درخت حوزه‌های تخصصی

دانش آموزان دو زبانه نسبت به دانش آموزان عادی در زمینه آموزش و پرورش همواره با چالش های بیشتری مواجه هستند و پرداختن به روشهای آموزشی متناسب با آنها دارای اهمیت است. هدف پژوهش حاضر برری تاثیر قصه گویی دیجیتال بر انگیزش تحصیلی و یادگیری درس زبان فارسی دانش آموزان دوزبانه شهرستان کارون بود. دراین مطالعه ازروش شبه تجربی و طرح تحقیق پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه گواه استفاده شد.جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمام دانش آموزان پایه دوم دوزبانه دوره ابتدایی شهرستان کارون بود که در سال تحصیلی 1401- 1400 مشغول به تحصیل بودند. جهت نمونه گیری 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به شیوه کاملاً تصادفی دردوگروه آزمایش وکنترل توزیع شدند. به مشارکت کنندگان در مرحله پیش آزمون پرسشنامه استاندارد انگیزش تحصیلی هارتر(1981) و آزمون محقق ساخته یادگیری درس زبان فارسی داده شد. سپس به گروه آزمایش بسته آموزشی قصه گویی دیجیتال ارائه شد و گروه کنترل شیوه آموزش به شکل مرسوم و طبق روال عادی آموزشها را دریافت کردند. در پایان دوره پس آزمون انجام شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که قصه گویی دیجیتال بر انگیزش تحصیلی و یادگیری درس زبان فارسی دانش آموزان دوزبانه شهرستان کارون تاثیر معنادار داشته است (05. 0>P). با توجه به تایید اثربخشی قصه گویی دیجیتال بر رشد انگیزش تحصیلی و بهبود یادگیری زبان فارسی در دانش آموزان دوزبانه، این روش می تواند در آموزش دانش آموزان دوزبانه مورد استفاده قرار گیرد.

فناوری تنها گزینه اجباری برای کسب مهارت های قرن 21 به شمار می آید. با این حال، فناوری یک ابزار جادویی برای یادگیری نیست و صرفا نقشی خنثی در یادگیری داشته و به خودی خود هیچ نوع مزیت خاصی ایحاد نمی کند. اخیرا مدل هایی از جمله Triple E ظهور کرده اند که بر اهداف یادگیری متمرکز بوده و با کمک استراتژی های آموزشی و انتخاب هدفمند ابزار، پتانسیل بالایی برای تجلی ماهیت تحولی فناوری نشان داده اند. تحقیق حاضر با هدف بررسی بهبود ادغام فناوری در برنامه «شاد» با استفاده از مدل Triple E و به کمک استراتژی های آموزشی انجام شد. روش این تحقیق، شبه آزمایشی (یک گروه با پیش آزمون و پس آزمون) و جامعه آماری آن، معلمان علوم تجربی متوسطه اول بود. در مرحله مداخله و ارزیابی، از روبریکTriple E (Kolb, 2017) و استراتژی های آموزشی مرتبط استفاده شده و داده ها از طریق آزمون t زوجی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که تفاوت معناداری بین نمرات پیش آزمون و پس آزمون در کل روبریک و همچنین در مولفه های آن وجود دارد. با این حال، امتیاز ادغام فناوری در پس آزمون (23/10) هنوز هم چندان مطلوب نیست (پایین تر از 13). با توجه به نتایج؛ معلمان کم تجربه در ادغام فناوری، توانستند با کمک استراتژی های آموزشی به سطح نسبتا خوبی در ادغام فناوری ارتقا پیدا کنند. از طرف دیگر، یکی از کاربردهای مدل Triple E، تشخیص مناسب بودن ابزارهای فناوری برای اهداف یادگیری است. بنابراین، می توان نتیجه گرفت که برنامه «شاد» از پتانسیل خوبی جهت ادغام فناوری برخوردار است. علاوه بر این، نتایج نشان داد که مدل Triple E با تسهیل انتخاب استراتژی های آموزشی متناسب با اهداف یادگیری و همچنین امکان ارزیابی این اهداف، به بهبود ادغام فناوری کمک می کند.

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین اعتیاد به فناوری ها بر مهارت های اجتماعی دانشجویان دوره های الکترونیکی دانشگاه اصفهان بوده است. روش تحقیق توصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری کلیه دانشجویان دوره های الکترونیکی دانشگاه اصفهان می باشند که در سال تحصیلی 97-1396 به تعداد 311 نفر بودند. حجم نمونه با توجه به جدول کرجسی و مورگان تعداد 159 نفر بوده و روش نمونه گیری تصادفی ساده بود. ابزار جمع آوری داده ها دو پرسشنامه استاندارد اعتیاد به اینترنت Young (1998) و مقیاس سنجش مهارت های اجتماعی Elliot & Gersham (1993) بود. داده ها پس از گردآوری با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه وتحلیل شد. نتایج این تحقیق نشان داد که بین اعتیاد به فناوری ها و مهارت های اجتماعی دانشجویان رابطه منفی و معناداری وجود دارد. (05/0>p). همچنین نتایج نشان داد که رابطه خطی معناداری بین متغیر پیش بین (مهارت های اجتماعی) و متغیر ملاک (اعتیاد به فناوری ها) وجود دارد به طوری که متغیر مهارت های اجتماعی قادر به پیش بینی 1/3 درصد از واریانس اعتیاد به فناوری ها است و بین همه مؤلفه های مهارت های اجتماعی با اعتیاد به فناوری در سطح معنی داری (01/0>p) رابطه منفی معناداری وجود دارد؛ بنابراین، می توان گفت میزان مهارت های اجتماعی با کاهش اعتیاد به فناوری ها رابطه مثبت و معناداری دارد و کاهش میزان اعتیاد به فناوری را پیش بینی می کنند.

