشگران شهریارنامه را به فرّخی سیستانی و برخی دیگر، آن را به عثمان مختاری نسبت دهند. شماری دیگر نیز گوینده این منظومه را هندی تبار و غیر ایرانی می دانند و دوره سرایش آن را به ادوار متاخّر می رسانند. در این مقاله نخست به بررسی مهم ترین تفاوت های چند دستنویس شناخته شده شهریارنامه می پردازیم سپس درباره دوره احتمالی سرایش آن و نیز تحریرهای گوناگون آن بحث می کنیم.

۱۸۳۱۵.