این پژوهش با هدف بررسی تجربه زیسته دانشجویان در کلاس درس کاربرد رایانه از طریق روش تدریس معکوس و به شیوه پدیدارشناسی انجام پذیرفت. میدان پژوهش کلاس درس کاربرد رایانه در نیمسال تحصیلی 96 – 97 در دانشگاه بوعلی سینا بود. مشارکت کنندگان در این پژوهش دانشجویان کارشناسی رشته ی علوم تربیتی که کلاس درس کاربرد رایانه از طریق روش تدریس معکوس را گذرانده اند می باشند. در این پژوهش با توجه به ماهیت کیفی بودن آن از نمونه گیری هدفمند استفاده و برای جمع آوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختارمند استفاده شد. سؤال های اولیه مصاحبه با توجه به مبانی نظری و با نظر اساتید متخصص طراحی شد. در روند جمع آوری داده ها بعد از تحلیل داده های هر مصاحبه، سؤالات برای مصاحبه بعدی اصلاح می شد. اشباع نظری مصاحبه ها با نفر 25 انجام شد. تحلیل داده های حاصل از مصاحبه در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل توصیفی کلایزی انجام گردید. داده های پژوهش در این مرحله کدگذاری و مقوله بندی شدند. مقولات حاصل از پژوهش شامل 9 مقوله و 26 زیر مقوله است که از تطبیق مقولات حاصل از تحلیل مصاحبه های صورت گرفته با دانشجویان پدید آمده است. مقولات مربوط به مزایای روش تدریس معکوس شامل: افزایش اعتمادبه نفس در یادگیرندگان، حس به روز بودن روش تدریس، حضور فعال مدرس، کنترل بر محتوای آموزشی و مدیریت زمان است و چالش های روش تدریس معکوس شامل: دشواری پذیرش روش تدریس معکوس، نیاز به نظارت و مدیریت بیشتر مدرس، نیاز به محتوای جامع تر و مشکل فنی و کمبود امکانات است.

امروزه استفاده از فناوری های نوین جهت بهبود فرایند یادگیری و انگیزش دانش آموزان در بستر آموزش الکترونیکی موردتوجه قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر آموزش از راه دور مبتنی بر فناوری رمزینه پاسخ سریع بر یادگیری و انگیزش دانش آموزان پایه سوم ابتدایی پسر شهر کرج در درس ریاضی بود. روش پژوهش: این پژوهش به صورت آزمایشی و با استفاده از طراحی پیش آزمون و پس آزمون با دو گروه کنترل و آزمایش انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان پسر پایه سوم ابتدایی شهر کرج تشکیل می دادند. از این جامعه، تعداد 40 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش (هر گروه 20 نفر) تقسیم شدند. طرح پژوهش: ابزار مورداستفاده شامل آزمون یادگیری و پرسشنامه انگیزش کلر بود. پس از اجرای پیش آزمون یادگیری و پرسشنامه انگیزش بر هر دو گروه، گروه کنترل محتوای ضرب ریاضی را به روش حضوری کلاسی آموزش دیدند، محتوای دوره برای گروه آزمایش به روش آموزش از راه دور بر بستر شاد مبتنی بر فناوری رمزینه پاسخ سریع در دسترس قرار گرفت. در پایان، پس آزمون یادگیری و پرسشنامه انگیزش بر هر دو گروه اجرا شد. روش آماری: جهت تحلیل داده ها از آزمون آماری کوواریانس تک و چندمتغیره استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان از تفاوت نمرات پس آزمون یادگیری و انگیزش آزمودنی های گروه کنترل و آزمایش داشت، بنابراین فرضیه های پژوهش مبنی بر اثربخشی آموزش از راه دور مبتنی بر فناوری رمزینه پاسخ سریع بر یادگیری و انگیزش دانش آموزان پایه سوم ابتدایی در درس ریاضی، تأیید شد. نتیجه گیری: بنا بر نتیجه پژوهش، کاربست آموزش از راه دور مبتنی بر فناوری رمزینه پاسخ سریع جهت بهبود یادگیری و انگیزش دانش آموزان در درس ریاضی پیشنهاد می شود.

" زیبایی " امری نسبی است و نمی توان تعریفی فراگیر از زیبایی در همه زمان ها و مکان ها ارائه داد. موضوع پژوهش حاضر شناخت معیارهای زیبایی زن آرمانی بر اساس متن های پهلوی است. زن آرمانی در این پژوهش، بانوی شایسته ای است که دربردارنده همه زیبایی های صورت و سیرت باشد. دستیابی به زن کامل و این آرزوی دیرینه مردان در تعداد محدودی از متن های پهلوی آشکارا بیان شده است. هدف از این پژوهش، پاسخ به این پرسش است که بر اساس متن های پهلوی چه ویژگی هایی برای تعیین زن آرمانی در دوره ساسانیان در نظر گرفته می شده است؟ با استناد به مفاهیم متن ها دریافتیم، ایرانیان باستان ملاک گزینش زن آرمانی را تنها در زیبایی ظاهر ندانسته و نزد نویسندگان این دوره قلمرو زیباشناختی زن با رعایت منش اخلاقی نمود می یابد. آنان تاکید دارند زن شایسته، علاوه بر توجه به ظاهر زیبا ، باید در گفتار و کردار خود مراقبت کند، شوهر دوست باشد و روان خود را پاکیزه نگه دارد. در این متن ها معیارهای زیبایی شناختی زن آرمانی به دو گروه تفکیک می شوند. نخست معیارهایی که ارتباط تنگاتنگ با باورهای دین بِهی دارند مانند احترام به شوهر و پاکدامنی. اما گروهی دیگر از معیارها غیردینی هستند و مربوط به تصویر زن محبوبی است که مرد در آن دوره از چهره و اندام زن در ذهن و ضمیر خود می پروانده است. بنابراین کردار زیبا به موازات زیبایی در چهره و اندام، بیانگر مفهوم زن آرمانی در دوره ساسانیان بوده است. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و از منابع کتابخانه ای بهره گرفته شده است.

پس از ورود اسلام به ایران، پرنده ای افسانه ای را به نام سیمرغ می شناسیم که وابستگی چندانی با سَئِن مُرو اسطوره ای ندارد. سَئِن مُرو اسطوره ای پس از ورود به هر دوره و با راه یابی باورهای دینی نوین دچار دگرسانی های گسترده می گردد. در دوره ی میانه ویژگی های افسانه ای وی بیشتر از ویژگی های اسطوره ایش می شود تاجایی که برخی بر این باور هستند که سیمرغ میانه جدا از سَئِن مُرو بوده و منشأ اوستایی و باستانی ندارد. پس از ورود اسلام به ایران رَدپذیری مرغ اسطوره ای از تمدن های دیگر بیشتر شده است و کمابیش همگی ویژگی های اسطوره ای خویش را از دست داده و ریختی سراسر افسانه ای و خیالی می-گیرد. این پژوهش به روش تحلیلی- تطبیقی به بررسی موضوع پرداخته است و کارسازی هایی که سبب دگرگونی اسطوره-ها شده بررسی و سپس سَئِن مُرو اسطوره ای را تا رسیدن به سیمرغ دنبال خواهد کرد و به دنبال آن است که سیمرغ رازورانه ای که امروزه می شناسیم تا چه اندازه با سَئِن مُرو اسطوره ای پیوند دارد؟

در عصر حاضر، توجه به توانمندی های بومی و فرهنگی در تولیدهای رسانه ای یک ضرورت به شمار می آید. توسعه ی روزافزون رسانه های آموزشی، ضرورت توجه بیشتر به بومی سازی آن ها را مدنظر قرار داده است. هدف پژوهش حاضر تدوین و اعتباریابی معیارهای محتوایی بومی چندرسانه ای آموزشی بوده است. روش پژوهش: در این مطالعه از روش ترکیبی متوالی اکتشافی استفاده شده است. جامعه آماری در بخش کیفی تمام کتاب ها و مقالات علمی پژوهشی مرتبط بودند. تعداد این منابع بر اساس کفایت داده ها مشخص شد. و در بخش کمی، صاحب نظرانی بودند که به نوعی با این پژوهش ارتباط داشتند. نمونه ی پژوهش در بخش کمی شامل ۶۱ نفر از صاحب نظران بودند که با روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. طرح پژوهش :پس از بررسی اسناد کتابخانه ای و مقالات، فهرستی از معیارهای اولیه ی محتوایی بومی چندرسانه ای آموزشی به دست آمد. این فهرست داری 21 گویه بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط ۵ نفر از متخصصین مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. سپس در بخش تحلیل عاملی، بار عاملی گویه ها ، با جمع آوری نظر 61 متخصص نمونه محاسبه گردید. جهت تحلیل استنباطی داده ها از ضریب روایی لاوشه و تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تأییدی استفاده گشت. با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، از 21 گویه موجود، تعداد 19 گویه برای معیارهای محتوایی بومی چندرسانه ای آموزشی باقی ماند. نتایج نشان دادند که 19 معیار می تواند برای طراحی محتوایی چندرسانه ای های آموزشی مدنظر قرار گیرد. با توجه به نیازها و ظرفیت های بومی در طراحی و تولید چندرسانه ای آموزشی، معیارهای تائید شده، می توانند در طراحی و تولید چندرسانه ای آموزشی بومی موردتوجه و استفاده قرار گیرند.

این پژوهش با هدف بررسی فرآیند آموزش زبان فارسی از طریق فناوری های سیار باتوجه به رشد روزافزون فناوری های آموزشی و نیازهای افراد در زمان کنونی، انجام شد. در همین راستا، تمام نرم افزارهای آموزش زبان فارسی موجود در فروشگاه های نرم افزار داخلی بازار، مایکت و سیب اپ و همچنین دو نرم افزار غیرایرانی بارگیری، و مورد بررسی قرار گرفت. به منظور ارزیابی نرم افزارها، پس از بررسی چارچوب های استاندارد توسعه نرم افزارهای آموزش زبان، از روبریک ULTIA استفاده شد. این روبریک دارای 37 گویه بوده و به دلیل جامعیت بیشتر و پوشش تمام مهارت ها و مولفه های آموزش زبان، برگزیده شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که میانگین درصد تطبیق نرم افزار ها با چارچوب استاندارد 30% و بالاترین امتیاز 70% که مرتبط با یک نرم افزار خارجی است. لذا درحال حاضر هیچ نرم افزار ایرانی جامعی جهت آموزش زبان فارسی به فارسی آموزان وجود ندارد و جهت برطرف کردن این خلاء، نیاز به ایجاد و توسعه یک نرم افزار در زمینه آموزش زبان فارسی احساس می شود. به همین منظور، با توجه به مولفه های مورد نیاز جهت آموزش فارسی از طریق نرم افزار، بنیاد سعدی توسعه یک برنامه جامع در بستر موبایل را باتوجه به یافته های این پژوهش انجام داده است که می تواند پاسخگوی نیازهای آموزشی غیرفارسی زبانان باشد.

همگام با تحولات شگرف و سریع در حوزه فناوری ها، هوش مصنوعی به عنوان ابزاری قدرتمند توانسته است زندگی نوع بشر را در اتمام ابعاد به شدت تحت تأثیر قرار دهد. حوزه آموزش و یادگیری نیز از این قاعده مستثنی نیست و هوش مصنوعی توانسته است از ایده اولیه در خصوص آموزش تا برگ نهایی آموزش، یعنی ارزشیابی را متحول نماید. فرآیند ارزشیابی در تمام سطوح و مقاطع، همواره مورد رصد پژوهشگران جهت بررسی مثمر ثمر بودن فرآیند آموزشی است. در این حین، شناخت ظرفیت ها و چالش ها درارزشیابی آموزش عالی مارا در بهبود، مدیریت و کیفیت بخشی به فرآیند ارزشیابی کمک خواهد. از این رو، پژوهش حاضر به دنبال یک مرور نظام مند از ظرفیت ها و چالش های موجود در ارزشیابی نظام آموزش عالی است. به این جهت، پژوهش های انجام شده از فوریه 2015 تا ژوئن 2024 در مورد ظرفیت ها و چالش های هوش مصنوعی در ارزشیابی آموزش عالی را ارائه می دهد. این بررسی با هدف پرداختن به دو سؤال کلیدی: (1) ظرفیت های شناسایی شده و (2) چالش های پیش رو در زمینه هوش مصنوعی در ارزشیابی آموزش عالی انجام شد. جستجوی جامع پایگاه های اطلاعاتی، مانند SAGE، Wiley Online Library و Science Direct ، 3281 پژوهش مشخص شد که از طریق یک فرآیند غربالگری دقیق، و انتخاب معیارهای انتخاب مقالات به نمونه نهایی 30 پژوهش مرتبط، محدود شد. یافته ها، چندین ظرفیت هوش مصنوعی، از قبیل شخصی سازی یادگیری، تأثیرات مثبت بر یادگیری دانشجویان، کاهش زمان در برنامه ریزی و مدیریت کارهای استادان، نمره دهی عینی تر دانشجویان، و خودکارسازی وظایف تکراری را شناسایی می کند. با این حال، پژوهش های مرور شده در این مقاله، همچنین چالش های مهمی مانند ملاحظات اخلاقی، ادغام با برنامه های درسی، زیرساخت های ناکافی، فقدان دانش فنی در بین استادان، مقاومت در برابر تغییر، و مشکلات در ارزشیابی فرآیندهای شناختی مرتبه بالاتر را نشان می دهد.

با گسترش استفاده از هوش مصنوعی درآموزش و بروز و ظهور فناوری های تقویت یافته به کمک هوش مصنوعی و ابزارهای هوشمند در محیط های یادگیری،براهمیت یادگیری و کاربرد این ابزارها توسط معلمان و دانش آموزان درفرایند یادگیری تاکیدات فراوان می شود. ازجمله مفاهیمی که دراین باره مطرح شده است، سواد هوش مصنوعی است. هدف از مطالعه حاضر تبیین مولفه های سواد هوش مصنوعی بود. روش پژوهش حاضر، به دلیل ماهیت و سوالات پژوهش کیفی و به شیوه ی تحلیل محتوای استقرایی بود، که پس از اشباع کدها و اتمام فرایند کدگذاری سه مولفه اصلی مهارت های شناختی، مهارت های اخلاقی و مهارت های عاطفی-انگیزشی به عنوان مولفه های اصلی استخراج شدند و ارتباط میان عناصر نشان داد که آموزش سواد هوش مصنوعی به دانش آموزان در فرایند یادگیری، علی رغم شناخت و به کارگیری ابزار می تواند به آنها درک مفاهیم کلی هوش مصنوعی و انگیزه کاربرد آن در حل مسائل کمک کند و نیز یادگیرندگان به درک اهمیت رعایت حقوق اخلاقی در محیط های یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی نایل شوند

در پژوهش حاضر قصد بر آن است تا با نگاهی به نام­های امامان معصوم و خلفای راشدین در 50 سال گذشته در شهرستان بوکان نشان داده شود که مردم بوکان نسبت به امامان معصوم، در کنار خلفای راشدین، همواره ارادت داشته­اند. تغییر و تحولات در نام­گذاری کودکان نه تنها پدیده­ای ساده نیست بلکه نشان از تغییر در شرایط اجتماعی، فرهنگی و سیاسی دارد. هدف در پژوهش حاضر، طی بررسی تغییر و تحول نام­گذاری کودکان بر اساس نام امامان و خلفا، پاسخ به این سوالات است که در 50 سال گذشته چه تغییراتی در حوزه انتخاب نام امامان و خلفا برای کودکان رخ داده است؟ آیا این تغییرات در مورد نام «محمد» نیز صادق است؟ این تغییر و تحول چگونه شرایط اجتماعی هر دهه را بازتاب می­دهند؟ با استفاده از داده­های ثبت احوال ابتدا فراوانی نام­های امامان و خلفا در دهه­های مختلف در جداول مربوطه وارد می­شود و بر اساس این داده­ها نمودارهای مرتبط طراحی شده و داده­ها تحلیل می­شوند. تغییرات نام­گذاری کودکان در پرتو تغییر و تحولات اجتماعی در برخی از شهرها انجام شده بود و جای خالی پژوهشی دینی که نشان دهد مردمان اهل تسنن به امامان معصوم ارادت دارند و تغییر در انتخاب نام در مورد خلفا نیز بوده است، احساس می­شد و این پژوهش تلاشی برای رفع این کاستی است.

در شاهنامه ضحاک از تبار اعراب معرفی شده است. ایرانیان از آن جا که ضحاک پیوسته نماد ستم شمرده می شده، برای بیان احساسات ضد عربیِ پس از تازش اعراب، او را تازی خوانده اند. پیش از این برخی پژوهندگان از تعلق ضحاک به شرق ایران و ردِّ تبار عرب او سخن گفته اند. نگارنده ضمن توجه به آرای آنان، در این پژوهش کوشیده است تا به روش توصیفی تحلیلی، موضوع سکا پارتی بودن ضحاک را با توجه به شاهنامه و متن های تاریخی و همین طور ریشه شناسی برخی اسامیِ در پیوند با ضحاک پیش کشد و این شخصیت را سکایی و متعلق به شرق ایران نشان دهد. دلایل و شواهدی که در سکایی بودن ضحاک مطرح خواهد شد، به این پرسش که چرا رستم در تقابل با اسفندیار خود را از سوی مادر به ضحاک منسوب می کند، این پاسخ احتمالی را می دهد که شاید این موضوع، از همین همسانی نژادیِ (سکایی بودن) دو شخصیت ضحاک و رستم برخاسته باشد.

مفهوم های تابعیت و شهروندی از بنیادین ترین مفاهیم در اندیشه سیاسی مدرن به شمار می روند که در راستای شکل گیری دولت-ملت و نظام های سیاسی مدرن به وجود آمده و جایگزین مفاهیم سنتی ای چون «امت» (به عنوان جامعه ای سیاسی-ایمانی)، «دارالاسلام» و «هجرت» در فقه اسلامی شده اند. با این حال، تحولات و بحران های عمیق در جهان اسلام، بویژه وضعیت فلسطین و به خصوص غزه، ضرورت بازنگری انتقادی و جامعه شناختی در این مفاهیم را در پرتو آموزه های اسلامی برجسته کرده است. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و استناد به منابع فقهی شیعه، به بازخوانی مفاهیم شهروندی و تابعیت در سرزمین غزه (به عنوان یک واقعیت اجتماعی-سیاسی تحت اشغال) می پردازد، و درصدد است با تحلیلی فقهی-اجتماعی-سیاسی، حقوق ساکنان غزه را در چارچوب فقه سیاسی شیعه تبیین کند و نشان دهد چگونه فقه در تعامل با شرایط خاص، تفسیر و کاربست می یابد. پرسش اصلی این مقاله این است که آیا مفهوم مدرن شهروندی با موازین فقه اسلامی سازگارند و وضعیت حقوقی و سیاسی ساکنان غزه چگونه در پرتو کنش متقابل فقه و واقعیت قابل تحلیل است؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که فقه شیعه با تکیه بر قواعدی چون «نفی سبیل»، «لاضرر» و «جهاد دفاعی»، راهکارهایی فراهم می کند که نه تنها بیانگر احکام شرعی، بلکه منعکس کننده ظرفیت فقه اسلامی در پاسخ گویی به چالش های سیاسی و اجتماعی است. این راهکارها، گاه با قوانین بین المللی و ساختارهای حقوقی مدرن در تعارض قرار می گیرند. در مجموع، این مقاله نشان می دهد که فقه اسلامی با اتکا بر مفاهیمی چون هجرت، نصرت، ولایت و ایمان، چارچوبی متفاوت از شهروندی مدرن ارائه می دهد؛ چارچوبی که در شرایط بحرانی چون غزه، می تواند پشتوانه ای فعال برای التزام سیاسی، حمایت حقوقی، و کنشگری مؤمنانه و مقاومتی باشد. چنین بازخوانی می تواند به بازسازی و پویایی بخشی به فقه حکومتی در پاسخ به مسائل امت محور یاری رساند.

پژوهش حاضر باهدف ارائه مدلی بومی و پویا برای توزیع قدرت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، بر پایه اندیشه های شهید آیت الله دکتر بهشتی، سامان یافته است. مسئله محوری پژوهش، بازتعریف نسبت میان «مشروعیت الهی» و «مقبولیت مردمی» در ساختار قدرت و واکاوی راهکارهای پیشگیری از تمرکز، ناکارآمدی و شکاف نهادی است. روش تحقیق، تحلیل اسنادی و نقد تطبیقی آثار و مواضع شهید بهشتی، در کنار مقایسه ای مفهومی با نظریات رقیب همچون قرارداد اجتماعی روسو و قدرت شبکه ای فوکو است. یافته ها نشان می دهد مدل پیشنهادی با الهام از منظومه فکری بهشتی، سه لایه درهم تنیده را ترسیم می کند: ۱. محوریت رهبری دینی و ولایت فقیه به عنوان تنظیم گر پیوند میان اصول ثابت و نیازهای متغیر؛ ۲. تفکیک قوا و توازن نهادی برای تضمین عدالت، کارآمدی و نظارت متقابل؛ ۳. مشارکت فعال مردم، نخبگان و نهادهای واسط (احزاب، شوراها، شورای نگهبان) با نقش میانجی و گفتمان ساز روحانیت در صیانت از مشروعیت و بازتولید سرمایه اجتماعی. نوآوری مدل در تأکید بر نقش مسئولانه و بازاندیشانه روحانیت، سازوکارهای شفافیت، آموزش عمومی و نهادهای مدنی به عنوان ابزارهای اجرایی برای پایداری و بازتولید مشروعیت نهفته است. پایداری این الگو وابسته به شفافیت، نظارت همگانی، پرهیز از انحصار و اصلاح مستمر کارکردهاست. چارچوب حاضر زمینه ای برای پژوهش های آتی در عرصه مردم سالاری دینی و مهندسی نهادی فراهم می آورد.

در حالی که نظام های حکمرانی مدرن غالباً امنیت را به مثابه یک برون داد اجرایی یا عملکردی پلیسی تعریف می کنند، پژوهش حاضر به تحلیل جایگاه «امنیت» به مثابه مؤلفه ای ساختاری و بنیادین در الگوی حکمرانی امام علی(ع) براساس متن نهج البلاغه پرداخته است. پرسش اصلی این مقاله آن است که امنیت در الگوی حکمرانی علی(ع) چه جایگاهی دارد و چه مکانیزم های حکمرانی برای تأمین آن طراحی شده است؟ این پژوهش با رویکردی تحلیلی-تفسیری و با روش کتابخانه ای، داده های خود را به طور مستقیم از متن نهج البلاغه استخراج و در چارچوب حکمرانی مطلوب تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد که امنیت در اندیشه امام علی(ع)، مفهومی چندبعدی (فردی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، قضایی و معنوی) و در تعامل ناگسستنی با مفاهیمی چون عدالت، پاسخ گویی، شفافیت و مشارکت مردمی شکل می گیرد. امیرالمومنین(ع)امنیت را نه از طریق سرکوب، که از طریق مکانیزم های نوینی چون «حاکمیت قانون فرافردی»، «دسترسی آزاد و بدون ترس مردم به حاکم»، «تضمین حقوق مخالفان»، «عدالت توزیعی» و «مبارزه سیستماتیک با فساد» تأمین می کند. این مقاله با استناد به نامه ها و خطبه های امام(ع)، الگویی از حکمرانی امنیت محور ارائه می دهد که نه تنها یک نظریه تاریخی، بلکه راهکاری کاربردی برای حل بحران مشروعیت و امنیت در حکمرانی معاصر، به ویژه در جوامع اسلامی، به شمار می رود.

از اهداف اساسی در برنامه ریزی منطقه ای و توسعه پایدار تاثیر آن بر جامعه محلی و گروه های قومی است، به گونه ای که اگر برنامه های توسعه در راستای پاسخگویی به مطالبات (اقتصادی، سیاسی و اجتماعی) جامعه محلی باشد این راهبرد می تواند نقش بسزایی در تقویت همگرایی، امنیت و توسعه پایدار در سطح محلی و ملی داشته باشد. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی مهمترین الزامات ناحیه ای در توسعه منطقه ای با تمرکز بر توسعه بندر چابهار بوده است. مبنای گردآوری اطلاعات برای پاسخگویی به پرسش (مهمترین الزامات ناحیه ای در توسعه چابهار کدامند؟) به روش میدانی( مصاحبه ) و کتابخانه ای بوده و در نهایت تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده به روش کیفی و با استفاده از تئوری زمینه ای یا گراندد تئوری صورت پذیرفت. نتایج پژوهش که بر پایه مطالبات (قوم بلوچ) و عوامل ناحیه گرایی در جنوب شرق در ارتباط با فرایند توسعه چابهار صورت گرفته نشان داد مقوله توسعه منطقه ای در نواحی راهبردی بدون توجه به الزامات ناحیه ای و فضای درونی آن نمی تواند به تحقق اهداف توسعه یعنی ارتقای امنیت، توسعه و همگرایی در سطح محلی و ملی منجر گردد. بر این اساس، 8 گزاره نهایی (امنیت ناحیه ای، مشارکت، عدالت فضایی، انسجام ناحیه ای، ثبات تقسیماتی، توسعه زیرساختی، اعتماد سیاسی) به عنوان الزامات اساسی ناحیه ای در فرایند توسعه چابهار به دست آمد که در صورت توجه حاکمیت و برنامه های توسعه به آن ها می تواند منجر به تسریع در فرآیند توسعه چابهار، همگرایی، امنیت و توسعه پایدار در سطح محلی و ملی گردد.  

در عصری که شاهد افزایش اطلاعات سریع در فضای مجازی هستیم، چالش های جرم انگاری و کنترل انتشار اطلاعات گمراه کننده به موضوعی برجسته در اخلاق و حقوق کیفری تبدیل شده اند. نظرات درباره جرم انگاری اطلاعات گمراه کننده به دو دسته تقسیم می شود: حامی مداخله قانون کیفری و مخالف این رویکرد. هدف این پژوهش، بررسی امکان پذیری جرم انگاری اطلاعات گمراه کننده و چارچوب های توجیهی آن در فضای مجازی است. سؤال اصلی تحقیق این است که چگونه می توان جرم انگاری انتشار اطلاعات گمراه کننده را از نظر فلسفه حقوق کیفری توجیه کرد؟ مقاله از روش استقرایی-استنتاجی استفاده کرده که شامل تحلیل معیارهای توجیه جرم انگاری و اعمال آنها بر رفتار انتشار اطلاعات گمراه کننده برای تعیین امکان پذیری جرم انگاری و حدود آن می باشد. این پژوهش با تمرکز بر چهار معیار فلسفه حقوق کیفری: پالایش، توازن دلایل، پذیرش اجتماعی و منع ضرر نشان می دهد که چگونه استفاده از این معیارها می تواند چارچوبی موجه برای مقابله کیفری با خطرات اطلاعات گمراه کننده در فضای مجازی فراهم کند.

هدف: هدف اصلی این پژوهش طراحی و ارائه مدل فراگیر برای ارزیابی خط مشی های عمومی صنعت گردشگری در ایران و پرکردن بخشی از خلأ دانشی در این زمینه است.طراحی/ روش شناسی/ رویکرد: روش این پژوهش به لحاظ مخاطب بنیادی و از نظر رویکرد، ترکیبی (کیفی و کمّی) است و در آن از سنجه های غیرمداخله ای استفاده شده است. مرحله کیفی پژوهش از طریق بررسی ادبیات موضوع و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان و متخصصان حوزه گردشگری برای استخراج مفاهیم پایه و کلیدی و با استفاده از روش دلفی در سه مرحله انجام و تا رسیدن مقوله ها به اجماع نظری و چارچوب مناسب ادامه یافت. در مرحله کمّی، چارچوب استخراج شده به روش کمّی مورد آزمون قرار گرفت و با پردازش اطلاعات و تجزیه وتحلیل داده ها بر اساس نتایج واطلاعات به دست آمده از پرسش نامه ها، مدل پیشنهادی ارزیابی خط مشی گذاری در گردشگری ایران تدوین و ارائه گردید. جامعه آماری پژوهش، شامل خبرگان و متخصصان حوزه گردشگری است که 21 نفر از آن ها به عنوان نمونه آماری انتخاب شده اند. بر اساس یافته های پژوهش، عناصر اساسی مدل در 5 بُعد (تشخیص مسئله، تدوین، مشروعیت بخشی، اجرا و ارزیابی پایانی)، در قالب 44 مفهوم مرتبط با 14 مقوله شناسایی و در نهایت مدل فراگیر طراحی گردید. یافته های پژوهش:  نتایج پژوهش نشان داد اولّین و مهم ترین معیار ارزیابی هر یک از ابعاد پنج گانه خط مشی عمومی گردشگری در ایران به ترتیب ذیل است: پرداختن به مسئله محوری گردشگری با رتبه میانگین33/2 ، عقلانی بودن  خط مشی های گردشگری با رتبه میانگین 17/2، پذیرش عمومی خط مشی های گردشگری با رتبه میانگین60/1، تعهد عملی مجریان خط مشی های گردشگری با رتبه میانگین26/2، استمرار ارزیابی خط مشی های گردشگری با رتبه میانگین12/2. همچنین با اهمیت ترین مراحل تأثیرگذار در ارزیابی خط مشی عمومی گردشگری در ایران به ترتیب عبارتند از: مشروعیت بخشی به خط مشی های گردشگری، با رتبه میانگین50/3 و اجرای خط مشی های گردشگری، با رتبه میانگین 36/3. نتایج به دست آمده از آزمون چارچوب مفهومی پژوهش (با استفاده از نرم افزار Amos) و شاخص های نیکویی برازش مدل تحلیل عاملی تأییدی ارزیابی خط مشی های عمومی در گردشگری ایران با آزمون های آماری GFI، AGF،  CFI، CMIN/df و RMSEA  قابل قبول تشخیص داده شدند.محدودیت ها و پیامدها: از محدودیت های این پژوهش باید گفت گردشگری بر اساس هدف، انواع متعددی دارد؛ مانند گردشگری فرهنگی و آموزشی، تفرجی، بازرگانی، درمانی، اجتماعی، ورزشی، مذهبی، سیاسی،... و هر یک از انواع گردشگری علاوه بر شاخص های عمومی و مشترک، نیازمند معیارهای اختصاصی و جداگانه ای برای ارزیابی خط مشی های آنها می باشد، که خارج از اهداف این پژوهش بوده و از محدودیت های این پژوهش به حساب می آید از همین رو پرداختن به آن ها مستلزم تحقیقات مستقل دیگری است که به محققان آتی پیشنهاد می شود.پیامدهای عملی: نتایج این پژوهش علاوه بر توسعه حوزه نظری دانش، در حوزه عمل نیز می تواند موجب افزایش دانش کاربردی برای توسعه گردشگری و بهبود عملکرد مناطق گردشگری شده و زمینه ای برای جلب توجه بیشتر مدیران کشور نسبت به اهمیت ارزیابی خط مشی گذاری عمومی در گردشگری ایران باشد. از آن جا که بر اساس نتیجه این پژوهش، در فرایند ارزیابی خط مشی های عمومی در صنعت گردشگری ایران، اولین اولویت مربوط است به ارزیابی «مرحله مشروعیت بخشی به خط مشی» به همین جهت یکی از پیامدهای عملی پژوهش حاضر این است که  سیاست گذاران را برآن می دارد که در تنظیم و تصویب اسناد فرادستی، برای تعیین چارچوب های مناسب که لازمه قانونی کردن و مشروعیت بخشی به خط مشی های عمومی گردشگری است، توجه لازم را داشته باشند. با استفاده از مدل ارائه شده در این پژوهش  فرایند موجود خط مشی های عمومی در صنعت گردشگری ایران می توانند ارزیابی شوند و در راستای ادامه پژوهش حاضر وضعیت مطلوب خط مشی گذاری صنعت گردشگری در ایران مدلسازی و آزمون گردد. نظر به این که بر اساس نتیجه این پژوهش، ارزیابی «مرحله اجرای خط مشی ها» در فرایند ارزیابی خط مشی های عمومی در صنعت گردشگری ایران اولویت دوم شناسایی شده است، پیش بینی و تأمین سازوکار مناسب و مؤثر برای اجرای دقیق خط مشی های صنعت گردشگری ایران می تواند از پیامدهای عملی دیگر این پژوهش به حساب آید.ابتکار یا ارزش مقاله: از آن جا که به طور مشخص الگوی جامع، مناسب و منطبق با واقعیت های موجود کشور برای ارزیابی خط مشی گردشگری در ایران وجود ندارد ارائه این مدل و پر کردن بخشی از خلأ تحقیقاتی در این حوزه بیانگر ارزش این مقاله است. 2. تعمیم ارزیابی خط مشی گردشگری به تمام مراحل فرایند خط مشی گذاری به جای تمرکز بر ارزیابی پایانی خط مشی شاهدی دیگر بر ابتکار و ارزش این مقاله است. 3. رویکرد ترکیبی و استفاده از ابزارهای متعدد در طراحی و ارائه مدل ارزیابی خط مشی گردشگری که موجب دقت و جامعیت بیشتر ارزیابی خط مشی می شود وجه دیگری از نوآوری این پژوهش است.نوع مقاله: مقاله پژوهشی

هدف: با توجه به پویایی های محیط در قرن حاضر، سازمان های خدماتی از جمله سازمان های آموزشی نیاز به رفتار خلاقانه کارکنان دارند، بنابراین با توجه به اهمیت رفتار خلاقانه کارکنان، محققان عوامل و موانع فردی و زمینه ای موثر برای رسیدن یا نرسیدن به رفتار خلاقانه کارکنان را بررسی نموده اند. پژوهش ها نشان داده اند که سطح خلاقیت کارکنان تحت تاثیر شرایط نامطلوب کاهش می یابد. لذا، پژوهش حاضر بر یکی از موانع رفتار خلاقانه کارکنان یعنی، طردشدگی در محیط کار تمرکز نموده است. طرد شدگی در محیط کار، می تواند یک عامل استرس زا باشد که منابع فرد را تحلیل می برد و در نتیجه به طور جدی از پیشرفت و کامیابی کارکنان جلوگیری می کند. همچنین طرد شدن در محل کار به عنوان یک عامل کاهش دهنده ی شور و اشتیاق کارکنان به کارشان می باشد که نشان دهنده عدم تعلق کاری کارکنان است و بدین ترتیب بر رفتارهای خلاقانه کارکنان نیز تاثیر منفی می گذارد. البته شدت اثرات منفی طرد شدن، ممکن است تابع تفاوت های فردی مانند عزت نفس مبتنی بر سازمان باشد؛ لذا، پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر طردشدگی در محیط کار بر رفتار خلاقانه کارکنان با تاکید بر نقش کامیابی، تعلق خاطر کاری و عزت نفس مبتنی بر سازمان در دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام شد.طراحی/ روش شناسی/ رویکرد: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها از نوع توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، کلیه کارکنان ستادی دانشگاه علوم پزشکی شیراز (400 نفر) بودند که 196 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش، پرسشنامه های استاندارد شامل پرسشنامه طردشدگی در محیط کار از مطالعه فریس و همکاران؛ پرسشنامه تعلق خاطر کاری از مطالعه اسچوفلی و باکر؛ پرسشنامه کامیابی در محیط کار از مطالعه ایمران و همکاران؛ پرسشنامه رفتار خلاقانه کارکنان از مطالعه یاسینی؛ و پرسشنامه عزت نفس مبتنی بر سازمان از مطالعه پیرسی و همکاران بود که روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات تعدادی از متخصصان این حوزه تایید شد. برای تعیین پایایی ابزار اندازه گیری از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد. روش تحلیل مورد استفاده در این پژوهش، تکنیک مدل یابی معادلات ساختاری بود.یافته های پژوهش:  یافته های حاصل از اجرای پژوهش نشان داد، طردشدگی در محیط کار با تعلق خاطر کاری و کامیابی در محیط کار رابطه منفی و معناداری دارد؛ همچنین رابطه تعلق خاطر کاری با کامیابی در محیط کار و رفتار خلاقانه کارکنان؛ و رابطه کامیابی در محیط کار با رفتار خلاقانه کارکنان نیز تایید گردید. همچنین، کامیابی در محیط کار و تعلق خاطر کاری در رابطه بین طردشدگی و رفتار خلاقانه کارکنان؛ و تعلق خاطر کاری در رابطه بین طردشدگی در محیط کار و کامیابی در محیط کار؛ در نهایت کامیابی در محیط کار در رابطه بین تعلق خاطر کاری و رفتار خلاقانه کارکنان نقش میانجی دارند.محدودیت ها و پیامدها: عدم امکان تعمیم پذیری نتایج پژوهش به همه جوامع و استفاده از ابزار پرسشنامه برای سنجش نگرش افراد از جمله محدودیت های این پژوهش بود.پیامدهای عملی: پیامدهای این پژوهش، طبق نظریه ی خودتعیینی بررسی نمود که کارکنان با انگیزه ی درونی، به دنبال یادگیری و پیشرفت بوده و کامیابی و رفتار خلاقانه آنان افزایش می یابد. با ادغام نظریه حفاظت از منابع با مدل درهم تنیدگی اجتماعی کامیابی، می توان استدلال نمود که طرد شدن در محیط کار از نظر خودپنداره مثبت کارکنان در سازمان برای افراد دارای عزت نفس بالا مضرتر است؛ بنابراین، تهدیدی بزرگ بر احساس کامیابی کارکنان است. همچنین کاهش سطح کامیابی و تعلق خاطر کاری کارکنان به دلیل طرد شدن کارکنان، پیامدهای منفی برای رفتار خلاقانه کارکنان در پی خواهد داشت و افرادی که در سازمان طرد شده اند، احساس پیشرفت و کامیابی کمتری در سازمان داشته و با توجه به اینکه احساس سرزندگی و یادگیری در آن ها کاهش می یابد، رفتار خلاقانه ی کمتری را نیز از خود نشان می دهند. با این وجود، مدیران سازمان می توانند با افزایش سطح کامیابی و تعلق خاطر کاری کارکنان، اثرات منفی طردشدگی در محیط کار بر رفتار خلاقانه کارکنان را کاهش دهند.ابتکار یا ارزش مقاله: ارائه مدلی جهت نشان دادن پیامدهای طردشدگی در محیط کار.نوع مقاله: مقاله پژوهشی